• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kometa Halleya

    Przeczytaj także...
    Orbita – tor ciała (ciała niebieskiego lub sztucznego satelity) krążącego wokół innego ciała niebieskiego. W Układzie Słonecznym Ziemia, inne planety, planetoidy, komety i mniejsze ciała poruszają się po swoich orbitach wokół Słońca. Z kolei księżyce krążą po orbitach wokół planet macierzystych.Kometa – małe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje, że wokół komety powstaje koma, czyli gazowa otoczka. W przestrzeń kosmiczną jądro komety wyrzuca materię, tworzącą dwa warkocze kometarne – gazowy i pyłowy, skierowane pod różnymi kątami do kierunku ruchu komety. Gazowy warkocz komety jest zawsze zwrócony w kierunku przeciwnym do gwiazdy, co spowodowane jest oddziaływaniem wiatru słonecznego, który zawsze jest skierowany od gwiazdy. Pyłowy warkocz składa się z drobin zbyt masywnych, by wiatr słoneczny mógł znacząco zmienić kierunek ich ruchu.
    Saturn – gazowy olbrzym, szósta planeta Układu Słonecznego pod względem oddalenia od Słońca, druga po Jowiszu pod względem masy i wielkości. Charakterystyczną jego cechą są pierścienie, składające się głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych; inne planety-olbrzymy także mają systemy pierścieni, ale żaden z nich nie jest tak rozległy ani tak jasny. Według danych z lipca 2013 roku znane są 62 naturalne satelity Saturna.

    Kometa Halleya (nazwa oficjalna 1P/Halley, łac. Cometa Halleiensis) – pierwsza zidentyfikowana kometa krótkookresowa. Nazwa pochodzi od nazwiska astronoma Edmunda Halleya, który na początku XVIII wieku badał zapiski o pojawianiu się komet z lat 1456–1682 i w 1705 roku przewidział ponowne pojawienie się tej komety w 1758 roku. Halley odnalazł łącznie 24 komety okresowe. W pobliżu Słońca kometa Halleya traci podczas każdego przelotu około 250 milionów ton swojej materii, na podstawie czego szacuje się, że będzie istnieć przez kolejne 170 000 lat.

    Wielkanoc, Pascha, Niedziela wielkanocna, Zmartwychwstanie Pańskie, mazow. Wielki Dzień – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie wyznające Nicejskie Credo (325 r.). Giotto - bezzałogowa sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej zbudowana specjalnie do badań komety Halleya. Statek utworzył wraz ze statkami innych państw tzw. Armadę Halleya. Sondzie Giotto zawdzięczamy pierwsze w historii bezpośrednie zdjęcia jądra kometarnego. Sonda zdobyła je przelatując zaledwie 596 km od komety. Giotto był też pierwszym statkiem, który powrócił z głębokiej przestrzeni i zbliżył się do Ziemi.

    Budowa[]

    Jądro komety Halleya jest bryłą o wymiarach 14,9×8,2 km. Powierzchnię komety pokrywają wzgórza, doliny i kratery. Dużo danych o budowie komety dostarczyła w 1986 r. sonda Giotto, która zbliżyła się na odległość kilkuset kilometrów, dostarczając licznych fotografii. Jądro komety jest zbudowane ze skał, lodu oraz nieznanego materiału organicznego, odpornego na wysokie temperatury. Na powierzchni komety znajduje się gruba, ciemna skorupa o nieznanym składzie chemicznym.

    Kometa krótkookresowa – kometa obiegająca Słońce w czasie poniżej 200 lat, najczęściej nie oddalająca się od niego na większą odległość niż orbita Neptuna. Komety takie krążąc wewnątrz Układu Słonecznego, wielokrotnie mogą przechodzić obok planet, co w znaczący sposób może zmieniać ich trajektorie. Ulegają one także stosunkowo szybkiemu procesowi degradacji, gdyż częste odwiedziny w pobliżu Słońca i wzrost temperatury powodują uwalnianie się z ich jąder wielkiej ilości materiału gazowo-pyłowego, przez co tracą one swoją masę.Jowisz – piąta w kolejności oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego. Jego masa jest nieco mniejsza niż jedna tysięczna masy Słońca, a zarazem dwa i pół raza większa niż łączna masa wszystkich innych planet w Układzie Słonecznym. Wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem tworzy grupę gazowych olbrzymów, nazywaną czasem również planetami jowiszowymi.

    Ruch wokół Słońca[]

    Kometa Halleya widoczna na Wielkanoc 1066 r. (Gobelin z Bayeux)

    Najstarsze udokumentowane zapisy komety Halleya pochodzą z Chin z 613 roku p.n.e. Kometa Halleya krąży po wydłużonej eliptycznej orbicie wokół Słońca. Okres obiegu wynosi średnio 76 lat. Ruch komety podlega perturbacjom ze strony planet Układu Słonecznego (głównie Jowisza i Saturna), co sprawia, że okres obiegu ulega czasem zmianom. Gdy kometa zbliża się do planety, siła grawitacyjna nadaje jej przyspieszenie, natomiast gdy się oddala, spowalnia. Najkrótszy ze zmierzonych okresów obiegu komety Halleya wyniósł 74,5 lat; po zaobserwowaniu w listopadzie 1835 r. powróciła już w kwietniu 1910 roku. Najdłuższy zaobserwowany czas obiegu komety wyniósł ponad 79 lat; w latach 1145 do 1301 miał miejsce obieg, kiedy to kometa powróciła po 79 latach i niespełna 1 miesiącu. Ostatnie zbliżenie do Ziemi było w roku 1986. 15 marca kometa zbliżyła się do naszej planety na odległość 150 mln km.

