• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kość nosowa

    Przeczytaj także...
    Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.
    Kość nosowa (łac. Os nasale) – parzysta kość czaszki w kształcie prostokątnej płytki. Tworzy przedni odcinek ściany górnej jamy nosowej. Kość nosowa łączy się u góry z kością czołową, z boku z wyrostkiem czołowym szczęki, a po stronie przyśrodkowej z kością strony drugiej. Na jej powierzchni wewnętrznej zaznacza się podłużna bruzda sitowa (sulcus ethmoidalis) dla nerwu sitowego przedniego.
    Kość nosowa człowieka zaznaczona na zielono
    Kość nosowa owcy zaznaczon na liliowo
    Porównanie rostralnych fragmentów czaszek Rhinocerotoidea: Metamynodon (Amynodontidae), Paraceratherium (Hyracodontidae) i Trigonias (nosorożcowate). Kość nosowa na górze

    Kość nosowa (os nasale) – kość trzewioczaszki.

    Kość przedszczękowa, u ssaków nazywana kością przysieczną (łac. os pr(a)emaxilla, os intermaxillare, os incisivum) – para małych kości czaszki występująca u większości kręgowców. Jest połączona z kością szczękową i nosową. U niektórych zwierząt zawiera siekacze, kolec nosowy przedni oraz obszar skrzydłowy.Jeleniowate, pełnorożce (Cervidae) – rodzina ssaków z rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla). Należą do niej zwierzęta o kostnym, pełnym porożu (w przeciwieństwie do rogów) ulegającym u większości gatunków corocznej zmianie. Przykładowi przedstawiciele to: renifer, mulak, mundżak, jeleń szlachetny, sarna, łoś, daniel, czy jeleń wschodni.

    Kość nosowa jest to kość parzysta, należąca do trzewioczaszki.

    Os nasale tworzy górną część jamy nosowej. Leży przed kością czołową, z którą kontaktuje się od tyłu.

    Można wyróżnić powierzchnię zewnętrzną i wewnętrzną kości nosowej. Pierwsza z wymienionych przyjmuje ona kształt wypukły, czego nie można powiedzieć o świni, gdzie jest ona prawie płaska. W jej tylnej części zwierzę to ma bruzdę nadoczodołową (sulcus supraorbitalis). Wewnętrzna powierzchnia tej kości jest wklęsła. Na niej leży z kolei grzebień sitowy (crista ethmoidalis). Wiąże się z nim małżowina nosowa dogrzbietowa.

    Trzewioczaszka – część czaszki kręgowców dookoła jamy gębowej i gardzieli otaczająca przednią część przewodu pokarmowego; zbudowana jest z chrząstek i kości tworzących rusztowania skrzeli (a u kręgowców lądowych inne narządy) i aparat chwytny; w rozwoju ewolucyjnym trzewioczaszki następuje coraz ściślejsze połączenie kości i zmniejszanie ich liczby.Owca domowa (Ovis aries) – gatunek hodowlanego zwierzęcia domowego z rodziny krętorogich. Przodkiem były najprawdopodobniej różne podgatunki owcy dzikiej (Ovis ammon). Jak pokazują najnowsze badania przeprowadzone przez genetyków, owce były pierwszymi zwierzętami udomowionymi przez człowieka. Ich domestykacja nastąpiła dwuetapowo. Najpierw udało się to osiągnąć człowiekowi około 11 tys. lat temu - potomkami tych zwierząt są dzisiejsze półdzikie, mocno włochate rasy wciąż hodowane na szkockich wyspach. Drugi raz dokonano tego między VIII a VI tysiącleciem p.n.e. w południowo-zachodniej Azji, na terenie dzisiejszego Iraku i Iranu, prawdopodobnie jeszcze przed rozpoczęciem osiadłego życia w epoce brązu.

    Krawędź przyśrodkowa kości nosowej łączy się z jednoimienną krawędzią drugiej kości nosowej. Przebiega ona gładko. Obie krawędzie łączą się razem w szew międzynosowy (sutura internasalis). Pewna odrębność występuje u drapieżnych. Występuje u nich wyrostek przegrodowy (processus septalis), powstały z zawinięcia się rzeczonej krawędzi przyśrodkowej ku jamie nosowej. Na parzystych wyrostkach przegrodowych przyczepia się chrząstka przegrody nosa (cartilago septi nasi).

    Kość (łac. os, lm ossa; gr ostéon) – narząd, budujący układ kostny. Nauką zajmującą się kośćmi jest osteologia.Koza domowa (Capra hircus) – ssak z rodziny krętorogich (Bovidae), udomowiona forma dzikich kóz żyjących w Azji około 10–8 tys. lat temu. Za protoplastów większości ras kóz domowych uważa się kozę bezoarową, śruborogą i koziorożca alpejskiego.

    Krawędź boczna łączy się z innymi kośćmi. Może to być kość czołowa. Sytuacja taka spotykana jest u przeżuwaczy. Może też tam być kość łzowa, jak to ma miejsce u przeżuwaczy oraz konia. Może też występować połączenie ze szczęką i kością siekaczową. U przeżuwaczy zamiast bezpośredniego połączenia pomiędzy boczną krawędzią kości nosowej i leżącą bocznie od niej kością występuje przestrzeń, zazwyczaj niewielka, szczelinowatego kształtu, dobrze rozwinięta u jeleniowatych.

