• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Katowice - stacja kolejowa



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Ostrawa (czes.: Ostrava, niem.: Ostrau) – miasto w Czechach na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy. Miasto leży przy północnym wejściu Bramy Morawskiej.Oświęcim – stacja kolejowa w Oświęcimiu, w województwie małopolskim, w Polsce. Jest to stacja węzłowa, linia kolejowa nr 138 z Katowic krzyżuje się tutaj z linią kolejową nr 94, łączącą stację Kraków Płaszów.

    Katowice – największa stacja węzłowa i najważniejsza stacja kolejowa Katowic, położona w centralnej części miasta, w województwie śląskim, w Polsce. Powstała ona 3 października 1846 jako przelotowa stacja Kolei Górnośląskiej, która z biegiem czasu przekształciła się w jeden z największych i najważniejszych węzłów kolejowych w Polsce, z którego główne linie odchodzą w czterech kierunkach, tj. do Warszawy Centralnej, Legnicy, Oświęcimia i Zwardonia. Odjeżdżają z niej pociągi wszystkich kategorii, w tym Twoich Linii Kolejowych, InterCity, Express InterCity i Express InterCity Premium, a także pociągi międzynarodowe. Według klasyfikacji PKP dworzec ma najwyższą kategorię Premium. Stacja przynależy do Zakładu Linii Kolejowych PKP Polskich Linii Kolejowych w Sosnowcu.

    Ulica Tadeusza Kościuszki w Katowicach – jedna z najważniejszych arterii komunikacyjnych Katowic, jest najdłuższą ulicą w Katowicach. Biegnie przez dzielnice: Śródmieście, Brynów-Osiedle Zgrzebnioka, Piotrowice-Ochojec do Mikołowa (zmiana nazwy na ul. Katowicką).Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.

    Znajdujący się na stacji główny dworzec, położony w Śródmieściu przy pl. Szewczyka 2, oddany do użytku 29 października 2012, jest jednym z największych i najważniejszych tego typu obiektów w Polsce i według klasyfikacji PKP ma najwyższą kategorię Premium. Jest on obiektem wielofunkcyjnym, składającym się z licznych placówek usługowych, powiązanym komunikacyjnie z komunikacją miejską oraz indywidualną, a także z Galerią Katowicką.

    Legnica - główna osobowa węzłowa stacja kolejowa w Legnicy, położona na linii nr 275 z Wrocławia do Gubinka, stanowiąca jednocześnie początek linii do Katowic, Jerzmanic i Rudnej. Zatrzymują się na niej wszystkie rodzaje przejeżdżających pociągów.Załęże (niem. Zalenze) – dawniej samodzielna gmina, od 1924 dzielnica Katowic, położona w północno-zachodniej części miasta, ciągnąca się wzdłuż ulicy Gliwickiej, od centrum Katowic, aż do granicy z Chorzowem. Zabudowania stanowią w przeważającej części kamienice i zaniedbane zabytkowe familoki. Jest to jedna z najstarszych dzielnic Katowic.

    W roku 2018 stacja obsługiwała ok. 36 100 pasażerów na dobę, co dawało jej 9. miejsce w Polsce.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Powstanie i rozbudowa stacji do XX w.
  • 1.2 Przebudowa starego dworca, lata międzywojenne i elektryfikacja
  • 1.3 Przebudowa stacji i budowa brutalistycznego dworca (lata 70. XX w.)
  • 1.4 Budowa kompleksu komunikacyjno-handlowego (początek XXI w.)
  • 2 Infrastruktura
  • 2.1 Dworce
  • 2.1.1 Główny dworzec (pl. Szewczyka)
  • 2.1.2 Południowy budynek (pl. Oddziałów Młodzieży Powstańczej)
  • 2.1.3 Pawilon południowo-wschodni (ul. Konopnickiej)
  • 2.2 Linie kolejowe
  • 2.3 Perony i przejścia podziemne
  • 2.4 System informacji pasażerskiej
  • 2.5 Urządzenia sterowania ruchem kolejowym
  • 2.6 Lokomotywownia
  • 2.7 Kompleks budynków dawnego Śląskiego Zakładu Przewozów Regionalnych
  • 2.8 Wieże ciśnień
  • 3 Ruch pociągów pasażerskich
  • 3.1 Pociągi osobowe
  • 3.2 Pociągi dalekobieżne
  • 3.3 Historia połączeń pasażerskich
  • 3.4 Historyczne czasy przejazdu ze stacji Katowice
  • 4 Powiązania komunikacyjne
  • 5 Plany na przyszłość
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • 8 Linki zewnętrzne
  • Historia[ | edytuj kod]

    Powstanie i rozbudowa stacji do XX w.[ | edytuj kod]

    Budynek dworca przy ul. Dworcowej z 1859 (przed rozbudową)

    Powstanie stacji w Katowicach wiązało się z rozwojem przemysłu na terenie Górnego Śląska od połowy XVIII w., kiedy to rządy nad regionem przejęło Królestwo Prus w wyniku zwycięskiej wojny z państwem Habsburgów. Brakowało natomiast dobrych dróg transportowych, w tym niedostateczna była sieć rzek żeglownych.

