• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Klementyna Hoffmanowa



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Komitet Polski w Paryżu – zagraniczna ekspozytura Rządu Narodowego w czasie powstania styczniowego. Powołany 3 maja 1863 w Paryżu przez Tymczasowy Rząd Narodowy. Przewodniczącym komitetu został książę Władysław Czartoryski, jego sekretarzem Józef Ordęga.Józef II Fontana (ur. 1670 w Warszawie, zm. 1741, tamże), architekt polski, ojciec wybitnego architekta Jakuba oraz Jana Kantego. W jego pracach widać skłonność do stosowania barokowego klasycyzmu.

    Klementyna Hoffmanowa z domu Tańska (ur. 23 listopada 1798 w Warszawie, zm. 21 września 1845 w Passy) – polska pisarka, prozaiczka, dramatopisarka, tłumaczka, redaktorka, wydawczyni, pedagożka i działaczka społeczna.

    Była pierwszą Polką utrzymującą się z własnej pracy twórczej i pedagogicznej, a także jedną z pierwszych polskich pisarek tworzących utwory dla dzieci i młodzieży.

    Debiutowała w 1819 roku traktatem moralizatorskim Pamiątka po dobrej matce, czyli ostatnie jej rady dla córki. Wydawała popularne pismo Rozrywki dla Dzieci (1824–1828). Jej książki dla dzieci zdobyły szerokie grono odbiorców na przestrzeni kilku pokoleń. Opublikowała szereg powieści, m.in. Listy Elżbiety Rzeczyckiej do przyjaciółki swej Urszuli*** za panowania Augusta III pisane (1824) oraz Dziennik Franciszki Krasińskiej w ostatnich latach Augusta III pisany (1825). Ta ostatnia, przetłumaczona na szereg języków, była określana jako jedna z pierwszych polskich powieści psychologicznych.

    23 listopada jest 327. (w latach przestępnych 328.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 38 dni. Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.

    Wyraźnie podnosiła postulat ekonomicznego usamodzielnienia się kobiet. Uważała, że pierwszym krokiem do osiągnięcia przez kobiety niezależności powinno być zdobycie wykształcenia i przygotowanie do pracy zarobkowej. Równocześnie podzielała tradycyjne poglądy na rolę kobiet, odwołując się do wartości patriotycznych i katolickich. W 1826 roku zgłoszono jej kandydaturę do członkostwa w Towarzystwie Przyjaciół Nauk, jednak nie została przyjęta ze względu na płeć. Aż do trzydziestego roku życia, długo jak na standardy swojej epoki, pozostawała niezamężna posługując się nazwiskiem panieńskim. W 1829 roku poślubiła Karola Boromeusza Hoffmana.

    Ignacy Tański (ur. 1761 w Wyszogrodzie, zm. 15 sierpnia 1805 w Izdebnie koło Grodziska Mazowieckiego) – polski pisarz i poeta, wolnomularz. Ojciec Klementyny Hoffmanowej.Franciszek Korwin-Szymanowski (ur. 29 września 1930 r. w Płocku, zm. 12 lipca 1988 r. w Warszawie) – polski bułgarysta i polonista, tłumacz literatury bułgarskiej.

    Pisarstwo było jej głównym i ulubionym zajęciem, ale pracowała również jako inspektorka i wizytatorka pensji żeńskich oraz wykładowczyni nauki obyczajowej w warszawskim Instytucie Guwernantek (1826–1831). Wśród jej uczennic było grono młodych kobiet, z których część została potem pisarkami i nauczycielkami.

    W czasie powstania listopadowego Hoffmanowa była współtwórczynią i przewodniczącą Związku Dobroczynności Patriotycznej Warszawianek i uczestniczyła w opatrywaniu rannych. Po upadku powstania w 1831 roku wraz z mężem wyemigrowali z Polski. Zamieszkali w Paryżu, gdzie ich dom stał się miejscem spotkań polskiej inteligencji emigracyjnej. Hoffmanowa w Paryżu działała w Towarzystwie Dobroczynności Dam Polskich i Towarzystwie Literackim. Przyjaźniła się z Chopinem i Mickiewiczem. Była nazywana „Matką Wielkiej Emigracji”.

    Grażyna Borkowska (ur. 11 kwietnia 1956 w Szczecinie) – profesor w Instytucie Badań Literackich PAN, zajmująca się przede wszystkim historią literatury od XIX do dziś, teorią literatury, w tym szczególnie krytyką feministyczną. Jest kierownikiem studiów doktoranckich. Wieloletnia współpracowniczka czasopisma "Res Publica Nowa".Rozrywki dla Dzieci – pierwsze polskie czasopismo dla dzieci. Pierwszy jego numer ukazał się w 1824 roku dzięki staraniom Klementyny Hoffmanowej. Czasopismo miało spełniać przede wszystkim rolę wychowawczą. Jego układ był stały. Składało się ono z następujących działów:

    Zmarła na raka piersi w wieku czterdziestu sześciu lat. Została pochowana na cmentarzu Père-Lachaise.

