• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolonia Staszica

    Przeczytaj także...
    Antoni Ponikowski (ur. 29 maja 1878 w Siedlcach, zm. 27 grudnia 1949 w Warszawie) – polski specjalista w zakresie geodezji stosowanej, polityk, premier.Mieczysław Smolarski (ur. 6 kwietnia 1888 w Krakowie – zm. 21 stycznia 1967 w Warszawie) – polski pisarz i poeta, przedstawiciel nurtu utopijnego w polskiej powieści fantastyczno naukowej. Bliski przyjaciel Stefana Żeromskiego, nauczyciel Adama Żeromskiego. Autor powieści i nowel fantastycznych inspirowanych twórczością Antoniego Langego i Stefana Grabińskiego. Jako poeta - klasycysta z zacięciem katastroficznym wyniesionym z doświadczeń I i II wojny światowej.
    Rzeź Ochoty – fala masowych pogromów, grabieży, podpaleń, rozstrzeliwań i gwałtów, jakie przetoczyły się przez warszawską dzielnicę Ochota w czasie powstania warszawskiego w dniach 4–25 sierpnia 1944 roku. Największe zbrodnie popełniono w szpitalach Ochoty, w budynku Instytutu Radowego, Kolonii Staszica i obozie przejściowym na tzw. Zieleniaku (róg ul. Grójeckiej i Opaczewskiej). Ich sprawcą był głównie, tłumiący powstanie warszawskie w ramach sił niemieckich, pułk brygady SS RONA (Rosyjska Ludowa Armia Wyzwoleńcza). Ogółem śmierć w powstaniu poniosło ok. 10 tysięcy mieszkańców Ochoty.

    Kolonia Staszica to zabytkowe osiedle na warszawskiej Ochocie, wybudowane w latach 1922-1925 według projektu Antoniego Dygata, Mariana Kontkiewicza, A. Paprockiego i J. Referowskiego. Zajmuje obszar ograniczony ulicami Nowowiejską, Aleją Niepodległości, Wawelską i Krzywickiego.

    Karol Irzykowski (ur. 23 stycznia 1873 w Błażkowej pod Jasłem, zm. 2 listopada 1944 w Żyrardowie) – polski krytyk literacki i filmowy, poeta, prozaik, dramaturg, teoretyk filmu, tłumacz, szachista.Ulica na warszawskiej Ochocie wytyczona w roku 1922 jako jedna z głównych ulic Kolonii Staszica. Zabytkowa zabudowa ulicy pochodzi z lat 1922-24 i nawiązuje formą do staropolskich dworów. Bliźniacze domki tworzące zabudowę ulicy są dziełem działających w Warszawie i znanych z innych realizacji architektów: Antoniego Dygata, Konstantego Jakimowicza i Mariana Kontkiewicza. W wyniku działań wojennych zniszczeniu uległy pod numerami 3 oraz 8-10; w okresie powojennym przebudowano także bliźniacze wille pod numerem 15/17. Z zachowanej zabudowy należy wymienić:

    Pierwszym chronologicznie elementem osiedla były trzy wielorodzinne, jednopiętrowe domy, wystawione wzdłuż ulicy Nowowiejskiej. Każdy z nich nakryty był wysokim dachem kryjącym dodatkową kondygnację. Architektura owych budynków odwoływała się do stylistyki doby baroku.

    Pomiędzy owymi domami w roku 1922, więc podczas budowy północnej części Kolonii wytyczono przecznice ulicy Nowowiejskiej: Trybunalską, Referendarską i Sędziowską, wzdłuż których wystawiono parterowe, szeregowe domy z mansardowymi, ceramicznymi dachami. Każdy z nich poprzedzony był niewielkim ogródkiem od strony ulicy. W ten sposób powstało w sumie sześć zwartych pierzei: jedna wzdłuż ulicy Krzywickiego (wtedy Suchej), jedna wzdłuż ul. Sędziowskiej; obustronnie zabudowano ulice Trybunalską i Referendarską. Wolne przestrzenie pomiędzy budynkami wypełniły tereny zielone. Zabudowa ulic Trybunalskiej i Referendarskiej została zniszczona we wrześniu 1939, wypalonych domów o drewnianej konstrukcji nie odbudowano.

    Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa (ros. Русская освободительная народная армия) – kolaboracyjna formacja zbrojna złożona z Rosjan podczas II wojny światowej.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

    Zniszczenia wojenne w mniejszym stopniu dotknęły południową część Kolonii, zamknięta w kwartale ulic Wawelskiej, Krzywickiego, Filtrowej i Sędziowskiej. Również w roku 1922 wytyczono ulicę Langiewicza, najważniejszą w tej części osiedla; jej willowa zabudowa powstała w latach 1923-1924. Projektantami stojących tu domów byli Antoni Dygat (ojciec Stanisława Dygata), Konstanty Sylwin Jakimowicz i Marian Kontkiewicz.

    Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.Zygmunt Słomiński (ur. 15 kwietnia 1879 w Piotrkowie Trybunalskim - zm. 12 lutego 1943 w miejscowości Stefanów koło Piaseczna) – inżynier budownictwa, prezydent Warszawy.

    Wybudowane tu domy nawiązywały swą formą do polskich dworów, łatwo więc odnaleźć typowe ich architektury elementy, takie jak kolumnowe portyki z trójkątnymi szczytami czy wysokie, kryte dachówką dachy.

    Jako ostatni element kolonii powstała zabudowa w pierzei ulicy Filtrowej; w latach 1922-1924 zrealizowano zespół domków szeregowych Filtrowa 32-50, nieco później, bo w roku 1925 kolejny szeregowiec Filtrowa 10-28 i wolno stojący dom wielorodzinny Filtrowa 30.

    Oba szeregowce zniszczone w latach okupacji 1939-1945, podczas powojennej odbudowy zostały miejscami oszpecone poprzez wprowadzenie niekorzystnych zmian w ich wyglądzie.

    Stanisław Ludwik Dygat (ur. 5 grudnia 1914 w Warszawie, zm. 29 stycznia 1978 tamże) – polski autor powieści i opowiadań, felietonista, dramaturg oraz scenarzysta filmowy.Witold Roman Lutosławski (ur. 25 stycznia 1913 w Warszawie, zm. 7 lutego 1994 tamże) – polski kompozytor współczesny i dyrygent, także pianista. Syn Józefa Lutosławskiego i Marii z Olszewskich. Uważany za najwybitniejszego – obok Fryderyka Chopina i Karola Szymanowskiego – polskiego kompozytora wszech czasów. Odznaczony Orderem Orła Białego.

    Jako ciekawostkę można dodać, iż Kolonię Staszica w czasach jej świetności zamieszkiwało wiele osób publicznych:

  • Antoni Dygat – architekt;
  • Stanisław Dygat – pisarz;
  • Julian Eberhardt – inżynier kolejnictwa; minister kolei żelaznych w rządzie Antoniego Ponikowskiego
  • Karol Irzykowski – pisarz;
  • Konstanty Sylwin Jakimowicz – architekt;
  • Włodzimierz Jaroszewicz – szef cenzury, komisarz rządu na Warszawę;
  • Irena Krzywicka – pisarka, publicystka;
  • Ludwik Krzywicki – socjolog i społecznik;
  • Jan Lorentowicz – krytyk teatralny, publicysta, prezes Polskiego Pen Clubu, członek Polskiej Akademii Literatury;
  • Witold Lutosławski – kompozytor;
  • Mariusz Maszyński – aktor, malarz;
  • Melchior Nestorowicz – inżynier drogowiec;
  • Mieczysław Rybczyński – hydrolog;
  • Zygmunt Słomiński – prezydent Warszawy w latach 1927-1934;
  • Mieczysław Smolarski – pisarz;
  • Henryk Strasburger – ekonomista i polityk;
  • Antoni Wieniawski – samorządowiec;
  • Stanisław Wojciechowski – prezydent RP;
  • Do września 1941 r. w Okręgu Południe, działał hufiec pod nazwą Kolonia Staszica, w początkowym okresie organizowania Chorągwi Warszawskiej.

    Dwór – szlachecki, wiejski dom mieszkalny. Forma wykształcona w architekturze polskiej okresu renesansu, przetrwała do XX wieku.Mariusz Maszyński (ur. 29 lipca 1888 w Warszawie, zm. 6 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski aktor, recytator, malarz, dramaturg.

    Komendantem Hufca był phm. Wiktor Wirgiliusz Mieczkowski. Informacja pochodzi z ustaleń Zygmunta Głuszka.

    W sierpniu 1944 roku Kolonia Staszica była niemym świadkiem bezprecedensowych w historii Warszawy zbrodni i bestialstw dokonywanych przez oddziały Rosyjskiej Wyzwoleńczej Armii Ludowej (RONA) w dniach 4-25 sierpnia 1944 roku, posłane do tłumienia powstania warszawskiego. Wydarzenia te przeszły do historii pod nazwą rzezi Ochoty.

    Wiktor Wirgiliusz Mieczkowski ps. "Brzoza" ur. 27 listopada 1906 w Ostrowi Mazowieckiej, syn Ludwika Mieczkowskiego i Heleny z Nowców, zm. 15 lutego 1944 - lekarz i działacz harcerski.Melchior Władysław Nestorowicz (ur. 12 stycznia 1880 w Siedlcach, zm. 1 września 1939 w Krynicy) – polski specjalista w dziedzinie budowy i utrzymania dróg bitych, organizator administracji drogowej w Polsce, profesor Politechniki Warszawskiej, dziekan Wydziału Inżynierii Politechniki Warszawskiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Portyk (łac. porticus) – część budynku na planie prostokąta z jednym lub kilkoma rzędami kolumn, które wspierają dach, otwarta co najmniej z jednej strony, najczęściej jedno- lub dwukondygnacyjna.
    Jan Lorentowicz, pseudonim M. Chropieński (ur. 14 marca 1868 w Pabianicach, zm. 15 stycznia 1940 w Warszawie) – polski krytyk teatralny, publicysta, dyrektor teatrów, prezes Polskiego Pen Clubu członek Polskiej Akademii Literatury.
    Antoni Wieniawski (ur. 7 czerwca 1871 w Warszawie, zm. 1939) – polski ekonomista, ziemianin, kierownik resortu skarbu w 1918.
    Irena Krzywicka z domu Goldberg (ur. 28 maja 1899 w Jenisiejsku, zm. 12 lipca 1994 w Bures-sur-Yvette) – polska feministka, pisarka, publicystka i tłumaczka. Współpracowniczka i partnerka Tadeusza Boya-Żeleńskiego, propagowała świadome macierzyństwo, antykoncepcję i edukację seksualną.
    Ochota – jedna z dzielnic Warszawy, położona w najbliższym sąsiedztwie centrum miasta. Jej geometryczny środek stanowi skrzyżowanie ulic Bitwy Warszawskiej 1920 r. oraz ulicy Białobrzeskiej. Jest to najgęściej zaludniona dzielnica Warszawy (9448 osób/km²).
    PEN Club (ang. pen – pióro, oraz skrót pierwszych liter słów: Poets, Essayists, Novelists) – międzynarodowe stowarzyszenie pisarzy założone w 1921 w Londynie przez Catherine Amy Dawson Scott, w celu promowania przyjaźni oraz intelektualnej współpracy pomiędzy pisarzami z całego świata. Kieruje się zasadą, że literatura spełnia istotną rolę w rozwoju współpracy międzynarodowej. Jest to organizacja niepolityczna i pozarządowa, związana z UNESCO oraz Komisją Ekonomiczno-Społeczną Narodów Zjednoczonych.
    Polska Akademia Literatury – istniejąca w latach 1933-1939 jedna z najważniejszych instytucji życia literackiego II Rzeczypospolitej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.