• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Komórka inicjalna

    Przeczytaj także...
    Podział komórki - proces zachodzący u wszystkich żywych organizmów, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych. Podział komórkowy jest jedną z faz cyklu komórkowego.Dwuliścienne (Dicotyledones) — wyróżniany do niedawna takson obejmujący wszystkie rośliny okrytonasienne z wyjątkiem jednoliściennych. Nazwa tej grupy roślin wywodzi się od wspólnej dla nich cechy – obecności dwóch liści zarodkowych (liścieni).
    Paprotniki (Pteridophyta) – historyczny takson w randze gromady (typu), który stosowany był w dawnych systemach klasyfikacyjnych roślin naczyniowych. Paprotniki wyróżnione były w systemie Augusta Wilhelma Eichlera z 1883, Adolfa Englera z 1892, po raz ostatni wymieniane były jako takson w latach 90. XX wieku (wznawiany podręcznik botaniki Strasburgera z 1991). Spośród roślin współczesnych do grupy tej zaliczano widłaki, skrzypy, psylotowe i paprocie. Obecnie wiadomo, że grupa ta w takim ujęciu ma charakter parafiletyczny. W miejsce dawnych paprotników wyróżnia się odrębne ww. linie rozwojowe roślin, opisywane zwykle w randze gromad, podgromad lub klas. Nazwa "paprotniki" stosowana jest często zwyczajowo, a nie taksonomicznie, w podobnym jak niegdyś znaczeniu, w odniesieniu do roślin zarodnikowych, u których pokoleniem dominującym jest sporofit i które osiągnęły podobnie wysoki poziom budowy i rozwoju.

    Komórka inicjalna – jest to występująca u roślin komórka pozostająca stale zdolna do podziału, stale zachowuje charakter merystemtyczny. W wyniku podziału komórki inicjalnej powstają dwie komórki. Jedna z nich, w toku dalszych podziałów, wytwarza komórki potomne, które przekształcają się następnie w tkanki stałe. Druga pozostaje komórką inicjalną, zdolną do kolejnych podziałów.

    Plerom – wewnętrzna warstwa komórek w merystemie wierzchołkowym korzenia. Warstwa ta przekształca się w walec osiowy w obrębie, którego komórki różnicują się w drewno i łyko. Plerom jest jednym z histogenów, czyli warstw dających początek tkankom roślinnym. Teoria histogenów została sformułowana przez Johannesa von Hansteina w XIX. Każda z warstw, określanych jako histogen powstaje z odrębnej komórki inicjalnej.Tkanka twórcza, merystem – tkanka roślinna, składająca się z komórek o cienkich ścianach z centralnie położonym dużym jądrem komórkowym i niewielkimi wakuolami. Komórki te są zdolne do regularnych podziałów komórkowych. Powstające w wyniku podziałów komórki różnicują się tworząc tkanki stałe. Nazwa merystem pochodzi od greckiego słowa „meristos” – mogący się dzielić.

    Merystem wierzchołkowy korzenia[edytuj kod]

    U większości paprotników w merystemie wierzchołkowym korzenia występuje jedna komórka inicjalna. Powstają z niej zarówno czapeczka, jak korzeń właściwy. Merystem wierzchołkowy korzenia nagonasiennych zawiera dwie warstwy komórek inicjalnych. Warstwa zewnętrzna rozwija się w plerom, a warstwa wewnętrzna w peryblem i czapeczkę. W merystemie wierzchołkowym korzenia okrytonasiennych są trzy warstwy komórek inicjalnych, a w niektórych przypadkach cztery. Wewnętrzna warstwa zawsze przekształca się w plerom. Środkowa warstwa u dwuliściennych przekształca się w peryblem, a u jednoliściennych w dermatogen i peryblem. Z zewnętrznej warstwa u dwuliściennych powstaje czapeczka i dermatogen, a u jednoliściennych tylko czapeczka.

    Dermatogen, protoderma – część merystemu wierzchołkowego (apikalnego), najbardziej zewnętrzna warstwa komórek tuniki otaczającej korpus stożka wzrostu. Na szczycie pędu jest nieosłonięta, podczas gdy na szczycie korzenia okryta jest czapeczką. Protoderma w miarę rozwoju daje początek skórce. Protoderma początkowo jest jednolita, jednak niektóre jej komórki po nierównych podziałach mogą stać się trichoblastami, czyli komórkami ryzodermy o mniejszym rozmiarze niż sąsiednie, większej gęstości i przechodzącymi szereg endomitoz, czyli podziałów chromosomów wewnątrz kariolemmy, bez podziału jądra i komórki. Trichoblasty następnie przekształcają się we włośniki.Korpus – element stożka wzrostu u okrytozalążkowych. W skład korpusu wchodzą komórka inicjalna oraz jej pochodne. Komórki te znajdują się pod warstwą zewnętrzną określaną nazwą tunika. Komurkó korpusy są duże i tworzą nieregularny układ. Dzielą się zarówno peryklinalnie jaki i antyklinalnie. Korpus wraz z tuniką tworzą tkankę protomerystemu.