    Konurbacja górnośląska (katowicka, śląska, śląsko-dąbrowska) – konurbacja w południowej Polsce, w województwie śląskim, położona w większości na Wyżynie Śląskiej. W skład konurbacji wchodzą historyczne tereny Górnego Śląska, Zagłębia Dąbrowskiego oraz Jaworzna.Plac Andrzeja – plac usytuowany w Śródmieściu Katowic. Położony jest na styku ulic: Mikołaja Kopernika (od południa), Marii Skłodowskiej-Curie (od wschodu) oraz Andrzeja (od północy). Od strony wschodniej znajduje się wylot ulicy Krzywej. Od strony zachodniej sąsiadują budynki aresztu śledczego i sądu okręgowego.

    Na początku XIX w. wraz z pojawieniem się transportu kolejowego powstały pierwsze inicjatywy połączenia regionu z Wrocławiem, które pierwotnie omijały Katowice. W 1836 radca F.T. Krause przedstawił projekt połączenia Górnego Śląska z Wrocławiem i dalej do Berlina lub Drezna. Na Górnym Śląsku przebieg linii wytyczono przez miasta: Gliwice, Zabrze, Świętochłowice i Mysłowice. Rok później utworzono Spółkę Akcyjną Kolei Górnośląskiej. W tym samym roku prowadzono prace geodezyjne na odcinku SiemianowiceRoździeńNowy Bieruń, lecz później ten przebieg został zmieniony, prawdopodobnie wskutek starań Franciszka Wincklera, który przeniósł do Katowic zarząd swoich dóbr. 5 kwietnia 1841 powołano Towarzystwo Kolei Górnośląskiej. Linię WrocławMysłowice oddawano do użytku etapami, z czego odcinek ŚwiętochłowiceKatowiceMysłowice 3 października 1846.

    Częstochowa, Częstochowa Osobowa – największa stacja kolejowa Częstochowy, znajduje się w śródmieściu. Jest jednym z najnowocześniejszych dworców kolejowych w Polsce. W klasyfikacji PKP należy do dworców kategorii A, czyli obsługujących ponad 2 miliony pasażerów rocznie.Wacław Kłyszewski (ur. 7 września 1910 w Warszawie, zm. 22 listopada 2000 tamże) – polski architekt, przedstawiciel modernizmu, członek Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (1936); jeden z najwybitniejszych architektów doby modernizmu w Polsce, członek autorskiego zespołu architektów „Tygrysy” (1936), laureat Honorowej Nagrody SARP (1968).

    Stacja Katowice powstała w szczerym polu, w połowie długości między wsiami Dąb i Szopienice. Pierwszy budynek dworca na stacji był prymitywnym obiektem z muru pruskiego. Stał on na obszarze obecnego dworca, a rozebrano go jeszcze w XIX w. Dzięki lokalizacji tej stacji nastąpił szybki rozwój Katowic, a także wybudowano nowe zakłady przemysłowe.

    Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.Tarnowskie Góry (śl. Tarnowský Góry, niem. Tarnowitz, czes.: Tarnovské Hory, Tarnovice, łac. Montes Tarnovicenses) – miasto i gmina w południowo-zachodniej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu tarnogórskiego, na północnym krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), historycznie na Górnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

    Kolej Górnośląska 1 grudnia 1852 uruchomiła linię łączącą Katowice z Murckami (prowadzącą do najstarszej kopalni węgla kamiennego na Górnym Śląsku) przez Ligotę, którą dzierżawiła Kolej Wilhelma. Sama zaś stacja stała się węzłem kolejowym. Kolej Wilhelma w późniejszym okresie linię przedłużyła z Nędzy do Ligoty.

    Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).Zawiercie – stacja kolejowa w Zawierciu, w województwie śląskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP oznaczona kategorią B (roczna odprawa w przedziale 1 - 2 mln ludzi). Jest jednym z największych dworców kolejowych w województwie śląskim.

