• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Klasyczny język chiński

    Przeczytaj także...
    Idiom, idiomat, idiomatyzm (z łac. idioma – „specyfika języka, osobliwości językowe”; od gr.: idiōma, dop. idiōmatos – „specyficzna cecha; właściwość” od idiousthai – odpowiedni; ídios – „własny; prywatny; swoisty”) — wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia jakie należałoby mu przypisać biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni.Mieczysław Jerzy Künstler (ur. 26 marca 1933 w Słupcy, zm. 27 grudnia 2007 w Warszawie) – językoznawca, sinolog, znawca języków i kultury chińskiej. Od 1972 był członkiem Komitetu Nauk Orientalistycznych Polskiej Akademii Nauk (w latach 1993-2006 przewodniczącym tego Komitetu). W 1978 został profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1983 był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Był także członkiem komitetów redakcyjnych "Rocznika Orientalistycznego" oraz serii "Prace Orientalistyczne". Mieczysław Jerzy Künstler był autorem wielu prac poświęconych językom, historii, cywilizacji i kulturze Chin. Przełożył też kilka utworów klasycznej literatury chińskiej (najważniejsze, wraz z zespołem: Dialogi konfucjańskie), a także kilka prac radzieckich i zachodnich sinologów.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,
    Klasyczny poemat chiński

    Klasyczny język chiński (chiń. trad.: 文言; pinyin: wényán) – język używany do początku XX wieku w piśmiennictwie chińskim, a także japońskim, wietnamskim i koreańskim. Od współczesnego języka różni się gramatyką i przewagą jednosylabowych słów (we współczesnym chińskim większość słów jest dwusylabowa, choć występują także słowa jednosylabowe, oraz trzy- a nawet czterosylabowe). W zakresie typologii klasyczny język chiński uchodzi za sztandarowy przykład języka izolującego.

    Dynastia Ming (1368–1644) (chiń.: 明朝; pinyin: Míng Cháo; Wade-Giles: Ming Ch’ao; IPA: [mǐŋ tʂʰɑ̌ʊ̯]) – dynastia cesarska Chin, panująca po upadku mongolskiej dynastii Yuan. Była to ostatnia narodowa dynastia chińska.Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.

    Wenyan jest oparty na języku starożytnej literatury chińskiej, głównie tekstów pochodzących z czasów dynastii Han (ten język określany jest po chińsku mianem 古文 gǔwén). Ze względu na ewolucję fonologii mówionego chińskiego, która doprowadziła do powstania ogromnej ilości homofonów, język klasyczny stopniowo stał się praktycznie niezrozumiały w formie mówionej, był jednak nadal używany w piśmie bez większych zmian.

    Typologia jest dziedziną językoznawstwa, która zajmuje się językami ze względu na ich cechy (gramatyczne, fonetyczne, leksykalne). Klasyfikacje typologiczne, w odróżnieniu od klasyfikacji genetycznych, nie grupują języków według ich pochodzenia. W klasyfikacji genetycznej (zob. językoznawstwo historyczne) języki grupuje się w rodziny, które łączy wspólny przodek, natomiast typologia łączy różne, często bliżej niespokrewnione języki, w typy.Dynastia Han (206 p.n.e.–220 n.e.) (chiń. upr.: 汉朝; chiń. trad.: 漢朝; pinyin: Hàn Cháo; Wade-Giles: Han Ch’ao; IPA: [xân tʂʰɑ̌ʊ̯]) była drugą dynastią cesarską Chin, po dynastii Qin (221–206 p.n.e.) i przed Epoką Trzech Królestw (220-280 n.e.).

    Na początku XX wieku chińscy pisarze, z Lu Xunem na czele, zrezygnowali z języka klasycznego na rzecz tzw. baihua, stylu naśladującego mowę potoczną, stosowanego wcześniej w chińskich powieściach począwszy od dynastii Ming. W innych krajach zarzucono wenyan na rzecz języków narodowych.