    Wspominana z szacunkiem i uznaniem m.in. przez Felicję Boberską, była krytykowana za swój konserwatyzm przez Narcyzę Żmichowską.

    Życie i twórczość[ | edytuj kod]

    Pochodzenie i wczesne lata[ | edytuj kod]

    Litografia Achille'a Devéria.
    Młoda Klementyna Tańska na miedziorycie nieznanego artysty.

    Urodziła się w Warszawie w rodzinie szlacheckiej. Była trzecią córką Ignacego Tańskiego (1761–1805) i Marianny z Czempińskich (1773–1825), od strony matki wnuczką Jana Baptysty Czempińskiego i prawnuczką Józefa Fontany. Miała siostry: Aleksandrę (1792–1850), zamężną z Marcelim Tarczewskim; Zofię (1793–1803), zmarłą w dzieciństwie; oraz Mariannę (1803–1830), zamężną Herman.

    Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).Kutno – miasto i gmina w centralnej części Polski, w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim nad rzeką Ochnią (dopływem Bzury). Siedziba władz powiatu kutnowskiego oraz władz wiejskiej gminy Kutno. Powstało na przełomie XIII i XIV wieku, prawa miejskie do 1432 i ponownie po 1766.

    Wczesne dzieciństwo spędziła w dzierżawionych przez jej ojca Wyczułkach pod Sochaczewem. Od czwartego roku życia mieszkała w Izdebnie koło Błonia, u powinowatej ojca, starościny wyszogrodzkiej Anieli ze Świdzińskich Szymanowskiej, która wychowywała Klementynę w atmosferze „konserwatywno-tradycyjnej, równocześnie jednak w kulcie języka i romansowej literatury francuskiej”. Rodzice mieszkali wówczas w Puławach, gdzie Ignacy Tański był sekretarzem Adama Kazimierza Czartoryskiego. Córka spotykała ich jedynie w czasie wakacji. W wieku trzynastu lat, czyli około 1811 roku, Klementyna dołączyła do matki i sióstr po ich przeprowadzce Warszawy. Zamieszkały w oficynie Pałacu Błękitnego. Miało to miejsce kilka lat po nagłej śmierci Ignacego. Marianna Tańska samotnie wychowywała córki prowadząc dom otwarty. Widząc „zmanieryzowane wychowanie” Klementyny, „wprowadzała ją w życie praktyczne i zwalczała sentymentalizm”.

    Izdebno Kościelne – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki na skraju Równiny Łowicko-BłońskiejRak gruczołu sutkowego (rak piersi, łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka.

    Klementyna Tańska już w młodości lubiła przekazywać wiedzę innym. Pomagała w nauce m.in. młodszej siostrze Marii. Ceniła tradycję Komisji Edukacji Narodowej, odczuwała „potrzebę zmiany w wychowaniu kobiet w związku z przemianami społeczno-ekonomicznymi”. Do szesnastego roku życia pisała jedynie po francusku i nie czytała żadnych polskich książek.

    Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Debiut. Literatura moralistyczna[ | edytuj kod]

    Pod wpływem krewnych oraz przyjaciół, w tym Łuszczewskich, Lelewelów, Jana Pawła Woronicza i Michała Wyszkowskiego, Klementyna Tańska rozpoczęła studia obejmujące języki, historię i literaturę polską. Do jej ulubionych autorów należeli Jan Kochanowski, Piotr Skarga, Ignacy Krasicki i wspomniany Jan Paweł Woronicz. Od 1818 roku pisała pamiętniki. Przekonała też swoją matkę, by ta założyła i prowadziła od 1820 roku własny Dziennik zdarzeń.

    Nowy Sącz – miasto na prawach powiatu w województwie małopolskim, siedziba ziemskiego powiatu nowosądeckiego. Trzecie co do liczby mieszkańców i trzecie co do powierzchni miasto w województwie małopolskim. Węzeł komunikacyjny, główny ośrodek turystyczny Sądecczyzny. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane 8 listopada 1292 roku. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

    Tańska debiutowała w 1819 roku beletryzowanym traktatem pedagogicznym Pamiątka po dobrej matce, czyli ostatnie jej rady dla córki, wydanym pod pseudonimem Młoda Polka. Utwór pisany był z myślą o dorastających dziewczętach. Autorka postulowała w nim wychowanie kobiet w duchu praktycznym i patriotycznym, wyraźnie stawiając problem wykształcenia kobiet. W tekście łączyła „pewne postępowe idee, np. postulat rozszerzenia zakresu wiedzy” kobiet z „tradycyjnymi poglądami” na ich rolę. Ważnymi elementami programowymi Pamiątki po dobrej matce były „walka z cudzoziemszczyzną” i „obrona narodowości polskiej”, przez co utwór miał znaleźć „uznanie zarówno w starszym, jak i młodszym pokoleniu”, i doczekał się już w 1820 roku trzeciego wydania, a w trzy lata potem – wydania czwartego.

