Kirgistan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flaga Kirgistanu używana w latach 1991–1992
Kirgiski znaczek pocztowy z Askarem Akajewem z okazji 10-lecia niepodległości
Ałmazbek Atambajewprezydent Kirgistanu w latach 2011–2017
Krajobraz Kirgistanu w lecie
Formacje skalne w Kirgistanie
Ulica w Biszkeku

Kirgistan, Republika Kirgiska (kirg. Кыргызстан, Кыргыз Республикасы, trb. Kyrgyzstan, Kyrgyz Respublikasy; ros. Киргизия, Киргизская Республика, trb. Kirgizija, Kirgizskaja Respublika; w okresie radzieckim w języku polskim pod nazwą Kirgizja, po ogłoszeniu niepodległości przejściowo również jako Kyrgystan) – państwo w Azji Środkowej. Graniczy z Chinami (dł. granicy 858 km), Kazachstanem (1051 km), Tadżykistanem (870 km) i Uzbekistanem (1099 km).

Wybory prezydenckie w Kirgistanie w 2011 roku odbyły się 30 października i wygrał je w I turze dotychczasowy premier Ałmazbek Atambajew zdobywając 62,52% głosów. Pokonał on byłego przewodniczącego parlamentu Adachana Madumarowa (14,78%) i byłego boksera Kamczibeka Taszijewa (14,31%). Frekwencja wyborcza wyniosła 60,27%.Euroazjatycka Unia Gospodarcza (ros. Евразийский экономический союз, ЕАЭС, biał. Еўразійскі эканамічны саюз, kaz. Еуразиялық экономикалық одақ) – wspólnota gospodarcza powołana 29 maja 2014 roku. Unia obejmuje Białoruś, Kazachstan i Rosję. Traktat powołujący do życia Unię przewiduje poszerzenie dotychczasowej unii celnej o swobodny przepływ kapitału, siły roboczej, towarów i usług. Unia jest okreslana jako alternatywa dla Unii Europejskiej.

Ustrój polityczny[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Ustrój polityczny Kirgistanu.

Kirgistan jest republiką parlamentarną z systemem wielopartyjnym. W organie władzy ustawodawczej – jednoizbowej Radzie Najwyższej – zasiada 120 deputowanych wybieranych w głosowaniu powszechnym co 5 lat z list partyjnych. W następstwie ostatnich wyborów przeprowadzonych 4 października 2015 roku miejsca w parlamencie uzyskały partie:

Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Administratura Apostolska Kirgistanu (łac.: Apostolica Administratio Kyrgyzstanianus, ros.: Апостольская администрация Кыргызстана) - katolicka jednostka podziału administracyjnego Kościoła katolickiego w Kirgistanie, obejmująca swoim zasięgiem cały kraj. Siedziba administratora apostolskiego znajduje się w prokatedrze św. Michała Archanioła w Biszkeku.
  • Socjaldemokratyczna Partia Kirgistanu (38)
  • Respublika-Ata-Dżurt (28)
  • Kyrgyzstan (18)
  • Onuguu–Progress (13)
  • Bir Boł (12)
  • Ata Meken (11)
  • Głową państwa jest Prezydent Republiki Kirgiskiej, wybierany co 6 lat w wyborach powszechnych. Kompetencje prezydenta zostały ograniczone po referendum konstytucyjnym z 27 czerwca 2010 roku.

    Świadkowie Jehowy w Kirgistanie – wspólnota 4927 aktywnych Świadków Jehowy (głosicieli) w Kirgistanie, skupionych w 68 zborach. W 2012 roku na dorocznej uroczystości Wieczerzy Pańskiej (Pamiątce) obecnych było 10 346 osób. Działalność miejscowych wyznawców koordynuje Biuro Oddziału w BiszkekuMi-24 (ros. Ми-24) – ciężki śmigłowiec bojowy zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym OKB Mil i produkowany w Rostowskiej Fabryce Śmigłowców "Rostwiertoł" w Rostowie nad Donem (ОАО Ростовский Вертолётный Завод "Роствертол"). Zadaniem Mi-24 jest wsparcie z powietrza i transport do ośmiu żołnierzy w przestrzeni ładunkowej. Wprowadzony do służby w siłach powietrznych Związku Radzieckiego w 1976 roku jest obecnie używany przez ponad 30 państw.

