• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolej linowa na Kasprowy Wierch



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Brasław (biał. Браслаў, Brasłau) – miasto na Białorusi, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu brasławskiego. W 2010 roku liczył ok. 9,5 tys. mieszkańców.Art déco – styl w sztuce: architekturze, malarstwie, grafice oraz w architekturze wnętrz, rozpowszechniony w latach 1919–1939. Nazwa wywodzi się od francuskiego art – sztuka i décoratif – dekoracyjny, w rozumieniu jakie język polski łączy z urządzaniem wnętrz (czyli "dekorowaniem"); termin décoratif nie oznacza w tym wypadku "zdobienia".
    .mw-parser-output td.lk{background-color:#f8f9fa;position:relative;padding:0;width:20px;height:20px;vertical-align:top;background-size:20px;background-repeat:repeat-y}.mw-parser-output td.lk>img{background-color:#f9f9f9}.mw-parser-output td.lk>div{position:absolute;left:0;top:0;padding:0}.mw-parser-output td.lkELC{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/BSicon_eELC.svg/20px-BSicon_eELC.svg.png")}.mw-parser-output td.lkexELC{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/BSicon_exBL.svg/20px-BSicon_exBL.svg.png")}.mw-parser-output td.lkSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/BSicon_STR.svg/20px-BSicon_STR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkexSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/BSicon_exSTR.svg/20px-BSicon_exSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/BSicon_LSTR.svg/20px-BSicon_LSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkexLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/BSicon_exLSTR.svg/20px-BSicon_exLSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lktSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/BSicon_tSTR.svg/20px-BSicon_tSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkextSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/BSicon_extSTR.svg/20px-BSicon_extSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/BSicon_uSTR.svg/20px-BSicon_uSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuexSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/BSicon_uexSTR.svg/20px-BSicon_uexSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/BSicon_uLSTR.svg/20px-BSicon_uLSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuexLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/BSicon_uexLSTR.svg/20px-BSicon_uexLSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkutSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/BSicon_utSTR.svg/20px-BSicon_utSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuextSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/BSicon_uextSTR.svg/20px-BSicon_uextSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkvSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/BSicon_vSTR.svg/20px-BSicon_vSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkevSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/BSicon_evSTR.svg/20px-BSicon_evSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkxvSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/BSicon_xvSTR.svg/20px-BSicon_xvSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkexvSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/BSicon_exvSTR.svg/20px-BSicon_exvSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkvLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/BSicon_vLSTR.svg/20px-BSicon_vLSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkvLSTR-{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/BSicon_vLSTR-.svg/20px-BSicon_vLSTR-.svg.png")}.mw-parser-output td.lkvL-STR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/BSicon_v-LSTR.svg/20px-BSicon_v-LSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkkm{text-align:right;vertical-align:middle;padding:0 .5em!important;font-size:80%;white-space:nowrap;background-color:#f8f9fa}.mw-parser-output td.lkopis{padding-left:2px!important}

    Kolej linowa na Kasprowy Wierch – całoroczna kolej linowa z Kuźnic na szczyt Kasprowego Wierchu w Tatrach. W całości przebiega przez teren Tatrzańskiego Parku Narodowego. Operatorem kolei są Polskie Koleje Linowe S.A.

    Polesie (845) – kraina geograficzna i historyczna, leżąca głównie na terytorium obecnej Białorusi i Ukrainy, oraz częściowo Polski i Rosji. Stanowi południowo-zachodnią część Niżu Wschodnioeuropejskiego.Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.

    Historia[ | edytuj kod]

    Inicjatorem budowy kolei był ówczesny prezes Polskiego Związku Narciarskiego i wiceminister komunikacji inż. Aleksander Bobkowski. Studia terenowe i pomiary, mające ustalić przebieg trasy kolei, rozpoczęło Centralne Biuro Studiów i Projektów PKP na zlecenie Ministerstwa Komunikacji wiosną 1934. Decyzja budowy zapadła w lipcu 1935. Inwestorem była specjalnie powołana spółka z o.o. pod nazwą "Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Kolei Linowej Zakopane (Kuźnice) - Kasprowy Wierch" z siedzibą w Warszawie. Udziałowcami były: Polskie Koleje Państwowe, Liga Popierania Turystyki, Polskie Biuro Podróży "Orbis", Towarzystwo Krzewienia Narciarstwa oraz gdańska stocznia. Prezesem i dyrektorem technicznym spółki został inż. arch. Aleksander Kodelski, a dyrektorem finansowym dr Wacław Lewicki.

