• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolczakowate - gryzonie

    Przeczytaj także...
    Kolczaki (Echimyinae) – podrodzina ssaków z rzędu gryzoni wyglądem zewnętrznym zbliżonych do myszowatych. Występują w Ameryce Południowej. Prowadzą naziemny lub nadrzewny tryb życia.Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.
    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).

    Kolczakowate, dawniej: kolczaki (Echimyidae) – rodzina ssaków z podrzędu jeżozwierzowców (Hystricomorpha) w rzędzie (Rodentia) gryzoni wyglądem zewnętrznym zbliżonych do myszowatych. Występują w Ameryce Południowej. Prowadzą naziemny lub nadrzewny tryb życia. Jednym z przedstawicieli jest występujący w Gujanie kolczakowiec kajeński (Proechimys guyannensis).

    Gryzonie (Rodentia) – najliczniejszy rząd ssaków, obejmujący ok. 1850 gatunków. Cechą charakterystyczną wszystkich gryzoni jest obecność stale rosnących siekaczy – dwóch (jedna para) w górnej i dwóch w dolnej szczęce oraz brak kłów. Większość gryzoni to zwierzęta roślinożerne, niektóre jednak nie stronią od pokarmu zwierzęcego. Zwierzęta te cechuje znaczna rozrodczość. Występują na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Wcześniej zaliczane do nich były zajęczaki, obecnie wydzielone – głównie z powodu różnic w uzębieniu – jako odrębna, choć blisko spokrewniona grupa.Hutiowate (Capromyidae) – rodzina gryzoni z infrarzędu Hystricognathi. Hutiowate, jak inne Hystricognathi różnią się od innych gryzoni strukturą kości czaszki. Część mięśni szczęki przechodzi przez otwory podoczodołowe i łączą się z kośćcem po drugiej stronie. Również ukształtowanie i wielkość otworu podoczodołowego odróżnia Hystricognathi od innych przedstawicieli Rodentia.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Kolczakowate są gryzoniami o średniej wielkości, ale w stosunku do innych przedstawicieli południowoamerykańskich jeżozwierzokształtnych są małe. Długość 8–50 cm. Korpus kształtu szczurzego, średniej wielkości oczy. Ogon ma długość mniej więcej połowy wymiaru ciała. Przednie łapy mają 4 funkcjonalne palce, a tylne 5. W zależności od gatunku i przystosowania palce i pazury są wykształtowane w różny sposób. Uzębienie ma układ: 1 / 1, 0 / 0, 1 / 1, 3 / 3 = 20

    Handbook of the Mammals of the World (w skrócie HMW) – 8-tomowa seria opracowań książkowych publikowanych przez hiszpańskie wydawnictwo Edicions Lynx. Każda rodzina ssaków jest szczegółowo opracowana. Zawiera dokładny opis wszystkich gatunków, mapy rozmieszczenia oraz ilustracje i zdjęcia. Jest to już drugi duży projekt Edicions Lynx od czasu wydania w 1992 roku pierwszej części serii publikacji książkowych opisujących wszystkie gatunki ptaków: Handbook of the Birds of the World. Głównymi redaktorami opracowania są: Russell Mittermeier i Don E. Wilson we współpracy z Conservation International, Texas A&M University i IUCN. Don E. Wilson jest także edytorem szczegółowego spisu wszystkich gatunków ssaków: Mammal Species of the World.Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, zazwyczaj obecnością owłosienia (włosy lub futro; silnie zredukowane u gatunków wodnych, jak hipopotamy, u waleni całkowicie zanikają przed porodem lub w trakcie) oraz stałocieplnością (potocznie "ciepłokrwistość"). Większość ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 36-39 °C. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła.

    Kolczakowate zajmują różne siedliska. Niektóre z nich są w pełni nadrzewne, prawdopodobnie nigdy nie schodzą z wierzchołków drzew. Inne prowadzą życie w norach, lub buszują w poszyciu leśnym. Pożywienie kolczakowatych – również w zależności od gatunku – stanowić mogą zarówno pędy bambusa, owoce, liście, kora, jak i owady.