    Merystem wierzchołkowy łodygi[edytuj kod]

    U mszaków jest tylko jedna komórka inicjalna. Podobnie jest u większości paprotników. U okrytonasiennych liczba komórek inicjalnych jest zróżnicowana. Nie różnią się one od komórek, które od nich pochodzą lub różnią się tylko nieznacznie. W merystemie wierzchołkowym łodygi traw jedna lub dwie komórki inicjalne występują w tunice i zwykle dwie w korpusie. U dwuliściennych tunika jest zwykle wielowarstwowa, a każda warstwa ma własną komórkę inicjalną. Jednak komórka inicjalna przypada również na korpus.

    Peryblem – środkowa warstwa komórek w merystemie wierzchołkowym korzenia. Warstwa ta przekształca się w korę pierwotną, a u jednoliściennych także ryzodermie. Peryblem jest jednym z histogenów, czyli warstw dających początek tkankom roślinnym. Teoria histogenów została sformułowana przez Johannesa von Hansteina w XIX.Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie). Jest podstawową jednostką morfologiczno−czynnościową ustroju.

    Przypisy

    1. Szweykowska Alicja, Szweykowski Jerzy: Botanika t.1 Morfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 95-96. ISBN 83-01-13953-6.
    2. Malinowski Edmund: Anatomia roślin. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 93-99.
    3. Hejnowicz Z.: Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Warszawa: PWN, 1980, s. 442-445. ISBN 8301004207.
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Tunika – zewnętrzna część protomerystemu u okrytonasiennych, składająca się jednej dwóch lub więcej warstw komórek. Każda z warstw komórek ma oddzielną komórkę inicjalną dzielącą się antyklinalnie. Najczęściej rośliny dwuliścienne mają dwuwarstwową tunikę. U części roślin warstwa tuniki jest trudna lub całkowicie niemożliwa do wyodrębnienia. Z zewnętrznej warstwy tuniki powstaje epiderma. Komórki tuniki biorą również udział w powstawaniu zaczątków liści.Rośliny (Archaeplastida Adl i in. 2005, dawne nazwy naukowe: Vegetabilia, Plantae, Phytobionta, Plastida, Primoplantae) – eukariotyczne i autotroficzne organizmy, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego za sprawą barwników asymilacyjnych (zdarzają się wśród roślin także organizmy cudzożywne – pasożytnicze, w tym też myko-heterotroficzne, ale mają one charakter wtórny).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; syn. Angiospermae) – grupa (klad) roślin naczyniowych pochodzących od wspólnego przodka żyjącego prawdopodobnie w okresie karbonu (350-275 mln lat temu) i stanowiących siostrzaną linię rozwojową w stosunku do nagonasiennych. Okrytonasienne charakteryzują się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrospory, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).
    Tkanki stałe – wspólna nazwa dla tkanek roślinnych, w których podziały komórkowe nie zachodzą lub zachodzą wyjątkowo rzadko. Jeśli tkanka stała zbudowana jest z komórek o podobnej budowie określana jest tkanką jednorodną, jeśli tkankę tworzy zespół różnych komórek, który razem realizuje określoną funkcje tkanka określana jest jako niejednorodna lub złożona.
    Rośliny nagonasienne, nagozalążkowe (Gymnospermae) – jedna z dwóch obok okrytonasiennych grup siostrzanych współczesnych roślin nasiennych. Wszyscy obecnie żyjący przedstawiciele tej grupy reprezentują jeden monofiletyczny klad – pochodzą od wspólnego przodka, a do grupy tej zaliczane są wszystkie rośliny potomne tego przodka. Współcześnie do nagonasiennych należy ok. 700 gatunków drzew i krzewów, jednak w przeszłości grupa ta była znacznie bardziej zróżnicowana. Jako przyczynę spadku jej różnorodności i wymierania wielu grup tych roślin wskazuje się konkurencję roślin okrytonasiennych.
    Jednoliścienne – grupa roślin okrytonasiennych o różnej randze systematycznej w zależności od systemu klasyfikacyjnego. W dawniejszych systemach klasa Liliopsida (np. w systemie Cronquista z 1981 r. i Reveala z 1999 r.), obecnie klad (grupa monofiletyczna) (ang. monocots) (system APG III z 2009 r. i aktualizowany system według APweb). Należą tu rośliny zielne, rzadziej drzewiaste. Często z łodygą przekształconą w kłącze, o sympodialnym typie wzrostu, z liśćmi zwykle niepodzielonymi, całobrzegimi, kwiatami trzykrotnymi. Wytwarzają tylko jeden liść zarodkowy liścień (cotyledon) i od tej cechy pochodzi ich nazwa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.