• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kleopatra Tryfajna I

    Przeczytaj także...
    Ptolemeusz IX Soter II - (ur. 140 p.n.e., zm. 80 p.n.e.), władca z dynastii Ptolemeuszów, nieoficjalnie nazywany Lathyros (Cieciorka), panował w Egipcie w latach 116-107 p.n.e. oraz 88-80 p.n.e. Był synem Ptolemeusza VIII i Kleopatry III, mężem Kleopatry IV i Kleopatry Selene, ojcem Ptolemeusza XII, Ptolemeusza z Cypru i Kleopatry Berenike III.Ptolemeusz X Aleksander I - (107 p.n.e. - 88 p.n.e.), władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszów, syn Ptolemeusza VIII i Kleopatry III, mąż Kleopatry Berenike III, ojciec Ptolemeusza XI Aleksandra II.
    Ptolemeusze (albo Lagidzi) – dynastia pochodzenia macedońskiego panująca w starożytnym Egipcie w latach 304–30 p.n.e., w południowej Syrii, Libanie i Palestynie w latach 301–200 p.n.e., na Cyprze do 58 p.n.e. i w latach 48–30 p.n.e. oraz w Cyrenajce do 96 p.n.e.. Przejściowo do państwa Ptolemeuszy należały także południowe i południowo-zachodnie wybrzeża Azji Mniejszej i wyspy Morza Egejskiego. Nazwa dynastii pochodzi od imienia założyciela i kolejnych królów dynastii, zaś nazwa alternatywna, Lagidzi, od ojca Ptolemeusza I – Lagosa.

    Kleopatra Tryfajna I (ur. 141 p.n.e.; zm. 111 p.n.e.) – najstarsza córka władców Egiptu Ptolemeusza VIII i Kleopatry III z dynastii Lagidów i siostrą Ptolemeusza IX Sotera II,Ptolemeusza X Aleksandra I, Kleopatry IV i Kleopatry Selene I. Była żoną Antiocha VIII, króla Syrii z dynastii Seleukidów.

    Antiochia – nazwa miasta utworzona od męskiego imienia Antioch (gr. Antiochos), występującego licznie w dynastii Seleucydów. Władcy ci na terenie swojego państwa często zakładali miasta, nazywane, na cześć fundatora lub jego przodka, „Antiochia” albo „Seleucja”. W okresie hellenistycznym i później rzymskim istniało wiele miast o nazwie „Antiochia” rozlokowanych na terenie Azji.Azyl (łac.: asylum, gr.: ásylon) – miejsce odosobnienia, ucieczki, schronienia, zwłaszcza dla osób ściganych przez prawo. Znaczenie wywodzi się ze zwyczaju, według którego nie można było wydać przestępcy ukrywającego się w sanktuarium.

    Początkowo nosiła imię Tryfajna, człon Kleopatra przyjęła dopiero pod koniec życia. W roku 124 p.n.e. Ptolemeusz VIII zaprzestał popierania swojego pretendenta do tronu Seleucydów, Aleksandra II Zabinasa, wysuwając na jego miejsce kandydaturę Antiocha VIII Gryposa (syna Demetriusza II Nikatora i Kleopatry Thei). Zdecydował więc, że jego najstarsza córka, Tryfajna poślubi Gryposa, a wraz z nią Seleukida otrzyma wsparcie militarne i pieniądze na odbicie swojego kraju z rąk pretendenta. Ceremonia zaślubin odbyła się w 124 p.n.e. Tryfajna i Grypos mieli szóstkę dzieci: Seleukosa VI Epifanesa, bliźnięta Antiocha XI Epifanesa Filadelfosa i Filipa I Filadelfosa, Demetriusza III Filopatora, Antiocha XII Dionizosa i córkę Laodikę VII Theę, którą wydano za króla Krommageny, Mitrydatesa I Kallinikosa.

    Mitrydates I Kallinikos (gr.: Μιθριδάτης Кαλλίνικος, Mithridátēs Kallínikos) (zm. ok. 70 p.n.e.) – trzeci król Kommageny z ormiańskiej dynastii Orontydów od ok. 100 p.n.e. do swej śmierci. Syn króla Kommageny Samosa Theosebesa Dikajosa i królowej Isias I.Anna Świderkówna (ur. 5 grudnia 1925 w Warszawie, właśc. Anna Świderek (do lat 70. XX wieku publikowała pod tym nazwiskiem), zm. 16 sierpnia 2008 tamże) – polska historyk literatury, filolog klasyczny, papirolog, biblistka, tłumaczka; profesor Uniwersytetu Warszawskiego, popularyzatorka wiedzy o antyku i Biblii. Ponad 30 lat kierowała Katedrą Papirologii (późniejszym Zakładem Papirologii) UW.