    Działacz społeczny, społecznik – osoba pracująca aktywnie na rzecz wspólnoty obywatelskiej, aktywista; aktywny członek, organizator i uczestnik stowarzyszeń i ruchów społecznych, fundacji oraz organizacji społecznych i samorządowych. Może działać na rzecz ochrony środowiska (ekolog) lub występować w społecznym interesie lokalnych społeczności.Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

    W latach 1822–1824 Tańska wydała drugą część Pamiątki po dobrej matce zatytułowaną Amelia matką. Praca, przeznaczona jako podręcznik dla matek, „zawierała wykład wiary katolickiej i klerykalizmu autorki”. Z początkowo planowanego obszernego dzieła udało się ukończyć i wydać tylko trzy tomy. Problemem okazał się „zbyt szeroki plan wydawniczy i brak dostatecznego przygotowania teoretycznego” Tańskiej. Pozycja nie zdobyła uznania krytyki i czytelników i nie powtórzyła sukcesu Pamiątki po dobrej matce.

    Wiersz (także: mowa wiązana, oratio vincta) – sposób organizacji tekstu, polegający na powtarzaniu się w nim odcinków o takich samych właściwościach strukturalnych; przeciwieństwo prozy; utwór o swoistej językowej kompozycji, w której wers (linijka wiersza wyodrębniona intonacyjnie i graficznie) pełni funkcję wierszotwórczą, wykorzystuje środki stylistyczne w funkcji poetyckiej, impresywnej lub ekspresywnej.Opowiadanie to krótki utwór epicki o prostej akcji, niewielkich rozmiarach, najczęściej jednowątkowej fabule, pisany prozą. Opowiadanie nie ma tak zwartej budowy jak nowela, o czym decydują postacie drugoplanowe, opisy i refleksje. Od noweli różni się luźną konstrukcją i brakiem obowiązujących w niej rygorów.

    Redaktorka Rozrywek dla dzieci. Sukces prozatorski[ | edytuj kod]

    Młoda Tańska na litografii Józefa Sonntaga.

    W latach 1823–1824 Tańska współpracowała z redakcją rękopiśmiennego czasopisma Rozrywki Wieczorne, którego teksty odczytywane były na spotkaniach literackich u Aleksandry i Marcelego Tarczewskich – siostry i szwagra Klementyny. W latach 1824–1828 Tańska stworzyła, wydawała i była główną redaktorką pierwszego polskiego czasopisma dla dzieci i młodzieży Rozrywki dla Dzieci. Na łamach pisma ukazywały się m.in. wiersze, bajki i opowiadania dla dzieci, których autorką w większości była sama Tańska. Utwory miały najczęściej wydźwięk patriotyczny i wychowawczy. Wśród stałych działów pisma znajdowały się: wspomnienia narodowe, powieści i anegdoty o dzieciach, utwory służące kształtowaniu „serca i stylu”, przypowieści oraz wiadomości przydatne matkom.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

    Świadomym celem Tańskiej było stworzenie polskiej literatury dziecięcej. Wzorowała się w tym na dziełach oświeceniowych autorów Arnaud Berquin'a i Joachima Heinricha Campe. Przykładała wagę do przekazu moralnego utworów i walorów wychowawczych. Jej dzieła miały kształtować w dzieciach zasady i umiejętności cenione w przyszłym dorosłym życiu. Mniej skupiała się na indywidualnej osobowości dziecka. Dbała, by jej utwory były skierowane nie tylko ogólnie do dzieci, ale do określonych grup wiekowych. W ten sposób książki stanowiły kilkustopniowy kurs nauki czytania dostosowany do poziomu rozwoju dziecka. Tak na przykład książeczka Wiązanie Helenki (1823) była przeznaczona dla trzyletniego dziecka, a powstała bez specjalnego przygotowania dla tytułowej Helenki Tarczewskiej, siostrzenicy autorki – podobnie jak Druga książeczka Helenki (1823). Książki te zdobyły szerokie grono odbiorców na przestrzeni kilku pokoleń.

