• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kokornakowate

    Przeczytaj także...
    Kokornak (Aristolochia L.) – rodzaj ok. 500 gatunków bylin i pnączy (w tym również rośliny o organach pułapkowych) należący do rodziny kokornakowatych. Gatunkiem typowym jest Aristolochia rotunda L..Pnącze, roślina pnąca – forma życiowa roślin o długiej, wiotkiej łodydze, wymagającej podpory, by mogła się wspinać do góry, do światła. W strefie umiarkowanej pnącza występują rzadko, w tropikalnych lasach są częste, w tym liczne o zdrewniałych łodygach – tzw. liany, które wykorzystując drzewa jako podpory oszczędzają konieczność wytwarzania silnych i grubych pni by wydostać się z ciemnego dna lasu tropikalnego ku słońcu. Pnącza dzięki oszczędzaniu na wzroście pędu na grubość bardzo szybko rosną na długość. Niektóre z nich potrafią się przyczepić nawet do gładkiego muru.
    Pieprzowe (Piperidae Reveal) – podklasa wyróżniona w systemie Reveala (1993-1999) i tam zaliczana do klasy Piperopsida Bartl. Nowsze badania i oparty na nich system APG II (współtworzony także przez Jamesa Reveala, opublikowany w 2003 r.) ujawniły brak pokrewieństwa między zestawionymi tu taksonami. M.in. bukietnicowate Rafflesiaceae zaliczane są obecnie do malpigiowatych Malpighiales, Cynomoriaceae do skalnicowców Saxifragales, a gałecznicowate Balanophoraceae do sandałowców Santalales.

    Kokornakowate (Aristolochiaceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu pieprzowców według APweb. Należy do niej ponad 500 gatunków wieloletnich roślin zielnych lub pnączy, rzadko krzewów o liściach pojedynczych.

    Systematyka[]

    Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

    Kokornakowate stanowią jedną z 4 rodzin wchodzących w skład rzędu pieprzowców, jednego z 4 w grupie magnoliowych. Podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

  • podrodzina Asaroideae O. C. Schmidt
  • rodzaj: Asarum L. – kopytnik
  • rodzaj: Saruma Oliv.
  • rodzaj Lactoris Philippi
  • podrodzina Hydnoroideae Walpers
  • rodzaj: Hydnora Thunb. – piestrzennik
  • rodzaj: Prosopanche de Bary
  • podrodzina Aristolochioideae Link
  • rodzaj: Aristolochia L. – kokornak
  • rodzaj: Asiphonia Griff. (takson bywa włączany do Thottea)
  • rodzaj: Euglypha Chodat & Hassl.
  • rodzaj: Heterotropa C. Morren et Decaisne (takson bywa włączany do Aristolochia)
  • rodzaj: Hexastylis Raf. (takson bywa włączany do Aristolochia)
  • rodzaj: Holostylis Duch. (takson bywa włączany do Aristolochia)
  • rodzaj: Isotrema Raf.
  • rodzaj: Pararistolochia Hutch. & Dalziel (takson bywa włączany do Aristolochia)
  • rodzaj: Thottea Rottb.
  • Pozycja w systemie Reveala (1999)

    Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Piperopsida Bartl., podklasa pieprzowe (Piperidae Reveal), nadrząd Lactoridanae Tahkt. ex Reveal & Doweld, rząd kokornakowce (Aristolochiales), rodzina kokornakowate (Aristolochiaceae Juss.),

    Prosopanche – rodzaj pozbawionych liści, bezzieleniowych roślin pasożytniczych z rodziny kokornakowatych (Aristolochiaceae). Należą do niego 3 gatunki występujące w Ameryce Południowej i w Środkowej.System APG IV – system klasyfikacyjny roślin okrytonasiennych opublikowany w roku 2016 przez członków Angiosperm Phylogeny Group. Jest to kolejna wersja systemu klasyfikacyjnego rozwijanego od 1998 roku, sukcesywnie zastępująca poprzednie klasyfikacje (APG I z 1998, APG II z 2003 i APG III z 2009). Klasyfikacja bazuje na analizie powiązań filogenetycznych między grupami roślin, ustalanych głównie na podstawie danych molekularnych. System został skompilowany przez 16 autorów z 6 krajów, ale uwzględnia też wyniki warsztatów przeprowadzonych w Kew Gardens oraz ankiety internetowej, na którą odpowiedziało 441 respondentów z 42 krajów. Szerokie konsultacje i uznanie sugestii większości zamiast przyjęcia stanowiska ekspertów (np. w kwestii szerokiego ujęcia rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae zamiast jej podziału) spowodowało zresztą kontrowersje w środowisku (Angiosperm Phylogeny Website publikuje w przypadkach spornych klasyfikację sugerowaną przez ekspertów, niżeli przyjętą w APG IV opinię większości).

    Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-29].
    2. Crescent Bloom: Aristolochiaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-05-29].

