• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kościół Świętego Ducha w Grodzisku Wielkopolskim

    Przeczytaj także...
    Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.6 października jest 279. (w latach przestępnych 280.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 86 dni.
    Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

    Kościół Świętego Ducha w Grodzisku Wielkopolskim – zabytkowy kościół w Grodzisku Wielkopolskim

    Powstał w 1663 staraniem ks. Jana Wolsztyńskiego. Kościół drewniany, konstrukcji zrębowej, oszalowany, zwrócony prezbiterium na zachód. Zbudowany na planie prostokąta, salowy, od wschodu niewielka wieża konstrukcji słupowej z kruchtą w przyziemiu. Od północy zakrystia z muru pruskiego. Wnętrze kryte stropem. Gzyms koronujący profilowany z ząbkowaniem, ściany wzmocnione lisicami i zastrzałami. Chór muzyczny wsparty na dwóch słupach. Dach trzyspadowy, wieża z zadaszeniem, zwieńczona dachem namiotowym, krytym blachą.

    Mur pruski jest to rodzaj ściany szkieletowej, inaczej ryglowej, ramowej lub fachówki (z niem. Fachwerk), wypełnionej murem z cegły, często mylona z szachulcem, czyli ścianą szkieletową z wypełnieniem gliniano-słomianym lub gliniano-trzcinowym. Jego konstrukcja drewniana jest widoczna, często impregnowana i może być traktowana jako element dekoracyjny. Ceglane pola elewacji, zwykle już w trakcie użytkowania budynku, mogły ulegać tynkowaniu i bieleniu, co nadawało im pozorny wygląd bielonej elewacji szachulcowej.Kruchta (dawniej nazywana babińcem) – część kościoła, przedsionek usytuowany przed głównym wejściem, niekiedy również przed bocznym – do naw lub zakrystii.

    Polichromia wnętrza z 2 poł. XVIII w.; na stropie pośrodku Koronacja Matki Boskiej przez Boga Ojca i Chrystusa, dookoła główki anielskie i obłoki; pod gzymsem koronującym girlandy zaczepione na wstęgach i pęki owoców; na ścianie ołtarzowej rozpięta udrapowana kotara, jako tło ołtarza; na ścianach bocznych iluzjonistycznie namalowane ołtarze.

    Mikołaj Kiczka herbu "Kokot" z Kik – szlachcic polski, archidiakon gnieźnieński, kanonik i wikariusz generalny, oraz administrator diecezji poznańskiej, doktor dekretów, a w 1422 roku główny pełnomocnik króla Władysława Jagiełły wraz z Władysławem Oporowskim do zadań prokuratorskich w toczącym się w Rzymie od 17 listopada 1421 roku procesie polsko-krzyżackim.Zastrzał - w architekturze to drewniana belka w konstrukcjach szkieletowych ścian i więźbach dachowych. Ustawiona ukośnie, usztywnia elementy pionowe konstrukcji. Niekiedy nazywany mieczem, choć jest od niego dłuższa i może przebiegać przez kilka elementów i z nimi się łączyć(tak zwana konstrukcja wielozastrzałowa). Może występować pojedynczo lub parami. Parę biegnącą od elementu pionowego w górę nazywa się ramionami, a w dół nogami. Dwa zastrzały skrzyżowane symetrycznie (krzyż Św. Andrzeja) noszą nazwę krzyżownicy.

    Ołtarz główny złożony z mesy, nad którą w akantowej ramie obraz św. Walentego z księdzem (zapewne fundatorem ks. Janem Wolsztyńskim) z ok. 1663 roku. Dwa ołtarze boczne o namalowanej iluzjonistycznie architekturze z kolumienkami i zwieńczeniem; w prawym obraz Zesłanie Ducha św. i Anny Samotrzeć z XVIII w., w lewym obrazy Matki Boskiej Pocieszenia z 2 poł. XVIII w., i św. męczennika z XVIII w.