    Towarzystwo Historyczno-Literackie w Paryżu, do 1854 Towarzystwo Literackie w Paryżu – polskie stowarzyszenie polityczno-kulturalne działające w latach 1832-1893. Jego prezesem był ks. Adam Jerzy Czartoryski, od 1861 jego syn Władysław Czartoryski.Patriotyzm (łac. patria,-ae = ojczyzna, gr. patriates) – postawa szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie oraz chęć ponoszenia za nią ofiar; pełna gotowość do jej obrony, w każdej chwili. Charakteryzuje się też przedkładaniem celów ważnych dla ojczyzny nad osobiste, a także gotowością do pracy dla jej dobra i w razie potrzeby poświęcenia dla niej własnego zdrowia lub życia. Patriotyzm to również umiłowanie i pielęgnowanie narodowej tradycji, kultury czy języka. Patriotyzm oparty jest na poczuciu więzi społecznej, wspólnoty kulturowej oraz solidarności z własnym narodem i społecznością.

    Tańska najchętniej posługiwała się krótkimi formami prozatorskimi, lekko zbeletryzowanymi, o wyraźnej tezie moralnej (np. Listy Monisi do przyjaciółki Karoliny). Pisała też krótkie formy dramatyczne w postaci dialogów możliwych do inscenizacji (Podwieczorek na Bielanach, Odjazd nauczyciela, Wesele Marysi i Janka). Zarówno w formach prozatorskich, jak i dramatycznych dbała o dobór realiów zrozumiałych dla dziecka. Wprowadzała też folklor ludowy.

    Ignacy Krasicki herbu Rogala, pseud. i krypt.: Antalewicz; Autor "Podstolego"; Frater Blasius Dubecensis; Kloryndowicz; Łykaczewski; Mathuszalski; Mathyasz; Milczyński; Mistrz Błażej Bakałarz; Michał Mowiński; Niegustowski; Politycznicki; Powolnicki; Prawdzicki; Princeps Polonus; Rzetelski; Ignacy Słabski; Starosłużalski; Staruszkiewicz; X. A. G.; X. B. W.; Xiążę JMci B. W.; Yunip(?), (ur. 3 lutego 1735 w Dubiecku, zm. 14 marca 1801 w Berlinie) – biskup warmiński od 1767, arcybiskup gnieźnieński od 1795, książę sambijski, hrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego, prezydent Trybunału Koronnego w Lublinie w 1765, poeta, prozaik i publicysta, kawaler maltański zaszczycony Krzyżem Devotionis.Dramat (z gr. δρᾶμα – dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.

    Na łamach Rozrywek dla Dzieci zamieściła dwie powieści historyczne: Listy Elżbiety Rzeczyckiej do przyjaciółki swej Urszuli*** za panowania Augusta III pisane (1824) i Dziennik Franciszki Krasińskiej w ostatnich latach Augusta III pisany (1825). Akcja obu utworów została osadzona u schyłku panowania Augusta III Sasa. Autorkę interesowały jednak nie tyle sprawy polityczne, co stworzenie porteru dziewcząt na tle ówczesnych szlacheckich norm obyczajowych i stosunków rodzinnych, w oparciu o studia źródłowe do epoki saskiej oraz tradycję. Bohaterki, jak Franciszka Krasińska, były postaciami historycznymi. W utworach wypowiadały się w pierwszej osobie w formie fikcyjnych listów i dzienników. Obie powieści, w tym szczególnie Dziennik Franciszki Krasińskiej, spotkały się z uznaniem i zostały przełożone na szereg języków. Część krytyki określiła je jako „pierwsze próby powieści psychologicznej w Polsce”.

    Henryk Dembiński, herbu Nieczuja (ur. 16 stycznia 1791 w Strzałkowie koło Stopnicy – zm. 13 czerwca 1864 w Paryżu) – polski generał, a także podróżnik i inżynier.Felicja Boberska z domu Wasilewska (ur. 20 czerwca 1825 we Lwowie, zm. 25 stycznia 1889 w Rudenku Lackim) – publicystka i pedagog.

    Tańska stała się pierwszą Polką „żyjącą z pióra”, choć niejednokrotnie musiała zaciągać długi na druk. W 1823 roku otrzymała zasiłek Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia wysokości trzech tysięcy złotych.

    Inspektorka pensji, wykładowczyni[ | edytuj kod]

    W 1825 roku została powołana na stanowisko eforki, czyli inspektorki dwóch warszawskich pensji i dwóch szkół żeńskich. W następnym roku zaczęła bez pobierania wynagrodzenia wykładać naukę obyczajową w powołanym do życia Instytucie Rządowym Wychowania Płci Żeńskiej, tzw. Instytucie Guwernantek. Również w 1826 roku Franciszek Skarbek Rudzki i Feliks Bentkowski zgłosili jej kandydaturę do Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie. Kandydaturę odrzucono, stwierdzając, że ustawy nie przewidują możliwości członkostwa kobiet w tego typu organizacjach, a zatem na gruncie prawa przyjęcie kandydatki do Towarzystwa jest niemożliwe.

