• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kościół św. Donata w Zadarze

    Przeczytaj także...
    Sztuka romańska (styl romański, romanizm, romańszczyzna) – styl w sztukach plastycznych XI-XIII wieku, ukształtowany w Europie zachodniej (na zachód od Renu), na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy. Wkrótce zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Czas trwania sztuki romańskiej był niejednolity; występowały także różnice w stylu między poszczególnymi regionami. Sztuka ta wyrosła na bazie antyku oraz doświadczeń sztuki karolińskiej i ottońskiej, także bizantyńskiej. Romanizm związany był przede wszystkim z Kościołem i stąd obecny był przede wszystkim w sztuce sakralnej.Pojęcie sztuka przedromańska (sztuka preromańska) używane jest w odniesieniu do całego dorobku sztuki europejskiej od upadku zachodniej części Cesarstwa Rzymskiego do momentu pojawienia się sztuki romańskiej, czyli od V wieku do pierwszej połowy XI wieku. Oprócz spuścizny wczesnochrześcijańskiej nałożyły się na nią osiągnięcia ludów barbarzyńskich sięgające do swoich tradycji sprzed momentu przyjęcia chrześcijaństwa. Do najstarszych jej przejawów zalicza się sztukę plemion germańskich: Longobardów, Ostrogotów, Franków, Wizygotów. Swój udział w tworzeniu w powstaniu sztuki wczesnego średniowiecza mieli także Celtowie oraz wikingowie. Tradycje te zostały przyjęte na dworze Karola Wielkiego odradzając się w VIII wieku w sztuce karolińskiej.
    Kolumna – pionowa podpora architektoniczna o kolistym przekroju trzonu. Jeden z najstarszych i najpowszechniej stosowanych w architekturze elementów podporowo-dźwigowych pełniących funkcje konstrukcyjne, budowany od czasów starożytnych.

    Kościół św. Donata (chor. Crkva sv. Donata) − świątynia katolicka w kształcie rotundy, znajdująca się w Zadarze, jeden z symboli tego miasta.

    Wzniesiona została w IX wieku w stylu wczesnoromańskim (w niektórych źródłach przedromańskim albo bizantyńskim) z inicjatywy biskupa Zadaru, Donata (Donatusa), ogłoszonego później świętym. Kościół stanął w północno-wschodniej części dawnego rzymskiego forum. Okrągła świątynia, największa z tego okresu w Chorwacji, ma nietypowy cylindryczny kształt, z trzema wąskimi i wysokimi apsydami od wschodniej strony. Do budowy użyto fragmentów wcześniejszych rzymskich konstrukcji (dobrze widoczne są one wewnątrz i w murach zewnętrznych), a w całości przeniesiono do środka dwie antyczne kolumny. We wnętrzu, wysokim na 27 i szerokim na 22 metry, znajduje się piętro z galerią, do której prowadzą kręte schody.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Pomyślany początkowo jako obiekt wolno stojący, stał się częścią kompleksu biskupiego. Kościół pierwotnie nosił wezwanie Świętej Trójcy (Crkva Sv. Trojstva), lecz w XV wieku przemianowano go na kościół św. Donata. Sam budowniczy został w nim pochowany po swojej śmierci, jednak po wkroczeniu wojsk francuskich do Dalmacji w 1809 roku przeniesiono jego sarkofag do sąsiedniej katedry. Kościół został zbombardowany w czasie II wojny światowej, zniszczone zostało wówczas baptysterium pomiędzy nim a katedrą (po wojnie zrekonstruowano tylko jego fundamenty).

    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.

    Kościół nie posiada obecnie żadnego wyposażenia i od dawna nie pełni już funkcji religijnych. Od 1893 do 1954 mieściło się w nim Muzeum Archeologiczne. Obecnie, ze względu na świetną akustykę, często odbywają się w nim koncerty muzyki poważnej, znane jako Glazbene večeri u sv. Donatu ("Muzyczne wieczory u św. Donata").