    W wyniku porozumienia Kolei Górnośląskiej i Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w czerwcu 1858 rozpoczęto budowę łącznika między Ząbkowicami a Szopienicami. Uroczyste otwarcie linii Katowice – Ząbkowice odbyło się 24 sierpnia 1859, a dwa dni później linię przekazano do użytku publicznego. Odcinek ten pozwolił uniknąć kłopotliwej zmiany kierunku jazdy oraz ominąć teren Cesarstwa Austriackiego dla pociągów jadących w kierunku Warszawy. Wraz z budową powyższego odcinka powstał nowy budynek dworca (obecnie część starego dworca), hala odpraw celnych i parowozownia wodna wraz ze stacją wodną (okolice obecnej wieży ciśnień).

    Osiedle Tysiąclecia (Osiedle im. Tysiąclecia Państwa Polskiego, potocznie Tauzen) − osiedle mieszkaniowe oraz dzielnica Katowic, położona w północno-zachodniej części miasta, w zespole dzielnic północnych, między Dębem, Załężem i miastem Chorzowem, na terenie historycznej gminy Dąb oraz wschodniej części Klimzowca.Express InterCity Premium (skrót EIC Premium) – nazwa pociągów kategorii InterCity uruchamianych przez spółkę PKP Intercity. Pociągi będą składały się z ED250, które będą kursować na CMK z prędkością 200 km/h.

    Dobudowano też lokalne łącznice z głównej stacji. Są to:

  • Katowice – Wełnowiec (otwarta 1 grudnia 1859);
  • Katowice – Ferdinandgrube (kopalnia Katowice; otwarta 1864);
  • Katowice – Huta Baildon (1869).
  • Dzięki uzyskaniu dogodnego połączenia w głąb Prus, a także z Galicją, Czechami i Królestwem Polskim Katowice stały się ważnym nadgranicznym węzłem kolejowym, który odgrywał znaczną rolę w ruchu towarowym we wszystkich kierunkach. O jego roli świadczy chociażby udział katowickiego węzła w obrocie towarowym w połowie XIX w., tj. średnio 30% eksportowanego węgla, 70% żelaza oraz 60% cynku. Przez stację przejeżdżały również prawie wszystkie transporty zboża przeznaczonego dla Górnego Śląska.

    Nice-Ville – główna stacja i dworzec kolejowy w Nicei, w południowej Francji znajdująca się na linii kolejowej Marsylia – Ventimiglia. Stacja otwarta została w 1867 roku.City by bike – system wypożyczalni rowerów miejskich w Katowicach działający od 2010 roku. W skład systemu wchodzą 3 bezobsługowe stacje oraz 40 rowerów, a jego operatorem jest Nextbike.

    Stacja ta ze względu na stale wzrastający ruch pasażerów w 1870 była drugą (po Wrocławiu) największą stacją Kolei Górnośląskiej pod względem liczby podróżnych. W 1855 ze stacji w pociągach Kolei Górnośląskiej odjeżdżało 6988 osób (średnio 19,14 pasażerów dziennie), w 1860 w klasie I-III 36 356 pasażerów, a w klasie IV 7764 podróżnych (średnio 121,47 osób dziennie), natomiast w 1870 odpowiednio 81 716 i 70 399 osób (średnio 419,96 pasażerów dziennie). Z pociągów kolei Wilhelma odpowiednio w I-III i IV klasie w 1860 korzystało 11 737 i 7084 pasażerów, w 1865 7527 i 27 560 pasażerów, a w 1870 10 089 i 35 222 osób. W pociągach Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej kursowało w 1860 37 581, w 1865 35 164, a w 1870 44 866 osób. Łącznie w 1870 średnio ze stacji korzystało 1250 osób. Pod względem ruchu towarowego głównym towarem przewożonym w II połowie XIX w. były produkty przemysłu górniczego i hutniczego. W 1870 na liniach Kolei Górnośląskiej ze stacji wywieziono 1 425 745 cetnarów towarów, a na Kolei Wilhelma 835 855 cetnarów. Zarówno wielkość ruchu pasażerskiego, jak i towarowego oraz znaczenie stacji w systemie komunikacji kolejowej Górnego Śląska stanowił jeden z czynników miastotwórczych Katowic, które w 1865 uzyskały prawa miejskie.

    Monarchia Habsburgów – nazwa określająca związek państw będących w unii personalnej, którego władca z rodziny Habsburgów był jednocześnie arcyksięciem Austrii, królem Czech, królem Węgier oraz władcą podległych im księstw. Związek istniał w latach 1526–1804. Część państw Monarchii Habsburgów należało do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a jako król Czech, władca monarchii był elektorem przy elekcji króla Niemiec (który następnie był intronizowany na Cesarza). Zazwyczaj władca Monarchii był wybierany na Cesarza Narodu Niemieckiego. Monarchia Habsburgów została przekształcona w Cesarstwo Austrii 11 sierpnia 1804, a dwa lata później dwucesarz Franciszek II Habsburg rozwiązał Święte Cesarstwo Rzymskie.PKP Cargo SA – operator kolejowych przewozów towarowych, funkcjonujący od 2001 roku. Do 30 października 2013 roku był publicznym operatorem kolejowych przewozów towarowych.