    Dążenie do władzy[ | edytuj kod]

    Prawdopodobnie to Tryfajna namówiła męża do zabicia jego matki, a swojej siostry przyrodniej (a zarazem ciotki) Kleopatry Thei i Ptolemeusza VI. Tryfajna wykazywała chęć przejęcia rządów i szybko uzyskała polityczne wpływy w państwie swojego męża.

    Demetriusz II Nikator (gr. Zwycięzca; ur. 161 p.n.e., zm. 125 p.n.e.) – władca monarchii Seleucydów w latach 145 p.n.e.-139 p.n.e. i od 129 p.n.e. do śmierci, syn Demetriusza I Sotera.Aleksander Zabinas aramejski Kupiony (zm. 123 p.n.e.) – rzekomy syn Antiocha VII, uzurpator na tronie monarchii Seleukidów panujący w latach 125 p.n.e.-123 p.n.e.

    W roku 115 p.n.e. pojawił się pretendent do syryjskiego tronu, młodszy brat przyrodni męża Tryfajny, Antioch IX Kyzikenos. Nie posiadał dużej armii, więc jego szanse na zdobycie władzy wydawały się niskie. Ale do gry o władzę włączyła się zapomniana siostra Tryfajny, Kleopatra IV. Jeszcze za życia swego ojca, Ptolemeusza VIII, została poślubiona swemu bratu, Ptolemeuszowi IX, z którym wkrótce się rozwiodła, by ten mógł odziedziczyć tron po ojcu. Kleopatra IV pozostała na Cyprze, otoczona przez przyjaciół i sojusznicze wojsko. Dysponowała dużym, świetnie wyszkolonym wojskiem i sporymi środkami pieniężnymi. Na wieść o wyprawie Kyzikenosa na Syrię zaoferowała mu swą rękę i armię wraz z majątkiem w posagu.

    Antioch VIII Grypos (Krzywonosy) (zm. 96 p.n.e.) – król Syrii panujący w latach 126-96 p.n.e., z dynastii Seleukidów, młodszy syn Demetriusza II Nikatora.Ptolemeusz VI Filometor (ur. 186 p.n.e., zm. 145 p.n.e.) – szósty władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszów. Władał krajem w latach 180-145 p.n.e.. Był synem Ptolemeusza V i Kleopatry I. Jego małżonką była jego siostra Kleopatra II, mieli razem synów: Ptolemeusza Eupatora i Ptolemeusza VII Neosa Filopatora oraz córki: Kleopatrę Theę i Kleopatrę III.

    Małżeństwo zostało zawarte w 114 p.n.e. Jej mąż wkrótce wyruszył do Syrii i odniósł serię zwycięstw.

    W roku 112 p.n.e. Antioch VIII pokonał swojego brata przyrodniego i rywala do tronu Antiocha IX Kyzykeńczyka i przejął Antiochię, której obroną dowodziła Kleopatra IV, żona Kyzykeńczyla. Tryfajna nienawidząca swojej siostry za to, że ta śmiała odebrać jej władzę wysłała za nią siepaczy, którzy zastali Kleopatrę w świątyni Apolla, gdzie ta szukała azylu. Tryfajna oskarżyła siostrę o zebranie armii, wplątanie się w sprawy jej królestwa i małżeństwo niezgodne z wolą ich matki, Kleopatry III.

    Kleopatra Thea (164 p.n.e. – 121 p.n.e.) — królowa państwa Seleucydów, panowała w latach 126-121 p.n.e., córka władcy Egiptu Ptolemeusza VI Filometora. Matka Antiocha VI Epifanesa Dionizosa, Seleukosa V Filometora, Antiocha VIII Gryposa i Antiocha IX Kyzikenosa, żona Aleksandra Balasa, Demetriusza II Nikatora i Antiocha VII Sidetesa. Thea w języku greckim oznacza bogini.Antioch IX Kyzikenos (ur.?, zm. 95 p.n.e.) - król Syrii z dynastii Seleukidów. Syn Antiocha VII Sidetesa i Kleopatry Thea, przyrodni brat Antiocha VIII Gryposa. Przydomek Antioch IX wziął się od miasta Kyzikos, gdzie się wychowywał.