    Myszowate (Muridae) – rodzina gryzoni. W skład myszowatych wchodzi 140 rodzajów z ok. 650 gatunkami (w Polsce zamieszkuje 8 gatunków). Wykształciły się w pliocenie i są spokrewnione z chomikowatymi. Są one wielkością zbliżone do szczura; długość ich ciała z ogonem wynosi 11-80 cm. W większości naziemne, ale są także nadrzewne i żyjące pod ziemią. Mają krótką miękką sierść. Aktywne głównie w nocy; są wszystkożerne i nie zapadają w sen zimowy. Pierwotnie zamieszkiwały Afrykę, Eurazję, Australię, teraz niektóre z myszowatych są rozprzestrzenione na całym świecie.Jeżozwierzowce (Hystricomorpha) – podrząd z rzędu gryzoni (Rodentia). Zgodnie z aktualną klasyfikacją Hystricomorpha obejmuje dwa infrarzędy – jeżozwierzokształtne (Hystricognathi) oraz gundiowate (Ctenodactylomorphi).

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Do kolczakowatych zaliczane są podrodziny:

  • Capromyinae Smith, 1842hutie
  • Euryzygomatomyinae Fabre, Upham, Emmons, Justy, Leite, Loss, Orlando, Tilak, Patterson & Douzery, 2017
  • Echimyinae J.E. Gray, 1825kolczaki
  • †Heteropsomyinae Anthony, 1917pieczarowce
  • Incertae sedis:

  • Carterodon Waterhouse, 1848 – kolczastek – jedyntm przedstawicielem jest Carterodon sulcidens (Lund, 1841) – kolczastek bruzdozębny
  • Z analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Fabre’a i współpracowników (2014) wynika, że powyższe podrodziny nie tworzą kladu, do którego nie należałyby także hutiowate (Capromyidae); na tej podstawie autorzy włączyli hutiowate do kolczakowatych, nadając im rangę podrodziny Capromyinae.

    Jeżozwierzokształtne (Hystricognathi) – infrarząd z rzędu gryzoni (Rodentia). Hystricognathi różnią się od innych gryzoni strukturą kości czaszki. Część mięśni szczęki przechodzi przez otwory podoczodołowe i łączą się z kośćcem po drugiej stronie. Również ukształtowanie i wielkość otworu podoczodołowego odróżnia Hystricognathi od innych przedstawicieli Rodentia.DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Echimyidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 293–297. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
    3. University of Michigan Museum of Zoology.
    4. P.-H. Fabre, J. Patton & Y. Leite: Family Echimyidae (Hutias, Coypu South and American Spiny-rats). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 552–641. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.)
    5. P.-H. Fabre, J.T. Vilstrup, M. Raghavan, C. Der Sarkissian, E. Willerslev, E.J.P. Douzery & L. Orlando. Rodents of the Caribbean: origin and diversification of hutias unravelled by next-generation museomics. „Biology Letters”. 10 (7), s. 20140266, 2014. DOI: 10.1098/rsbl.2014.0266 (ang.). 

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  • Incertæ sedis (łac. o niepewnej pozycji) – termin używany w taksonomii do określenia jednostki taksonomicznej, której szersze pokrewieństwo jest nieznane lub niezdefiniowane. Czasami stosowane jest też określenie sedis mutabilis.Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Rodzina (łac. familia) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa niż rząd (ordo), a wyższa niż rodzaj (genus). W kodeksach nomenklatury biologicznej nie określono kryteriów wydzielania rodzin, poza przyporządkowaniem: rodzina grupuje rodzaje, grupa rodzin tworzy rząd. W praktyce rodziny zwykle łączą grupy rodzajów różniące się morfologicznie od innych grup.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.