• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolumna Chrystusa

    Przeczytaj także...
    Kolumna Fokasa została wzniesiona naprzeciwko Rostry na Forum Romanum ku czci bizantyjskiego cesarza Fokasa 1 sierpnia 608 r. Była to ostatnia budowla, którą dodano na Forum Romanum. Jest to kolumna w porządku korynckim o wysokości 13,6 m na sześciennej podstawie z marmuru, prawdopodobnie pochodzącej z II wieku. Ceglana podstawa (widoczna na zdjęciu po prawej) nie była pierwotnie widoczna i została uwidoczniona dopiero w czasie prac archeologicznych w XIX wieku.Pojęcie sztuka przedromańska (sztuka preromańska) używane jest w odniesieniu do całego dorobku sztuki europejskiej od upadku zachodniej części Cesarstwa Rzymskiego do momentu pojawienia się sztuki romańskiej, czyli od V wieku do pierwszej połowy XI wieku. Oprócz spuścizny wczesnochrześcijańskiej nałożyły się na nią osiągnięcia ludów barbarzyńskich sięgające do swoich tradycji sprzed momentu przyjęcia chrześcijaństwa. Do najstarszych jej przejawów zalicza się sztukę plemion germańskich: Longobardów, Ostrogotów, Franków, Wizygotów. Swój udział w tworzeniu w powstaniu sztuki wczesnego średniowiecza mieli także Celtowie oraz wikingowie. Tradycje te zostały przyjęte na dworze Karola Wielkiego odradzając się w VIII wieku w sztuce karolińskiej.
    Kapitel (głowica) – najwyższa, wieńcząca część kolumny, filaru lub pilastra, będąca pośrednim członem konstrukcyjnym między podporą (np. trzonem kolumny) - od której jest szersza, co zapewnia bardziej stabilną konstrukcję całości - oraz elementami dźwiganymi (np. belkowaniem). Ze względu na swoje usytuowanie głowica pełni także funkcje dekoracyjne.
    Kolumna Chystusa
    Samarytanka przy studni Jakubowej, fragment kolumny
    Fragment bazy kolumny

    Kolumna Chrystusa (niem. Christussäule) znana również w literaturze jako Kolumna Bernwarda – wolnostojąca brązowa kolumna wykonana w stylu wczesnoromańskim, powstała najprawdopodobniej na zlecenie świętego Bernwarda, biskupa Hildesheim i pierwotnie usytuowana w kościoła Świętego Michała w Hildesheim. Od XIX wieku znajduje się w katedrze Wniebowzięcia NMP w Hildesheim (Dolna Saksonia, Niemcy). Wraz z drzwiami stanowi cenną grupę miejscowych dzieł plastyki brązowniczej reprezentującej sztukę ottońską.

    Chrystologia – jeden z działów teologii zajmujący się refleksją nad Osobą Jezusa Chrystusa w świetle wiary chrześcijańskiej.Baza to dolna część, podstawa kolumny, pilastra lub filaru stosowana w porządkach architektonicznych. W starożytności nie występowała tylko w porządku doryckim, w którym trzon kolumny spoczywał bezpośrednio na stylobacie. Klasyczną bazę tworzy płyta otoczona wyprofilowanymi, kamiennymi wałkami zwanymi torus, które były rozdzielone trochilusem (wklęską). Dolny torus był z reguły większy. Zazwyczaj baza leżała na niewielkiej kamiennej płycie – plincie. Terminem baza określa się także inne kombinacje tych elementów.

    Dzieje[]

    Kolumna Chrystusa jest jedną z kilku fundacji biskupa Bernwarda. Powstała około roku 1020. Do XVIII wieku znajdowała się w prezbiterium kościoła pw. św. Michała – kolegiacie, a niegdyś kościele zakonnym benedyktynów. Nie zachowało się do dziś zwieńczenie kolumny – kapitel i stojąca na nim pełnoplastyczna, brązowa Grupa Ukrzyżowania, zniszczona w 1544 przez protestantów. W 1810 mieszkańcy miasta uratowali kolumnę przed planowanym przetopieniem na armaty, następnie przekazali ją kurii. Została postawiona na placu przykatedralnym i tam znajdowała się do II połowy XIX wieku. W 1871 przeszła konserwację i następnie została umieszczona w południowym ramieniu transeptu katedry, gdzie (z przerwą w okresie II wojny światowej, kiedy była ewakuowana) znajduje się do dziś. Ze względu na generalny remont katedry i zabudowań monasterium kanonickiego kolumna po praz kolejny opuściła katedrę. 30 września 2009 została przewieziona do kościoła Św. Michała i tu znajduje się do grudnia 2013 roku.

    Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.Kolumna – pionowa podpora architektoniczna o kolistym przekroju trzonu. Jeden z najstarszych i najpowszechniej stosowanych w architekturze elementów podporowo-dźwigowych pełniących funkcje konstrukcyjne, budowany od czasów starożytnych.

    Wygląd[]

    Kolumna w obecnej formie jest wysoka na 3,79 m, średnica trzonu wynosi 58 cm. Wykonana jest z brązu. Składa się z bazy, trzonu oraz kapitelu.

    Na narożnikach bazy, na plincie, obok dwóch torusów umieszczono małe figurki ucieleśniające rzeki rajskie – klęczące postacie trzymające dzbany symbolizujące źródło.

    Zasadniczą kompozycję trzonu tworzy cykl reliefów ukazujących sceny chrystologiczne, których ciąg rozpoczyna umieszczona przy bazie scena chrztu Chrystusa w Jordanie. Następnie sceny tworzą wspólny ciąg, który spiralnie obiega trzon kolumny. Ukazane są tam wątki m.in. cudów Chrystusa (np. Gody w Kanie, Uzdrowienie trędowatego, Wskrzeszenie Łazarza), walki ze złem (Kuszenie na pustyni), wątki misyjne (Powołanie i Rozesłanie apostołów, Chrystus i Samarytanka, Chrystus u Marii i Marty), ponadto kolumna została wzbogacona wątkami z życia Jana Chrzciciela (Taniec Salome, Męczeństwo Św. Jana). Treść zamyka Wjazd Chrystusa do Jerozolimy. Na kostkowym kapitelu (w większości wynik uzupełnień z XIX-wiecznej konserwacji) umieszczono w tondach klęczące postacie, zaś naroża wypełniają anioły.

    Kolumna Marka Aureliusza została ustawiona na Polu Marsowym w starożytnym Rzymie po śmierci cesarza Marka Aureliusza (budowa została ukończona w 196 r.). Kolumna stanowiła podstawę, na której stał pomnik zmarłego cesarza. 27 października 1588 na szczycie kolumny umieszczono (na polecenie papieża Sykstusa V) statuę św. Pawła Apostoła, autorstwa Tomasza delia Porta, która stoi tam do dziś. Dekorację kolumny wykonano jako ozdobną wstęgę z reliefem wyobrażającym sceny historyczne z dwóch wojen prowadzonych przez cesarza z tzw. barbarzyńcami: wojny z Markomanami i Kwadami. Sposób zdobienia przypomina dekorację kolumny Trajana, jednak sposób rzeźbienia jest inny. Płaskorzeźby wykonane na tej kolumnie są głębsze (do cięcia kamienia użyto świdra), postacie są wyższe i spiętrzone, co miało wywołać wrażenie wieloplanowości (scena przedstawiająca prowadzenie jeńców). W scenach nie pokazano pejzażu.Źródło – naturalny, skoncentrowany, samoczynny wypływ wody podziemnej na powierzchnię Ziemi. W hydrobiologii strefa źródliskowa określana jest nazwą krenal, dzielący się na eukrenal (źródło właściwe) i hypokrenal (strefę odpływu źródła), natomiast organizmy je zamieszkujące to krenon.

    Analiza[]

    Od strony formy kolumna z Hildesheim nawiązuje do antycznej tradycji kolumn cesarskich znajdujących się głównie na rzymskich forach (np. kolumny Trajana, Marka Aureliusza czy Fokasa). Bernward bywał w Rzymie na dworze papieskim. Od strony treściowej zawarto aspekt triumfalny działalności Chrystusa, zwycięstwo nad grzechem, chorobą, fałszywymi naukami. Ponadto ukazano wątek sakramentalny z silnym uwzględnieniem sakramentu chrztu, czego dowodzi podstawa kolumny i wątki z życia Jana Chrzciciela.