    Linki zewnętrzne[]

    Aristolochiaceae Juss. [w:] Watson L. & M.J. Dallwitz. 1992. The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval na http://delta-intkey.com (ang.):

    Krzew – roślina drzewiasta o zdrewniałej łodydze, która od nasady rozgałęzia się na wiele pędów równorzędnych. W przeciwieństwie do drzew u krzewów brak osi głównej – pnia.Kopytnik (Asarum L.) – rodzaj roślin z rodziny kokornakowatych. Obejmuje ok.70-90 gatunków występujących głównie w Azji południowo-wschodniej, zasięg kilku gatunków obejmuje Amerykę Północną, jeden gatunek jest endemiczny dla Europy, w tym także rośnie w Polsce – kopytnik pospolity.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pieprzowce (Piperales Bercht. & J. Presl) – rząd roślin stanowiący jedną z najstarszych linii rozwojowych roślin okrytonasiennych.
    Magnoliowe (Magnoliidae Novák ex Takht.) – grupa roślin wyróżniana zwykle w randze podklasy lub definiowana bez odniesienia do rang systematycznych jako jeden z kladów roślin okrytonasiennych. Magnoliowe jako podklasę w obrębie klasy okrytonasiennych (Magnoliopsida) wymienia system Reveala (1999) i popularny w ostatnich dekadach XX wieku system Cronquista (1981) (jednak w obu tych systemach takson różni się pozycją i składem). Od końca lat 90. XX wieku grupa określana jako klad magnoliowych zidentyfikowana jest jako jedna z najstarszych linii rozwojowych okrytonasiennych, oddzielona od wspólnego pnia jeszcze przed zróżnicowaniem jednoliściennych i dwuliściennych właściwych. Należą tu zazwyczaj krzewy lub niewielkie drzewa, rzadko można spotkać duże drzewa lub rośliny zielne.
    Piestrzennik (Hydnora) – rodzaj pozbawionych liści, bezzieleniowych roślin pasożytniczych z rodziny kokornakowatych (Aristolochiaceae). Obejmuje 7 gatunków. Rośliny te spotykane są na obszarze południowej i tropikalnej Afryki, Madagaskaru, na południowych krańcach Półwyspu Arabskiego. Rośliny z rodzaju Hydnora nazywane są "najdziwniejszymi roślinami świata". O ich oryginalności świadczy to, że odkrywca rodzaju Hydnora uznał jego przedstawicieli za grzyby.
    Lactoris fernandeziana – gatunek roślin z rodziny kokornakowatych z monotypowego rodzaju Lactoris R. A. Philippi, Verh. K. K. Zool.-Bot. Ges. Wien 15: 521. 1865. Endemit wyspy Robinson Crusoe (d. Más a Tierra) z archipelagu Juan Fernández, gdzie rośnie bardzo nielicznie. Przez długi czas w XX wieku znano ją tylko z kilku okazów, w latach 90. XX wieku naliczono w sumie ok. tysiąca roślin tego gatunku. Rosną one w podszycie i w lukach w mglistych, górskich lasach i zaroślach. Gatunek zasiedla trudno dostępne, często bardzo strome stoki gór na rzędnych powyżej 500 m n.p.m. W uprawie jest bardzo trudny.
    System Reveala – nowoczesny system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Jamesa L. Reveala (ur. 1941), profesora Uniwersytetu w Maryland (USA). Po 1992 roku, kiedy to swój system opublikował Robert F. Thorne, Reveal zajął się jego korektą nomenklatoryczną. W tym też czasie zaproponował kilka nowych rozwiązań klasyfikacyjnych, początkowo na poziomie rzędów i podklas. W 1994 r. zaproponował wyróżnienie wśród okrytonasiennych 5 klas, co zaowocowało całkowicie oryginalnym ujęciem systematycznym tej grupy roślin. System ten Reveal publikował na swoich stronach internetowych i aktualizował do roku 1999. W następnych latach autor systemu wszedł w skład Angiosperm Phylogeny Group i brał udział w tworzeniu systemu APG II.
    Piperopsida Bartl. – klasa roślin okrytonasiennych wydzielona w systemie Reveala (wraz z czterema innymi) w miejsce dwuliściennych (po odkryciu ich parafiletycznego charakteru). W nowszych systemach (system APG I, APG II) klasy nie są wyróżniane, a rośliny okrytonasienne klasyfikowane są w systemie kladów uporządkowanych z użyciem rang rzędów i rodzin. Zgodnie z aktualną wiedzą taksony skupione przez Reveala w klasie Piperopsida są grupą parafiletyczną i w znacznej części odpowiadają tzw. wczesnym dwuliściennym. Nietrafione okazało się w szczególności umieszczenie w tej grupie wielu grup roślin pasożytniczych, u których ewolucja regresywna związana z trybem życia spowodowała znaczne uproszczenie budowy i dopiero badania molekularne ostatnich lat ujawniły ich rzeczywistą pozycję w systemie roślin (m.in. bukietnicowate Rafflesiaceae zaliczone zostały do malpigiowatych Malpighiales, Cynomoriaceae do skalnicowców Saxifragales, a Balanophoraceae do sandałowców Santalales).
    Piestrzennikowe (Hydnoroideae) – podrodzina pozbawionych liści, bezzieleniowych roślin pasożytniczych z rodziny kokornakowatych (Aristolochiaceae). Należy do niej 10 gatunków z 2 rodzajów. Rodzaj piestrzennik (Hydnora) reprezentuje 7 gatunków spotykanych w południowej i tropikalnej Afryki, na Madagaskarze i na południowych krańcach Półwyspu Arabskiego. Trzy gatunki z rodzaju Prosopanche rosną w Ameryce Południowej i w Środkowej. Rośliny z rodzaju Hydnora nazywane są "najdziwniejszymi roślinami świata". O ich oryginalności świadczy to, że odkrywca rodzaju Hydnora uznał jego przedstawicieli za grzyby.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.