    Kość łzowa (os lacrimale) – najmniejsza kość trzewioczaszki, buduje ona przyśrodkową ścianę oczodołu. Ma dwie powierzchnie i cztery brzegi. Łączy się od przodu z wyrostkiem czołowym szczęki, od góry z częścią oczodołową kości czołowej, od tyłu z kością sitową, a od dołu ze szczęką. Na powierzchni bocznej kości znajdziemy: grzebień łzowy tylny (crista lacrimalis posterior) przechodzący ku dołowi w haczyk łzowy (hamulus lacrimalis) oraz, położoną przed grzebieniem łzowym tylnym, bruzdę łzową (sulcus lacrimalis) – miejsce lokalizacji woreczka łzowego.Przeżuwacze (Ruminantia) – podrząd ssaków z rzędu Cetartiodactyla oraz przyjętego w potocznym nazewnictwie rzędu parzystokopytnych. Są to ssaki o stosunkowo wysokich kończynach, gęstym futrze i czaszce uzbrojonej (z wyjątkiem kanczyli) w rogi lub poroże. Dawniej do przeżuwaczy zaliczano też wielbłądowate. Przeżuwacze są roślinożerne, a ponieważ połykają pokarm słabo pogryziony, ulega on później przeżuciu, w chwilach, gdy zwierzęta się nie pasą. W żołądkach przeżuwaczy występują bakterie symbiotyczne trawiące błonnik. Żołądek u większości gatunków składa się z czterech komór (żwacz, czepiec, księgi i trawieniec).

    U rostralnego końca kości nosowej znajduje się ostry wierzchołek. Jego położenie zależy od taksonu. Przyśrodowo można go znaleźć u owcy, świni, konia, u bydła i często u kozy występuje on podwójnie, podczas gdy bocznie leży on u drapieżnych. Między przednim końcem kości nosowej a kością siekaczową leży wcięcie nosowo-siekaczowe (incisura nasoincisiva), jednak u drapieżnych nie jest ono dobrze zaznaczone.

    Trigonias (w starszej literaturze †Caenopus) – rodzaj wymarłego nosorożca. Występował w późnym eocenie około 35 milionów lat temu. Znany z licznych stanowisk w USA i jednego w południowej Kanadzie. Mierzył do 2,5 metra długości. Mimo że nie posiadał rogów, wyglądem przypominał współczesne nosorożce, różniąc się od nich m.in. obecnością czterech funkcjonalnych (piąty był szczątkowy) palców u kończyn przednich, a nie trzech, jak to jest u współczesnych nosorożców.Metamynodon – rodzaj wymarłego ssaka z rodziny Amynodontidae zaliczanej do rzędu nieparzystokopytnych. Był najdłużej żyjącym przedstawicielem swej grupy. Pojawił się bowiem w późnym eocenie, a wymarł we wczesnym miocenie, kiedy to wyparł go ziemnowodny nosorożec Teleoceras. Skamieniałości znajdowane były w USA, Mongolii i Chinach.

    Przypisy

    Bibliografia[]

  • Kazimierz Krysiak, Henryk Kobryń, Franciszek Kobryńczuk: Anatomia zwierząt. T. 1: Aparat ruchowy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012. ISBN 978-83-01-16755-4.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Świnia domowa (Sus scrofa f. domestica) – zwierzę hodowlane udomowione między VII a VI tys. lat p.n.e. Dostarcza hodowcom mięsa, tłuszczu, skóry, podrobów, szczeciny.
    Jama nosowa (łac. cavum nasi) – przestrzeń ograniczona powierzchnią wewnętrzną nosa zewnętrznego oraz kośćmi twarzoczaszki.
    Kość czołowa (łac. os frontale), nieparzysta, składa się z wypukłej ku przodowi łuski czołowej, położonej poziomo części oczodołowej i części nosowej.
    Bydło domowe (Bos taurus) – gatunek zwierząt z rodziny Bovidae, rzędu parzystokopytnych. Gatunek ten pochodzi od tura wielkiego i tura krótkorogiego.
    Koń domowy (Equus caballus) – ssak nieparzystokopytny z rodziny koniowatych. Koń został udomowiony prawdopodobnie na terenie północnego Kazachstanu w okresie kultury Botai tj. około 3,5 tys. lat p.n.e.. Przodkami koni orientalnych, od których pochodzą konie gorącokrwiste, były prawdopodobnie koń Przewalskiego i tarpan; konie zimnokrwiste pochodzą natomiast od konia leśnego z Północnej Europy. Koń Przewalskiego jest obecnie jedynym przedstawicielem gatunku koni dzikich. Rasa konik polski wykazuje bardzo duże podobieństwo do tarpana, lecz nie jest genetycznie tą samą rasą (chociaż poza Polską koniki polskie bywają określane mianem tarpan). W styczniu 2007 zespół naukowców z Massachusetts Institute of Technology i Uniwersytetu Harvarda poinformował, że stworzył wstępną mapę genomu konia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.