• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kazimierz bytomski

    Przeczytaj także...
    Karol Robert (ur. 1288, zm. 16 lipca 1342) − pierwszy z Andegawenów na tronie węgierskim (od 1308), koronowany w 1310 roku. Syn Karola Martela, tytularnego króla Węgier w latach 1290-1295 i Klemencji Habsburg.Wacław II, czes. Václav, niem. Wenzel, polska wersja imienia: Więcław (ur. 27 września 1271 w Pradze, zm. 21 czerwca 1305 tamże) – z dynastii Przemyślidów, książę czeski w latach 1278-1297 (do 1285 regencja), król czeski od 1297, władca ziemi kłodzkiej od 1290, książę krakowski od 1291, sandomierski od 1292, brzesko-kujawski, sieradzko-łęczycki, wielkopolski i pomorski od 1299, król polski od 1300, władca zwierzchni nad księstwami: bytomskim (od 1289), opolskim, cieszyńskim (od 1291), raciborskim (od 1292), sieradzkim, łęczyckim i brzesko-kujawskim (w latach 1292-1299), inowrocławskim, dobrzyńskim (od 1299) oraz wrocławsko-legnickim i świdnicko-jaworskim (od 1301). Wprowadził urząd starosty w Polsce.
    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

    Kazimierz bytomski (ur. pomiędzy 1253 a 1257, zm. 10 marca 1312) – razem z bratem Bolkiem I książę opolsko-bytomski 1281/2-1284, samodzielny książę bytomski 1284-1312 (w Koźlu i Toszku do 1303).

    Kazimierz był drugim pod względem starszeństwa synem Władysława opolskiego i księżniczki wielkopolskiej Eufemii. Nie wiadomo kiedy dokładnie się urodził. W każdym razie w arkana wielkiej polityki był już wdrażany za życia ojca. W 1264 r. Kazimierz został pasowany na rycerza przez króla Przemysła Ottokara II, odtąd widzimy późniejszego księcia bytomskiego razem ze starszym bratem Bolkiem stale przy ojcu.

    Władysław I Łokietek (ur. między 3 marca 1260 a 19 stycznia 1261, zm. 2 marca 1333 w Krakowie) – książę na Kujawach Brzeskich i Dobrzyniu 1267-1275 (pod opieką matki), udzielne rządy razem z braćmi 1275-1288, książę brzeski i sieradzki 1288-1300, książę sandomierski 1289-1292, 1292-1300 lennik Wacława II, regent w księstwie dobrzyńskim 1293-1295, książę łęczycki 1294-1300, książę wielkopolski i pomorski 1296-1300, na wygnaniu w latach 1300-1304, od 1304 w Wiślicy, od 1305 ponownie w Sandomierzu, Sieradzu, Łęczycy i Brześciu, od 1306 w Krakowie i zwierzchnictwo nad księstwami: inowrocławskim i dobrzyńskim, 1306-1308/1309 na Pomorzu, od 1314 w Wielkopolsce, od 20 stycznia 1320 roku, król Polski (był pierwszym władcą Polski koronowanym w Krakowie, w katedrze wawelskiej przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława), od 1327 zamiana Sieradza i Łęczycy na Inowrocław i Dobrzyń, w 1329 utrata ziemi dobrzyńskiej, w 1332 utrata Kujaw.Koźle (cz. Kozlí, niem. Cosel) – dawne miasto, od 1975 część miasta Kędzierzyna-Koźla (województwo opolskie), nad Odrą, w pobliżu ujścia Kanału Gliwickiego i Kłodnicy do Odry, na Górnym Śląsku. Koźle prawa miejskie otrzymało w 1281 (lokowane było na prawie magdeburskim) i należy do najstarszych miejscowości śląskich. Było stolicą księstwa piastowskiego. Obecnie część miasta Kędzierzyn-Koźle, wyraźnie odrębna terytorialnie.

    Kazimierz zawarł, najpóźniej ok. 1278 roku, związek małżeński z nieznanego pochodzenia Heleną. Analizując jednak jej imię, a zwłaszcza imiona ich potomstwa (Siemowit, Jerzy, Maria) - pierwsi Piastowie śląscy o tych imionach - można przypuszczać ruskie pochodzenie żony Kazimierza (istnieją również hipotezy litewskiego względnie czeskiego pochodzenia). Helena mogła być córką księcia Lwa I Halickiego i siostrą księcia halickiego Jerzego I, zaś jej dwaj synowie - Siemowit i Jerzy - byli tymi dwoma braćmi ze Śląska, którzy na przełomie lat 1324-1325 zasiedli na tronie halicko-wołyńskim.