    Przemyśl (łac. Praemislia, ros. Перемышль, ukr. Перемишль, niem. Prömsel) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem.Powieść psychologiczna – odmiana powieści, której głównym tematem są przeżycia wewnętrzne bohatera, jego doznania, emocje, relacje z innymi ludźmi i sposób odbierania świata. Psychologia bohatera jest w tego typu utworach podstawowym elementem kształtującym fabułę, a narracja (najczęściej trzecioosobowa lub tworzona w mowie pozornie zależnej) poświęcona jest przede wszystkim relacjonowaniu życia wewnętrznego bohatera. Powieści psychologiczne mają często formę pamiętników, dzienników, wspomnień itp., często wykorzystywany jest także monolog wewnętrzny.

    Od 1 stycznia 1828 była wizytatorką wszystkich zakładów naukowych żeńskich w Warszawie, z pensją cztery tysiące złotych miesięcznie. Dodatkowe dwa tysiące, które otrzymywała z Instytutu Guwernantek, dały jej całkowitą niezależność finansową. Równocześnie jednak etat nauczycielski pozostawiał mniej czasu na pisanie. Tańska planowała zainicjowanie pisma Rozrywki Niedzielne dla „klas pracujących”, jednak projekt nie doszedł do skutku. W 1828 roku w wyniku szykan cenzury zaprzestała wydawać Rozrywki dla Dzieci.

    Aleksander Świętochowski, ps. Władysław Okoński, Poseł Prawdy, O.Remus, Oremus, Liber, Gezyasz, Nauczyciel i in. (ur. 18 stycznia 1849 w Stoczku Łukowskim na Podlasiu, zm. 25 kwietnia 1938 w Gołotczyźnie koło Ciechanowa) – polski pisarz, publicysta, filozof i historyk, aforysta, krytyk, publicysta polityczny, działacz społeczny.Towarzystwo Przyjaciół Nauk (TPN), inne nazwy: Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk (TWPN), od roku 1808: Towarzystwo Królewskie Przyjaciół Nauk (TKPN) lub Warszawskie Towarzystwo Królewskie Przyjaciół Nauk (WTKPN) – towarzystwo naukowe zrzeszające badaczy różnych specjalności i zbierające się w okresie od listopada 1800 do kwietnia 1832, w Warszawie.

    Prowadziła życie towarzyskie, goszcząc w swoim domu warszawskich intelektualistów, m.in. młodego Fryderyka Chopina i Kazimierza Brodzińskiego: „Łączył ją niezmiernie serdeczny stosunek z całą rodziną Chopinów, i to od najwcześniejszych lat Fryderyka. Spotykali się również dość często u Franciszka Skarbka i u sióstr Grabowskich. Po zamążpójściu pani Klementyna Tańska-Hoffmanowa otworzyła w latach 1829–30 mały salon dla bliskich jej osób, tj. literatów i artystów warszawskich, gdzie młody Chopin i Brodziński byli zawsze najmilej widziani”. Chopin znał utwory Tańskiej, podobnie jak jego siostry, które zachęcone sukcesem zaprzyjaźnionej z ich rodziną autorki, „chwytały za pióro i wydały kilka utworów powieściowych”.

    Karol Boromeusz Hoffman (ur. 1798 w Wieruchowie koło Warszawy, zm. 6 lipca 1875 w Blasewitz koło Drezna) – polski pisarz polityczny, historyk, prawnik i wydawca. Od 1828 radca Banku Polskiego, od 1830 jeden z jego dyrektorów. W latach (1828—1830) wydawał w Warszawie czasopismo prawnicze „Thimes Polska“. W roku 1829 poślubił Klementynę Tańską. Uczestniczył w powstaniu listopadowym, a po jego upadku w 1832 zamieszkał w Paryżu. Na emigracji paryskiej należał do stronnictwa Czartoryskiego. W latach (1837-1839) redagował „Kronikę emigracji polskiej“. Po śmierci Klementyny poślubił Matyldę Dunin-Wąsowicz. W roku 1848 przeniósł się do Drezna, skąd pisał korespondencje do krakowskiego „Czasu“ i był członkiem Komitetu Emigracji Polskiej. Od 1873 członek korespondent Akademii Umiejętności.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    W 1829 roku Tańska poślubiła historyka Karola Boromeusza Hoffmana.

