• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kierownictwo Walki Konspiracyjnej

    Przeczytaj także...
    Delegat Rządu na Kraj - stojący na czele Delegatury Rządu na Kraj przedstawiciel Rządu RP na uchodźstwie w okupowanym kraju (od 1944 roku będący równocześnie wicepremierem w Rządzie RP na uchodźstwie).Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.
    Wojciech Roszkowski (ur. 20 czerwca 1947 w Warszawie) – polski ekonomista i historyk, profesor nauk humanistycznych, poseł do Parlamentu Europejskiego VI kadencji.

    Kierownictwo Walki Konspiracyjnej (KWK) – organ kierujący akcją bieżącą Armii Krajowej (AK), utworzony wewnątrz Komendy Głównej AK jesienią 1942 roku na mocy decyzji dowódcy AK gen. S. Roweckiego "Grota". W skład KWK wchodzili: dowódca AK, szef sztabu Komendy Głównej AK oraz szefowie poszczególnych pionów: Kedywu, Biura Informacji i Propagandy, Wydziału Kontrwywiadu w II oddziale Sztabu oraz szef Kierownictwa Walki Cywilnej.

    Szmalcownik – w czasie hitlerowskiej okupacji Polski osoba wymuszająca okup na ukrywających się Żydach lub donosząca na nich za pieniądze do władz okupacyjnych. Słowo wywodzi się od określenia szmalec, oznaczającego wymuszany na Żydach okup i prawdopodobnie pochodzącego od niemieckiego Schmalz. Zjawisko szmalcownictwa w największym natężeniu istniało w okupowanej Warszawie, zdarzało się również w innych miastach.Donos, denuncjacja – poufne lub tajne (anonim) pismo oskarżające daną osobę lub instytucję, skierowane do osoby lub instytucji dysponującej sankcjami wobec oskarżanego w nim. Stanowi gatunek literatury stosowanej.

    W połowie lipca 1943 roku KWK przestało istnieć; w myśl porozumienia między Delegatem Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Kraj a dowódcą AK kierowanie całą akcją bieżącą w kraju (nie tylko akcją bieżącą AK) przejęło Kierownictwo Walki Podziemnej. Niektóre źródła podają, że Kierownictwo Walki Podziemnej powstało w wyniku połączenia w 1943 Kierownictwa Walki Konspiracyjnej z Kierownictwem Walki Cywilnej. Jego pierwszym zadaniem było rozpowszechnienie zasad walki cywilnej w całym kraju, następnym- ich egzekwowanie. Miały temu służyć sądy podziemne. Komplet sądzący składał się z trzech sędziów, z których jeden musiał być prawnikiem zawodowym, a orzekał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i zeznań świadków. Rozprawy były tajne, a o doprowadzeniu oskarżonego decydował przewodniczący, o ile nie zagrażało to bezpieczeństwu sądu. Oskarżonego, nawet nieobecnego, bronił wyznaczony obrońca. Od wyroku nie przysługiwało odwołanie, ale wymagał on zatwierdzenia odpowiedniego delegata rządu. Orzeczenie kary śmierci za zdradę, szpiegostwo, denuncjację lub prześladowania oparte były na polskim kodeksie karnym z 1932 roku a uchwała Komitetu Ministrów do Spraw Kraju z 16.04.1940 roku nadawała sądom podziemnym charakter sądów państwowych.

