• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kazimierz IV Jagiellończyk



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Książ (niem. Fürstenstein) – zespół rezydencjalny znajdujący się w województwie dolnośląskim w Wałbrzychu w dzielnicy Książ, na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego, wchodzi także w skład Szlaku Zamków Piastowskich. Obejmuje trzeci co do wielkości zamek w Polsce (po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu). Jego niewielka część, w tym znajdujący się w części centralnej zamek piastowski, jest udostępniona zwiedzającym. Zespół zamkowy stanowi administracyjnie część miasta Wałbrzych.Wielki mistrz – tytuł nadawany przełożonemu w większości zakonów rycerskich (np. w zakonie templariuszy, zakonie joannitów), naczelnikowi niektórych organizacji religijnych bądź para-religijnych (np. masońskich) oraz przewodniczącemu kapituły niektórych orderów (np. Order Krzyża Ziemi Maryjnej). Wielki mistrz posiadał szerokie kompetencje w sprawach dotyczących zakonu lub bractwa jako całości. Stanowisko wielkiego mistrza było obsadzane w drodze wyboru spośród członków danej organizacji.
    Pieczęć woskowa Kazimierza Jagiellończyka z 1455 roku
    Kazimierz IV Jagiellończyk na obrazie Marcello Bacciarelliego

    Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis, biał. Казімір I Ягелончык (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 14401492, król Polski w latach 14471492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Pomorze Gdańskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii, przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.

    Piotr z Chrząstowa - Piotr Chrząstowski herbu Kościesza, syn Imrama (ur. ?, zm. 19 stycznia 1452) – biskup przemyski (1436 –1452). Po studiach odbytych w Akademii Krakowskiej w 1430 został kanonikiem krakowskim oraz prepozytem parafii św. Floriana w Krakowie. 9 marca 1436 został prekonizowany biskupem przemyskim wbrew woli kapituły przemyskiej. Jako biskup przemyski dbał o rozwój życia religijnego oraz o ekonomiczne podstawy tej diecezji. Ponadto powiększył skład miejscowej kapituły. Erygował nowe parafie. Przeniósł rezydencję biskupów przemyskich z Krosna do Brzozowa. Aktem z 25 czerwca 1448 Piotr Chrząstowski darował Pałac Biskupi w Krośnie dziedzicowi Jedlicza Mikołajowi Żarnowieckiemu na czas jego życia, zobowiązując jego bliskich, by po śmierci dziedzica, budynek przekazali biskupowi przemyskiemu. Tak też się stało i pałac przeszedł pod bezpośrednią opiekę biskupów przemyskich. Założył też osadę zwaną początkowo od jego imienia - Piotrawin. W Muzeum Narodowym w Krakowie przechowywany jest witrażyk z połowy XV w. z jego herbem (Kościesza z infułą i pastorałem).Chanat Krymski (Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Półwyspie Krymskim, istniejące od XV do XVIII wieku, pod panowaniem tatarskich chanów.

    Spis treści

  • 1 Dzieciństwo
  • 2 Kazimierz Jagiellończyk jako wielki książę litewski
  • 2.1 Objęcie tronu wielkoksiążęcego
  • 2.2 Rządy na Litwie w latach 1440-1444
  • 2.3 Sprawa litewska w czasach bezkrólewia w Polsce w latach 1444-1447
  • 2.4 Unia personalna Litwy z Polską (1447-1492)
  • 2.5 Gospodarka Litwy
  • 3 Kazimierz Jagiellończyk jako król Polski
  • 3.1 Wojna trzynastoletnia
  • 3.2 Spór z papiestwem i integracja terytorialna państwa
  • 3.3 Walka o sukcesję czeską z Maciejem Korwinem
  • 3.4 Wojna popia o biskupstwo warmińskie
  • 3.5 Stosunki z Turcją i Krymem
  • 3.6 Walka o Węgry pomiędzy Jagiellonami i Habsburgami
  • 3.7 Wzrost znaczenia szlachty kosztem miast
  • 4 Kultura w czasach króla Kazimierza
  • 5 Małżeństwo i potomstwo
  • 5.1 Genealogia
  • 6 Zobacz też
  • 7 Uwagi
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • Malbork (łac. Mariaeburgum, Mariae castrum, Marianopolis, niem. Marienburg) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim nad Nogatem. Siedziba powiatu malborskiego.Mikołaj V (łac. Nicolaus V, właśc. Tommaso Parentucelli; ur. 15 listopada 1397 w Sarzana, zm. 24 marca 1455 w Rzymie) – papież w okresie od 6 marca 1447 do 24 marca 1455.

    Dzieciństwo[]

    Kazimierz Andrzej Jagiellończyk urodził się 30 listopada 1427. Był najmłodszym, trzecim, synem Władysława Jagiełły i jego czwartej żony, Zofii Holszańskiej, córki kniazia Andrzeja Holszańskiego. W chwili narodzin syna Władysław Jagiełło miał 65 lat. Jego żona, młodsza od króla o 48 lat, była podejrzewana o zdradę. Dopiero uroczysta przysięga, że jest niewinna, oczyściła ją z zarzutów.