    Przebudowa starego dworca, lata międzywojenne i elektryfikacja[ | edytuj kod]

    Stary dworzec kolejowy w czasie II wojny światowej

    Szybki rozwój miasta wymagał dalszej rozbudowy stacji, co uniemożliwiała powstała zabudowa miejska. W tym celu stację rozdzielono na pasażerską (na wysokości dworca przy ul. Dworcowej) i towarową (na wysokości obecnego dworca). Wybudowano również nową, istniejącą do dziś parowozownię wachlarzową.

    Ulica Raciborska w Katowicach – jedna z ważniejszych ulic w katowickiej dzielnicy Śródmieście, swą nazwę wzięła od miasta Raciborza.Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa (PZITB) - polska organizacja pozarządowa o charakterze naukowo-technicznym i zawodowym, zrzeszająca inżynierów, techników, studentów oraz uczniów szkół budowlanych.

    W latach 1906–1908 rozbudowano istniejący budynek dworcowy w stylu modernizmu historycznego. Główny gmach pełnił funkcje administracyjne, a podróżni byli obsługiwani w dwóch bocznych halach. Stacja miała 7 peronów, z czego wejście na perony 6. i 7. odbywało się od strony ulicy Kościuszki, a pozostałe miały przejścia podziemne.

    InterCity (skrót IC) – kategoria pociągów uruchamianych przez przewoźników kolejowych w wielu krajach Europy (w Polsce przez spółkę PKP Intercity pod nazwą Express InterCity).Dąbrowa Górnicza Ząbkowice – stacja kolejowa w Dąbrowej Górniczej, w województwie śląskim, w Polsce. Znajduje się w dzielnicy Ząbkowice. U schyłku XIX wieku, stacja Ząbkowice była jedną ze stacji Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Budynek stacji otworzono 13 grudnia 1847 roku. Na stacji znajdują się trzy perony, ale oprócz nich jest jeszcze jeden obecnie całkowicie nieczynny i zarośnięty, z którego odchodziły pociągi do Brzezin Śląskich. Do listopada 2011 roku działała tutaj kasa biletowa, była to najdłużej utrzymana kasa biletowa w Dąbrowie Górniczej, obecnie wszystkie kasy na dworcach w Dąbrowie są zamknięte.

    W latach międzywojennych, po przyłączeniu Katowic do Polski, stacja ta nadal odgrywała ważną rolę w systemie komunikacji kolejowej. W 1929 sprzedano 5 407 313 biletów na pociągi pasażerskie oraz wwieziono i wywieziono 1 091 382 ton węgla i 1 120 423 ton innych towarów.

    We wrześniu 1939, w wyniku ataku Niemiec na Polskę i zajęciu Katowic, stacja przeszłą w zarząd niemiecki. W 1945 wycofujące się wojska niemieckie wysadziły wieżę ciśnień na stacji. Nową, istniejącą do dziś, ukończono w 1951. W latach 50. XX w. ze stacji odprawiono pierwsze pociągi elektryczne. Linię Gliwice – Katowice – Sosnowiec Główny zelektryfikowano 1 czerwca 1957. Elektryfikacja pozwoliła na przyspieszenie pociągów na trasie do Katowic, przez co czas przejazdu pociągów spadł poniżej czterech godzin. W latach 60. ekspres Górnik pokonywał trasę w 3 godziny 27 minut (prędkość handlowa wynosiła wówczas 92,2 km/h).

    Bytom (łac. Bitom, Bithom, niem. Beuthen, śl-niem. Beuthn, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji górnośląskiej.Imielin – to miasto i gmina położone na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim, na obszarze Pagórów Jaworznickich, nad Imielanką i Przemszą, w południowo-wschodniej części GOP. Oddalone 18 km od Katowic. Zajmuje obszar 2804 ha, graniczy z Mysłowicami na północy, Chełmem Śląskim na południu, Jaworznem na wschodzie i Lędzinami na zachodzie.

