• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Komórki sitowe

    Przeczytaj także...
    Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.Błona śluzowa, śluzówka (gr. mucosa) – wyściółka przewodów i jamistych narządów wewnętrznych mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym organizmu kręgowca. Składa się z dwóch zasadniczych warstw: nabłonka i pokrytej przezeń tkanki łącznej zwanej blaszką właściwą zawierającej naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, często różne receptory, gruczoły czy mięśnie gładkie.
    Dół czaszki przedni (łac. fossa cranii anterior) – część czaszki ograniczona od tyłu, czyli od dołu środkowego przez tylne brzegi skrzydeł mniejszych kości klinowej oraz przez przebiegający pomiędzy nimi brzeg bruzdy przedskrzyżowania wzrokowego kości klinowej. Ku przodowi dół przedni przechodzi w łuskę kości czołowej. Dno dołu przedniego stanowią: części oczodołowe kości czołowej, blaszka sitowa kości sitowej oraz skrzydła mniejsze i łęk skrzydłowy kości klinowej.
    Zatoki przynosowe.
    Przekrój poprzeczny czaszki na wysokości jamy nosowej i oczodołu (strona prawa, widok z góry). Po stronie lewej zaznaczone:komórki sitowe przednie (Ant. ethmoidal cells), środkowe (Middle ethmoidal cells) i tylne (Post ethmoidal cells). Przyśrodkowo od komórek sitowych widoczna jama nosowa z zaznaczoną przegrodą nosa (Nasal septum), a bocznie od nich oczodół z zaznaczonym dnem utworzonym przez szczękę (Maxilla).

    Komórki sitowe (łac. cellulae ethmoidales) – najmniejsze z zatok przynosowych człowieka. Składają się z drobnych jamek kostnych poprzedzielanych cienkimi blaszkami kostnymi. Wypełniają one błędnik sitowy (łac. labyrinthus ethmoidalis) i stanowią zasadniczą część kości sitowej. Każda komórka sitowa wysłana jest błoną śluzową.

    Oczodół (łac. orbita) – jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna. Występuje parzyście. Oczodół ma kształt stożka, którego podstawę tworzy wejście do oczodołu. U góry wejście do oczodołu ogranicza brzeg nadoczodołowy kości czołowej, u dołu-szczęka i kość jarzmowa, tworząc brzeg podoczodołowy, ponadto budują go kość łzowa, sitowa, klinowa oraz podniebienna. Oczodół ograniczają cztery ściany: górna (sklepienie), przyśrodkowa, boczna i dolna (dno). W odcinku przednio-bocznym sklepienia oczodołu znajduje się dół gruczołu łzowego. W pobliżu wejścia do oczodołu na ścianie przyśrodkowej leży dół woreczka łzowego, przechodzi on ku dołowi w kanał nosowo-łzowy. W obrębie oczodołu znajduje się kanał nerwu wzrokowego, przez który przechodzi nerw wzrokowy wraz z tętnicą oczną, ponadto w oczodole znaleźć można szczelinę oczodołową górną przez którą przebiega nerw czołowy, nerw nadoczodołowy, nerw nosowo-rzęskowy, nerw okoruchowy, nerw bloczkowy, nerw odwodzący i żyła oczna górna, a także szczelina oczodołowa dolna, której zawartość stanowią nerw podoczodołowy, nerw jarzmowy, tętnica podoczodołowa i żyła oczna dolna.Tętnica oczna (łac. arteria ophthalmica) — gałąź tętnicy szyjnej wewnętrznej. Zaopatruje ona oczodół oraz część zatok przynosowych.

    Podział i topografia[]

    Komórki sitowe umownie dzieli się na przednie i tylne. Niektórzy wyróżniają jeszcze komórki sitowe środkowe. Połączone są one za pośrednictwem małych otworów w blaszkach kostnych, które je oddzielają. Połączenia te stanowią sprawny drenaż podczas stanów zapalnych (ostre zapalenie komórek sitowych). Skrajnie położone komórki błędnika sitowego są otwarte i tworzą dołki, które dopiero w połączeniu z półkomórkami sąsiadujących kości tworzą pełne komórki. Od boku sąsiadują z oczodołem ograniczone od niego blaszką oczodołową (papierowatą) kości sitowej (łac. lamina orbitalis (papyracea) ossis ethmoidalis). Strop komórek sitowych stanowi podstawa przedniego dołu czaszki. Przyśrodkowo komórki sitowe stanowią boczną ścianę jamy nosowej. Są one połączone ze światłem jamy nosowej. Komórki sitowe przednie otwierają się w lejku sitowym (łac. infundibulum ethmoidale) w przewodzie nosowym środkowym. Największą komórką sitową jest bańkowato rozdęta puszka sitowa (łac. bulla ethmoidalis), która widoczna jest pod małżowiną nosową środkową. Poniżej puszki sitowej znajduje się wyrostek haczykowaty (łac. processus uncinatus). Pomiędzy puszką sitową a wyrostkiem haczykowatym znajduje się szczelinowata przestrzeń rozwór półksiężycowaty (łac. hiatus semilunaris), który prowadzi do wspomnianego wyżej lejka sitowego — miejsca drenażu komórek sitowych przednich. Linią oddzielającą komórki sitowe przednie od tylnych jest czołowo ustawiony, środkowy fragment małżowiny nosowej środkowej tworzący tzw. blaszkę podstawną. Komórki sitowe tylne otwierają się w przewodzie nosowym górnym. Odmianą anatomiczną są komórki sitowe tylne obejmujące zatokę klinową. Są to tzw. komórki Onodiego.

