• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Klasy dominacji

    Przeczytaj także...
    Zoocenologia - dział ekologii (zobacz też biocenologia) zajmujący się badaniem cenoz: zbiorowisk i zgrupowań zwierzęcych (zoocenoz). Poszukuje prawidłowości w powstawaniu i regulacji między gatunkami na poziomie biocenozy i ekosystemu. Ze względu na większą ruchliwość zwierząt w zoocenologii nie dopracowano się ściśle sklasyfikowanej taksonomii podobnie jak w fitosocjologii (fitocenologii). Zoocenologia intensywnie rozwijała się w pierwszej połowie XX w., potem zaobserwowano wyraźny zastój. Obecnie obserwujemy powrót w badaniach do tematyki i metod stosowanych w zoocenologii.Chruściki (Trichoptera) – rząd owadów wodnych o przeobrażeniu zupełnym. Są stosunkowo niewielkich rozmiarów, od 2 mm do 4-5 cm. Największe znane chruściki zamieszkują Himalaje (rodzaje: Eubasilissa, Himalopsyche, u owadów dorosłych rozpiętość skrzydeł dochodzi do 8 cm). Cechą charakterystyczną postaci dorosłych są włoski na skrzydłach, natomiast larwy mają wyraźnie odnóża analne zakończone pazurkiem.
    Recedent - gatunek o liczebności poniżej 2% (lub o dominacji w przedziale 1-2%) w danym ekosystemie, stanowisku czy siedlisku, wskaźnik używany w badaniach ekologicznych i zoocenologicznych.

    Klasy dominacjiwskaźnik używany w badaniach ekologicznych i zoocenologicznych. W grupach mało licznych gatunkowo wyróżnia się na ogół mniej klas, lecz o większej dominacji. W grupach liczniejszych gatunkowo wyróżniane są zazwyczaj niższe klasy dominacji. Ta różnorodność wynika z potrzeby zróżnicowania materiału. W badaniach nad owadami wodnymi najczęściej wyróżniane są następujące klasy dominacji (BIESIADKA i KOWALIK 1980), gdzie:

    Eudominant – gatunek o liczebności powyżej 10% w danym ekosystemie, stanowisku czy siedlisku, wskaźnik używany w badaniach ekologicznych i zoocenologicznych.Dominacja – wskaźnik używany w badaniach faunistycznych i zoocenologicznych. W sensie matematycznym dominacja jest tożsama z udziałem procentowym. Niesie jednak inną treść ekologiczną. Dla przypadkowego zbioru prób poprawniejsze byłoby pisanie o udziale procentowym. Jeśli jednak sposób zbierania prób pozwala je traktować jako odzwierciedlenie układu ekologicznego, wtedy właściwe jest pisanie o dominacji. Dla przykładu w materiale zbieranym w krajobrazie – dla całości materiału właściwsze byłoby używanie "udział procentowy" danego gatunku (udział w zbiorze), natomiast dla poszczególnych zbiorników wodnych można już pisać o dominacji. Ale jeśli dobór stanowisk i liczba prób odpowiadają ilości i powierzchni danych siedlisk i środowisk, można pisać o dominacji w odniesieniu do całości materiału. W tym sensie dominacja odnosić się będzie do całego krajobrazu. Dominacja wskazuje na udział ilościowy danego gatunku w badanym ekosystemie (układzie ekologicznym), a nie tylko o udziale procentowym w zebranym materiale. Zawsze w mniejszym czy większym stopniu dominacja obarczona jest pewnym błędem i niedokładnością.
  • Eudominanci – liczebność pow. 10%,
  • Dominanci – 5,01-10%,
  • Subdominanci – 2,01-5%,
  • Recedenci – poniżej 2%.
  • Powyższą skalę można uzupełnić o klasę subrecendentów (poniżej 1%, wtedy recedenci 1-2%). Poprawniejsze wydaje się stosowanie rodzaju męskiego (dominanci) niż rodzaju żeńskiego (dominanty), jako że odnosi się do gatunków (a gatunek jest rodzaju męskiego): ten dominant. Sformułowanie ta dominanta – właściwsze jest dla języka matematycznego i funkcji matematycznych. Jako że w słowniku języka polskiego pojawia się rodzaj żeński (dominanta), w wielu opracowaniach także spotkać można „dominanty, recedenty (np. KASPRZAK i NIEDBAŁA 1991).

    Gatunek akcesoryczny – typ stałości gatunku w zgrupowaniu wykorzystywany w badaniach zoocenologicznych. Odnosi się do gatunku o frekwencji mieszczącej się w przedziale 26-50%.Ekologia (gr. oíkos (οἶκος) + -logia (-λογία) = dom (stosunki życiowe) + nauka) – nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem oddziaływań pomiędzy organizmami a ich środowiskiem oraz wzajemnie między tymi organizmami (strukturą ekosystemów).

    TROJAN (1980) wyróżnił klasę dominantów (pow. 5%), subdominantów (2-5%), influentów (1-2%) oraz najniższą klasę poniżej 1% gatunków akcesorycznych i obcych. Przy tych samych klasach stosowane są jedynie inne nazwy dla tych klas. Ze względu, że nazwa "gatunki akcesoryczne" pojawia się także w odniesieniu do frekwencji (stałości), właściwsze w odniesieniu do dominacji jest wykorzystywanie nazwy "recedenci" lub "subrecedenci". Uwzględniając różnorodne modyfikacje można przyjąć za KASPRZAKIEM i NIEDBAŁĄ (1981):

  • D5 – eudominanty – powyżej 10,0% ogółu osobników porównywanej grupy taksonomicznej
  • D4 – dominanty, 5,1-10,0%
  • D3 – subdominanty 2,1 – 5,0%
  • D2 – recedenty1,1-2,0%
  • D1 – subrecedenty poniżej 1,0%.
  • Przykład. Chruściki (Insecta: Trichoptera) występują zazwyczaj w małej liczbie gatunków, wystarczająca jest czterostopniowa skala BIESIADKI i KOWALIKA (1980).

    W niektórych badaniach wykorzystywana jest skala RENKONENA, jednak ze względu na fakt, iż zastosowane są inne wartości w klasach subdominantów i recedentów, może dochodzić do nieporozumień i pomyłek przy porównaniach: dominanci – liczebność powyżej 5%, subdominanci – liczebność 3-5%, recedenci – liczebność 1-3%, subrecedenci – liczebność poniżej 1%.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • dominacja (biologia)
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Czachorowski S., 2004. Opisywanie biocenozy – zoocenologia, skrypt elektroniczny dla magistrantów. Maszynopis dostępny w formacie PDF




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.