• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolegiata św. Pawła Apostoła w Kaliszu

    Przeczytaj także...
    Grzegorz VII (łac. Gregorius VII, zwany też Odkupicielem, właśc. Hildebrand OSB; ur. ok. 1020 w Sovanie, zm. 25 maja 1085 w Salerno) – święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 22 kwietnia 1073 do 25 maja 1085.Sztuka romańska (styl romański, romanizm, romańszczyzna) – styl w sztukach plastycznych XI-XIII wieku, ukształtowany w Europie zachodniej (na zachód od Renu), na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy. Wkrótce zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Czas trwania sztuki romańskiej był niejednolity; występowały także różnice w stylu między poszczególnymi regionami. Sztuka ta wyrosła na bazie antyku oraz doświadczeń sztuki karolińskiej i ottońskiej, także bizantyńskiej. Romanizm związany był przede wszystkim z Kościołem i stąd obecny był przede wszystkim w sztuce sakralnej.
    Kościół św. Wojciecha – kościół znajdujący się na Rynku Głównym w Krakowie. Pierwotnie romański, w XVII i XVIII wieku przebudowany w stylu barokowym.
    Zrekonstruowane przyziemie kolegiaty św. Pawła Apostoła

    Kolegiata św. Pawła Apostoła w Kaliszukolegiata w Kaliszu, na Zawodziu, romańska, wzniesiona po 1145 z fundacji Mieszka III Starego, spalona w 1233, odbudowana; zniszczona w 1331 w czasie najazdu krzyżackiego, popadła w ruinę; miejsce pochówku władców Polski.

    Wieża – w architekturze konstrukcja o wymiarach poprzecznych znacznie mniejszych od wysokości, pracująca jako wspornik utwierdzony w fundamencie, obciążony działaniem wiatru w kierunku poziomym oraz obciążeniem grawitacyjnym. Wieże miały różne funkcje, szczególnie popularne były w architekturze średniowiecznej, przede wszystkim jako wieże obronne i kościelne – zarówno wolno stojące (kampanile, dzwonnice), jak i stanowiące część budynku kościoła. W średniowiecznym zamku występowała tzw. wieża ostatniej obrony (donżon).Henryk I Brodaty (Jędrzych I Brodaty) (ur. pomiędzy 1165/1170, zm. 19 marca 1238 w Krośnie Odrzańskim) – książę wrocławski w latach 1201-1238, opolski 1201-1202, kaliski 1206-1207 i od 1234, władca Ziemi Lubuskiej do 1206, 1210-1218 i od 1230, od 1231 książę krakowski, od 1234 w południowej Wielkopolsce po rzekę Wartę, od 1230 opieka nad Opolem, od 1232 opieka nad Sandomierzem, od 1234 pełnia władzy nad Opolszczyzną (przekazanie Kazimierzowicom w zamian ziemi kaliskiej pod swoim zwierzchnictwem), ze śląskiej linii dynastii Piastów, założyciel tzw. monarchii Henryków Śląskich.

    Pozostałości kolegiaty odnalazł w 1903 Włodzimierz Demetrykiewicz, odsłonił w 1958 Krzysztof Dąbrowski, w 1964 wpisano je do rejestru zabytków, w 2007 zrekonstruowano przyziemie.

    W kolegiacie św. Pawła Apostoła zostali pochowani:

  • w 1193 Mieszko Młodszy
  • w 1195 Bolesław Mieszkowic
  • w 1202 Mieszko III Stary
  • Historia[]

    Kolegiata została wzniesiona po 1145 w miejscu wcześniejszego jednonawowego kościoła drewnianego, częściowo posadowiona na fundamentach wcześniejszej kamiennej budowli przedromańskiej, wzniesionej w technice płytkowej przed I poł. XI w., która prawdopodobnie była katedrą dawnej diecezji kaliskiej, wzmiankowanej w Dialogu o życiu św. Ottona biskupa bamberskiego, erygowanej w 1075 przez Grzegorza VII, zniesionej w 1124 i włączonej do archidiecezji gnieźnieńskiej.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Zawodzie – dzielnica Kalisza położona w odległości 1,5 km od centrum miasta. Zawodzie tworzy z Rypinkiem i Starym Miastem silnie powiązany ze sobą obszar zamieszkiwany przez ponad 8 tys. mieszkańców.

