• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolęda



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Msza – w części wyznań chrześcijańskich porządek celebracji liturgicznej będącej odniesieniem do Ostatniej Wieczerzy Jezusa.Obrzęd to zespół zakorzenionych w tradycji, najczęściej określonych przepisami, czynności i praktyk o znaczeniu symbolicznym, towarzyszących jakiejś uroczystości o charakterze związanym z charakterem społeczności. Obrzędy dzielimy na religijne i świeckie.
    Queen Elizabeth’s High School i Gainsborough Choral Society podczas corocznego koncertu kolęd.
    Pierwsza strona Personent hodie w oryginalnej wersji Piae Cantiones.

    Kolęda – pierwotnie radosna pieśń noworoczna, która współcześnie przyjęła powszechnie formę pieśni bożonarodzeniowej (nawiązującej do świąt Bożego Narodzenia). Utrzymywana najczęściej w konwencji religijnej, początkowo wywodząca się z tradycji ludowej, w późniejszym okresie komponowana jest również przez wielu wybitnych kompozytorów. Odmiana kolędy o wątkach zaczerpniętych z życia codziennego nazywana jest pastorałką, która w odróżnieniu od kolędy we współczesnym, potocznym tego słowa rozumieniu, nie jest wykorzystywana w chrześcijańskich nabożeństwach religijnych ze względu na swój świecki charakter.

    Lulajże, Jezuniu – kolęda polska o charakterze kołysanki, powstała najprawdopodobniej w drugiej połowie XVII wieku.In dulci jubilo – niemiecka kolęda napisana częściowo w języku łacińskim, a częściowo w języku niemieckim, około 1328 roku. Jedna z najstarszych dziś śpiewanych kolęd. Autorem był prawdopodobnie Heinrich Seuse niemiecki mistyk XIV-wieczny. Za klasyczną dziś uchodzi jednak inna wersja z 1440 roku, której autorem jest Piotr z Drezna (Peter von Dresden). Muzykę do niej skomponował Johann Walter (1496-1570). Znana jest tez i ceniona późniejsza orkiestracja J. S. Bacha (BWV 729). Angielski kompozytor XIX-wieczny Robert Lucas de Pearsall przetłumaczył tekst na język angielski zachowując makaronizmy i elementy łacińskie.

    Terminem tym określa się również obrzęd ludowy związany z okresem słowiańskiego Święta Godowego, a następnie świąt Bożego Narodzenia, polegający na obchodzeniu domów przez kolędników.

    Co roku w Polsce odbywają się liczne przeglądy i festiwale kolędowe, z których największym, gromadzącym kilkadziesiąt tysięcy wykonawców jest Ogólnopolski Festiwal Kolęd i Pastorałek w Będzinie.

    God Rest Ye Merry, Gentlemen (dosł: "Bóg uspokaja was radośnie, panowie") to angielska kolęda z XIX wieku. Jej tekst wydrukowano po raz pierwszy w Londynie w 1833 roku. Uczynił to brytyjski prawnik William B. Sandys, który umieścił ja w swej kompilacji pieśni bożonarodzeniowychOj, maluśki, maluśki – polska pieśń religijna pochodzenia góralskiego, pastorałka anonimowego autorstwa, śpiewana w kościelnym okresie Bożego Narodzenia. Jest to kolęda ludowa pochodząca z regionu Podhala.

    Spis treści

  • 1 W liturgii
  • 2 Etymologia
  • 3 Geneza kolęd
  • 4 Kolędy
  • 4.1 Kolędy polskie
  • 4.2 Kolędy rosyjskie
  • 4.3 Kolędy niemieckie
  • 4.4 Kolędy angielskie
  • 4.5 Kolędy austriackie
  • 4.6 Kolędy holenderskie
  • 4.7 Kolędy szwedzkie
  • 4.8 Kolędy francuskie
  • 4.9 Kolędy włoskie
  • 4.10 Kolędy hiszpańskie
  • 4.11 Kolędy ukraińskie
  • 4.12 Kolędy czeskie
  • 5 Zobacz też
  • 6 Przypisy
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Adeste Fideles (łac. Przybądźcie wierni) – średniowieczny hymn katolicki na okres Bożego Narodzenia nieznanego autorstwa.Antyfona (gr. "przeciwgłos", "naprzemienna odpowiedź") – w liturgii chrześcijańskiej werset rozpoczynający i kończący modlitwę – najczęściej psalm lub kantyk (pieśń), często zaczerpnięty z Psalmów lub innych ksiąg Pisma Świętego.