    W 1830 roku współpracowała z Dziennikiem dla Dzieci, mającym profil głównie wychowawczy, a w mniejszym stopniu edukacyjny.

    Powstanie listopadowe i emigracja[ | edytuj kod]

    Dojrzała Hoffmanowa na litografii Charles'a Pierre'a Vogt.

    29 grudnia 1830 roku, po wybuchu powstania listopadowego, założyła Związek Dobroczynności Patriotycznej Warszawianek. Celem organizacji była pomoc w wyekwipowaniu żołnierzy i służba w lazaretach przy opatrywaniu rannych. Hoffmanowa była autorką odezwy i ustaw Związku oraz kierowała nim jako naczelna opiekunka do 10 października 1831.

    Rzeszów (łac. Resovia, ukr. i łemkow. Ряшів, jid. רײַשע) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, siedziba władz województwa podkarpackiego i powiatu rzeszowskiego. Jest miastem centralnym aglomeracji rzeszowskiej. Znajduje się tu kuria diecezji rzeszowskiej.Panegiryk (z języka greckiego, ang. "panegyric", niem. "Panegyrikus") – gatunek literatury stosowanej, uroczysty tekst pochwalny (mowa, wiersz, list, toast, itp.) sławiący jakąś osobę, czyn, wydarzenie; pełen przesadnego zachwytu, często o charakterze pochlebczym. W starożytnej Grecji nazwą tą określano mowy wygłaszane na pogrzebach wybitnych osobistości, wodzów i polityków, sławiące ich zasługi obywatelskie i patriotyczne. Powszechny zwłaszcza w XVI – XVIII w. Pisany często przez poetów związanych z dworami królewskimi lub magnackimi. W epoce oświecenia starano się zwalczać panegiryzm. W staropolskiej poezji gatunek uprawiali m.in.: Jan Kochanowski, Szymon Szymonowic, Jan Andrzej Morsztyn, Ignacy Krasicki, Adam Stanisław Naruszewicz, Stanisław Trembecki, Daniel Naborowski.

    14 października 1831 roku, na tydzień przed upadkiem powstania, wyjechała z Warszawy, aby dołączyć do męża, który przebywał we Frankfurcie nad Menem jako agent Komitetu Polskiego. Spotkała się z nim we Wrocławiu i razem wyemigrowali z Polski. Zamieszkali w Dreźnie, gdzie ich dom stał się ośrodkiem inteligencji polskiej. Gościł tam m.in. Adam Mickiewicz.

    Wawel – wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie, w Dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły; historyczna dzielnica Krakowa.Władysław Tomasz Kazimierz Oleszczyński (ur. 17 grudnia 1807 w Końskowoli, zm. 11 kwietnia 1866 w Rzymie) – polski rzeźbiarz, medalier i grafik.

    Po wydaleniu z Drezna przenieśli się w sierpniu 1832 roku do Paryża. Hoffmanowa uczestniczyła tam w pracach Towarzystwa Dobroczynności Dam Polskich, którego była autorką ustaw oraz pierwszą sekretarką od dnia założenia 12 marca 1834 roku. Działała również w Towarzystwie Literackim. Utrzymywała korespondencję i bezpośredni kontakt m.in. z Chopinem.

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Pamflet (z ang. pamphlet) – broszura, krótka rozprawa, studium na jakiś temat, nazwa przejęta od bohatera łacińskiego poematu miłosnego z XII w. Pamphilius; wł. Pasquillo, pasquinta – Pasquino oznaczał posąg rzymski odnaleziony w 1501 r., stojący naprzeciw domu szewca Pasquino, na posągu anonimowi autorzy wywieszali w dniu św. Marka paszkwile, czyli utwory o treści oszczerczej i szkalującej jakąś osobę.

    Ciężko znosiła emigrację. Doskwierał jej ograniczony kontakt z młodzieżą i brak możliwości wydawniczych. Zainicjowała i wydawała w latach 1832–1834 Nowe Rozrywki dla Dzieci, w których umieszczała wypisy z prac pedagogów francuskich. Zwracała uwagę na kwestię edukacji wśród warstw ubogich, a także na rolę etyki, psychologii i wychowania fizycznego w procesie kształcenia. W tym czasie napisała powieść Jan Kochanowski w Czarnolesie (1835–1841), a pod wpływem myśli francuskiej także powieści obyczajowe Karolina (1838) i Krystyna (1839–1840). Przygotowała do druku swoje wykłady z Instytutu Guwernantek, które ukazały się w całości pośmiertnie jako O powinnościach kobiet (1849). Jej utwory dydaktyczne i religijne powstałe w latach 30. nie odniosły sukcesu.

