• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Komitet Narodowy - 1848



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.Czako – rodzaj wysokiej czapy wojskowej używanej od końca XVIII w.(choć korzenie sięgają dalej) do początków XX w. w oddziałach frontowych, a jako nakrycie głowy reprezentacyjne w niektórych krajach do dziś. Używają czaka także policje wielu państw. Ma płaskie denko i jest zazwyczaj z daszkiem, czasem zwęża się ku górze. Jest zrobione ze skóry i sukna. Na początku swego istnienia miało około 40 cm. wysokości, a ok. roku 1850 uległo skróceniu. Z czaka wywodzi się francuskie kepi. Nazwę czako noszą także czapki górnicze. Nazwa wywodzi się od węgierskiego csako oznaczającego wysoką czapę wojskową.
    czako członka Gwardii Narodowej we Lwowie w 1848 roku

    Komitet Narodowy – polski komitet obywatelski, utworzony 20 lub 21 marca 1848, w czasie Wiosny Ludów, we Lwowie.

    Komitet opowiadał się za demokratyzacją życia publicznego i zniesieniem pańszczyzny, w związku z czym wszedł w konflikt z Stowarzyszeniem Właścicieli Większych Posiadłości Wiejskich. Jego wrogiem była również, ze względu na jego demokratyczne przekonania, Rada Przyboczna utworzona przez gubernatora Franza Stadiona.

    Onufrij Krynyćkyj, pol. Onufry Krynicki (ur. 1791, zm. 1867) – ksiądz greckokatolicki, ukraiński działacz społeczny.Ułan (ang. Uhlan, niem. Ulan) – żołnierz jazdy lekkiej uzbrojonej w lance, szable oraz broń palną, charakterystycznej głównie dla kawalerii polskiej.

    Sytuacja polityczna wiosną 1848[ | edytuj kod]

    W dniach 13-15 marca w Wiedniu odbyły się demonstracje mieszkańców, które wymusiły na cesarzu Austrii Ferdynandzie I dymisję kanclerza Klemensa Metternicha - dotychczasowego faktycznego zarządcy państwa w duchu autokratycznym i współtwórcy Świętego Przymierza. Metternich w przebraniu kobiecym zbiegł za granicę. 15 marca wybuchło w Peszcie powstanie węgierskie. 17 marca cesarz Ferdynand I zgodził się na powołanie rządu węgierskiego z Lajosem Batthyányem na czele i Lajosem Kossuthem jako ministrem finansów. Batthyány, zwolennik rokowań z Wiedniem, utworzył gabinet koalicyjny z udziałem umiarkowanego polityka, Istvana Szechenyiego. Obradujący w Preszburgu sejm węgierski uchwalił zniesienie cenzury, likwidację pańszczyzny, równouprawnienie obywateli, wreszcie 11 kwietnia 1848 roku uchwalił konstytucję Węgier, jako odrębnego w ramach Cesarstwa kraju koronnego - Korony Św. Stefana z Ferdynandem I jako królem Węgier.

    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Dziennik Mód Paryskich – wydawane we Lwowie czasopismo, poświęcone modzie i literaturze, ukazujące się w latach 1840–1849 (przy czym od 1848 do 1849 roku pod zmienionym tytułem "Tygodnik Polski. Pismo poświęcone Literaturze, Obyczajom i Strojom"). Powstało z inicjatywy krawca Tomasza Kulczyckiego. "Dziennik Mód Paryskich" należał do jednych z pierwszych nowoczesnych czasopism polskich. Od 1848 roku poświęcony był również tematyce politycznej.

    16 marca cesarz Ferdynand I złożył przyrzeczenie wprowadzenia rządów konstytucyjnych i wyraził zgodę na utworzenie Gwardii Narodowej pod dowództwem Ernesta Hoyosa. Zniesiono również cenzurę i zagwarantowano wolność druku. Cesarz zapewnił również zwołanie zgromadzenia narodowego w celu uchwalenia konstytucji i powołał liberalny gabinet ministrów.

    Ferdynand I Habsburg-Lotaryński zwany Dobrotliwym (niem. Ferdinand I) (ur. 19 kwietnia 1793, zm. 29 czerwca 1875) – cesarz austriacki w latach 1835-1848, król Węgier 1830 (koregent do 1835)-1845 (jako Ferdynand V) syn Franciszka I z dynastii Habsburgów. Ożeniony z Marią Anną, córką króla Sardynii Wiktora Emanuela I, pozostał bezdzietny.Kraje Korony Świętego Stefana to oficjalna nazwa węgierskiej części dualistycznych Austro-Węgier, używana po austriacko-węgierskim porozumieniu w 1867. Potoczna nazwa to Zalitawia. Nazwa wywodzi się od symbolu Królestwa Węgier, Korony Świętego Stefana według tradycji przesłanej w roku 1000 św. Stefanowi przez papieża Sylwestra II (obecnie przechowywanej w Budapeszcie, w budynku parlamentu).

