• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolumna Fokasa

    Przeczytaj także...
    Panteon w Rzymie (łac. Pantheon, z greckiego Πάνθειον, pan – wszystko, theoi – bogowie, panteon – miejsce poświęcone wszystkim bogom), to okrągła świątynia na Polu Marsowym, ufundowana przez cesarza Hadriana w roku 125 na miejscu wcześniejszej z 27 r. p.n.e., zniszczonej w pożarze w 80 r. n.e.Forum Romanum (pol. – rynek rzymski), inna nazwa to Forum Magnum – najstarszy plac miejski w Rzymie, otoczony sześcioma z siedmiu wzgórz: Kapitolem, Palatynem, Celiusem, Eskwilinem, Wiminałem i Kwirynałem. Główny polityczny, religijny i towarzyski ośrodek starożytnego Rzymu, miejsce odbywania się najważniejszych uroczystości publicznych.
    Kolumna Antonina Piusa i jego żony Faustyny została wzniesiona na Polu Marsowym, budowa trwała od 160 do 161 r. Kolumna została wystawiona przez Marka Aureliusza, zięcia i następcę cesarza Antonina Piusa. Kolumna ta, inaczej niż kolumna Trajana miała zdobioną tylko bazę. Trzon kolumny wykonany był czerwonego granitu sprowadzonego z Egiptu. Na jednej z ścian przedstawiona scena, w której nieżyjącą parę cesarską unosi w zaświaty bóg wiecznego czasu – Ajon. Bogini Roma również uwieczniona w tej scenie trzyma rzeźbę iglicy zegara słonecznego, ufundowanego przez Augusta (zegar znajdował się także na Polu Marsowym). Kolumna nie została zachowana. Płaskorzeźba znajduje się w Muzeum Watykańskim.
    Kolumna Fokasa

    Kolumna Fokasa – pomnik wystawiony w Rzymie ku czci bizantyjskiego cesarza Fokasa 1 sierpnia 608 r.

    Była ostatnią budowlą dodaną na Forum Romanum. Usytuowana naprzeciw Rostry, jest kolumną w stylu korynckim o wysokości 13,6 m na sześciennej podstawie z marmuru, prawdopodobnie pochodzącej z II wieku. Ceglaną podstawę (widoczną na zdjęciu po prawej) odsłonięto dopiero podczas prac archeologicznych w XIX wieku. Na szczycie przez krótki czas stał posąg Fokasa, umieszczony tam przez egzarchę Rawenny. W październiku 610 cesarza zgładzono, a jego podobizny skazano na zniszczenie.

    Rostra – mównica wzniesiona na Forum Romanum. Przeniesiona w nieco inne miejsce przez Juliusza Cezara podczas przebudowy Forum. Budowla została wzniesiona na planie prostokąta o wymiarach 29,0 × 30,0 m. Wysokość podstawy wynosiła 5,0 m. Wejście znajdowało się po stronie zachodniej. Część wschodnia ozdobiona była początkowo dziobami okrętów zdobytych w 338 p.n.e. w Antium w trakcie wojny latyńskiej. Później dodano dzioby zdobyte w trakcie bitwy pomiędzy Oktawianem Augustem, a Markiem Antoniuszem pod Akcjum. Dwie części podstaw łączyła platforma. Z budowli zachowały się tylko fragmenty podstawy, choć znane są jej rekonstrukcje.Architektura starożytnego Rzymu była początkowo związana tylko z Rzymem. Później, co było efektem licznych podbojów, jej zasięg ogarnął prawie całą Europę Zachodnią, Bałkany, Grecję, Azję Mniejszą, Syrię, Palestynę i Afrykę Północną. Okres, w którym trwał stopniowy jej rozwój, rozkwit i okres schyłkowy to czas od VI w. p.n.e. do V w. Okres ten można podzielić na kilka etapów:

    Nieznana jest przyczyna podobnego uhonorowania bizantyjskiego cesarza, choć wiadomo, że przekazał on w darze Panteon papieżowi Bonifacemu IV, który dedykował go świętym męczennikom.

    Sama kolumna wcześniej służyła jako postument pod posąg cesarza Dioklecjana. Poświęconą mu inskrypcję usunięto i zastąpiono nową, ku czci bizantyjskiego cesarza. Zachowała się ona do dzisiaj. Wskutek nieustannego podnoszenia się poziomu gruntu od początków VII w., napis ten znalazł się poniżej poziomu ziemi; odsłonięto go dopiero w 1813.

    Kolumna Marka Aureliusza została ustawiona na Polu Marsowym w starożytnym Rzymie po śmierci cesarza Marka Aureliusza (budowa została ukończona w 196 r.). Kolumna stanowiła podstawę, na której stał pomnik zmarłego cesarza. 27 października 1588 na szczycie kolumny umieszczono (na polecenie papieża Sykstusa V) statuę św. Pawła Apostoła, autorstwa Tomasza delia Porta, która stoi tam do dziś. Dekorację kolumny wykonano jako ozdobną wstęgę z reliefem wyobrażającym sceny historyczne z dwóch wojen prowadzonych przez cesarza z tzw. barbarzyńcami: wojny z Markomanami i Kwadami. Sposób zdobienia przypomina dekorację kolumny Trajana, jednak sposób rzeźbienia jest inny. Płaskorzeźby wykonane na tej kolumnie są głębsze (do cięcia kamienia użyto świdra), postacie są wyższe i spiętrzone, co miało wywołać wrażenie wieloplanowości (scena przedstawiająca prowadzenie jeńców). W scenach nie pokazano pejzażu.Bonifacy IV OSB (ur. ok. 550 r. w Marsi w Italii, zm. 8 maja 615) – święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 25 sierpnia 608 do 8 maja 615.