    Szlachta (ze starodolnoniemieckiego Slahta; współcz. niem. Geschlecht) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.Tłumacz – osoba, która dzięki znajomości co najmniej dwóch języków dokonuje przekładu wypowiedzi lub tekstu pisanego z języka źródłowego na język docelowy. Tłumaczenie wymaga nie tylko rozumienia tekstu, ale również sprawnego wyrażania jego treści w języku, na który ma być tłumaczony. Oprócz wysokich kompetencji językowych, dobry tłumacz powinien cechować się umiejętnością szybkiego uczenia się i wszechstronną wiedzą, a przynajmniej dobrą orientacją w swojej specjalizacji. Tłumacz musi także być osobą wzbudzającą zaufanie obu stron, którym umożliwia komunikację.

    Choć nie brała udziału w życiu politycznym, nazywana była „Matką Wielkiej Emigracji”. W 1837 roku odbyła podróż do Szwajcarii. W 1841 odwiedziła Wrocław, by spotkać się z pozostałą w Polsce rodziną.

    Choroba i śmierć[ | edytuj kod]

    Dwukrotnie – w 1834 i 1841 roku – przeszła operację raka piersi. Mimo to jej stan zdrowia wciąż się pogarszał. W 1844 wyjechała do Włoch na kuracje.

    Zmarła 21 września 1845 i została pochowana na cmentarzu Pere-Lachaise w Paryżu. Mowy na jej pogrzebie wygłosili ksiądz Hieronim Kajsiewicz i generał Henryk Dembiński.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Kazimierz Brodziński pseud. i krypt.: B., B..., I., K. B., K. B......, K. B. Sierżant Artylerii, K. Br., K. Br. Por. Ar., K. Brodz., K. Uwaga, K. z Kr., Kazimierz Br., Kazimierz z Królówki, (ur. 8 marca 1791 w Królówce koło Bochni, zm. 10 października 1835 w Dreźnie) – polski poeta epoki sentymentalizmu, historyk, teoretyk i krytyk literacki, tłumacz, publicysta i myśliciel chrześcijański, powszechnie uważany za najwybitniejszego twórcę preromantyzmu w Polsce .

    Odbiór i spuścizna[ | edytuj kod]

    Grób pisarki na cmentarzu Pere-Lachaise

    Fragmenty utworów Hoffmanowej włączano na przestrzeni XIX wieku, jak również w okresie międzywojennym do dziecięcych czytanek i wypisów szkolnych.

    Do grona jej uczennic należały m.in. Seweryna Duchińska i Teodozja Papi, której córka Jadwiga Papi na bazie wspomnień matki poświęciła Tańskiej jeden z rozdziałów powieści Klementyna. Powieść dla dorastających panien osnuta na tle życia Klementyny z Tańskich Hoffmanowej (1905). Inna z jej uczennic, Felicja Boberska, wspominała: „Wyrosłyśmy z jej pismami w ręku, z jej słowami w sercach i ustach. Jeżeli wychowanie nasze nie było lekkomyślne, powierzchowne, cudzoziemskie, jeżeli uczono nas żyć dla powinności i prawdy, jeżeli pokochałyśmy wszystko dobre i szlachetne, zapragnęłyśmy światła i wiedzy, w znacznej części zawdzięczamy to Hoffmanowej. Pisma jej wpłynęły niewątpliwie na ulepszenie wychowania kobiet w ogóle, a na wiele z nas w szczególności działały wybornie”.

    Nowiny są gazetą regionalną ukazującą się codziennie, od poniedziałku do piątku, od ponad 50 lat na terenie województwa podkarpackiego oraz części wschodniej województwa świętokrzyskiego. To obecnie (połowa roku 2007) najchętniej czytany dziennik na Podkarpaciu. W każdym z wydań w Nowin można znaleźć kilka kolumn najnowszych informacji z regionu, jak również dotyczących podkarpackiego sportu, gospodarki i kultury. Nowiny bardzo często publikują specjalne dodatki o różnorodnej tematyce (śluby, żużel, piłka nożna, biznes). Nowiny są również na Podkarpaciu znane ze swojej pozawydawniczej działalności. Przez szereg lat redakcja była organizatorem konkursów Miss Nowin, Nasze Dobre Podkarpackie. Redaktorem naczelnym jest Stanisław Sowa, wydawcą zaś spółka R-press.Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.