    W liturgii[]

    W liturgii Kościoła Katolickiego kolędy wykonuje się od mszy o północy w święta Bożego Narodzenia (noc 24/25 grudnia) do święta Chrztu Pańskiego (niedziela po 6 stycznia). W polskiej tradycji dopuszcza się śpiewanie ich do Święta Ofiarowania Pańskiego (2 lutego). Od współczesnych kolęd (wykorzystywanych w nabożeństwach religijnych) odróżnić należy utwory o tematyce związanej nie z narodzeniem Jezusa, lecz z okresem potocznie związanym ze świętami Bożego Narodzenia, jak np. polską piosenkę Jest taki dzień, niemiecką O Tannenbaum czy angielskie Jingle Bells i White Christmas. Według tradycji chrześcijańskiej autorem pierwszej kolędy był św. Franciszek z Asyżu i była ona śpiewana w zorganizowanej przez niego szopce. Najstarsza polska kolęda to Zdrow bądź, krolu anjelski z 1424 roku. Najsłynniejszą kolędą jest Cicha noc, którą przetłumaczono na ponad 300 języków i dialektów. Powstała w roku 1818 w małym austriackim miasteczku Oberndorf bei Salzburg w Alpach. Jej autorami byli wikary miejscowego kościoła Józef Mohr oraz jego organista Franz Xaver Gruber.

    Jasełka to widowiska o Bożym Narodzeniu wzorowane na średniowiecznych misteriach franciszkańskich, a ich nazwa wywodzi się od staropolskiego słowa jasło oznaczającego żłób.Gaudete, Christus est natus – kolęda skomponowana w XVI wieku i prawdopodobnie śpiewana na gaudete – tzn. trzecią niedzielę adwentu. Pochodziła niemal na pewno ze Skandynawii. Miała się pojawić w fińsko-szwedzkim zbiorze tekstów świętych pieśni Piae Cantiones opublikowanym w roku 1582, choć możliwe, że starsza jest wersja fińska.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ihr Hirten erwacht – niemiecka kolęda, której tekst pochodzi z XIX wieku, ale melodia może być starsza. Powstała w Kolonii w 1852. Jej autor jest nieznany.
    Anioł pasterzom mówił – jedna ze znanych kolęd polskich. Słowa pochodzą z XVI wieku, są przekładem fragmentu łacińskiego utworu średniowiecznego na Boże Narodzenie Dies est laetitiae (Angelus pastoribus). W rękopisie kórnickim (1551-1555) znajduje się siedem zwrotek bez zapisu melodii.
    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.
    Międzynarodowy Festiwal Kolęd i Pastorałek (OFKiP) – (do 2012 Ogólnopolski Festiwal Kolęd i Pastorałek (OFKiP)) festiwal muzyki świątecznej odbywający się corocznie w Będzinie. W latach 2007-2009 patronat nad nim obejmował prezydent RP Lech Kaczyński, w 2010 r. – Małżonka Prezydenta – Maria Kaczyńska.
    Pastorałka [łac. pastoralis ‘pasterski’] - rodzaj udramatyzowanej kolędy, wykonywana dawniej przez wędrownych muzyków i żaków, w której religijna tematyka bożonarodzeniowa poszerzona została o warstwę obyczajową. Także ludowa pieśń religijna o wesołym charakterze (utrzymana zazwyczaj w tonie sielankowym), związana z tematyką Bożego Narodzenia, wprowadzająca często wątek pasterski. Ich pochodzenie przypisuje się pogańskiej tradycji Karoli. W Polsce rozpowszechniona szczególnie od XVII w.
    Tryumfy Króla Niebieskiego – kolęda polska powstała w połowie XVIII wieku. Najstarszy zapis tekstu i melodii został sporządzony przez Annę Kiernicką ze Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek i znajduje się w Kancjonale pochodzącym z 1754. Tekst kolędy zamieścił ks. Michał Marcin Mioduszewski w Śpiewniku kościelnym w 1853, natomiast zapis melodii znajduje się w Śpiewniczku zawierającym pieśni kościelne autorstwa ks. Jana Siedleckiego wydanym w Krakowie w 1879.
    Apokryf (gr. ἀπόκρυφος, ápókryphos – ukryty, tajemny) – określenie używane obecnie głównie w kontekście ksiąg o zabarwieniu religijnym z okresu przełomu naszej ery, które Kościół katolicki uważa za nienatchnione, w szczególności to księgi niewchodzące w skład Biblii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.046 sek.