    Morskie Oko (słow. Morské oko, niem. Fischsee, Meerauge, węg. Halas-tó) – największe jezioro w Tatrach, położone w Dolinie Rybiego Potoku u stóp Mięguszowieckich Szczytów, na wysokości 1395 m n.p.m.Prawo budowlane – najważniejsza polska ustawa z zakresu projektowania, budowy, nadzoru, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz zasad działania organów administracji publicznej w tym zakresie.
    Budowa kolei, 1935
    Kolej linowa na Kasprowy Wierch – stacja dolna Kuźnice (przed przebudową)
    Stacja pośrednia kolei na Myślenickich Turniach (przed przebudową)
    Wagon zjeżdżający z Kasprowego Wierchu (przed przebudową)
    Przebudowa kolei
    Wagon opuszczający stację pośrednią Myślenickie Turnie (po przebudowie)

    24 lipca 1935 powołano kierownictwo budowy z siedzibą w zakopiańskich Kuźnicach. Kierownikiem budowy został inż. M. Stadnicki, zastępcą inż. B. Lange. Harmonogram prac przewidywał rekordowo krótki czas budowy: 7 miesięcy. Ponieważ żadne przedsiębiorstwo nie było w stanie przyjąć takich warunków postanowiono prowadzić budowę systemem gospodarczym. Stan załogi, który wynosił początkowo ok. 600 osób, w dwóch ostatnich miesiącach zwiększono do 1000. Robotników werbowano nie tylko z Podhala, ale i Sądecczyzny, Krakowa, Tarnowa, a nawet z wileńszczyzny. Zatrudniono wykwalifikowanych kamieniarzy z Brasławia oraz traczy i cieśli z Polesia. Roboty w terenie rozpoczęto 1 sierpnia 1935.

    Kasprowy Wierch (słow. Kasprov vrch; dawniej Kasprowa Czuba) – szczyt w Tatrach Zachodnich o wysokości 1987 m n.p.m.Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) – organ opiniodawczo-doradczy w zakresie ochrony przyrody, działający przy Ministrze Środowiska, ale doradzający na podstawie różnych ustaw także innym organom oraz mogący wyrażać opinie i stanowiska z własnej inicjatywy oraz na wniosek dowolnych podmiotów. Rada składa się z 40 członków powoływanych przez ministra na pięcioletnią kadencję, spośród działających na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych. Państwowa Rada Ochrony Przyrody okresowo ocenia stan ochrony przyrody w Polsce, opiniuje projekty aktów prawnych, projekty nowych obszarów chronionych, przedstawia wnioski w sprawach dotyczących ochrony przyrody oraz popularyzuje ochronę przyrody. Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody pełni także funkcję organu naukowego CITES. PROP jest także członkiem Światowej Unii Ochrony Przyrody IUCN (jako organizacja pozarządowa). Do 1949 r. była wraz z Biurem Delegata Ministra Oświaty jedyną w Polsce instytucją państwową zajmującą się ochroną przyrody.

    Budowa kolei wywołała żywą dyskusję społeczną, protestowali przeciwko niej, zaraz po ujawnieniu projektów w marcu 1934, głównie działacze ochrony przyrody, choć oprócz Państwowej Rady Ochrony Przyrody przeciwne budowie były też 94 towarzystwa i instytucje naukowe i turystyczne. W odpowiedzi na rozpoczęcie budowy kolei i równoczesnego łamania obowiązującego wtedy prawa (rozporządzenia Prezydenta RP o ochronie lasów, o prawie budowlanym, ustawie o ochronie przyrody, ustawie o koncesjach na koleje i inne) do dymisji podała się cała ówczesna Państwowa Rada Ochrony Przyrody wraz z przewodniczącym Komitetu Ochrony Przyrody w Krakowie – prof. Władysławem Szaferem. Dymisja nie została przyjęta. Budowa kolei pociągnęła za sobą kolejne inwestycje: obserwatorium na Kasprowym Wierchu, tzw. ceprostradę (znad Morskiego Oka na Szpiglasową Przełęcz), hotel na Kalatówkach.