    Historyczka literatury Zofia Ciechanowska pisała: „Hoffmanowa przyczyniła się do reformy wychowania kobiet w duchu ideałów tworzącej się inteligencji miejskiej, do której sama należała, inicjowała literaturę pedagogiczną, stworzyła literaturę dla dzieci w języku polskim. Przełomowe znaczenie ma fakt, że już pierwszym swym dziełem narzuciła opinii publicznej ideał pedagogiczny odpowiadający w dużej mierze przemianom ekonomiczno-społecznym. Stąd wpływ jej pism na wychowanie następnych pokoleń”. Autorka zauważyła również, że poglądy Hoffmanowej wraz z rozwojem ruchu emancypacyjnego spotykały się z coraz silniejszą krytyką, m.in. ze strony Aleksandra Świętochowskiego w 1873 roku. Jak pisała Ciechanowska, „cechą ujemną pedagogiki Hoffmanowej jest klerykalizm”.

    Dziennik dla Dzieci – czasopismo dla dzieci wydawane w 1830 w Warszawie. Założycielem i redaktorem był Stanisław Jachowicz. Ukazywało się codziennie, z wyjątkiem niedzieli i świąt. Miało format ósemki, nie przekraczało dwóch kartek objętości.Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.

    Redaktorką Dzieł Hoffmanowej wydanych pośmiertnie w latach 1875–1877 była inna jej uczennica, Narcyza Żmichowska, krytyczna wobec konserwatyzmu dawnej nauczycielki. Ze względu na obawy o reakcję opinii publicznej, wiele z sugestii edycyjnych Żmichowskiej nie zostało uwzględnionych przez wydawcę. Tom ósmy Dzieł zawierał esej krytyczny Żmichowskiej: Słowo przedwstępne do dzieł dydaktycznych pani Hoffmanowej. Grażyna Borkowska stwierdziła, że nie wiadomo, czy tekst Żmichowskiej to „pamflet czy panegiryk”, a „Dzieła Hoffmanowej, wtedy poważane i uznane, poszły w świat ze skazą. Żmichowska naznaczyła je swoim sarkazmem, ostemplowała ironią i drwiną”.

    Feliks Jan Bentkowski pseud. i krypt.: F. B., Niebylski, X. J., (ur. 27 maja 1781 w Lubartowie, zm. 28 sierpnia 1852 w Warszawie) – historyk literatury, bibliograf, językoznawca i archiwista.Wielka Emigracja – ruch emigracyjny polskiej ludności w pierwszej połowie XIX wieku. Emigracja miała podłoże patriotyczno-polityczne, a bezpośrednią przyczyną był upadek powstania listopadowego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Folklor (ang. folk-lore „wiedza ludu”) – symboliczno-artystyczna dziedzina kultury ludowej, mająca charakter wieloskładnikowy, niejednolity i synkretyczny.
    Jan Kochanowski (ur. 1530 w Sycynie, zm. 22 sierpnia 1584 w Lublinie) – polski poeta epoki renesansu, sekretarz królewski, wojski sandomierski w latach 1579–1584, prepozyt poznański w latach 1566–1574.
    Intelektualista – osoba, którą cechuje rozwinięta inteligencja (władza rozumienia, myślenia i rozumowania), szczególna zdolność do krytycznej analizy i syntezy, bogata wiedza (erudycja) ("człowiek o dużej kulturze umysłowej i osobistej"); która powyższe cechy wykorzystuje do wykonywania zawodu ("zajmuje się twórczą pracą umysłową"); która w życiu kieruje się raczej intelektem niż emocjami ("którego postawę cechuje przewaga intelektu nad emocjami"), która stanowi autorytet publiczny. Intelektualista to zatem – w zależności od ujęcia – inaczej "erudyta", "naukowiec", "zimny myśliciel", "guru", ale także po prostu "przedstawiciel inteligencji".
    IX LO im.Klementyny Hoffmanowej – najstarsze ze wszystkich warszawskich liceów, założone w 1874 roku. Absolwentami liceum są m.in. Irena Kwiatkowska, Piotr Kraśko, Olaf Lubaszenko, Katarzyna Chałasińska-Macukow, Dorota Sumińska, Małgorzata Kidawa-Błońska, Maria Dąbrowska, Eugenia Umińska, Barbara Drapińska, Ewa Podleś, Krystyna Wańkowicz.
    Pedagog - (łac paedagogus) – to osoba, która formalnie ukończyła wyższe studia o kierunku pedagogika z odpowiednią specjalnością pedagogiczną i ma właściwe kwalifikacje w danej specjalizacji pedagogicznej, potwierdzone wymaganą dokumentacją. Pedagog, jako specjalista kształcenia i wychowania, najczęściej zatrudnia się w szeroko pojętej edukacji, dbając o prawidłowy rozwój psychiczny człowieka.
    Marek Marceli Józef Jan Chrzciciel Tarczewski (ur. 18 czerwca 1782 w Ciućkowie, zm. 30 sierpnia 1843 w Warszawie) – polski prawnik, urzędnik, adwokat, obrońca spiskowców, wydawca i mason.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.111 sek.