    Wawer – kryptonim konspiracyjnej organizacji młodzieżowej (opartej przede wszystkim o konspiracyjne struktury Szarych Szeregów), założonej przez Aleksandra Kamińskiego na początku 1940 w Warszawie, podporządkowana Komendzie Głównej Związku Walki Zbrojnej. Stawiała sobie za cel prowadzenie propagandy antyhitlerowskiej i zwalczanie propagandy niemieckiej, stosowała głównie techniki małego sabotażu.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Kierownictwo posiadało własną sieć radiostacji pozwalającą utrzymać kontakt z Londynem. Szczególną rolę odegrała radiostacja "Świt", uruchomiona pod Londynem. Dzięki stałemu napływowi świeżych informacji drogą radiową z kraju oraz ścisłej tajemnicy utrzymywanej przez Kierownictwo udało się stworzyć pozory nadawania z terenu Polski. Inne działania Kierownictwa obejmowały akcje przeciwko przymusowi pracy, kontyngentom oraz kinom i loterii, z których dochody płynęły na uzbrojenie armii niemieckiej. Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej wzmogła też działalność organizacja małego sabotażu "Wawer". Od lipca 1942 Kierownictwo informowało drogą radiową Londyn o nasilającej się akcji antyżydowskiej. Niestety, czynniki alianckie nie wierzyły doniesieniom z Polski, uważając je za przesadzone. Dopiero po paru miesiącach, gdy wywiad angielski potwierdził wiadomości o tragedii żydowskiej, depesze Kierownictwa zaczęto traktować poważniej. 17.09.1942 roku Kierownictwo wydało odezwę stwierdzającą bezprecedensowy charakter mordu na Żydach. Nie mogąc mu się przeciwstawić czynnie, Kierownictwo w imieniu całego narodu zaprotestowało przeciw zbrodni dokonywanej na ludności żydowskiej. W listopadzie 1942 roku specjalny emisariusz Delegatury Jan Kozielewski-Karski, który uprzednio dostał się w przebraniu wartownika estońskiego do wnętrza obozu w Bełżcu, dotarł na Zachód, gdzie poinformował w szczegółach rządy RP, Wielkiej Brytanii i USA o ludobójstwie niemieckim na Żydach w Polsce.

    Stefan Paweł Rowecki, ps. „Grot”, „Rakoń”, „Grabica”, „Inżynier”, „Jan”, „Kalina”, „Tur” (ur. 25 grudnia 1895 w Piotrkowie Trybunalskim, zamordowany w okresie pomiędzy 2 a 7 sierpnia 1944 w Sachsenhausen) – generał dywizji Wojska Polskiego, komendant główny Armii Krajowej (dowódca Sił Zbrojnych w Kraju) (od 14 lutego 1942 do 30 czerwca 1943), teoretyk wojskowości.Bełżec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Bełżec, na szlaku komunikacyjnym Lublin-Lwów 17E372 . Siedziba gminy Bełżec. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

    04.12.1942 roku z inicjatywy licznych organizacji podziemnych powołano do życia, za zgodą Delegata Rządu, Radę Pomocy Żydom pod kryptonimem "Żegota" z Julianem Grobelnym z PPS na czele. Rada rozszerzyła i usprawniła opiekę nad ukrywającymi się Żydami, dostarczając im kryjówek, dokumentów, pieniędzy, żywności czy opieki lekarskiej. Przypadki szantażu lub denuncjacji były surowo tępione. W marcu 1943 roku Kierownictwo wydało oświadczenie zapowiadające bezwzględne karanie tego rodzaju przestępstw, a wkrótce wydano pierwsze wyroki śmierci za "szmalcownictwo".

    Rada Pomocy Żydom przy Delegacie Rządu RP na Kraj – polska humanitarna organizacja podziemna działająca w latach 1942-1945, jako organ polskiego rządu na uchodźstwie, której zadaniem było organizowanie pomocy dla Żydów w gettach oraz poza nimi. Rada działała pod konspiracyjnym kryptonimem Żegota.Biuro Informacji i Propagandy Komendy Głównej Związki Walki Zbrojnej – Armii Krajowej (BIP KG ZWZ – AK) – konspiracyjny oddział utworzony na przełomie marca i kwietnia 1940 w okupowanej przez Niemców Polsce i podlegający Związkowi Walki Zbrojnej, a później Komendzie Głównej Armii Krajowej (jako VI Oddział).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Historia państw i narodów Morza Bałtyckiego Wolfgang Froese
  • Najnowsza Historia Polski Wojciech Roszkowski