    Myślenickie Turnie – zbudowana ze skał osadowych czuba na północnym grzbiecie Kasprowego Wierchu, o wysokości 1354 m n.p.m., w Tatrach Zachodnich.II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

    Była to pierwsza inwestycja tego typu w Polsce, a sześćdziesiąta na świecie. Składa się ona z dwóch niezależnych od siebie odcinków: z Kuźnic na Myślenickie Turnie (uruchomiony 26 lutego 1936; przejazd próbny jednego wagonika na tym odcinku wykonał monter firmy Bleichert 17 lutego 1936) i z Myślenickich Turni na Kasprowy Wierch. Na każdym odcinku na jednej linie zawieszone były dwa wagoniki – jeden poruszający się do góry, a drugi na dół. Maszyny wybudowała stocznia w Gdańsku, natomiast liny – fabryka w Sosnowcu. Inwestycja powstawała w rekordowym tempie 7 miesięcy. Prace zakończono już 29 lutego 1936, a pierwsi pasażerowie wjechali na Kasprowy Wierch 15 marca 1936, po 227 dniach od rozpoczęcia budowy. Budową kierowali Medard Stadnicki i Borys Lange. Dla wwożenia materiałów zbudowano drogę na Myślenickie Turnie, gdzie następował przeładunek z samochodów na zaprzężone w koniki huculskie furmanki, które następnie przewoziły materiały budowlane na Halę Gąsienicową. Stamtąd materiały (cement, liny, wodę) transportowano na plecach robotników. Prace toczyły się na 2-3 zmiany (po 16 godzin dziennie). Budynki stacji dolnej w Kuźnicach, środkowej na Myślenickich Turniach i końcowej na szczycie Kasprowego Wierchu zaprojektowali Anna i Aleksander Kodelscy. Kolej linowa na Kasprowym Wierchu była inwestycją prestiżową i propagandową II Rzeczypospolitej Polskiej oraz prezentowała ówczesną nowatorską polską technikę i architekturę. Koszt budowy kolei wyniósł przeszło 3,5 mln zł i zwrócił się jeszcze przed 1939. Na górnej stacji umieszczono w 1936 polskie godło w stylu art déco (zachowane do dzisiaj). W tym samym roku architekt kolei Aleksander Kodelski w celu uczczenia budowy kolei stworzył w Warszawie modernistyczną willę (aktualnie zabytkową, ul. Czarnieckiego 53), będącą kopią dolnej stacji kolei na Kasprowy Wierch. W 1961 zmodernizowano kolej, poprzez wymianę wagoników na nowe. W 1985 z okazji jubileuszu 40-lecia istnienia kolejki linowej na Kasprowy Wierch nakręcono film przypominający jej historię budowy, film "Ku Szczytom Tatrzańskim" został zrealizowany przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych.

    Orbis Spółka Akcyjna – polskie przedsiębiorstwo, jednostka dominująca grupy kapitałowej "Orbis". Nazwa pochodzi z języka łacińskiego i oznacza świat.Kuźnice – dzielnica Zakopanego, położona w dolnej partii Doliny Bystrej na wysokości ok. 1010 m n.p.m. Znajduje się całkowicie na obszarze Tatr, pomiędzy zboczami Krokwi, Jaworzyńskich Czół, Boczania, Nieboraka i Nosala. Dolna stacja kolei linowej na Kasprowy Wierch i centrum ruchu turystycznego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Podhale – region kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry.
    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
    Kolej linowa – środek transportu, w którym gondola, krzesło, narciarz trzymający orczyk lub wagon towarowy porusza się ciągnięty przez linę: naziemną lub napowietrzną (Istnieją systemy, gdzie lina nośna stanowi jednocześnie linę napędową).
    Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:
    Transport Miejski i Regionalny – istniejące od 1982 roku czasopismo naukowe wydawane przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej. Tytuł publikuje artykuły z zakresu nauk technicznych oraz ekonomicznych.
    Polskie Towarzystwo Tatrzańskie (PTT) – organizacja turystyczna istniejąca w latach 1873–1950, początkowo pod innymi nazwami, będąca jednym z protoplastów Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK), a także współczesne stowarzyszenie działające pod tą samą nazwą.
    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.13 sek.