    Władysław opolski (ur. ok. 1225, zm. 27 sierpnia lub 13 września 1281/82) – książę kaliski w latach 1234–1244, książę rudzki 1234-1249, książę opolsko-raciborski 1246-1280/81. (Do 1241 roku pod zwierzchnictwem książąt śląskich)Eufemia Odonicówna (ur. najpóźniej w 1239, zm. 15 lutego zap. po 1287) – księżniczka wielkopolska z rodu Piastów, księżna opolsko-raciborska.

    Po śmierci ojca w 1281 lub 1282 r. początkowo Kazimierz panował wspólnie z Bolkiem I, jako tzw. bracia niedzielni. Do rozdziału kompetencji doszło jednak już w 1284 r., kiedy Kazimierz objął rządy nad księstwem bytomskim, z głównymi grodami w Bytomiu, Koźlu, Toszku, Gliwicach i Siewierzu.

    Bytom (łac. Bitom, Bithom, niem. Beuthen, śl-niem. Beuthn, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji górnośląskiej.Jerzy I (ur. 21, 23 lub 24 kwietnia w latach 1247 - 1254, zm. 21, 23 lub 24 kwietnia 1308) – książę bełski w latach 1264-1301, książę halicki w latach 1301 - 1308 z dynastii Rurykowiczów.
    Księstwo bytomskie pod panowaniem Kazimierza w latach 1284-1303 (jasno fioletowy kolor)

    Niewiele wiadomo o samodzielnych rządach Kazimierza. Na pewno pod koniec lat osiemdziesiątych poparł razem z braćmi (z Mieszkiem cieszyńskim i Przemysławem raciborskim (bowiem Bolko w opozycji do najbliższej rodziny niespodziewanie poparł księcia wrocławskiego) w konflikcie biskupa wrocławskiego Tomasza II Zaremby z Henrykiem IV Probusem tego pierwszego narażając swoje księstwo na odwetowe wyprawy dolnośląskiego władcy. Przyczyn złych stosunków Piastów raciborskich z Henrykiem Probusem należy szukać w fakcie odtrącenia i wysłania z powrotem do domu nieznanej z imienia siostry książąt, dotychczasowej małżonki księcia wrocławskiego. Powodów tego stanu rzeczy nie znamy, prawdopodobnie chodziło o fakt podejrzeń o bezpłodność małżonki.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Przemysł II Ottokar (czes. Přemysl Otakar II.; ur. ok. 1233, zm. 26 sierpnia 1278) – król Czech w latach 1253-1278 z dynastii Przemyślidów.

    W 1285 doszło do buntu rycerstwa małopolskiego przeciwko Leszkowi Czarnemu. Możni pragnęli oddać tron krakowski Konradowi II czerskiemu. Pewną rolę mógł odegrać w tych wydarzeniach książę Kazimierz, gdyż od Leszka Czarnego otrzymał w tym czasie wieś Psary. Książę bytomski albo był brany przez część buntowników za alternatywnego kandydata do tronu i stąd darowizna Leszka (aby ten zachował neutralność); albo ratujący się ucieczką na Węgry książę krakowski chciał uzyskać w ten sposób neutralność Kazimierza czy nawet sojusz z nim.

    Mieszko cieszyński (ur. 1252/1256, zm. 1314 lub 1315) – od 1281/2 wspólnie z bratem Przemysławem w Cieszynie, Oświęcimiu i Raciborzu, od 1290 po podziale samodzielny książę cieszyńsko-oświęcimski, sojusznik (być może także lennik w latach 1292-1305) króla Czech Wacława II. Założyciel linii Piastów cieszyńskich.Mieszko bytomski (nitrzański, weszpremski) (ur. pomiędzy 1295 a 1305, zm. 1344, pomiędzy 4 kwietnia a 10 sierpnia), książę siewierski 1312 - 1328 (od ok. 1315 roku tylko formalnie), biskup nitrzański 1328 - 1334, biskup weszpremski (zachodnie Węgry) 1334 - 1344.

    Złe stosunki z Henrykiem Probusem przyniosły wkrótce znacznie większe nieszczęście. 10 stycznia 1289 r. Kazimierz bytomski, jako pierwszy z książąt śląskich złożył w Pradze hołd lenny Wacławowi II. Także w stosunku do tego faktu nie znamy bezpośrednich argumentów Kazimierza, które skłoniły go do tak radykalnego kroku. W każdym razie śladem wyłomu dokonanego przez księcia bytomskiego podążyli wkrótce jego bracia (część historyków podejrzewa, że mogło chodzić o fakt naruszenia terytorium księstwa przez wojska Henryka IV Probusa i Bolesława II mazowieckiego podczas walk o Kraków, zobacz hasło: bitwa pod Siewierzem).

