• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolumna Trajana

    Przeczytaj także...
    Kolumna Fokasa została wzniesiona naprzeciwko Rostry na Forum Romanum ku czci bizantyjskiego cesarza Fokasa 1 sierpnia 608 r. Była to ostatnia budowla, którą dodano na Forum Romanum. Jest to kolumna w porządku korynckim o wysokości 13,6 m na sześciennej podstawie z marmuru, prawdopodobnie pochodzącej z II wieku. Ceglana podstawa (widoczna na zdjęciu po prawej) nie była pierwotnie widoczna i została uwidoczniona dopiero w czasie prac archeologicznych w XIX wieku.Sykstus V (łac. Xystus V, właśc. Felice Peretti OFMConv lub Felice Peretti di Montalti; ur. 13 grudnia 1521 w Grottammare, zm. 27 sierpnia 1590 w Rzymie) – papież w okresie od 24 kwietnia 1585 do 27 sierpnia 1590.
    Kolumna Antonina Piusa i jego żony Faustyny została wzniesiona na Polu Marsowym, budowa trwała od 160 do 161 r. Kolumna została wystawiona przez Marka Aureliusza, zięcia i następcę cesarza Antonina Piusa. Kolumna ta, inaczej niż kolumna Trajana miała zdobioną tylko bazę. Trzon kolumny wykonany był czerwonego granitu sprowadzonego z Egiptu. Na jednej z ścian przedstawiona scena, w której nieżyjącą parę cesarską unosi w zaświaty bóg wiecznego czasu – Ajon. Bogini Roma również uwieczniona w tej scenie trzyma rzeźbę iglicy zegara słonecznego, ufundowanego przez Augusta (zegar znajdował się także na Polu Marsowym). Kolumna nie została zachowana. Płaskorzeźba znajduje się w Muzeum Watykańskim.
    Wyobrażenie kolumny na monecie

    Kolumna Trajana – pomnik wzniesiony w 113 roku w Rzymie na Forum Trajana dla upamiętnienia zwycięstw cesarza nad Dakami.

    Zaprojektowana najpewniej przez twórcę Forum – cesarskiego architekta Apollodorosa z Damaszku. Uroczystego poświęcenia kolumny oraz otwarcia Forum Trajana dokonano 18 maja 113 r. Usytuowana pomiędzy budynkami dwóch bibliotek: greckiej i łacińskiej, za Bazyliką Ulpia, kolumna ustawiona jest na cokole (pierwotnie ozdobionym dwoma orłami), w którego wewnętrznej komnacie umieszczono urny z prochami Trajana i (prawdopodobnie) jego żony Plotyny. Na szczycie znajdował się okazały posąg cesarza w ubiorze wojskowym, który dopiero po 392 r. n.e. został usunięty przez chrześcijan. 4 grudnia 1587 zastąpiono go posągiem św. Piotra umieszczonym tam na polecenie papieża Sykstusa V.

    Jerzy Ciechanowicz (ur. 9 października 1955 w Warszawie – zm. 14 stycznia 1999 w Warszawie) – polski humanista, pisarz, archeolog śródziemnomorski, filolog klasyczny, dziennikarz, tłumacz, podróżnik, działacz społeczny.Dakowie (zwani także Getami, Dako-Getami lub Geto-Dakami) – starożytny lud pochodzenia trackiego zajmujący Dację - tereny lewobrzeżnego Dunaju, na obszarze mniej więcej obecnego państwa rumuńskiego i częściowo węgierskiego, znany starożytnym Grekom już od VI w. p.n.e.. Pierwszym greckim autorem, który wymienił Getów był Hekatajos z Miletu, a jego informacje w całej rozciągłości potwierdził w swoich "Dziejach" Herodot w drugiej poł. V w. p.n.e. Według Strabona Dakowie nazywali siebie Dáoi. Jak wynika z badań archeologicznych Dakowie (lub też ich bezpośredni przodkowie) pojawili się na tych terenach już ok. 1700 r. p.n.e. i zamieszkiwali je aż do schyłku starożytności, ale już w nieco zmienionym składzie etnicznym, z domieszką innych nacji, najpierw po wojnach z Rzymianami na przeł. I i II w. n.e. (zakończonych podbiciem tych terenów przez Rzym w roku 106 n.e.) i kolonizacji rzymskiej, a następnie w wyniku tzw. "Wędrówki ludów", który to ruch migracyjny spowodował perturbacje etniczne w niemal całej Europie kontynentalnej. Stopniowo resztki Daków rozpłynęły się w napływowej ludności gockiej, germańskiej i później słowiańskiej.