    Język izolujący – w morfologicznej typologii języków zaproponowanej przez Humboldta, język, w którym o funkcji gramatycznej i składniowej wyrazu nie decydują końcówki fleksyjne jak w językach fleksyjnych ani specjalne przyrostki jak w językach aglutynacyjnych, lecz głównie pozycja danego wyrazu w zdaniu. W językach izolujących większość pojedynczych morfemów może być samodzielnymi wyrazami. Istotną cechą języków izolujących jest to, że wyrazy są nieodmienne.Homofonia - fonetyczna tożsamość różnych segmentów językowych (głosek, sylab, wyrazów itd.), przy czym poprzez tożsamość nie należy rozumieć całkowitej identyczności (która jest niemożliwa ze względu na charakterystykę budowy narządów mowy), a jedynie nierozróżnialność cech relewantnych danego segmentu językowego. Dzięki temu wyraz cukier wypowiedziany przez kobietę i wyraz cukier wypowiedziany przez mężczyznę są homofoniczne, ponieważ barwa głosu nie jest cechą relewantną.

    Język klasyczny jest w Chinach przedmiotem nauczania m.in. w szkołach średnich i na uniwersytetach. Jego rolę w kulturze z grubsza można przyrównać do łaciny w Europie, bo 1) wpływa na język potoczny (m.in. zachował się w wielu wyrażeniach idiomatycznych); 2) w nim napisane są fundamentalne dzieła chińskiej kultury, a także nekrologi, motta itd. w świątyniach i pałacach; 3) na co dzień jest niemal nieużywany.

    Baihua (chiń. trad. 白話, chiń. upr. 白话, pinyin: báihuà) – chińskie określenie języka mówionego i wzorowanego na nim języka pisanego (白話文 báihuàwén), używane dawniej szczególnie w przeciwstawieniu do języka klasycznego, określanego jako wenyanwen. Termin baihua znaczy dosłownie "biała mowa", gdzie "biały" ma znaczenie "łatwy do zrozumienia". W baihua będącej protoplastą współczesnego literackiego języka chińskiego od czasów dynastii Ming była pisana literatura popularna, przede wszystkim powieści (w tradycji chińskiej fikcja literacka nie była zaliczana do literatury wysokiej). Jednocześnie aż do początku XX wieku wszelkie pisma urzędowe i tradycyjnie poważane gatunki literackie tworzone były w języku klasycznym.Tradycyjne pismo chińskie (chin. trad. 繁體字, chin. upr. 繁体字, pinyin fántǐzì) to odmiana pisma chińskiego, w której znaki mają tradycyjną postać, umożliwiającą czytanie dawniejszych tekstów. Są one dość skomplikowane, dlatego w latach 50. XX wieku w ChRL wprowadzono reformę pisma, w wyniku czego powstały znaki uproszczone. Pismo tradycyjne jest używane w Republice Chińskiej na Tajwanie, oraz w Hongkongu i Makau. Nazywane jest także ortodoksyjnym, złożonym lub właściwym pismem chińskim.

    Podobnie jak powstała łacińska Wikipedia, w 2006 r. uruchomiono również Wikipedię w klasycznym chińskim. Obie są jednak stosunkowo niewielkie. Pod koniec lipca 2008 r. Wikipedia łacińska liczyła 21,5 tys. haseł, a klasyczna chińska – nieco ponad 2100.

    Bibliografia[]

  • Haenisch, E.: Lehrgang der klassischen chinesischen Schriftsprache, VEB, Leipzig 1988, ISBN 3-324-00020-3.
  • Mieczysław Jerzy Künstler: Języki chińskie, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2000, ISBN 83-88238-29-9.
  • Lu Xun, właśc. Zhou Shuren, (ur. 1881, zm. 19 października 1936) – chiński pisarz uznawany za najwybitniejszego chińskiego autora XX wieku. Lu Xun był orędownikiem języka potocznego (白话 báihuà), dzięki któremu chińska literatura mogła odejść od języka klasycznego. Dzięki swojemu błyskotliwemu stylowi oraz przekonaniu o potrzebie reformowania kraju, jest uważany za ojca współczesnej literatury chińskiej. Starszy brat Zhou Zuorena.Cztery klasyczne powieści chińskie (chiń.: 四大名著; pinyin: Sì dà míngzhù) – cztery powieści powszechnie uznawane przez naukowców za najwybitniejsze dzieła literatury chińskiej cesarskich Chin. Wydane w czasach dynastii Ming i dynastii Qing, są znane większości chińskich czytelników. Nie powinny być mylone z Czteroksięgiem konfucjańskim.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.