    Przebudowa stacji i budowa brutalistycznego dworca (lata 70. XX w.)[ | edytuj kod]

    Trzeci dworzec (1973)

    Decyzja o budowie w Katowicach nowego dworca zapadła w połowie lat 50. XX wieku, gdy stary dworzec znajdujący się przy ulicy Dworcowej okazał się za mały dla tak dużego miasta – tylko część budynku była użytkowana w ruchu pasażerskim, a dodatkowo według wyliczeń jednocześnie w obiekcie mogło znajdować się maksymalnie 1500 osób. Oprócz małej przestrzeni na dworcu problemem było też to, że tylko jeden peron był w stanie przyjmować długie pociągi – same perony i przejścia podziemne stały się zbyt wąskie, natomiast układ torowy poważnie spowalniał przejeżdżające pociągi. Początkowo planowano wzniesienie nowego obiektu w innym miejscu, gdyż rozbudowa wymagałaby zarówno wyburzenia kamienic wzdłuż ulicy Wojewódzkiej, jak i też nie byłoby miejsca na przyszły dworzec autobusowy. Zaproponowano dwa rozwiązania: wybudowanie nowego obiektu na zachód od istniejącego dworca bądź zmiana całego układu kolejowego w celu lokalizacji nowego dworca w północnej części śródmieścia, w pobliżu huty Baildon. Druga opcja, pozwalająca m.in. na lepsze skomunikowanie kolei z komunikacją miejską, została odrzucona ze względu na zbyt wysokie koszty i długi okres jej realizacji. Ostatecznie w październiku 1955 zdecydowano o budowie nowego obiektu na terenie dworca towarowego, którego to funkcję zaczęła pełnić stacja Katowice Muchowiec, położona na południe od centrum Katowic.

    Wisła Głębce – otwarta 3 września 1933 roku stacja kolejowa w Wiśle-Głębcach, w województwie śląskim, w Polsce.Gliwice – węzłowa stacja kolejowa w Śródmieściu Gliwic przy ul. Bohaterów Getta Warszawskiego 12. Dworzec kolejowy w Gliwicach jest drugim pod względem wielkości dworcem kolejowym Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, według kategoryzacji PKP oznaczony kategorią A.

    Na początku 1956 projekt przebudowy stacji był gotowy. Zakładał on rozbicie prac na część torową i budowlaną. Wielkość wyburzeń oceniono na 190 000 m³, a łączny koszt budowy stacji wyceniono na 167 000 tys. zł. Pierwsze dwa perony oddano do użytku w 1958 (peron 11 i 12; obecnie 1 i 2). Powstał też tymczasowy pawilon od strony ulicy Stawowej. W czerwcu 1964 oddano do użytku zachodnie przejście podziemne, a także pawilon od strony placu Oddziałów Młodzieży Powstańczej. Rok później otwarto peron 13 (obecnie peron 3), a w 1968 peron 14 (4) i pawilon od strony ulicy Kościuszki. Pod tym peronem znajdowała się hala z poczekalnią i dodatkowymi kasami biletowymi.

    Żywiec – stacja kolejowa w Żywcu, w województwie śląskim, w Polsce, posiadająca według klasyfikacji PKP kategorię C.Trzebinia – stacja kolejowa w Trzebini, w województwie małopolskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego.
    Dworzec w 2006

    W tym samym czasie, w 1959 został rozstrzygnięty konkurs SARP na nowy budynek dworca kolejowego, a w ocenie jury praca zespołu „Tygrysów”, w skład którego wchodzili: Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki, została określona jako „wybitnie wyróżniająca się spośród innych opracowań...”. Najwcześniej, bo w 1964, powstał pawilon od strony placu Andrzeja. Pod konstrukcję głównego gmachu zburzony został kwartał budynków w rejonie ulic 3 Maja, Młyńskiej i Stawowej zabudowany eklektycznymi kamienicami. Budowę całego dworca wraz z peronami i przejściami podziemnymi ukończono w 1972.

    Kolej Warszawsko-Wiedeńska (Варшавско-Венская железная дорога) – linia kolejowa łącząca Warszawę z granicą zaboru austriackiego (Galicją). Była pierwszą linią kolejową na ziemiach ówczesnego Królestwa Polskiego i drugą w Imperium Rosyjskim. Pierwszy odcinek wybudowano w 1845 roku, a w 1912 została upaństwowiona przez władze rosyjskie.Mur pruski jest to rodzaj ściany szkieletowej, inaczej ryglowej, ramowej lub fachówki (z niem. Fachwerk), wypełnionej murem z cegły, często mylona z szachulcem, czyli ścianą szkieletową z wypełnieniem gliniano-słomianym lub gliniano-trzcinowym. Jego konstrukcja drewniana jest widoczna, często impregnowana i może być traktowana jako element dekoracyjny. Ceglane pola elewacji, zwykle już w trakcie użytkowania budynku, mogły ulegać tynkowaniu i bieleniu, co nadawało im pozorny wygląd bielonej elewacji szachulcowej.