    W czasie wykopalisk archeologicznych prowadzonych w latach 1983–1992, wewnątrz ławy fundamentowej kolegiaty romańskiej odsłonięto fundamenty jeszcze wcześniejszego kościoła drewnianego, o konstrukcji wieńcowej, datowanego na przełom X i XI w. Kościół ten, nazwany kościołem św. Wojciecha, był jednym z dwóch (obok najwcześniejszej fazy kościoła św. Wojciecha w Krakowie) najstarszych kościołów drewnianych na ziemiach polskich.

    Władcy Polski – lista obejmuje książąt i królów Polski. Pierwszą dynastią panującą w Polsce byli Piastowie, którzy rządzili od powstania państwa polskiego (około 900) do 1370, z krótką przerwą na panowanie Przemyślidów (1291–1306). W latach 1138–1320 miało miejsce rozbicie dzielnicowe, kiedy władza nad ziemiami polskimi należała równocześnie do wielu niezależnych książąt piastowskich. Od 1370 do 1399 panowali dwaj monarchowie z dynastii Andegawenów, zaś od 1386 do 1572 monarchowie z dynastii Jagiellonów.Diecezja kaliska – jedna z dwóch diecezji obrządku łacińskiego w metropolii poznańskiej erygowana 25 marca 1992 bullą papieża Jana Pawła II Totus Tuus Poloniae populus.

    Pochowany w niej został w 1202 zwierzchni książę Polski Mieszko III Stary oraz jego zmarły 9 lat wcześniej syn Mieszko Młodszy. Nagrobki obu władców odnaleziono podczas badań archeologicznych prowadzonych w latach 19581963. W kolegiacie konsekrowano biskupów wrocławskich i płockich.

    Kalisz (gr. Καλισία, łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, stolica Kaliskiego, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Kościół zburzono zapewne podczas najazdu księcia śląskiego Henryka Brodatego w 1233. W następnych stuleciach odzyskiwano z niego materiał budowalny. W czasie przeprowadzonych w latach 1958-1963 wykopalisk pod kierownictwem dra Krzysztofa Dąbrowskiego odkryto nagrobki książąt oraz drewniany pozłacany krzyż procesyjny. Jednonawowa kolegiata posiadała wieżę, emporę, nawę i prezbiterium z absydą, w oknach wprawione były witraże. Badania archeologiczne są kontynuowane przez zespół dra Tadeusza Baranowskiego z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. W 2008 otwarto rezerwat archeologiczny Kalisz-Zawodzie (Kaliski Gród Piastów), na którego terenie znajdują się pozostałości kolegiaty. Wcześniej zrekonstruowano przyziemie świątyni (w skali 1:1).

    Opactwo cystersów w Lądzie – zabytkowy zespół klasztorny w Lądzie, dawny klasztor cystersów, obecnie placówka salezjanów – Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego. 1 lipca 2009 roku obiekt uznany za Pomnik historii. Znajduje się na Szlaku Cysterskim.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    25 stycznia 2007 w miejscu książęcej krypty grobowej zebrano ziemię i złożono w urnach w kościele św. Wojciecha w Kaliszu i opactwie cystersów w Lądzie.

    Przypisy

    1. Iwona Dąbrowska, Grodzisko na Zawodziu w Kaliszu. Pierwsze sprawozdanie z prac wykopaliskowych (1958), [w:] Osiemnaście wieków Kalisza, red. Aleksander Gieysztor, t. 1, Kalisz 1960, s. 29–67.
    2. Tadeusz Baranowski, Leszek Ziąbka. Gród kaliski na Zawodziu. „Kalisia Nowa”. 5-6, s. 5-7, 2008. Kalisz: Miasto Kalisz. ISSN 1426-7667. 
    3. Krzysztof Dąbrowski, Kalisz od zarania dziejów do wczesnego średniowiecza, [w:] Dzieje Kalisza, red. Władysław Rusiński, Poznań 1977, s. 41.
    4. T. Baranowski, Najstarszy kościół kaliski, [w:] Z Otchłani Wieków, 2002, z. 1–2, s. 20–24.
    5. Rodzińska-Chorąży T., Węcławowicz T., Kolegiata pod wezwaniem św. Pawła w grodzie kaliskim na Zawodziu, [w:] Kalisz wczesnośredniowieczny, red. Baranowski T., Kalisz–Warszawa 1998, s. 73–74. ISBN 83-85463-72-0
    6. Andrzej Wędzki: Kalisz w państwie wczesnopiastowskim i w okresie rozbicia dzielnicowego. W: Władysław Rusiński (red.): Dzieje Kalisza. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1977, s. 46.
    7. Władysław Kościelniak, Kalisz : przewodnik, Kalisz 2002, s. 133. ISBN 83-913102-3-X
    8. Tadeusz Baranowski, Najstarszy kościół kaliski, [w:] Z Otchłani Wieków, nr 1–2/2002, s. 20. ISSN 0044-1481
    9. Jerzy Aleksander Splitt: Tego już nie ma: Kościół pw. św. Pawła. www.stary.kalisz.pl. [dostęp 2010-04-13].
    10. Tadeusz Baranowski. Grobowce książąt. „Kalisia Nowa”. 5-6, s. 10-11, 2008. Kalisz: Miasto Kalisz. ISSN 1426-7667. 
    11. Zawodzie-fundamenty dawnej kolegiaty. www.kalisz.pl. [dostęp 2010-04-13].
    12. Iwona Dąbrowska. Les vestiges d'une enceinte fortifiée de Kalisz a la lumière des recherches archéologiques 1958-1960. „Archeologia Polona”. VI, s. 246-260, 1964. Wrocław: Instytut Archeologii i Etnologii PAN. ISSN 0066-5924. 
    13. Rezerwat archeologiczny Zawodzie. www.muzeum.kalisz.pl. [dostęp 2010-04-13].
    14. tag, Dotknąć serca Kalisza. Zawodzie: urny z piastowską ziemią, Życie Kalisza, nr 18/2007, s. 21. ISSN 1231-6350