    Kolumna stoi w odosobnieniu pomiędzy ruinami, stanowiąc charakterystyczny punkt na Forum Romanum. Często pojawia się na obrazach i grafikach jako element rzymskiego pejzażu.

    Łaciński tekst inskrypcji:

    Optimo clementiss[imo piissi]moque principi domino n[ostro]F[ocae imperat]ori perpetuo a d[e]o coronato, [t]riumphatori semper Augusto Smaragdus ex praepos[ito] sacri palatii ac patricius et exarchus Italiae devotus eius clementiae pro innumerabilibus pietatis eius beneficiis et pro quiete procurata Ital[iae] ac conservata libertate hanc sta(tuam maiesta)tis eius auri splend(ore ulge)ntem huic sublimi colu(m)na(e ad) perennem ipsius gloriam imposuit ac dedicavit die prima mensis Augusti, indict[ione] und[icesima]p[ost] c[onsulatum] pietatis eius anno quinto

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Rzym (wł., łac. Roma) – stolica i największe miasto Włoch, położone w środkowej części kraju w otoczeniu wzgórz, nad Tybrem, ośrodek administracyjny i polityczny (siedziba prezydenta, ministerstw i urzędów); stolica i główne miasto regionu administracyjno-historycznego Lacjum. Obszar administracyjny 1523 km², liczba ludności 2 748 809 (zespół miejski ok. 3 800 000).

    Tłumaczenie inskrypcji:

    Najlepszemu, Najłagodniejszemu, Najpobożniejszemu Władcy, Panu Naszemu Fokasowi, Wiecznemu Imperatorowi, ukoronowanemu przez Boga, Triumfatorowi, zawsze Augustowi, Smaragdus, były przełożony Świętego Pałacu, patrycjusz i egzarcha Italii, całkowicie oddany Jego Łaskawości dla niezliczonych przejawów Jego pobożności, wyświadczone dobro, z wdzięczności za zapewnienie pokoju Italii i zachowanie wolności, ten posąg Jego Majestatu, błyszczący blaskiem złota, ustawił na wysokiej kolumnie dla Jego wiecznej chwały i poświęcił w dniu 1 sierpnia roku 608

    Kolumna Trajana – została wzniesiona w 113 r. w Rzymie na Forum Trajana dla upamiętnienia zwycięstwa nad Dakami. Uroczystego poświęcenia kolumny oraz otwarcia Forum Trajana dokonano 18 maja tegoż roku. Kolumna jest usytuowana pomiędzy budynkami dwóch bibliotek: greckiej i łacińskiej, za Bazyliką Ulpia. Kolumna ustawiona jest na cokole, w którego wnętrzu zostały pochowane urny z prochami Trajana i jego żony Plotiny. Na szczycie kolumny Trajan nakazał umieścić orła. Po jego śmierci, na polecenie Hadriana, orzeł został zastąpiony posągiem Trajana, który został po 392 r.n.e zrzucony z piedestału, przez chrześcijan. Dopiero 4 grudnia 1587 r. na jego miejsce postawiono posąg św. Piotra. Cała budowla (bez posągu), ma wysokość 39,83 m, sam trzon kolumny ma wysokość 26,62 m. Zbudowany jest on z 17 kamiennych bębnów, z marmuru kararyjskiego. Wewnątrz znajdują się spiralne schody prowadzące na platformę widokową. Klatkę schodową oświetlają 43 wąskie okna. Największą ozdobą kolumny jest relief wykonany na wstędze opasującej kolumnę w 23 skrętach. Przedstawiono na nim historię wojny z Dakami od chwili przygotowań do niej aż do zwycięstwa. Dwie kampanie rozdziela wizerunek Wiktorii. Wstęga w części najniższej ma tylko 89 cm szerokości i rozszerza się ku górze, gdzie uzyskuje 125 cm. Zabieg ten daje złudzenie oglądania postaci jednakowej wysokości we wszystkich scenach. Relief uznawany jest za jeden z najwspanialszych przykładów rzeźby z okresu cesarstwa rzymskiego.Porządek koryncki – jeden z trzech podstawowych porządków architektonicznych występujących w architekturze starożytnej Grecji. Rozwinął się jako odmiana porządku jońskiego na przełomie V i IV w. p.n.e.

    Zobacz też[]

  • Kolumna Marka Aureliusza
  • Kolumna Antonina Piusa
  • Kolumna Trajana
  • architektura starożytnego Rzymu
  • Przypisy

    1. Statua Fokasa była też ostatnią dodaną do galerii posągów władców w konstantynopolitańskim pałacu Magnaura (Hans-Wilhelm Haussig: Historia kultury bizantyńskiej. Warszawa: PIW, 1969, s. 206).
    2. Jan Gordziałkowski: Historia Państwa Kościelnego. Kraków: WAM, 2007, s. 24. ISBN 978-83-7318-865-5.

    Linki zewnętrzne[]

  • René Seindal, "Kolumna Fokasa"
  • Encyclopaedia Romana "Column of Phocas" (ang.)
  • Christian Hülsen, 1906. The Roman Forum: Its History and Its Monuments "Kolumna Fokasa"
  • Konstantynopol – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica cesarstwa rzymskiego; w latach 395–1453 stolica Cesarstwa Bizantyńskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261); stolica państwa osmańskiego w latach 1453–1922.Gaius Aurelius Valerius Diocletianus, Diocles, Docles (ur. ok. 244 w Solinie (łac. Salona), zm. 3 grudnia 313 lub 316 w Spalatum) – cesarz rzymski od 20 listopada 284 roku do 1 maja 305 roku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.