• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kodeks Cospi

    Przeczytaj także...
    Aztekowie, Mexikowie – najsilniejszy w prekolumbijskim Meksyku naród indiański, posługujący się językiem nahuatl z rodziny uto-azteckiej. W momencie konkwisty przewodzili najsilniejszej federacji państw na obszarze Mezoameryki.Kodeks Borgia – aztecki dokument zawierający obserwacje astronomiczne, teksty magiczne, religijne i ustalenia kalendarza.
    Cholula (Cholula de Rivadavia) – miasto w Meksyku położone w stanie Puebla. W indiańskim języku nahuatl miasto nosiło nazwę Cholöllan lub Chol-öl-tlan co oznacza "miejsce ucieczki, w którym spada woda". Cholula jest położona 15 km na zachód od miasta Puebla na wysokości 2135 metrów nad poziomem morza i dzieli się na trzy jednostki administracyjne: Santa Isabel, San Andrés Cholula i San Pedro Cholula. San Pedro Cholula zamieszkuje ok. 100 tys. ludzi, San Andrés Cholula liczy 50 tys. mieszkańców. Santa Isabel ma natomiast charakter bardziej rolniczy.
    Kodeks Cospi – strona z czwartej sekcji rękopisu.

    Kodeks Cospiaztecki dokument prekolumbijski zawierający informacje na temat astrologii i magii.

    Informacje ogólne[ | edytuj kod]

    Kodeks Cospi napisany został w języku nahuatl, pochodzi z okolic Choluli w Meksyku, i jest spuścizną kultury Puebla-Tlaxcala. Swoją nazwę zawdzięcza markizowi Fernando Cospi, który podarował manuskrypt 26 grudnia 1665 Bibliotece Uniwersyteckiej w Bolonii. Kodeks wchodzi w skład Kodeksów Borgia. Prawdopodobnie pochodzi z okresu przed konkwistą.

    Rękopis (manuskrypt) – zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. W szerszym znaczeniu, rękopis to każdy tekst zapisywany ręcznie za pomocą np. ołówka, atramentu, tuszu.Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

    Opis[ | edytuj kod]

    Kodeks Cospi jest ręcznie malowanym dokumentem, sporządzonym ze zwierzęcej skóry i do dziś zachowany w bardzo dobrym stanie. Stylem podobny jest do ceramicznych polichromowych rysunków z Nochistlan kultury Mixteca Alta, jak również z stylem Cholula – Tlaxcala. Składa się z 20 złożonych stron w formacie 180 × 180 mm i długości 3,30 m.

    Aztekowie używali dwóch kalendarzy. Jeden z nich – kalendarz słoneczny (Xiuhpohualli), składał się z 365 dni podzielonych na 18 miesięcy po 20 dni oraz dodatkowych 5 dni – Nemotemi (bez imienia, numerowane od 0 do 4). Dni dodatkowe przynosiły nieszczęścia. Każdy miesiąc miał nazwę związaną z rolnictwem, rozwojem roślinności, pracami polowymi. Kolejne dni były ponumerowane od 0 do 19. Według tego kalendarza obchodzono coroczne święta, składano ofiary.Konkwista (hiszp. conquista - podbój, zdobycie) - hiszpańskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów zamorskich w Amerykach, Afryce i Indiach. Ówczesnym usprawiedliwieniem konkwisty była walka z niewiernymi (muzułmanie) oraz nawracanie nowych ludów na katolicyzm. De facto sprowadzało się to do rozszerzania władzy monarchii. Przyczyny konkwisty są dość szerokie. Po zakończeniu toczonej na Półwyspie Iberyjskim przeciwko Maurom rekonkwisty, zarówno Królestwo Portugalii jak i połączone unią Kastylia i Aragonia szukały dalszych dróg ekspansji. Dla bezrobotnej od pewnego czasu szlachty konkwista oznaczała nowe zajęcie, dawała jednocześnie szansę szybkiego awansu społecznego rzeszom niższych warstw społecznych, które w Nowym Świecie szukały lepszego życia - przykładem takiej kariery może być jeden z bardziej znanych konkwistadorów (hiszp. zdobywców) Francisco Pizarro, pierwotnie pasterz świń z Estremadury.

    Na pierwszej stronie umieszczono podział kodeksu na trzy sekcje, z których każda dotyczy 260 dniowego kalendarza azteckiego tonalamatl, ujętego w trzech różnych aspektach. Strona druga, początkowo pusta, została zapisana przez późniejszego skrybę i zawiera notatkę o jedenastu rytuałach odbywających się podczas świąt.

    Mistekowie (Misztekowie, Mixtekowie) – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkująca górskie tereny i doliny obecnego stanu Oaxaca, a także stany Guerrero i Puebla, w południowym Meksyku. Region ten tradycyjnie nazywa się La Mixteca. Misteków (oraz ich region) dzieli się zwyczajowo na część wyżynną (mixteca alta, stąd nazwa określająca ich jako "mieszkańców krainy chmur") oraz nizinną (mixteca baja).Uniwersytet Boloński – jeden z największych uniwersytetów we Włoszech. Najstarszy uniwersytet w zachodnim świecie (rok założenia: 1088), będący modelem dla innych średniowiecznych uniwersytetów. Otrzymał przywileje w 1158 z rąk cesarza Fryderyka I Barbarossy; w XIX wieku komitet historyków pod kierownictwem Giosuè Carducci badając jego genealogię przesunął datę utworzenia do 1088. Uniwersytet Boloński jest historycznie słynny z nauczania prawa kanonicznego i cywilnego.

    Dokument zawiera również sekcje czwartą, która jest napisana zupełnie innym stylem niż poprzednie. Jego treść nie jest do końca jasna. Prawdopodobnie przedstawiają bogów, którym składano ofiary oraz daty lub liczby przedstawione za pomocą linii i kropek.

    Publikacje[ | edytuj kod]

    Do najważniejszej edycji rękopisu należy wydanie z 1968 autora J. B. Glass, tłumaczenia i streszczenia K. A. Nowotny (32 strony i 6 ilustracji). Kodeks wydany został w oprawie skórzanej

    Prawdziwy rękopis w znajduje się w Bibliotece Uniwersytetu Bolonia.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Kodeks Cospi. Messicano Calendario 4093, Biblioteka Uniwersytecka w Bolonii. Streszczenie i tłumaczenie K. A. Nowotny. [Faksimile Mit]. Graz, Austria: Akademische Druck – u. Verlagsanstalt, 1968. SPE F 1219 C6549 1968 V. 1 i V. 2.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Maria Stern: Malowane księgi Dawnych Narodów Meksyku. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 1980.




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.731 sek.