    Budynek uchodził za najlepszy w Polsce przykład nurtu w architekturze zwanego brutalizmem. Architekci przy konstrukcji wykorzystali bardzo efektowne ówcześnie formy wielkich betonowych kielichów, które podtrzymywały strop górnej hali. Ich zastosowanie wynikało z górniczych ekspertyz. Budynek był dwukondygnacyjny i miał 140 m długości oraz 53 m szerokości. Kubatura obiektu wynosiła 76 314 m³, natomiast pojemność pomieszczeń obliczono na 25 tys. osób. Pomiędzy kondygnacjami, na wysokości istniejących tuneli dla podróżnych, wprowadzono równoległy do torów pasaż, w którym łączyły się obydwie kondygnacje dworca (w tym poprzez ruchome schody) oraz trzy przejścia na perony. Był on wyposażony w różnego rodzaju punkty usługowe. W dolnej kondygnacji znajdowała się kasa, restaurację, bar, toalety, biuro rzeczy znalezionych, przechowalnię bagażu oraz hotel dzienny połączony z poczekalnią na piętrze. W górnej kondygnacji prócz dużej poczekalni i kas biletowych znajdowała się m.in. kawiarnia, kioski, poczta, pomieszczenia biurowe oraz biura informacji. Taki układ obiektów był przewidziany ze względu na separację osób udających się na stację pieszo, bez bagażu (górna kondygnacja) oraz tych, którzy dojeżdżali i transportowali bagaż samochodami (parter). Przy stacji mieścił się dworzec autobusowy obsługujący całą konurbację górnośląską, natomiast w okolicy zlokalizowany był międzynarodowy dworzec autobusowy.

    Baureihe 614 (w Polsce VT614 lub SN84) – spalinowy zespół trakcyjny, napędzany silnikami Diesla. W latach 1971–1975 wyprodukowano łącznie 42 egzemplarze, dla Deutsche Bahn. Były przeznaczone do ruchu lokalnego jak i międzyregionalnego, głównie z powodu prędkości maksymalnej wynoszącej 140 km/h. Chrzanów – miasto w woj. małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chrzanów. Wchodzi w skład Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.

    Już dwa lata od otwarcia nowego dworca, w 1974 ze stacji skorzystało 200 milionów pasażerów, co daje wzrost o ponad 220% w porównaniu z 1947, kiedy to liczba pasażerów korzystających ze stacji wynosiła 89 mln. W 1974 w strukturze przewozów pasażerskich dominowały dojazdy do szkół i pracy, które stanowiły 71% ogółu pasażerów.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Województwo śląskie – jednostka samorządu terytorialnego i jednostka podziału administracyjnego Polski o powierzchni 12 333,09 km², położona na obszarze Niziny Śląskiej, Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, Kotliny Oświęcimskiej, Pogórza Zachodniobeskidzkiego, Beskidów Zachodnich. Obejmuje wschodnią część historycznych ziem Górnego Śląska i część zachodniej Małopolski, w tym Zagłębie Dąbrowskie, Zagłębie Krakowskie, Żywiecczyznę i Częstochowę. Zamieszkuje je 4,62 mln osób. Jest województwem o najwyższym stopniu urbanizacji i gęstości zaludnienia. Siedzibą władz województwa są Katowice.

    Początkowo dworzec był reprezentacyjnym miejscem miasta, jednak od dawna nieremontowany oraz uzupełniony o przypadkowe elementy we wnętrzu hallu stracił swój pierwotny blask. Kapitalny remont pierwotnie zaplanowano na rok 2008, lecz powstały też plany zburzenia budynku dworca i zbudowania na jego miejscu nowego obiektu. Pomysł ten podzielił zarówno architektów, jak i też mieszkańców miasta. Krytycy budowli uważali, że była ona niefunkcjonalna, źle wkomponowana w otoczenie i przytłacza okoliczną dziewiętnastowieczną zabudowę. Ostatecznie podjęto decyzję o rozbiórce hali, która rozpoczęła się w 2010. Ostatni, szesnasty kielich dworca wyburzono 11 stycznia 2011.

    Ostrava hlavní nádraží (pol. Ostrawa Główna) – główny dworzec kolejowy w Ostrawie (Przywozie) w Czechach na Morawach przy historycznych granicach ze Śląskiem Cieszyńskim i Opawskim. Początki dworca sięgają 1847, jako części Trakcji Północnej cesarza Ferdynanda. W latach 60. XIX doszło do rozszerzenia sieci kolejowej z Dworca Głównego przez obecną stację Ostrava střed do Huty Witkowice i do obsługi kopalń w Michałkowicach. Ten system wytworzył warunki do powstania dalszych trakcji, które wytyczały i nadal wytyczają główny szlak transportowy przecinający Ostrawę.Plac Wolności w Katowicach (do 1922 i w latach 1939−1945 Wilhelmsplatz) − plac usytuowany w katowickiej dzielnicy Śródmieście. Rozchodzą się z niego promieniście ulice: 3 Maja biegnąca w kierunku Rynku, Sokolska prowadząca w stronę Koszutki i Bogucic, Gliwicka biegnąca w stronę Załęża i dalej − Chorzowa, oraz krótkie ulice Jana Matejki i Sądowa. Plac pełni funkcje rekreacyjne (zieleń miejska, ławki, alejki spacerowe), stanowi punkt wyjściowy manifestacji, jest także ważnym węzłem komunikacyjnym, zarówno dla autobusów jak i tramwajów.