    Zatoka klinowa (łac. sinus sphenoidalis) – parzyste przestrzenie mieszczące się w trzonie kości klinowej, oddzielone od siebie przegrodą. Pojemność każdej z nich to ok. 3 cm³. Ich wielkość waha się od wielkości ziarenka grochu do wielkich rozmiarów sięgających ku tyłowi aż do otworu wielkiego.Puszka sitowa (łac. bulla ethmoidalis) — struktura anatomiczna znajdująca się na bocznej ścianie jamy nosowej. Puszka sitowa jest przestrzenią pneumatyczną błędnika sitowego i leży ukryta pod małżowiną nosową środkową. Jest ona największą komórką sitową. Od góry i tyłu ogranicza ona rozwór półksiężycowaty oraz lejek sitowy. Puszka sitowa może być podzielona cienkimi blaszkami kostnymi, które tworzą obszar komórek sitowych środkowych. Embriologicznie jest ona małżowiną pośrednią (łac. concha intermedia), pozostałością po małżowinie dodatkowej , która podczas embriogenezy przesunęła się na boczną ścianę jamy nosowej. Puszka sitowa ma połączenie z jamą nosową. otwiera się ona na bocznej ścianie jamy nosowej w lejku sitowym przez rozwór półksiężycowaty. Niekiedy puszka sitowa może ulec nadmiernemu upowietrznieniu osiągając znaczne rozmiary. W tym wypadku może ona blokować przestrzeń przewodu nosowego środkowego i uniemożliwiać prawidłowy drenaż (opróżnianie) innych zatok przynosowych. Może być to przyczyną nawracających zapaleń zatok przynosowych. Taki wariant anatomiczny występuje u około 8% ludzi.
    Boczna ściana jamy nosowej (strona prawa) po usunięciu małżowiny nosowej środkowej (Cut edge of middle concha). Na rysunku widoczne: puszka sitowa (Bulla ethmoidalis), ujście komórek sitowych środkowych (Opening of middle ethmoidal cells) oraz ujście kom. sitowych tylnych (Opening of posterior ethmoid cells). Ujściu kom. sitowych przednich do jamy nosowej odpowiada rozwór półksiężycowaty (Hiatus semilunaris).

    Naczynia i nerwy[]

    Tętnice doprowadzające krew do komórek sitowych to:

    Przegroda nosowa inaczej przegroda nosa (łac. septum nasi) leży pośrodkowo w jamie nosowej dzieląc ją na dwie części.Przekrój poprzeczny – dwuwymiarowy przekrój ciała. W szczególności dotyczy to ciał o symetrii osiowej. Dla takich ciał przekrój poprzeczny, wraz z podaniem długości, w pełni określa jego kształt. Wówczas przekrój w płaszczyźnie zawierającej oś symetrii nazywa się przekrojem podłużnym. W najbardziej dosłownym znaczeniu przekrojem poprzecznym nazywamy obraz przedmiotu widziany po jego przecięciu, np. obraz słojów wewnątrz ściętego pnia drzewa.
  • tętnica sitowa przednia (łac. arteria ethmoidalis anterior) i tylna, które odchodzą od tętnicy ocznej.
  • Żyły odpowiadają tętnicom. Naczynia sitowe wchodzą do komórek od strony oczodołu. Unerwienie błędnika sitowego także od strony oczodołu zapewniają nerwy sitowe (od nerwu ocznego).

    Zatoka szczękowa (łac. sinus maxillaris), zwana też dawniej jamą Highmora – parzysta przestrzeń pneumatyczna mieszcząca się obustronnie w trzonie szczęki. W wymiarze pionowym i strzałkowym ma ponad 3 cm, w płaszczyźnie czołowej 2,5 cm. Ma ona kształt trójściennej piramidy.Zatoka czołowa (łac. sinus frontalis) – zazwyczaj parzysta powietrzna przestrzeń w kościach czaszki należąca do zatok przynosowych.

    Zobacz też[]

  • Zatoki przynosowe;
  • zatoki czołowe;
  • zatoka klinowa;
  • zatoki szczękowe.
  • Bibliografia[]

  • Ryszard Aleksandrowicz: Anatomia kliniczna głowy i szyi. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007. ISBN ISBN 978-83-200-3243-7.
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Jama nosowa (łac. cavum nasi) – przestrzeń ograniczona powierzchnią wewnętrzną nosa zewnętrznego oraz kośćmi twarzoczaszki.Kość sitowa (łac. os ethmoidale) - kość nieparzysta, bierze udział w ograniczeniu jamy czaszki, oczodołów i jamy nosowej. Zbudowana jest z dwóch prostopadle ustawionych do siebie blaszek: poziomej i pionowej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nerw oczny (łac. nervus ophthalmicus) – pierwsza i zarazem najmniejsza gałąź nerwu trójdzielnego, nerw zaopatrujący górną część twarzy człowieka. Jest to nerw czuciowy.
    Zatoki przynosowe, (łac. sinus paranasales) - przestrzenie pneumatyczne w kościach twarzoczaszki mające połączenie z jamą nosową. Są to wpuklenia błony śluzowej wrośnięte od jamy nosowej w otaczające kości, od których przyjmują swoje nazwy. Zaczynają się one rozwijać u człowieka już w życiu płodowym, ostateczne zaś wymiary osiągają w drugiej dekadzie życia. W rozwoju embrionalnym jako pierwsza wykształca się zatoka szczękowa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.