    Bitwa pod Siewierzem (26 lutego 1289) odbyła się między koalicją kujawsko-mazowiecką Bolesława II, księcia Płocka i Władysława Łokietka a siłami Henryka IV Probusa, księcia wrocławskiego pod Siewierzem w księstwie bytomskim. Bitwa ta jest traktowana jako jeden z etapów walki o Małopolskę w latach 1288-1290Jerzy bytomski (urodzony przed 1300 rokiem - zmarł po 1327 roku), współrządca brata Władysława w księstwie bytomskim.

    W latach następnych widzimy Kazimierza jako wiernego sojusznika Wacława II w jego polityce na ziemiach polskich, choć ścisła współpraca z Pragą nie przyniosła mu żadnych widocznych profitów (m.in. możemy stwierdzić obecność Kazimierza podczas wyprawy czeskiej na Sieradz w 1292 r., czy koronacji praskiej w 1297 r.).

    Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie (łac. Ordo Equestris Sancti Sepulcri Hierosolymitani) Bożogrobcy, Zakon Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego, w Polsce znany także jako Zakon Kanoników Regularnych Stróżów Grobu Chrystusowego to zakon wywodzący się z założonej w 1099 r. przez Gotfryda z Bouillon kapituły. Początkowo zakon stanowiło 20 kanoników sprawujących służbę duszpasterską i 50 rycerzy krzyżowych wywodzących się z najlepszych domów rycerskich. Podlegali oni zwierzchnikowi kościoła łacińskiego w Ziemi Świętej czyli biskupowi Jerozolimy. W czasach stacjonowania w Palestynie (do XIII wieku) do ich podstawowych obowiązków należało oprowadzanie pątników, obrona Grobu Chrystusa oraz uczestniczenie w wyprawach przeciw niewiernym. Kapituła składała się z duchownych i rycerzy, jednak szybko dominującą rolę zaczęli odgrywać kapłani. Regułę św. Augustyna nadał im patriarcha Arnulf z Rohez (1114 r.). W 1122 r. zatwierdził ją papież Kalikst II.Toszek (niem. Tost) – miasto położone w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Toszek, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek.
    Księstwo bytomskie pod panowaniem Kazimierza w latach 1303-1312 (niebieski kolor)

    W 1303 r. Kazimierz zdecydował się wydzielić swoim dorastającym synom własne dzielnice, co dodatkowo przyczyniło się do zmniejszenia znaczenia i tak już niewielkiego państewka (starszy Bolesław otrzymał wówczas Toszek, zaś młodszy Władysław Koźle).

    Bolesław toszecki (bytomski) (ur. ok. 1280, zm. w grudniu 1328) – książę toszecki w latach 1303–1328 (od 1315 roku tylko formalnie), arcybiskup ostrzyhomski (węg. Esztergom) od 1321 roku.Henryk IV Prawy, także Henryk IV Probus (ur. 1257 lub 1258, zm. 23 czerwca 1290) – książę wrocławski w latach 1270-1290, książę krakowski w latach 1288-1290.

    Po 1306 r. nastąpiło zerwanie zależności lennej od Czech, na skutek wymarcia na Wacławie III dynastii Przemyślidów. Od tego momentu widzimy zmianę w polityce zagranicznej Kazimierza, który związał się bliżej z nowym księciem krakowskim Władysławem Łokietkiem. Wyraziło się to choćby poprzez ślub jeszcze w 1306 r. córki Kazimierza Marii z królem węgierskim Karolem Robertem, co na pewno podniosło znacznie prestiż księstwa.

    Przemyślidzi (czes. Přemyslovci) – czeska dynastia wywodząca się od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Panowała w Czechach od czasów Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.Bolesław II mazowiecki (płocki) (ur. po 1251, zm. 20 kwietnia 1313) – książę mazowiecki od 1262, do 1275 współrządy z bratem, od 1275 w wyniku podziału książę płocki, od 1294 w całości Mazowsza, w latach 1288-1289 w Sandomierzu, książę krakowski w 1288 oraz w 1289., w 1310 wydzielił synom dzielnice w Warszawie i Czersku.

    W polityce wewnętrznej widzimy Kazimierza jako opiekuna kościoła. Szczególnie upodobał sobie bożogrobców z Miechowa, których obdarzył licznymi przywilejami. Dbał również o obronność księstwa budując dość sporych rozmiarów zamek w Bytomiu i otaczając miasto murami. Dochody na swoje inwestycje czerpał z rozwijanych intensywnie kopalń srebra pod Bytomiem.

    Siewierz (fr. Sievers, niem. Sewerien, Sewern, ros. Севеж) – miasto w Polsce, w woj. śląskim, w powiecie będzińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Siewierz. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. katowickiego.Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi legendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Według legendy syn Piasta – Siemowit został pierwszym księciem Polan. Kolejnymi byli Lestek i Siemomysł. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I.

