• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kazimierz Lepszy

    Przeczytaj także...
    Order Sztandaru Pracy, pierwotnie order „Sztandar Pracy” – polskie wysokie odznaczenie państwowe Polski Ludowej ustanowione ustawą z dnia 2 lipca 1949 roku ... w celu nagrodzenia wyjątkowych zasług położonych dla Narodu i Państwa... Ostatni raz nadano go w 1991. Został zniesiony w 1992. Harcerstwo – polski ruch społeczny i wychowawczy dzieci i młodzieży wzorowany (w momencie powstania) na skautingu brytyjskim, oparty na służbie, samodoskonaleniu (pracy nad sobą) i braterstwie. Zasady postępowania harcerza wyznacza Przyrzeczenie Harcerskie i Prawo Harcerskie. Zasady postępowania zucha wyznacza Obietnica zucha i Prawo zucha.
    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Kazimierz Lepszy (ur. 11 czerwca 1904 w Krakowie, zm. 30 maja 1964 tamże) – historyk polski, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, redaktor naczelny Polskiego Słownika Biograficznego, poseł na Sejm PRL III kadencji.

    Biblioteka Jagiellońska (BJ, tzw. Jagiellonka) – główna biblioteka Uniwersytetu Jagiellońskiego, która wraz z Biblioteką Medyczną Collegium Medicum oraz bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy system biblioteczno-informacyjny UJ. Stanowi jedną z największych bibliotek w Polsce, stąd też została uznana za część Narodowego Zasobu Bibliotecznego. Posiada status biblioteki narodowej – obowiązuje prawo o egzemplarzu obowiązkowym.Wacław Sobieski (ur. 26 października 1872 we Lwowie, zm. 3 kwietnia 1935 w Krakowie) – polski historyk. Ojciec historyka Jakuba Sobieskiego.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Był synem Leonarda (historyka sztuki złotniczej) i Zofii z Muczkowskich, bratankiem Edwarda (malarza, twórcy witraży i obrazów w kościołach Krakowa i Lwowa). Uczęszczał do IV Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Krakowie (do 1922), od 1916 działał w harcerstwie. W latach 1922–1927 studiował historię na Uniwersytecie Jagiellońskim, m.in. u Władysława Konopczyńskiego, Stanisława Kota, Ludwika Piotrowicza i Wacława Sobieskiego; był prezesem Koła Historyków Studentów na uczelni (1925–1927). Należał do Korporacji Akademickiej „Lauda” w Krakowie. W 1928 obronił na UJ pracę doktorską Walka stronnictw w pierwszych latach panowania Zygmunta III. W latach 1927–1930 był asystentem w Bibliotece Jagiellońskiej, następnie bibliotekarzem w Bibliotece Czartoryskich w Krakowie. W 1939 habilitował się na UJ na podstawie pracy Rzeczpospolita Polska w dobie sejmu inkwizycyjnego 1589-92 i został docentem w Katedrze Historii Polski Nowożytnej i Najnowszej. Był w gronie pracowników UJ aresztowanych w ramach Sonderaktion Krakau; więziony w Krakowie, Wrocławiu i obozach koncentracyjnych Sachsenhausen i Dachau, został zwolniony w styczniu 1941. Uczestniczył w tajnym nauczaniu uniwersyteckim.

    Edward Ignacy Jan Lepszy (ur. 1855 w Oświęcimiu, zm. 1932 w Krakowie) – malarz polski. Był bratem historyka sztuki, członka Polskiej Akademii Umiejętności Leonarda Lepszego.Muzeum Narodowe w Warszawie (MNW) – muzeum sztuki w Warszawie, założone w 1862 jako Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jedno z największych muzeów w Polsce i największe w Warszawie.