    Całość konstrukcji (bez posągu) ma wysokość 39,83 m, sam trzon kolumny – 26,62 m. Wykonany jest z 17 kamiennych bębnów z marmuru kararyjskiego. Wewnątrz znajdują się spiralne schody o 185 marmurowych stopniach, wychodzące z pomieszczenia piedestału i prowadzące na szczytową platformę widokową; klatkę schodową oświetlają 43 wąskie okna. Piedestał jest sześcianem o boku 5,5 m.

    Publiusz Eliusz Hadrian (Publius Aelius Hadrianus; ur. 24 stycznia 76 w Itálice lub Rzymie, zm. 10 lipca 138 w Bajach) – w latach 117-138 cesarz rzymski. Po śmierci został zaliczony w poczet bogów.Architektura starożytnego Rzymu była początkowo związana tylko z Rzymem. Później, co było efektem licznych podbojów, jej zasięg ogarnął prawie całą Europę Zachodnią, Bałkany, Grecję, Azję Mniejszą, Syrię, Palestynę i Afrykę Północną. Okres, w którym trwał stopniowy jej rozwój, rozkwit i okres schyłkowy to czas od VI w. p.n.e. do V w. Okres ten można podzielić na kilka etapów:

    Zasadniczą ozdobę tego pomnika stanowi relief w postaci wstęgi opasującej kolumnę w 23 skrętach. W 155 scenach przedstawiono na nim wydarzenia z dwóch wojen z Dakami – od chwili przygotowań aż do ostatecznego zwycięstwa. Dwie kampanie wojenne rozdziela wizerunek Wiktorii. Serpentyna płaskorzeźb to tzw. opowieść kontynuacyjna, w której nie ma przerw między kolejnymi scenami. Sam cesarz pojawia się w niej 60 razy. Wstęga długości niemal 200 m, w części najniższej ma tylko 89 cm szerokości i stopniowo rozszerza się ku górze, gdzie osiąga 125 cm. Zabieg ten z daleka stwarza złudzenie oglądania ok. 2500 postaci jednakowej wielkości (wysokości) we wszystkich wyobrażonych scenach. Relief uznawany jest za jeden z najwspanialszych przykładów rzeźby z okresu cesarstwa rzymskiego.

    Kolumna – pionowa podpora architektoniczna o kolistym przekroju trzonu. Jeden z najstarszych i najpowszechniej stosowanych w architekturze elementów podporowo-dźwigowych pełniących funkcje konstrukcyjne, budowany od czasów starożytnych.Kolumna Marka Aureliusza została ustawiona na Polu Marsowym w starożytnym Rzymie po śmierci cesarza Marka Aureliusza (budowa została ukończona w 196 r.). Kolumna stanowiła podstawę, na której stał pomnik zmarłego cesarza. 27 października 1588 na szczycie kolumny umieszczono (na polecenie papieża Sykstusa V) statuę św. Pawła Apostoła, autorstwa Tomasza delia Porta, która stoi tam do dziś. Dekorację kolumny wykonano jako ozdobną wstęgę z reliefem wyobrażającym sceny historyczne z dwóch wojen prowadzonych przez cesarza z tzw. barbarzyńcami: wojny z Markomanami i Kwadami. Sposób zdobienia przypomina dekorację kolumny Trajana, jednak sposób rzeźbienia jest inny. Płaskorzeźby wykonane na tej kolumnie są głębsze (do cięcia kamienia użyto świdra), postacie są wyższe i spiętrzone, co miało wywołać wrażenie wieloplanowości (scena przedstawiająca prowadzenie jeńców). W scenach nie pokazano pejzażu.