    Archeologia (z gr. ἀρχαῖος archaīos – dawny, stary i -λογία -logiā – mowa, nauka) – nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych, czyli materialnych pozostałości działań ludzkich.Baptysterium (z łac. baptisterium) – budowla wznoszona przez chrześcijan, przeznaczona do ceremonii chrztu, zazwyczaj usytuowana w pobliżu kościoła.
  • Wnętrze kościoła - widoczne dwie rzymskie kolumny
  • Widok z góry
  • Fragmenty rzymskich kolumn użyte jako fundamenty
  • Panorama kościoła wraz z wieżą pobliskiej katedry
  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • Sławomir Adamczak: Chorwacja, Bośnia i Hercegowina. Praktyczny przewodnik. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2010. ISBN 978-83-7513-689-0.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Church of St. Donat - informacje dla turystów
  • Architektura bizantyńska cechuje się przejęciem i znacznym udoskonaleniem konstrukcyjnym technik i tradycji rzymskich, wczesnochrześcijańskich oraz hellenistycznych i orientalnych, zwłaszcza perskich. Rozwinęła się w końcowym okresie cesarstwa rzymskiego i pod panowaniem cesarzy bizantyńskich. Objęła tereny dzisiejszej Grecji, Macedonii, Bułgarii, Serbii, Turcji i Syrii. Wraz z ekspansją terytorialną Cesarstwa Bizantyńskiego obszar jej oddziaływania poszerzył się na Italię, i północną Afrykę. Jej wpływy są zauważalne w architekturze Armenii, Gruzji i Rusi, a nawet w Polsce. W jej historii wyróżnia się zazwyczaj trzy okresy:Rotunda (łac. rotundus - okrągły) – budowla w układzie centralnym, wzniesiona na planie koła. Składa się z jednego pomieszczenia przykrytego często kopułą, czasem z dobudowanymi apsydami. Rotunda może stanowić budynek zamknięty, czasem okolony kolumnadą (tolos). Budowle tego typu znane są od starożytności.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Katedra św. Anastazji w Zadarze (chor. Katedrala sv. Stošije) – główna świątynia rzymskokatolickiej archidiecezji Zadar w Chorwacji. Kościół z XII-XIII wieku z zachowaną starą częścią (IX-XI wiek) oraz dobudowaną nawą, której romańska fasada uważana jest za najpiękniejszą w Dalmacji. Pod prezbiterium znajduje się trzynawowa krypta z XII wieku. W bocznych apsydach zachowały się resztki malowideł ściennych z XIII wieku; w lewej apsydzie – kamienny sarkofag Świętej Anastazji z napisem upamiętniającym biskupa Donata, który polecił wykonać sarkofag na początku IX wieku. Szczątki biskupa także spoczywają w katedrze, przeniesione w XIX wieku z sąsiedniego Kościoła św. Donata. W prezbiterium zachowały się romańskie marmurowe ławy z XII-XIII wieku oraz gotyckie stalle z XV wieku. W katedrze znajduje się m.in. jeden obraz z XIII wieku oraz prace Carpaccia.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Zadar (wł. Zara) – miasto w Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim. Od 1991 należy do niepodległej Chorwacji. Zamieszkuje je ok. 82 tys. mieszkańców (2005).
    Apsyda (lub absyda) – w architekturze pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione do bryły świątyni i otwarte do jej wnętrza. Zazwyczaj zamyka prezbiterium, czasem nawy boczne i ramiona transeptu lub westwerk. Apsyda jest zwykle mniejsza lub równa bryle części budynku, która jest przez nią zamknięta. Występowała już w architekturze rzymskiej, stąd przejęta przez chrześcijaństwo.
    Język chorwacki (chorwacki standardowy wariant serbochorwackiego języka policentrycznego) – należący do podgrupy języków południowosłowiańskich. Używany jest głównie w Chorwacji, w sąsiednich krajach oraz przez część Chorwatów na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.