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana organizacja zbrojna polskiego podziemia w latach II wojny światowej, działająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemców, ZSRR i Słowaków.
    Kierownictwo Walki Podziemnej, KWP – ośrodek dyspozycyjny Komendy Głównej Armii Krajowej, utworzony 15 lipca 1943 z połączenia Kierownictwa Walki Konspiracyjnej i Kierownictwa Walki Cywilnej. Kierował całokształtem walki bieżącej i cywilnej (m.in. organizował zamachy na wyższych funkcjonariuszy niemieckich, akcje odbijania więźniów z transportów, więzień, szpitali).
    Kierownictwo Walki Cywilnej, KWC – ośrodek dyspozycyjny walki cywilnej, utworzony w marcu 1941 przy Delegaturze Rządu RP na Kraj pod kierownictwem Stefana Korbońskiego, wspólnego pełnomocnika Delegata Rządu i Komendanta Głównego Armii Krajowej. Kierownictwo działało przy pomocy sztabu podzielonego na wydziały: sądowy, sabotażowo-dywersyjny, informacji radiowej, uzbrojenia, chemiczny, delegalizacyjny i rejestracji zbrodni niemieckich. Został powołany także organ doradczy i jednocześnie wykonawczy KWC pod nazwą Główna Komisja Walki Cywilnej (GKWC), która składała się z przedstawicieli stronnictw wchodzących w skład Politycznego Komitetu Porozumiewawczego, stąd często spotyka się jej nazwę "mały PKP". Zadaniem GKWC było z jednej strony doradzanie i pomoc KWC, z drugiej przekazywanie, poprzez swoje struktury organizacyjne, jej zarządzeń w teren. W skład GKWC wszedł później przedstawiciel Społecznej Organizacji Samoobrony (SOS), będącej związkiem około dwudziestu organizacji, wśród których znajdowały się między innymi: Pobudka, Chłopska Organizacja Wolności Racławice i Front Odrodzenia Polski z Zofią Kossak-Szczucką na czele. Współpracę z KWC podjęły także: Socjalistyczna Organizacja Bojowa z Leszkiem Raabe a po jego śmierci z Włodzimierzem Kaczanowskim na czele, Związek Syndykalistów Polskich ze Stefanem Szwedowskim i Kazimierzem Zakrzewskim i Stronnictwo Zrywu Narodowego z Zygmuntem Felczakiem i Feliksem Widy-Wirskim. Zastępcą Korbońskiego był Marian Gieysztor (Krajewski), hydrobiolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Delegat Rządu Jan Piekałkiewicz w Biuletynie Informacyjnym nr 47 z 3 grudnia 1942, w specjalnej odezwie do społeczeństwa polskiego, poinformował o powstaniu KWC: Wzywam całe społeczeństwo polskie do całkowitego podporządkowania się zarządzeniom, oświadczeniom i wezwaniom Kierownictwa Walki Cywilnej. Organem Walki Cywilnej był dwutygodnik Kronika Walki Cywilnej. Na łamach wydawanych przez siebie biuletynów KWC propagowało sabotaż bez użycia broni, bierny opór społeczeństwa wobec okupanta, nawoływało do bojkotu instytucji rozrywkowych, prasy wydawanej przez Niemców. Ponadto w publikacjach KWC piętnowano służalstwo, donosicielstwo i osoby utrzymujące kontakty z Niemcami.
    Kedyw, pełna nazwa Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej – dział organizacyjny Armii Krajowej zajmujący się przeprowadzaniem i organizacją akcji bojowych, zamachów, sabotażu oraz dywersji wymierzonej w rząd Generalnego Gubernatorstwa, niemiecką, nazistowską administrację okupacyjną, policję oraz wojsko stacjonujące na terytorium Generalnego Gubernatorstwa, ziem polskich włączonych do III Rzeszy oraz państwa niemieckiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.