• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kodeks karzący Królestwa Polskiego

    Przeczytaj także...
    Kodeks Kar Głównych i Poprawczych – rosyjski kodeks prawa karnego opublikowany w 1845 roku z mocą obowiązującą od 1 maja 1846 roku. Był dziełem komisji, w której dużą rolę odegrał specjalista prawa karnego i historyk prawa Romuald Hube. Obowiązywał, w skróconej wersji (1221 artykułów) na terenie Królestwa Polskiego od 1847 do 1876 roku, kiedy po rewizji rosyjskiego kodeksu w 1866 roku wprowadzono w całości Kodeks Kar Głównych i Poprawczych.Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka – kadłubowe państwo polskie istniejące w latach 1815-1832, a później do 1918 r. jako część składowa Imperium Rosyjskiego. Zostało utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego. Wbrew obiegowym opiniom Królestwo Polskie było państwem suwerennym i niepodległym (do 1832 r.), posiadającym własną konstytucję, Sejm, wojsko, monetę i szkolnictwo z Uniwersytetem Warszawskim, a czynności urzędowe odbywały się w języku polskim. Polskę łączyły z Rosją - osoba Monarchy (każdorazowy Imperator Rosji był jednocześnie Królem Polski i pod takim tytułem występował w Królestwie) oraz polityka zagraniczna, należąca do prerogatyw królewskich. Koroną królestwa była Polska Korona Cesarska. 26 lutego 1832 roku król Mikołaj I Romanow zniósł konstytucję Królestwa zastępując ją Statutem Organicznym, który likwidował Sejm i samodzielną armię, znosił unię międzypaństwową i włączał Królestwo do cesarstwa na zasadzie autonomii administracyjnej, przywrócił urząd namiestnika sprawującego władzę cywilną i wojskową.
    Nullum crimen sine lege (łac. Nie ma przestępstwa bez ustawy) – paremia prawnicza oznaczająca, że nie jest przestępstwem czyn, który nie był zabroniony w momencie jego popełniania.

    Kodeks karzący Królestwa Polskiego – kodeks karny obowiązujący na terenie Królestwa Polskiego od roku 1818 do 1847, kiedy wprowadzono Kodeks Kar Głównych i Poprawczych.

    Uchwalony przez Sejm 16 kwietnia 1818 r. liczył 588 artykułów, zgrupowanych w trzech księgach: I – o zbrodniach, II – o występkach, III – o przewinieniach policyjnych, poprzedzonych „wstępem ogólnym” (15 art.). Wstęp zawierał przepisy dotyczące pojęcia przestępstwa, podziału przestępstw, rodzajów kar, terytorialnego i personalnego obowiązywania ustawy karnej. Oprócz tego każda z ksiąg miała wyodrębnioną część ogólną i szczególną.

    Prawo talionu, kara talionu, talion, lex talionis (łac. talio odwet, od talis taki sam) – historyczna zasada prawa, wyrażająca jego sprawiedliwość, według której sankcja była identyczna ze skutkiem przestępstwa. Znana z obrazowej, starotestamentowej sentencji oko za oko, ząb za ząb.

    Najważniejsze cechy:

  • Kodeks epoki przejściowej - pozostałości feudalne (idea kar odwetu, ochrona własności ziemskiej, zasada talionu - za fałszywe zeznanie, na podstawie którego nastąpiło skazanie, fałszywym świadkom groziła taka sama kara jaką poniósł niewinnie skazany) i elementy nowoczesne.
  • Podział na 3 księgi (na wzór trójpodziału przestępstw według francuskich wzorców z Księstwa Warszawskiego).
  • Poprawna redakcja, unikanie kazuistyki, z nawiązywaniem do staropolskiego języka prawniczego, co dało w efekcie jasny i żywy styl przepisów.
  • Formalna definicja przestępstwa (nullum crimen sine lege) - karane działanie (gdy zakazane) i zaniechanie (gdy nakazane).
  • Dopuszczenie stosowanie analogii w ograniczonym zakresie (występki i przestępstwa policyjne).
  • Trójpodział przestępstw w oparciu o kryterium kary: a) przestępstwa (kary główne); b) występki (kary poprawcze); c) przewinienia policyjne (kary policyjne).
  • Nowoczesna konstrukcja winy: wina umyślna (zły zamiar bezpośredni i pośredni); wina nieumyślna (lekkomyślność, niedbalstwo).
  • Okoliczności uchylające zły zamiar: 1. stała niepoczytalność sprawcy, 2. przejściowa choroba psychiczna, 3. przejściowe zakłócenie czynności psychicznych, 4. upojenie alkoholowe, 5. przymus fizyczny, 6. błąd co do prawa.
  • Zasada nulla poena sine lege. Z dopuszczalnym złagodzeniem i zaostrzeniem kar.
  • Kary główne – kara śmierci, dożywotniego więzienia warownego, czasowego więzienia warownego od 10 do 20 lat oraz więzienia ciężkiego od 3 do 10 lat; kary poprawcze – dom poprawy od 8 dni do 3 lat, areszt publiczny od 8 dni do 3 lat, kary cielesne od 16 do 120 razów i kary grzywny; kary policyjne: kary pieniężne, areszt policyjny i areszt domowy do 8 dni, kary cielesne do 16 razów
  • Rozbudowany system pozbawienia wolności (zaostrzone pręgierzem, piętnowaniem, przykuciem na łańcuchu, o chlebie i wodzie).
  • Kara śmierci: powieszenie lub ścięcie. Kara chłosty. Kary dodatkowe: przymusowe roboty w i na zewnątrz więzienia. Po 1831 roku dodano konfiskaty, zesłania.
  • Przypisy

    1. Dziennik Praw Królestwa Polskiego 1818, t. V, nr 20, s. 3 – 232 [1]

    Bibliografia[]

  • Jerzy Śliwowski, Kodeks karzący Królestwa Polskiego (1818 r.): historia jego powstania i próba krytycznej analizy Warszawa : Wydawnictwo prawnicze, 1958
  • Linki zewnętrzne[]

  • Przestępstwa przeciwko rodzinie w kodeksach 1818 i 1847
  • Sądy wojenne w armii Królestwa Polskiego (1815-1831)
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.