    Jądro kometarne – lodowo-skalna bryła znajdująca się we wnętrzu głowy komety (tzw. komy) podczas trwającego zjawiska aktywności kometarnej. Rozmiary jąder komet znacząco się różnią, najczęściej mieszczą się jednak w przedziale od kilku do kilkuset kilometrów.Suisei (jap. すいせい) – japońska sonda kosmiczna, wystrzelona w 1985 jako część tzw. armady Halleya. 8 marca 1986 wykonała przelot obok komety Halleya w odległości 151 000 km. Konstrukcyjnie zbliżona do sondy Sakigake, sonda Suisei podczas misji wykonywała zdjęcia ultrafioletowe za pomocą wbudowanej kamery. W 1987 instytut ISAS postanowił skierować sondę w kierunku komety 21P/Giacobini-Zinner, największe zbliżenie do niej zaplanowano na 24 listopada 1998. Jednak 22 lutego 1991 zabrakło paliwa (hydrazyny) do dalszych korekt trajektorii sondy i spotkanie nie doszło do skutku, podobnie jak planowany przelot w odległości kilku milionów kilometrów od komety 55P/Tempel-Tuttle.

    Badania za pomocą sond kosmicznych[]

    Kometa Halleya była przedmiotem badań w tym celu wysłanych sond: Wega 1, Wega 2, Giotto, Suisei, Sakigake i ICE.

    Przeprowadzono wiele pomiarów składu chemicznego głowy komety, jej warkocza i jądra, które zostało sfotografowane przez sondę Giotto. Po raz pierwszy naukowcy uzyskali zdjęcia jądra z odległości kilkuset kilometrów.

    Daty pojawiania się[]

    Przybliżone daty momentów przejścia przez peryhelium komety w przeszłości oraz przewidywane daty w przyszłości:

    Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej.Program Wega – program bezzałogowych lotów kosmicznych sond, mających zbadać planetę Wenus oraz kometę Halleya. Nazwa Wega pochodzi od początkowych sylab słów Wenera (Wenus) i Gallej (kometa Halleya). Na całą misję składały się dwa statki, Wega 1 oraz Wega 2, które zostały wystrzelone przez ZSRR w grudniu 1984.

    Zobacz też[]

  • lista komet okresowych
  • Przypisy

    1. JPL Small-Body Database Browser: 1P/Halley (ang.). [dostęp 2016-03-27].
    2. Robert Nemiroff, Jerry Bonnell: Comet Halley’s Nucleus An Orbiting Iceberg (ang.). W: Astronomy Picture of the Day [on-line]. NASA, 2010-01-04. [dostęp 2010-11-15].
    3. http://www.aerith.net/comet/catalog/0001P/index.html.

    Linki zewnętrzne[]

  • Informacje o komecie w bazie danych JPL
  • | 1P/Halley | Następna kometa | ...
    Elipsa – w geometrii ograniczony przypadek krzywej stożkowej, czyli krzywej będącej częścią wspólną powierzchni stożkowej oraz przecinającej ją płaszczyzny. Jest to również miejsce geometryczne wszystkich tych punktów płaszczyzny, dla których suma odległości od dwóch ustalonych punktów jest stałą.Lista komet okresowych, czyli posiadających okres obiegu wokół Słońca mniejszy niż 200 lat. Przedstawia ona oznaczenia oficjalne komet (według standardu IAU) oraz nazwiska odkrywców. "P" w nazwie oznacza kometę o okresie do 200 lat (lub z udokumentowaną wcześniejszą obserwacją wskazującą na periodyczność dłuższą nawet niż 200 lat), natomiast "D" informuje o fakcie rozpadu komety, zderzeniu się jej z jakąś planetą, zagubieniu komety lub też jednorazowości jej przejścia w pobliżu naszej Dziennej Gwiazdy (obiekt spoza Układu Słonecznego).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sakigake (MS-T5) – pierwsza japońska testowa sonda kosmiczna, pierwszy japoński pojazd kosmiczny, który opuścił pole grawitacyjne Ziemi. Pojazd stał się jedną z sond wchodzących w skład tzw. armady Halleya (wraz z bliźniaczą sondą Suisei, francusko-radzieckimi sondami Wega, należącą do ESA sondą Giotto i obsługiwaną przez NASA sondą International Cometary Explorer wykonał w 1986 przelot obok komety Halleya). Największe zbliżenie Sakigake do komety nastąpiło 11 marca 1986 o 04:18 UTC w odległości 6,99 miliona km.
    Program Wega – program bezzałogowych lotów kosmicznych sond, mających zbadać planetę Wenus oraz kometę Halleya. Nazwa Wega pochodzi od początkowych sylab słów Wenera (Wenus) i Gallej (kometa Halleya). Na całą misję składały się dwa statki, Wega 1 oraz Wega 2, które zostały wystrzelone przez ZSRR w grudniu 1984.
    Edmund Halley (również Edmond Halley) (ur. 8 listopada 1656 w Haggerstone, Shoreditch koło Londynu; zm. 14 stycznia 1742 w Greenwich koło Londynu) – angielski astronom i matematyk. Odkrył ruchy własne gwiazd oraz istnienie eliptycznych orbit kometarnych, przepowiadając powrót komety znanej dziś jako kometa Halleya.
    Kometa Enckego (nazwa oficjalna 2P/Encke) – kometa krótkookresowa należąca do grupy komet typu Enckego. Ma najkrótszy okres ze wszystkich znanych komet i była obserwowana w czasie powrotu do Słońca już ponad 60 razy (oprócz 1944 roku).
    Tkanina z Bayeux – ręcznie haftowane płótno przedstawiające podbój Anglii przez Wilhelma I Zdobywcę, bitwę pod Hastings w 1066 i życie codzienne mieszkańców ówczesnej Normandii; wybitne dzieło sztuki świeckiej.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama