• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej

    Przeczytaj także...
    Instytut Nauk Społecznych przy KC PZPR – instytucja naukowa w PRL, istniejąca w latach 1954-1957 przy Komitecie Centralnym PZPR, była placówką, gdzie kształcono przyszłe kadry partyjne. Jego twórcą i długoletnim kierownikiem był Adam Schaff.Akademia Nauk Społecznych (ANS) – szkoła wyższa istniejąca w latach 1984–1990 powstała z połączenia Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR i działającego od 1974 Instytutu Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu.
    Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.
    Pierwsza siedziba KC PPR/PZPR przy ul. Chopina 1 (1948–1952), tzw. Mały Dom Partii (obecnie działów Ministerstwa Sprawiedliwości i Sądu Okręgowego)
    Cegiełka na rzecz budowy gmachu KC PZPR w Warszawie

    Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (KC PZPR) – organ kierowniczy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) w latach 1948–1990; najwyższa władza PZPR między zjazdami, kierująca całokształtem pracy partii.

    Funkcję I sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (do 1954 roku Sekretarza Generalnego PZPR) sprawowali kolejno:Szkoła Partyjna przy KC PZPR im. Juliana Marchlewskiego – dwuletnia szkoła wyższa przy Komitecie Centralnym PZPR, której absolwenci obejmowali wysokie stanowiska w partii, rządzie, dyplomacji, nauce i kulturze PRL. Jej dyrektorem od utworzenia w 1948 do 1950 był Tadeusz Daniszewski (właściwie Dawid Kirszbraun), później zastąpiła go Romana Granas (do 1957).

    Organizacja i działalność KC PZPR[ | edytuj kod]

    Komitet Centralny był najwyższą władzą PZPR między zjazdami, kierującą pracą partii i w efekcie kraju. I sekretarze KC PZPR (do 1954 sekretarze generalni PZPR) byli de facto najważniejszymi osobami w państwie w czasach Polski Ludowej.

    Centrum Bankowo-Finansowe, dawniej zwyczajowo Dom Partii lub Biały Dom – budynek biurowy w Warszawie znajdujący się przy rondzie Charles’a de Gaulle’a, pod adresem ul. Nowy Świat 6/12. Ulica Fryderyka Chopina w Warszawie – jedna z ulic warszawskiego Śródmieścia, biegnąca od Alej Ujazdowskich do ul. Mokotowskiej.

    Komitet Centralny był powoływany na zjazdach partii. Po utworzeniu powoływał z kolei Biuro Polityczne KC i Sekretariat KC, a także inne organy pomocnicze. Biuro Polityczne kierowało jego pracą między posiedzeniami plenarnymi, odbywającymi się nie rzadziej niż raz na cztery miesiące. Sekretariat KC kierował pracą bieżącą, głównie w dziedzinie kontroli wykonania uchwał partii i doboru kadr.

    Komisja Sekretariatu Biura Politycznego KC PZPR ds. Bezpieczeństwa Publicznego – komisja kontroli partyjnej Biura Politycznego Komitetu Centralnego PZPR nad aparatem represji stalinowskich w Polsce w latach 1949-1954.Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie – instytucja publiczna mająca na celu zapewnienie możliwości obrotu papierami wartościowymi (takimi jak akcje, obligacje, prawa poboru itp.) oraz niebędącymi papierami wartościowymi instrumentami finansowymi (takimi jak opcje, kontrakty terminowe) dopuszczonymi do obrotu giełdowego. Obrót regulowany jest przez regulamin giełdy, szczegółowe zasady obrotu giełdowego, Komisję Nadzoru Finansowego oraz ustawy:

    Komitetowi Centralnemu podlegały komitety wojewódzkie PZPR, które kierowały komitetami powiatowymi, miejskimi, zakładowymi, miejsko-gminnymi i gminnymi PZPR.

    Komórki organizacyjne[ | edytuj kod]

    Do 1990 aparat KC PZPR składał się z następujących komórek:

  • Centralne Archiwum KC PZPR
  • Kancelaria Sekretariatu KC
  • Komisja Skarg, Wniosków i Sygnałów od Ludności
  • Wydział Gospodarki Wewnątrzpartyjnej
  • Wydział Ideologiczny
  • Wydział Kultury
  • Wydział Międzynarodowy
  • Wydział Młodzieży, Stowarzyszeń i Organizacji Społecznych
  • Wydział Nauki i Oświaty
  • Wydział Organów Przedstawicielskich
  • Wydział Polityki Informacyjnej
  • Wydział Polityki Kadrowej
  • Wydział Polityki Społeczno-Ekonomicznej
  • Wydział Pracy Partyjnej
  • Wydział Prawa i Praworządności
  • Wydział Wsi i Polityki Rolnej.
  • Przy KC funkcjonowały:

    Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989.Sekretariat Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Sekretariat KC PZPR – najwyższa (w praktyce) władza wykonawcza, razem z Biurem Politycznym, Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
  • Akademia Nauk Społecznych PZPR
  • Ośrodek Kursów Partyjnych.
  • Siedziba KC PZPR[ | edytuj kod]

    W latach 1948–1952 centrum decyzyjne PPR (a następnie PZPR) mieściło się przy ul. Chopina 1, róg Al. Ujazdowskich 19, w budynku wybudowanym w miejscu wypalonej kamienicy Spokornego, później zajmowanym przez Komitet Warszawski PZPR, a obecnie przez szereg komórek Ministerstwa Sprawiedliwości i Sądu Okręgowego w Warszawie. Następnie, do 1990, Komitet Centralny pomieszczono w budynku wzniesionym w latach 1948–1952 z obligatoryjnych składek (cegiełek) rozprowadzanych wśród całego społeczeństwa, oficjalnie noszącym nazwę Domu Partii, popularnie – „Białego Domu” lub „Domu pod Baranami”.

    Kamienica Maurycego Spokornego w Warszawie – nieistniejąca obecnie kamienica, która znajdowała się w Warszawie, na rogu Alej Ujazdowskich i ul. Fryderyka Chopina. Była jednym z najpiękniejszych przykładów secesji w Warszawie.Centralne Archiwum KC PZPR - jednostka istniejąca w latach 1971-1990 przy KC PZPR. Jego szefem w latach 1971-1981 był Janusz Durko, 1981-1990 Bronisław Syzdek. Zastępcą kierownika przez cały ten okres był Norbert Kołomejczyk . Instytucja gromadziła archiwalia związane z dziejami polskiego ruchu robotniczego. Pracowali w niej historycy rozwiązanego Zakładu Historii Partii.

    Od 1991 w budynku mieści się Centrum Bankowo-Finansowe „Nowy Świat”. W latach 1991–2000 swoją siedzibę miała w nim Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie.

    W latach 1918–1931 w tym miejscu usytuowany był budynek mieszczący siedzibę Ministerstwa Komunikacji; wcześniej – w latach 1827–1918 – Izby Obrachunkowej. Jeszcze wcześniej, od XVIII wieku, w tym miejscu stał pałac Szczęsnego Potockiego.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Komisja Bezpieczeństwa KC PZPR
  • Szkoła Partyjna przy KC PZPR
  • Instytut Kształcenia Kadr Naukowych
  • Instytut Nauk Społecznych przy KC PZPR
  • Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR
  • Akademia Nauk Społecznych
  • Instytut Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Wirtualny Spacer po Warszawie. [dostęp 2008-11-24].
    2. Stanisław Szenic: Najstarszy szlak Warszawy. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1955, s. 278.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Włodzimierz Janowski, Aleksander Kochański, Informator o strukturze i obsadzie personalnej centralnego aparatu PZPR, 1948-1990, Instytut Studiów Politycznych PAN, Warszawa 2000, s. 166, ​ISBN 83-88490-03-6
  • Instytut Kształcenia Kadr Naukowych – wyższa szkoła partyjna i marksistowska placówka badawcza, powołana w 1950 przez Adama Schaffa przy Komitecie Centralnym PZPR. W 1954 Instytut przekształcono w Instytut Nauk Społecznych przy KC PZPR.Stanisław Szczęsny Feliks Potocki herbu Pilawa, pseud.: Libatide Strimonio; Mąż Obywatel, (ur. 1751 w Tartakowie albo Krystynopolu, zm. 14 marca 1805 w Tulczynie) – polityk polski o orientacji prorosyjskiej, wojewoda ruski w latach 1782-1788, generał-lejtnant wojsk koronnych 1784-1792, generał lejtnant komenderujący Dywizją Ukraińską i Podolską (Podolską i Bracławską, później Bracławską i Kijowską), generał artylerii koronnej w latach 1788-1792, marszałek konfederacji targowickiej 1792 w Koronie, rosyjski general-en-chef od 1797, chorąży wielki koronny w latach 1774-1780, starosta bełski, dyplomata i poeta.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ministerstwo Sprawiedliwości (MS) – urząd pomocniczy Ministra Sprawiedliwości, naczelnego organu administracji rządowej odpowiedzialnego za dział administracji rządowej – sprawiedliwość. Minister Sprawiedliwości z mocy Konstytucji jest członkiem Krajowej Rady Sądownictwa.
    Ministerstwo Komunikacji – polskie ministerstwo istniejące w latach 1926–1939, 1945–1951 a następnie w latach 1957–1987.
    Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR – instytucja naukowa w PRL istniejąca w latach 1957–1984 przy Komitecie Centralnym PZPR. Jej twórcą i długoletnim kierownikiem był Adam Schaff. Szkoła mieściła się w obecnym gmachu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
    Sąd Okręgowy w Warszawie – organ wymiaru sprawiedliwości powołany do rozstrzygania spraw sądowych I instancji i II instancji, mieszczący się w Warszawie w budynku przy al. Solidarności 127 (adres przedwojenny ulica Leszno 53/55).
    Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (w skrócie Biuro Polityczne KC PZPR lub z rosyjskiego "Politbiuro") było (razem z Sekretariatem KC PZPR) głównym organem kierowniczym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W jego skład wchodziło zwykle od 9 do 15 członków, posiadających pełne prawo głosu, oraz kilku zastępców członka Biura Politycznego, bez pełnego prawa głosu. Wzorowane na podobnym organie KC KPZR było faktycznym ośrodkiem decyzyjnym władz komunistycznych. Tu zapadały kluczowe decyzje polityczne, a członkowie Biura Politycznego nadzorowali powierzone sobie poszczególne ministerstwa i resorty.
    Instytut Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu (IPPM-L) – placówka naukowa zajmująca się zagadnieniami marksizmu. Instytut powołany został 26 lutego 1974 uchwałą Biura Politycznego KC PZPR. W 1984 z połączenia Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR i IPPM-L utworzono Akademię Nauk Społecznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.