    Budowa kompleksu komunikacyjno-handlowego (początek XXI w.)[ | edytuj kod]

    Dworzec w trakcie rozbiórki (grudzień 2010)
    Plac Szewczyka w kwietniu 2011
    Nowy dworzec w trakcie budowy (2012)

    Ze względu na uzyskanie przez Polskę i Ukrainę prawa do organizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 spółka PKP postanowiła zmodernizować najważniejsze dworce w Polsce, w tym katowicki obiekt, którego przebudowa miała się odbyć w formie partnerstwa publiczno-prywatnego, gdyż wraz z budynkiem dworca planowano przekształcić tereny wokół obiektu.

    Wrocław Główny – dworzec kolejowy i największa z osobowych stacji kolejowych we Wrocławiu. Jeden z nielicznych w Polsce, który ma halę peronową. Położony na liniach kolejowych prowadzących z południowego wschodu (Opole oraz Lubliniec) i południa (Świdnica oraz Kłodzko) na zachód (Jelenia Góra oraz Legnica), północ (Poznań) i północny zachód (Głogów), a przez stację Wrocław Nadodrze – na północny wschód (Oleśnica).Linia kolejowa E 65 – ciąg transportowy międzynarodowego znaczenia wyznaczony na podstawie europejskiej umowy o głównych międzynarodowych liniach kolejowych (AGC) oraz na podstawie europejskiej umowy o ważnych międzynarodowych liniach transportu kombinowanego i obiektach towarzyszących (AGTC).

    10 lipca 2007 PKP ogłosiła zaproszenie do rokowań w sprawie przebudowy obiektu, do którego zgłosiło się 16 przedsiębiorstw deweloperskich. Spośród nich wybrano przedsiębiorstwo NEINVER, z którym PKP uroczyście podpisała umowę 23 lipca 2009. Projekt ten zakładał wybudowanie przez spółkę NEINVER nowoczesnego kompleksu handlowo-komunikacyjnego, w którym znaleźć się miał: nowy dworzec kolejowy, terminal autobusowy, centrum handlowe, oraz ośrodek biurowy. Dodatkowo przedsiębiorstwo miało przy współudziale miasta opracować plan przebudowy infrastruktury drogowej oraz reorganizację i uporządkowanie przestrzeni miejskiej w okolicy dworca.

    Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju – polski urząd administracji rządowej obsługujący ministra właściwego do spraw czterech działów administracji rządowej: rozwój regionalny; budownictwo, lokalne planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo; gospodarka morska; transport.

    Gruntowna przebudowa dworca w Katowicach została rozpoczęta w maju 2010. Prace te ruszyły w sierpniu tego samego roku. Do końca września 2010 przekształcono południowy pawilon na dworzec tymczasowy, który zaczął obsługiwać pasażerów 1 października. Nieczynna była hala dworcowa i stopniowo kolejne perony, które objęto modernizacją wraz z budową nowego dworca. Wyburzanie hali dworcowej rozpoczęto 22 grudnia 2010. Rozbiórkę hali ukończono 11 stycznia 2011, kiedy to został rozebrany ostatni kielich, natomiast 16 marca 2011 zakończono rozbiórkę fundamentów konstrukcji dworca. 31 maja 2011 wmurowano kamień węgielny pod budowę nowego dworca i Galerii Katowickiej. 29 października 2012 została oddana do użytku nowa hala główna dworca, a 2 lutego 2013 oddano do użytku podziemne stanowiska komunikacji miejskiej. 18 września 2013 otwarto, stanowiącą z budynkiem dworca jeden kompleks architektoniczny, Galerię Katowicką. Wraz z nią powstał także podziemny parking, który mieści około 1200 samochodów.