    Szalowanie, zalecana nazwa deskowanie (inne nazwy potoczne: deskówka, szalówka) – rodzaj formy, służącej do nadawania kształtu mieszance betonowej tymczasowa konstrukcja z różnych sortymentów drewna lub płyt (płyty mogą być np. ze sklejki wodoodpornej, wiórów drewnianych lub metalu). Deskowanie stosowane jest najczęściej przy wykonywaniu konstrukcji betonowych lub żelbetowych. Może być także wykorzystywane przy produkcji prefabrykatów, aczkolwiek najczęściej przy prefabrykacji mamy do czynienia z różnego rodzaju formami wykonanymi zazwyczaj ze stali lub aluminium.Proboszcz (z niem. Propst, a to od łac. praepositus, przełożony; łac. odpowiednik to parochus, z gr. πάροικος paroikos, sąsiad), pleban (łac. plebanus) – duchowny, na ogół w stopniu prezbitera, zarządzający gminą kościelną (parafią);

    Ambona z 1 poł. XVIII w., ławki z XVIII w. Obraz Koronacji Matki Boskiej z 1654 roku, sygnowany podwójnym krzyżem z kotwicą. Krucyfiksy: z XVIII w. i 1 poł. XIX w. Figura Chrystusa Frasobliwego barokowo-ludowa.

    Dzisiejszy kościół stoi na miejscu wcześniejszej świątyni z 1426 roku, której fundatorem i pierwszym proboszczem był ks. Paweł Drzeński z Grodziska. Wraz z kościołem założony został także szpital z fundacji Pawła Drzeńskiego. Kościół z probostwem i szpitalem erygował 6 października 1426 administrator diecezji Mikołaj Kicki.

    Gzyms – element architektoniczny w postaci poziomej, zwykle profilowanej listwy wystającej przed lico muru, która chroni elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową. Nierzadko pełni też funkcję ozdobną. W tym ostatnim przypadku gzyms tworzyć może kilka profilowanych listew z dodatkowymi ozdobami umieszczonymi nad lub pod listwami.Grodzisk Wielkopolski (niem. Grätz) – miasto w województwie wielkopolskim, nad Letnicą (zw. też Rowem Grodziskim), w powiecie grodziskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grodzisk Wielkopolski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

    Obok świątyni stoi pomnik poświęcony poległym i pomordowanym w 1848 r. grodziskim kosynierom.

    Przypisy

    Bibliografia[]

  • "Grodzisk Wielkopolski - Zarys Dziejów" - Bogusław Polak, Grodzisk Wlkp. 1990, str. 27
  • Linki zewnętrzne[]

  • O kościele na stronie parafii św. Jadwigi w Grodzisku Wielkopolskim
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Zakrystia (st. wł. sacristia od sacrista - sługa kościelny, zakrystian, z łac. sacer - świętość) – boczne pomieszczenie sakralne występujące w świątyniach chrześcijańskich, umieszczane najczęściej z północnej lub południowej strony prezbiterium i połączone z nim wejściem.Świątynia – miejsce kultu religijnego. W sensie szerszym, jest to każda budowla wzniesiona w celu sprawowania w niej wszelkiego rodzaju obrzędów religijnych. W sensie węższym, świątynią może być tylko taka budowla, która spełnia przynajmniej niektóre wyższe funkcje kultowe (np. składanie ofiar), sprawowane jedynie przez kapłanów.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kościół – w religii chrześcijańskiej budynek przeznaczony do celów rytualnych, sakralnych: odprawiania nabożeństw, sprawowania sakramentów, odmawiania modlitw itp.
    Konstrukcja wieńcowa (ściana wieńcowa, konstrukcja węgłowa, konstrukcja zrębowa, blok-hauzowa, na zrąb, zrębowa, na zamek) – ściana drewniana znana już w czasach prehistorycznych (od neolitu). Do dzisiaj kontynuowana w rejonach Polski o bogatych tradycjach ciesielskich takich jak Podhale czy Kurpie. Tego typu domy stanowią nadal znaczna część substancji mieszkaniowej we wsiach i miasteczkach Białorusi, Rosji i Ukrainy.

    Reklama