    Sakrament (łac. sacramentum) – w chrześcijaństwie obrzęd religijny rozumiany jako widzialny znak lub sposób przekazania łaski Bożej, ustanowiony, zgodnie z wiarą, przez Chrystusa.Trzon to najważniejsza część kolumny. Ustawiano go na bazie albo bezpośrednio na stylobacie (np. w porządku doryckim). Na szczycie trzonu znajdowała się głowica (kapitel), która łączyła go z belkowaniem. W architekturze klasycznej trzon miał kształt walca o powierzchni gładkiej lub zdobionej kanelurami. Architektura baroku spopularyzowała kolumny o trzonach tordowanych (skręconych wzdłuż linii śrubowej) lub w formie wiązki skręconej z 2-4 prętów.

    Zobacz też[]

  • Drzwi Bernwarda
  • Literatura[]

  • Bernhard Gallistl: Der Dom zu Hildesheim und sein Weltkulturerbe, Bernwardstür und Christussäule, Hildesheim 2000
  • Hermann Wehmeyer, Heinz Josef Adamski: Die Christussaule im Dom zu Hildesheim,Hildesheim 1979
  • George Henderson: Wczesne średniowiecze Warszawa 1987
  • Linki zewnętrzne[]

  • Obszerna galeria zdjęć kolumny (de)(fr)
  • Artykuł ze strony głównej Diecezji w Hildesheim (en)(de)
  • Hildesheim (dolnoniem. Hilmessen) – miasto powiatowe w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, siedziba powiatu Hildesheim, port nad rzeką Innerste (dorzecze Wezery), na południowy wschód od Hanoweru.Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chrzest – w chrześcijaństwie obrzęd nawrócenia i oczyszczenia z grzechów, mający postać sakramentalnego obmycia wodą, któremu towarzyszy słowo (Ef 5,26). Zgodnie z wiarą chrześcijańską obrzęd ten ma znaczenie wcielenia w Chrystusa jako ukrzyżowanego i zmartwychwstałego Pana i łączy z Ludem Bożym Nowego Przymierza. Typowy obrzęd chrztu w chrześcijaństwie sprawowany jest w imię Trójcy Świętej: Ojca i Syna i Ducha Świętego – na polecenie samego założyciela Chrystusa (Mt 18,18-20).
    Plinta, plintus – mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej.
    Grupa Ukrzyżowania – w sztukach plastycznych przedstawienie ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa, w asyście postaci biblijnych zgromadzonych pod krzyżem. Rdzeniem tego typu ikonograficznego stanowi krucyfiks i Marii i Jana Ewangelisty, stojących pod krzyżem. W tego typu przedstawieniach często towarzyszy Jezusowi opłakująca pod krzyżem Maria Magdalena.
    Bernward z Hildesheim (ur. ok. 960, zm. 20 listopada 1022 w Hildesheim) – biskup Hildesheim od 993 r., święty katolicki.
    Terminem sztuka starożytnego Rzymu określa się zazwyczaj sztukę tworzoną w Rzymie – mieście nad Tybrem oraz całym państwie złożonym z wielu prowincji i nie wykazującą żadnych ścisłych związków kulturowych z sztuką rodzimą konkretnego rejonu pozostającego pod panowaniem imperium, powstałą w okresie od VI w. p.n.e. do końca IV w., czyli momentu podziału cesarstwa na wschodnie i zachodnie.
    Jan Chrzciciel, Jan Baptysta , cs. Prorok, Priedtiecza i Krestitiel Gospodień Ioann, łac. Ioannes Baptista, hebr. יוחנן המטביל Jehohanan ben Zekarijahu (ur. pomiędzy 6 p.n.e.-2 p.n.e. w Ain Karem, zm. ok. 32 n.e. w Macheront) – pustelnik, prorok żydowski, święty katolicki i prawosławny. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.
    Brązy – stopy miedzi z cyną lub innymi metalami i ewentualnie innymi pierwiastkami, w których zawartość miedzi zawiera się w granicach 80-90% wagowych (stopy miedzi, które nie noszą nazwy "brąz", to mosiądze – stopy miedzi i cynku oraz miedzionikiel – stop miedzi z niklem). Składy brązów specyfikuje Polska Norma PN-xx/H-87050.

    Reklama