    Zobacz też[]

  • architektura romańska w Polsce
  • architektura wczesnopiastowska
  • bazylika kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kaliszu
  • katedra św. Mikołaja Biskupa w Kaliszu
  • Drewno – surowiec drzewny otrzymywany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju sortymenty. Zajmuje przestrzeń pomiędzy rdzeniem, a warstwą łyka i kory. Pod względem technicznym drewno jest naturalnym materiałem kompozytowym o osnowie polimerowej wzmacniany ciągłymi włóknami polimerowymi, którymi są podłużne komórki zorientowane jednoosiowo.Krzysztof Dąbrowski (ur. 25 maja 1931 w Lublinie, zm. 25 listopada 1979 w Londynie) – polski archeolog, dyrektor Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie od 1974 r.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Fundament – element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli lub maszyn (w przypadku fundamentu pod maszynę, urządzenie) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna (budowle lekkie). Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli. W związku z tym, dobór odpowiedniego rozwiązania fundamentu (sposobu posadowienia budynku) ma zapewnić:
    Archidiecezja gnieźnieńska - jedna z 14. archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim, pierwsza metropolia kościelna w Polsce założona w 1000 roku, siedziba prymasów Polski od 1418 roku, legatów papieskich od 1515 roku. Unia personalna aeque principaliter z archidiecezją poznańską (1821-1946) i in persona episcopi z archidiecezją warszawską (1946-1992).
    Rezerwat Archeologiczny Zawodzie – rezerwat archeologiczny w Kaliszu, na Zawodziu, oddział Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej w Kaliszu; dokumentuje historię badań archeologicznych prowadzonych na terenie wczesnośredniowiecznego grodu na Zawodziu oraz na Starym Mieście; obok rezerwatu znajduje się skansen.
    Wojna polsko-krzyżacka 1327-1332 – wojna pomiędzy Królestwem Polskim wspieranym przez Litwę i Węgry oraz (pośrednio) Księstwo Jaworskie, a Krzyżakami, wspieranymi przez księstwa mazowieckie i Królestwo Czech. Konflikt zakończył oficjalnie pokój kaliski z 1343.
    Bazylika kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kaliszu – kościół w Kaliszu, w Śródmieściu, przy placu św. Józefa, wzniesiony w 1353 z fundacji abpa Jarosława Bogorii w miejscu wcześniejszego, przebudowany po 1790, późnobarokowy, z gotyckim prezbiterium; kościół farny, od 1359 kolegiata, od 1978 bazylika mniejsza; wpisany do rejestru zabytków w 1965; narodowe sanktuarium św. Józefa z Nazaretu.
    Wykopaliska archeologiczne – to jedna z najważniejszych terenowych metod badawczych archeologii, polegająca na systematycznym i pieczołowicie dokumentowanym fizycznym rozbiorze stanowiska archeologicznego na poszczególne jednostki stratygraficzne, w kolejności od najmłodszej do najstarszej.
    Kościół św. Wojciecha w Kaliszu – kościół położony w dzielnicy Zawodzie, tuż obok rezerwatu archeologicznego; drewniany, o konstrukcji zrębowej, oszalowany osmolonymi tarcicami sosnowymi; wybudowany w 1798.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.