    Kazimierz zmarł 10 marca 1312 pozostawiając po sobie z małżeństwa z Heleną pięciu synów (Bolesława, Władysława, Mieszka, Siemowita i Jerzego), którzy doprowadzili do ostatecznego upadku znaczenia księstwa, oraz córkę Marię, żonę węgierskiego Karola Roberta. Nie wiadomo, gdzie został pochowany, można tylko przypuszczać, że stało się to w rodowym klasztorze w Czarnowąsach pod Opolem, hojnie również przez Kazimierza wspieranym.

    Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty; dzielnica historyczna Polski. Stolicą Małopolski jest Kraków.Władysław bytomski (ur. między 1277 a 1283, zm. przed 8 września 1352) – książę kozielski 1303 - 1334, książę bytomski 1316 - 1352, 1328 - 1352 książę toszecki (opieka nad księstwem od 1321 roku), książę siewierski 1328 - 1337 (opieka nad księstwem od ok. 1315 roku), w latach ok. 1340 - ok. 1350 strata księstwa gliwickiego.

    Przypisy

    1. Kazimierz Jasiński, Rodowód Piastów Śląskich, Tom III, Piastowie opolscy, cieszyńscy i oświęcimscy, Ossolineum, Wrocław 1977, s. 36
    2. Natalia Jakowenko, Historia Ukrainy do 1795 roku, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2011, s. 108
    3. Jerzy Horwat, Księstwo bytomskie i jego podziały do końca XV w., Gliwice 1990

    Zobacz też[]

  • Polska w okresie rozbicia dzielnicowego
  • "Akt-dokument hołdu lennego Kazimierza z 10 stycznia 1289 roku- oryginał"
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Tomasz II Zaremba (ur. ok. 1230, zm. 15 marca 1292) – biskup wrocławski od 1270, znany z wieloletniego (toczonego w latach 1274–1287) sporu z Henrykiem IV Probusem.Leszek Czarny (ur. ok. 1241, zm. 30 września 1288) – książę sieradzki od 1261 roku, łęczycki od 1267 roku, książę inowrocławski w latach 1273-1278, krakowski i sandomierski od 1279 roku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Konrad II czerski (ur. ok. 1250, zm. 23 czerwca lub 21 października 1294) – książę mazowiecki w latach 1264-1294, w wyniku podziału 1275 r. książę w Czersku, w 1289 r. książę sandomierski.
    Przemysław (Przemko, Przemysł) raciborski (ur. między 1258 a 1268, zm. 7 maja 1306) – książę raciborski w latach 1290–1306.
    Niedział – pojęcie prawne funkcjonujące w patrymonialnych państwach europejskich, w szczątkowej formie utrzymujące się do nowożytności, będące formą własności zbiorowej (nie mylić z rzymską współwłasnością) wspólnoty rodzinnej na nieruchomości. Uczestnicy niedziału nie mieli indywidualnej własności do idealnych części ułamkowych rzeczy, a władali wspólnie całością rzeczy. Prawa własności zbiorowej były także niezbywalne. Niedział nazywany był też własnością pospólnej ręki.
    Wacław III (ur. 6 października 1289, zm. 4 sierpnia 1306, Ołomuniec) – z dynastii Przemyślidów, król Węgier w latach 1301-1305 (jako V. László czyli Władysław V), król Czech w latach 1305-1306, oraz niekoronowany król Polski w latach 1305-1306.
    Sieradz – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim. Miasto jest położone w strefie nad rzeką Wartą, która tworzy na jego terenie i okolicach Kotlinę Sieradzką. Przez Sieradz biegną drogi krajowe: nr 12, nr 14 i nr 83 oraz linia kolejowa nr 14. W latach 1975-1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego.
    Rozbicie dzielnicowe (inaczej rozdrobnienie feudalne) − okres w historii Polski trwający umownie od 1138 roku do koronacji Władysława Łokietka w roku 1320. Cechą charakterystyczną tego okresu jest postępujące rozdrobienie państwa polskiego na coraz mniejsze, w znacznej mierze niezależne, władztwa terytorialne. Proces ten był związany z rozradzaniem się dynastii Piastów, której każdy członek, zgodnie z polskim prawem zwyczajowym, miał prawo do posiadania części ojcowizny. Podobne procesy zachodziły w dziejach państwa piastowskiego już wcześniej, jednak zwykle udawało się je w miarę szybko zahamować.
    Biskupi wrocławscy − biskupi diecezjalni i biskupi pomocniczy diecezji, a następnie (od 1930) archidiecezji wrocławskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.