    Powrócił do pracy na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1945; pozostał docentem w Katedrze Historii Polski Nowożytnej i Najnowszej, w 1954 został profesorem nadzwyczajnym, w 1959 profesorem zwyczajnym. Pełnił funkcje dziekana Wydziału Historycznego (1952/1953), dwukrotnie prorektora (1953–1956, 1960–1962), rektora (od 1962). Od 1957 kierował Katedrą Historii Polski XVI-XVIII Wieku. Jako rektor nawiązał liczne kontakty z uczelniami zagranicznymi, przyczynił się do powstania filii uniwersytetu w Katowicach (1963), przewodniczył Komitetowi Jubileuszowemu 600-lecia uczelni. Wykładał dzieje reformacji i kontrreformacji, historię Pomorza Zachodniego, dzieje Wiosny Ludów na ziemiach polskich, stosunki polsko-szwedzkie; historię nowożytną Polski wykładał również w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Katowicach (1946–1952, kierując Katedrą Historii Polski). Był ponadto związany z Instytutem Bałtyckim w Gdańsku (1946–1950) i Instytutem Historii PAN (od 1953 kierownik Zakładu Dokumentacji, od 1962 pod nazwą Zakład Dokumentacji i Informacji Naukowej).

    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    W 1951 został powołany na członka-korespondenta Polskiej Akademii Umiejętności, w latach 1948–1952 był sekretarzem Komisji Historycznej PAU. Od 1950 był również członkiem Komisji Historycznej Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, a od 1963 przewodniczył Komisji Historycznej Oddziału PAN w Krakowie. Należał do Polskiego Towarzystwa Historycznego (od 1947 członek Zarządu, od 1951 wiceprezes), Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Komisji Historii Morskiej w Paryżu (wiceprezydent). Po wojnie współpracował z Radą Miejską Krakowa przy opracowaniu nowych nazw ulic. W 1953 organizował wystawę polskiego Odrodzenia w Muzeum Narodowym w Warszawie.

    Kontrreformacja – nurt w Kościele katolickim, który był okresem odnowy zapoczątkowanym soborem trydenckim oraz zakończonym wraz z wojną trzydziestoletnią. Czasami jest on uznawany jako odpowiedź na reformację.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    W latach 1925–1927 był członkiem Rady Naczelnej Związku Akademickiego Młodzież Wszechpolska. W tym okresie, w 1927 r. jako student UJ, kandydował na delegata na V Ogólny Zjazd Polskiej Młodzieży Akademickiej w Poznaniu z ramienia listy Bloku Ogólno-Narodowego (endecja). Jako bezpartyjny kandydat został wybrany do Sejmu PRL III kadencji w 1961, brał udział w pracach Komisji Oświaty i Nauki. Został odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1962) i Orderem Sztandaru Pracy I klasy (1964).

    Cmentarz Rakowicki – jeden z największych cmentarzy w Krakowie o powierzchni 42 ha. Położony jest w całości na terenie Dzielnicy I Stare Miasto.Konzentrationslager Sachsenhausen – niemiecki obóz koncentracyjny założony w lipcu 1936 w miejscowości Sachsenhausen (obecnie dzielnica Oranienburga) około 30 km na północ od Berlina. Funkcjonował do 22 kwietnia 1945.

    Zainteresowania naukowe Kazimierza Lepszego obejmowały historię Polski XVI wieku, historię marynistyki, historię kultury renesansowej, dzieje Krakowa, historię mieszczaństwa polskiego XVI wieku oraz biografistykę. W swojej pracy doktorskiej dokonał analizy elekcji Zygmunta Wazy w 1587, a w pracy habilitacyjnej omawiał kontakty tego króla z Habsburgami w sprawie ewentualnego przekazania im korony polskiej. Zainicjował szerokie badania nad polską polityką na Bałtyku. Interesował się dziejami poczty polskiej oraz myślą społeczną Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Współpracował z „Przeglądem Filatelistycznym”, był redaktorem „Kwartalnika Historycznego” (1939–1946) i „Odrodzenia i Reformacji” (od 1957). Wydał IV tom Archiwum Jana Zamoyskiego, kanclerza i hetmana wielkiego koronnego, obejmujący lata 1585–1588 (1948).

    Andrzej Piotr Modrzewski herbu Jastrzębiec, znany jako Andrzej Frycz Modrzewski (ur. 20 września 1503 roku w Wolborzu – zm. 1572 w Wolborzu) – polski twórca i pisarz polityczny okresu renesansu, znany w owym czasie również za granicą, sekretarz królewski, wyznawca irenizmu.Obóz koncentracyjny – miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

    Brał udział w pracach przygotowawczych do wydania Polskiego Słownika Biograficznego. Był od 1935 sekretarzem redakcji; po śmierci redaktora Władysława Konopczyńskiego przyczynił się do wznowienia wydawania Słownika i został jego drugim redaktorem naczelnym (1958). Funkcję tę pełnił do końca życia; pod jego redakcją ukazały się cztery tomy (do tomu X, początek litery „J”), poszerzono także tematykę biogramów o działaczy ruchu robotniczego i ludowego, przedstawicieli radykalnej inteligencji, techników.