    Antioch VIII podobno prosił żonę o oszczędzenie siostry, wspominając o prawie azylu i szacunku wobec bogów, którym winni są zwycięstwo. Jednak Tryfajna odmówiła i rozkazała żołnierzom męża zabić swoją siostrę. Ci wdarli się do świątyni i zabili Kleopatrę IV obcinając jej ręce i zostawiając by się wykrwawiła. Umierająca królowa wezwała bogów, by ci pomścili jej śmierć.

    Kleopatra IV (ur. 138 p.n.e. - zm. 112 p.n.e.) - królowa Egiptu i Syrii z dynasti Ptolemeuszy. Średnia córka Ptolemeusza VIII i Kleopatry III i siostra Ptolemeusza IX Sotera II, Ptolemeusza X Aleksandra I, Kleopatry Tryfajny I i Kleopatry Selene I. Była żoną swojego brata Ptolemeusza IX (króla Egiptu) i Antiocha IX (król Syrii), z tego małżeństwa pochodził jej jedyny syn Antioch X Eusebes, również król Syrii.Seleucydzi lub też Seleukidzi – dynastia hellenistyczna wywodząca się od jednego z dowódców Aleksandra Wielkiego, Seleukosa, który w wyniku wojen diadochów został władcą (w 312 p.n.e.) wielonarodowego, ogromnego imperium rozciągającego się od Azji Mniejszej na zachodzie do granic Indii na wschodzie. Już w III wieku p.n.e. w państwie pojawiły się tendencje separatystyczne, które skutkowały stopniowym zmniejszaniem się terytorium. Imperium Seleucydów przetrwało do roku 63 p.n.e., kiedy Pompejusz przyłączył jego resztki (obejmujące już tylko Syrię i Cylicję) do Rzymu (tereny wschodnie opanowali Partowie w II wieku p.n.e.).

    W niecały rok później (111 p.n.e.) Tryfajna została pojmana przez zwycięską armię Antiocha IX Kyzykeńczyka, który pokonał swojego brata podczas kolejnej bitwy. Antioch IX rozkazał zabić ją w dokładnie ten sam sposób, jak została zabita jego żona i konsekrować na nowo świątynię.

    Kleopatra Selene I (ur. 135 p.n.e.; zm. 69 p.n.e.) – najmłodsza córka władców Egiptu Ptolemeusza VIII i Kleopatry III z dynastii Lagidów. Była żoną pięciu królów: Ptolemeusza IX, Ptolemeusza X, Antiocha VIII, Antiocha IX i Antiocha X.Kleopatra III (161-101 p.n.e.) – współwładczyni Egiptu w czasie panowania Ptolemeusza VIII Euergetesa II, Ptolemeusza IX Lathyrosa i Ptolemeusza X Aleksandra I, córka Ptolemeusza VI Filometora i Kleopatry II, żona Ptolemeusza VIII Euergetesa II, matka dwóch synów: Ptolemeusza IX i Ptolemeusza X Aleksandra oraz trzech córek: Kleopatry V Tryfajny, Kleopatry IV i Kleopatry Selene I.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. WŁADCZYNIE 316-1: Kleopatra Tryfajna (pol.). [dostęp 2014-01-29].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Anna Świderkówna, Siedem Kleopatr, Warszawa: PWN, 2008, s. 162, 196, 197, 198, 248, ISBN 978-83-01-15489-9, OCLC 750014138.
  • Elwira Watała, Odcięte głowy władców, Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, str 489-495. ​ISBN 978-83-61297-57-4
  • Ptolemeusz VIII Euergetes II - (ur. ok. 182 p.n.e., zm. 28 lipca 116 p.n.e., władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszów, nieoficjalnie zwany Physkon (Tłusty Brzuch/Brzuchacz/Tłuścioch) lub Kakargetes (Złoczyńca) lub Philologos (miłujacy naukę). Był synem Ptolemeusza V i Kleopatry I, bratem Ptolemeusza VI i Kleopatry II, oraz mężem Kleopatry II i Kleopatry III. Miał trzech synów z prawego łoża: Ptolemeusza Memfitesa (ze związku z Kleopatrą II) oraz Ptolemeusza IX i Ptolemeusza X Aleksandra (ze związku z Kleopatrą III) oraz trzy córki - Kleopatrę Tryfajnę I, Kleopatrę IV i Kleopatrę Selene I (wszystkie z drugiego związku). Nieślubnym synem Ptolemeusza był Ptolemeusz Apion, późniejszy król Cyrenajki.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.674 sek.