    Kirgistan jest członkiem Wspólnoty Niepodległych Państw, Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, Euroazjatyckiej Unii Celnej, Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym i Szanghajskiej Organizacji Współpracy.

    Kraj znalazł się na 95. miejscu z 167 krajów objętych badaniem wskaźnika demokracji przez Economist Intelligence Unit w 2014 roku.

    Geografia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Geografia Kirgistanu.

    Kirgistan to kraj pozbawiony dostępu do morza. Góry zajmują 93% terytorium państwa. Największą wysokość ma położony na południowym wschodzie kraju łańcuch górski Tienszan, gdzie znajduje się najwyższy szczyt Kirgistanu – Szczyt Zwycięstwa (kirg. Dżengisz Czokusu) o wysokości 7439 m n.p.m. W czasach ZSRR szczyt nosił nazwę Pik Pobiedy. W górach Tienszan znajduje się także największe jezioro Kirgistanu Issyk-kul, będące równocześnie drugim co do wielkości jeziorem górskim na świecie, którego powierzchnia wynosi 6236 km², a głębokość sięga 669 m. Rzeki Kirgistanu, z których główną jest Naryn, to przeważnie dopływy Syr-darii. Klimat kraju na przeważającym obszarze kontynentalny suchy. Niektóre z wysoko położonych obszarów pokryte są wieczną zmarzliną.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    In statu nascendi – łaciński zwrot, który oznacza dosłownie "w trakcie powstawania", "w trakcie rodzenia się", którego znaczenie zmienia się zależnie od użytego kontekstu.
    Tulipanowa rewolucja w Kirgistanie (zwana też migdałową) - wydarzenia z marca 2005, które nastąpiły w wyniku protestu kirgiskiej opozycji. Jej liderzy, wywodzący się spośród odsuniętych w poprzednich latach współpracowników prezydenta Askara Akajewa, domagali się jego ustąpienia i unieważnienia wyborów parlamentarnych z 27 lutego i 13 marca. Ich żądania były poparte opinią OBWE, która uznała, że wybory nie spełniały demokratycznych standardów. Skutkiem rewolucji było obalenie prezydenta Askara Akajewa. Jego następcą został Kurmanbek Bakijew.
    Pierwsza tura wyborów parlamentarnych w Kirgistanie odbyła się zgodnie z konstytucją w niedzielę, 27 lutego 2005 r.
    Kirgistan jest niewielkim państwem leżącym Azji Środkowej, niemającym dostępu do morza. Ten górzysty kraj jest obecnie suwerenną republiką, jednak do 1991 roku kraj ten należał do ZSRR. Państwo to należy do nielicznych krajów, gdzie tereny górzyste stanowią większość powierzchni kraju.
    Reporterzy bez Granic (fr. Reporters Sans Frontières, RSF, ang. Reporters Without Borders, RWB, hiszp. Reporteros Sin Fronteras, RSF) - międzynarodowa organizacja pozarządowa, propagująca i monitorująca prawo do wolności prasy na całym świecie. Nazwa organizacji kojarzy się z organizacją Lekarze bez Granic (fr. Médecins Sans Frontières).
    Osz (kirg. Oш) – miasto obwodowe w Kirgistanie, w południowej części Kotliny Fergańskiej, w dolinie rzeki Akbura (dorzecze Syr-darii). Ludność: 208,5 tys. (1999). Drugie pod względem liczby ludności miasto kraju, po stolicy Biszkek. Ośrodek administracyjny obwodu oszyńskiego. W centrum miasta jest też w parku pomnik – samolot JAK – 40. Znajduje się tu także ambasada rosyjska.
    Manas Air Base - 376th Expeditionary Logistics Readiness Squadron, amerykańska baza wojsk lotniczych niedaleko miasta Biszkek w Kirgistanie.

    Reklama