    Kutná Hora (niem. Kuttenberg) – stolica powiatu Kutná Hora w kraju środkowoczeskim, w Czechach w odległości ok. 65 km od Pragi. Populacja miasta wyniosła w 2003 r. 21 218 mieszkańców.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

    Kazimierz Jagiellończyk został ochrzczony 21 grudnia 1427. Imię odziedziczył po starszym bracie Kazimierzu, który urodził się i zmarł w 1426. Na urodziny przyszłego króla biskup Stanisław Ciołek dokomponował do utworu Mikołaja z Radomia panegiryczną kontrafakturę Hystorigraphi aciem mentis, opiewającą, oprócz nowo narodzonego Kazimierza, także parę królewską. Królewicz wychowywany był pod czujnym okiem matki i opiekunów, głównie podkanclerzego Wincentego Kota, oraz rycerza Piotra z Rytra. Był, jak na owe czasy, dość dobrze wykształcony, znał historię swego rodu, języki polski i ruski, a ponadto ćwiczył tężyznę fizyczną. Uwielbiał polowania, dlatego w późniejszych latach często wyjeżdżał na nie do litewskich puszcz. Jako król często polował na żubry m.in. w Puszczy Grodzkiej i Puszczy Bielskiej, której pozostałości obecnie zaliczane są do Puszczy Białowieskiej.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Bitwa pod Grunwaldem (w literaturze niemieckiej pierwsza bitwa pod Tannenbergiem) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu państewek na Śląsku, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państewek Rzeszy), pod dowództwem wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena, a połączonymi siłami polskimi i litewskimi (złożonymi głównie z Polaków, Litwinów i Rusinów) wspieranymi lennikami obu tych krajów (Hospodarstwo Mołdawskie, Księstwo Mazowieckie, Księstwo Płockie, Księstwo Bełskie, Podole i litewskie lenna na Rusi) oraz najemnikami z Czech, Moraw i z państewek ze Śląska oraz uciekinierami ze Złotej Ordy i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły.

    Po śmierci Władysława Jagiełły w 1434 na tron polski wstąpił starszy brat Kazimierza, dziesięcioletni Władysław. Opiekę nad małoletnimi synami zmarłego króla sprawował biskup krakowski, Zbigniew Oleśnicki, niechętny wobec młodszego Kazimierza i sprawujący w latach małoletniości króla faktyczną władzę w Królestwie. Przeciwwagę dla pozycji Oleśnickiego stanowili panowie wielkopolscy, królowa wdowa Zofia Holszańska, Jan Szafraniec oraz Spytko III z Melsztyna. Po śmierci cesarza i króla czeskiego Zygmunta Luksemburczyka, to właśnie królowa Zofia, Szafraniec i Spytko nalegali w 1438, by królewicz udał się do Czech w celu objęcia tronu, gdy który 11-letni Kazimierz Jagiellończyk został wybrany na króla czeskiego przez część stanów czeskich (głównie utrakwistów), które starały się nie dopuścić do objęcia tronu praskiego przez Albrechta Habsburga. Na skutek przegranej w listopadzie w bitwie pod Żelenicami oraz przegranej w 1439 roku polskiego stronnictwa prohusyckiego w bitwie pod Grotnikami i śmierci Spytka z Melsztyna oraz wyraźnego sprzeciwu niechętnego wobec czeskich reform Kościoła stronnictwa Zbigniewa Oleśnickiego, Jagiellończyk zrezygnował z władzy w Czechach.

    Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.Puszcza Białowieska – kompleks leśny położony na terenie Polski i Białorusi, odznaczający się dużymi walorami przyrodniczymi i historycznymi. W Puszczy Białowieskiej zachowały się ostatnie fragmenty lasu o charakterze pierwotnym. Tutaj mieszka największa populacja wolnego żubra na świecie.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Henryk Reuss von Plauen (zm. 1470 na zamku w Morągu) – wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1469-1470. Siostrzeniec Ludwika von Erlichshausena.
    Księstwo siewierskie (łac. Ducatus Severiensis; nazwa użyta po raz pierwszy w 1341 roku) - od XIV wieku księstwo we władaniu Piastów: opolsko - raciborskich, bytomskich i cieszyńskich, zależnych od państwa czeskiego. W latach 1312 - 1790 samodzielne księstwo, pod panowaniem książąt siewierskich, którymi od 1443 byli kolejni biskupi krakowscy.
    Horodek (biał. Гарадок, pol. Gródek) – miasteczko na Białorusi, w rejonie mołodeczańskim obwodu mińskiego.
    Wołyń (ukr. Волинь) – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego oraz północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.
    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.
    Wołga (ros. Волга, mar. Jul, tat. Idel, łac. Rha) – wielka rzeka w Rosji przeduralskiej. Długość – 3531 km, powierzchnia zlewni – 1380 tys. km², średni roczny przepływ u ujścia 8060 m³/s (254,35 km³ rocznie). Największa i najdłuższa rzeka Europy i Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa na świecie rzeka uchodząca do jeziora. Płynie wyłącznie przez Rosję, tylko skrajne wschodnie ramię delty – Kigacz wyznacza granicę z Kazachstanem. W wyniku prowadzonej w czasach radzieckich budowy licznych zbiorników retencyjnych i regulacji koryta, bieg Wołgi został skrócony o ponad 160 km.
    Piotr z Oporowa herbu Sulima (ur. ok. 1405 r., zm. 2 maja 1467) – wojewoda łęczycki od 1454, polski polityk, aktywny zwłaszcza za panowania Kazimierza Jagiellończyka.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.115 sek.