    W XIX wieku na wzór kolumny Trajana powstały:

  • kolumna Nelsona – plac Trafalgar w Londynie;
  • kolumna Napoleonaplac Vendome w Paryżu (zniszczona podczas Komuny Paryskiej, później odbudowana).
  • Zobacz też[edytuj kod]

  • Tropaeum Traiani
  • Kolumna Marka Aureliusza
  • Kolumna Fokasa
  • Kolumna Antonina Piusa
  • architektura starożytnego Rzymu
  • Przypisy

    1. Jerzy Ciechanowicz: Rzym – ludzie i budowle. Warszawa: PIW, 1987, s. 234. Według innych przypuszczeń mogło być początkowo projektem Rabiriusza.
    2. Decyzję o tym miał podjąć sam Hadrian, w drodze wyjątku naruszając obyczaj zakazujący pochówków na tym obszarze miasta (J. Carcopino, dz. cyt. w bibliogr., s. 17).
    3. W starszej literaturze (np. J. Carcopino) spotykane stwierdzenie, że szczyt pomnika zdobił początkowo orzeł z brązu, zastąpiony posągiem cesarza po jego śmierci. Pierwotny wygląd monumentu znany jest jednak dobrze z przedstawień na kilku typach denarów Trajana (RIC 292, RIC 293, RIC 356) pochodzących z lat 112-117 n.e. Por. A. Szemiothowa: Numizmatyka starożytna. Warszawa: Muzeum Narodowe, 1951, s. 106.
    4. John T. Paoletti, Gary M. Radke: Art in Renaissance Italy
    5. Choć znana już daleko wcześniej w sztuce starożytnego Wschodu i hellenistycznej (np. mały fryz Ołtarza pergamońskiego), w pełni ukształtowana została dopiero w Rzymie epoki cesarstwa. Wybitny austriacki historyk sztuki Franz Wickhoff określał ją nawet mianem „stylu kontynuacyjnego” (Herbert Koch: Römische Kunst. Weimar: H. Böhlau, 1949, s. 115-117).

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Jerzy Ciechanowicz: Rzym – ludzie i budowle. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1989 ISBN 83-06-01503-7
  • Architektura na monetach starożytnych i jej reminiscencje w grafice europejskiej. Lublin: Muzeum Lubelskie, 2005
  • Jerôme Carcopino: Życie codzienne w Rzymie w okresie rozkwitu cesarstwa. Warszawa: Państwowy Inst. Wydawniczy, 1966
  • Bazylika Ulpia – bazylika zbudowana w 113 r. według planów Apollodora z Damaszku na Forum Trajana. Jej nazwa pochodzi od rodowego nazwiska cesarza: Marcus Ulpius Traianus.Państwowy Instytut Wydawniczy (PIW) – polskie wydawnictwo założone w 1946 w Warszawie; od 2005 dyrektorem wydawnictwa jest Rafał Skąpski.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rabiriusz (Rabirius) – rzymski architekt żyjący w I w. n.e. Nadworny architekt cesarza Domicjana. Był twórcą wielu obiektów architektonicznych m.in. pałacu cesarskiego na Palatynie (według przekazu poety Marcjalisa). Niektórzy przypisują mu zaprojektowanie Koloseum.
    Kolumna Vendôme, oficjalnie Kolumna Wielkiej Armii - obelisk w formie kolumny wzniesiony na placu Vendôme w Paryżu, w 1 okręgu.
    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.
    Piotr Apostoł, Szymon Piotr, łac. Petrus, gr. Πέτρος, Petros: "kamień", "fragment skały", odn. do gr. πέτρα, petra: "skała"), aram. כיפא Kefas – Kefa: "skała", cs. Sławny i wsiechwalnyj pierwowierchowny apostoł Pietr – apostoł, uważany przez Kościół katolicki za pierwszego papieża (pontyfikat: ok. 33 r. – ok. 64 r., 13 października, kiedy to miał ponieść męczeńską śmierć lub 29 czerwca 67). Męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego. Jest wymieniany w Modlitwie Eucharystycznej Kanonu rzymskiego.
    Tropaeum Traiani – monumentalny rzymski pomnik upamiętniający podbój Dacji, znajdujący się w rumuńskiej miejscowości Adamclisi, ok. 60 kilometrów od Konstancy.
    Marmur karraryjski lub marmur kararyjski – szlachetna odmiana białego marmuru plamiście popielatego z harmonijnie rozmieszczonymi na białym tle żyłkami.
    Wielki Ołtarz Zeusa – wolno stojący (niezwiązany ze świątynią) ołtarz poświęcony Zeusowi i Atenie Zwycięskiej (gr. Nikeforos). Zbudowany został, według projektów Menekratesa z Rodos, w latach (180-160 p.n.e.) w Pergamonie przez Eumenesa II dla upamiętnienia zwycięstwa nad Galatami.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.