    Wiadomości o wydarzeniach w Wiedniu dotarły do Galicji 17 marca. W miastach Galicji: Krakowie, Przemyślu, Rzeszowie, Sanoku, Jaśle, odbyły się wielkie demonstracje mieszkańców.

    We Lwowie w dniu 18 marca miejscowi demokraci odbyli serię spotkań, i dzięki niezdecydowaniu szlachty, zdecydowali zredagować i wysłać adres do cesarza. Wśród inicjatorów byli Jan Dobrzański, Józef Dzierzkowski i Tadeusz Wasilewski. Dołączyli do nich Robert Hefern, Florian Ziemiałkowski, Franciszek Jan Smolka.

    Adres został napisany i przetłumaczony w nocy z 18 na 19 marca. Następnie wyłożono go w redakcji Dziennika Mód Paryskich w celu zebrania podpisów. W adresie zawarto żądania zniesienia ograniczeń co do języka polskiego, wprowadzenia polskiej administracji, amnestii dla więźniów politycznych, reorganizacji sejmu stanowego, organizacji polskiej Gwardii Narodowej, wprowadzenia demokratycznej ustawy samorządowej, rozbudowy sieci szkół ludowych z polskim językiem nauczania, niezawisłego sądownictwa, zniesienia pańszczyzny.

    Lajos Kossuth (ur. 19 września 1802 w Monoku, zm. 20 marca 1894 w Turynie) – węgierski szlachcic, prawnik, dziennikarz; przywódca rewolucji węgierskiej uważany za węgierskiego bohatera narodowego.11 kwietnia jest 101. (w latach przestępnych 102.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 264 dni.

    Adres podpisywali tłumnie studenci, mieszczanie, a nawet początkowo szlachta i arystokracja. Do akcji przyłączyli się również Żydzi i Ukraińcy. Adres ten został przekazany przez specjalną deputację gubernatorowi Franzowi Stadionowi. On sam, obawiając się rozruchów, obiecał przesłać adres do Wiednia, oraz polecił zwolnić więźniów politycznych i wyraził zgodę na utworzenie Gwardii Narodowej.

    Gwardia Narodowa – obywatelska ochotnicza formacja wojskowa, utworzona w marcu 1848 w Królestwie Galicji i Lodomerii. Kazimierz Szeliski (ur. 1807, zm. 1885) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji I (1861-1867) i III kadencji (1870-1873), właściciel dóbr Kozowa.

    Po uwolnieniu więźniów kopie adresu zostały przesłane do miast okręgowych, gdzie również mieszkańcy tłumnie go podpisywali.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Stowarzyszenie Właścicieli Większych Posiadłości Wiejskich (zwane również Stowarzyszeniem Ziemiańskim) – konserwatywna organizacja utworzona 3 maja 1848 we Lwowie w celu obrony praw bogatych ziemian w Galicji.
    Trakt środkowogalicyjski, Trakt cesarski (Kaiser-Chausse, Wiener Postroute, Wiener Haupt Comercial Strasse) – galicyjski cesarski trakt drogowy, budowany od 1772 do 1785 przez habsburską Austrię.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Dow (Dov, Dob) Ber (Beer, Berisz, Berush) Meisels (ur. 1798 w Szczekocinach, zm. 15 lutego 1878 w Warszawie) – rabin krakowski, następnie warszawski, opowiadał się za udzielaniem poparcia przez Żydów Polakom walczącym z Rosjanami, sympatyzował z powstaniami narodowowyzwoleńczymi.
    Walery Waygart (ur. 1821 w Stopnicy, zm. 22 września 1902 w Podliskach Małych) – burmistrz Przemyśla (1873-81), poseł do Sejmu Krajowego (1873-89).
    Rada Narodowa Lwowska lub Centralna Rada Narodowa – polska organizacja demokratyczna, mająca cechy parlamentu galicyjskiego, utworzona we Lwowie w okresie Wiosny Ludów, w kwietniu 1848, z inicjatywy członków Komitetu Narodowego. Dążyła do skoordynowania działalności wszelkich rad w Galicji w celu przejęcia władzy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.