    Leonard Jan Józef Lepszy (ur. 6 listopada 1856 w Krościenku, powiat Nowy Targ, zm. 29 lipca 1937 w Krakowie) – historyk sztuki złotniczej, inżynier górnik, członek Akademii Umiejętności w Krakowie (późniejszej Polskiej Akademii Umiejętności).International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Zmarł 30 maja 1964 o godzinie 3.45 nad ranem na zawał serca. Pogrzeb odbył się w Krakowie 2 czerwca 1964, pochowany na Cmentarzu Rakowickim (AC, wsch, 3).

    Opublikował ponad 180 prac naukowych.

    Publikacje[ | edytuj kod]

  • Oblężenie Krakowa przez arcyksięcia Maksymiliana (1929)
  • Prusy Książęce a Polska w latach 1576–1578 (1932)
  • Kraków i ziemia krakowska (1934, z Józefem Feldmanem i Romanem Grodeckim)
  • Strażnicy morza Stefana Batorego (1934)
  • „Dominium maris Baltici” Zygmunta Augusta (1946)
  • Dzieje floty polskiej (1947)
  • Zarys dziejów marynarki polskiej (1947)
  • Jan Zamoyski – wróg Habsburgów (z problematyki monografii o kanclerzu) (1949)
  • Organizacja sił zbrojnych na morzu za Zygmunta III (1952)
  • Andrzej Frycz-Modrzewski (1953)
  • Podłoże społeczno-gospodarcze Odrodzenia w Krakowie (1954)
  • Geneza i program społeczny radykalnego nurtu Braci Polskich (1956, z Anną Kamińską)
  • Polska w okresie drugiej wojny północnej, 1655-1660 (1957, redaktor)
  • Walka sejmowa o konfederację warszawską w roku 1587 (1959)
  • Dzieje UJ w latach 1364–1764 / L’Université Jagellonne d’hier, d’aujourd’hui et de demain / Jagiellonian University of Cracow: Past, Present and Future (1964, redaktor)
  • Studia z dziejów młodzieży Uniwersytetu Krakowskiego w dobie Renesansu (1964, redaktor)
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 2: K-O, Wrocław 1984
  • Pomorze Zachodnie (Pomorze Nadodrzańskie, łac. Pomerania, kasz. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern) – kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię, na południu w Brandenburgię, ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Bracia polscy (zwani również arianami, socynianami, antytrynitarzami) – wspólnota religijna, która wyodrębniła się w latach 1562–1565 z polskiego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, stanowiąca najbardziej radykalny odłam reformacji w Polsce powstały dzięki uchodźcom z południowej i zachodniej Europy (głównie włoscy antytrynitarze), prześladowanych przez katolicką inkwizycję oraz teologów ewangelickich. W 1658 uchwałą sejmu polskiego zostali oskarżeni o popieranie Szwedów podczas Potopu, a następnie zobligowani do przejścia na katolicyzm lub do opuszczenia Polski. Po wygnaniu z Polski kontynuowali działalność przede wszystkim w Siedmiogrodzie i Niderlandach. Ich ostatnie wspólnoty za granicą zanikły w 1803.
    Jan Sariusz Zamoyski (Jan Zamojski) herbu Jelita (ur. 19 marca 1542, zm. 3 czerwca 1605) – polski szlachcic, magnat, sekretarz królewski od 1565, podkanclerzy koronny od 1576, kanclerz wielki koronny od 1578 i hetman wielki koronny Rzeczypospolitej Obojga Narodów od roku 1581. Generalny starosta krakowski w latach 1580-1585, starosta bełski, międzyrzecki, krzeszowski, knyszyński, tykociński i dorpacki. Doradca króla Zygmunta II Augusta i Stefana Batorego. Główny przeciwnik sukcesora po Batorym, Zygmunta III Wazy. Humanista-mecenas, filolog i mówca.
    Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa (TMHiZK) powstało 21 listopada 1896, a swą działalność rozpoczęło z dniem 1 stycznia 1897.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.