    Skansen kolejowy w Pyskowicach – skansen kolejowy zlokalizowany w mieście Pyskowice na Śląsku koło dworca kolejowego w Pyskowicach. Skansen prowadzony jest przez Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa i Organizacji Skansenów. Kolekcję parowozów wzbogaciły m.in. eksponaty z Łaz i likwidowanego skansenu w Krzeszowicach.Katowice Zawodzie – stacja kolejowa w Katowicach, w dzielnicy Zawodzie, na wschód od dworca głównego. Na stacji zatrzymują się wyłącznie pociągi osobowe w relacjach Gliwice – Częstochowa, Katowice – Kozłów / Sędziszów / Kielce, Katowice – Oświęcim oraz Katowice – Kraków Główny. Od 12 grudnia 2010 na stacji zatrzymują się również pociągi relacji Tychy Lodowisko − Sosnowiec Główny i Sosnowiec Główny − Tychy Lodowisko. Przez stację przechodzą dwie dwutorowe linie kolejowe. Obie stanowią ważne ogniwo w obsłudze ruchu pasażerskiego dalekobieżnego i lokalnego w GOP - obsługują kierunki z Warszawy, Krakowa, Łodzi, Oświęcimia. Między innymi z tego powodu szlak do Katowic jest czterotorowy - istnieje też piąty tor, biegnący do wagonowni, używany jako manewrowy. Dawniej ze stacji odgałęziała się także linia, biegnąca do Dąbrówki Małej. Szlak ten został jednak rozebrany w latach 70. ubiegłego wieku. Do obsługi ruchu pasażerskiego służą tutaj dwa dwukrawędziowe perony, osobne dla każdej linii. Szlak do Dąbrówki posiadał osobny peron. Stacja pełni też rolę w ruchu towarowym - obsługuje 3 bocznice (Montokwas, Huta Ferrum, KWK Wieczorek). Ruch prowadzony jest tutaj przez dwie nastawnie: KZ, która posiada urządzenia mechaniczne scentralizowane (rozjazdy z napędami elektrycznymi) oraz KZ1 (urządzenia elektryczne suwakowe). Ze względu na duży udział przebiegów bez zatrzymania działa tutaj samoczynność przebiegów na semaforach w torach głównych zasadniczych.

    Wraz z budową nowego dworca PKP Polskie Linie Kolejowe wykonały przebudowę infrastruktury stacji, służącej do obsługi podróżnych. Prace rozpoczęły się w połowie października 2010. Polegały one na kompleksowej przebudowie peronów 1, 2, 3 i 4 (rozbiórka starych peronów i budowa nowych, a także instalacja elementów małej architektury), zadaszenia (wyburzenie starego i postawienie nowego w formie zakrytej hali peronowej z przezroczystymi elementami), układu torowego (przebudowa około 4 km toru pojedynczego), sieci trakcyjnej (prawie 6 km), urządzeń sterowania ruchem kolejowym, tuneli podziemnych (wymiana posadzki oraz renowacja ścian i sufitów) i instalacji infrastruktury dla osób niepełnosprawnych. Modernizację stacji ukończono 31 sierpnia 2013, a łączny koszt wynosił ponad 70 mln złotych.

    Lubliniec – węzeł kolejowy w Polsce, istotna dla ruchu pasażerskiego (osobowego, pospiesznego) i towarowego stacja kolejowa. Dworzec kolejowy należy do kategorii C i jest największą stacją kolejową w mieście. Ma tu swój koniec m.in. Kolej Herbsko-Kielecka i magistrala węglowa Gliwice – Lubliniec.Cieszyn (czes. Těšín, niem. Teschen, łac. Tessin) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, którego władz jest siedzibą. Leży na Pogórzu Śląskim, nad Olzą. Współczesne administracyjne pojęcie „miasto Cieszyn” odnosi się do prawobrzeżnej części, stanowiącego pod względem przestrzennym i społecznym jedną całość, ośrodka miejskiego, którego część lewobrzeżna należy do Czech i nosi oficjalną nazwę „Czeski Cieszyn”.

    Przebudowa infrastruktury stacji Katowice w obrębie peronu 2, 3, 4 w ramach programu inwestycyjnego „Modernizacja układu torowego na liniach nr 1, 137, 139 i infrastruktury służącej do obsługi podróżnych w obrębie stacji Katowice Osobowa” została 17 czerwca 2014 nagrodzona Nagrodą II Stopnia w Konkursie Budowa Roku 2013, organizowanym przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju i Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. Projekt ten wykonało Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie (obecnie ZUE).

    Mikołów (śl. Mikołůw, niem. Nikolai / Nicolai, czes. i słow.: Mikulov) – miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w południowej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Jest siedzibą powiatu mikołowskiego. Graniczy bezpośrednio ze stolicą województwa - Katowicami oraz Łaziskami Górnymi, Ornontowicami, Orzeszem, Paniówkami, Rudą Śląską, Tychami, Wyrami. Patronem miasta jest święty Wojciech.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    9 listopada 2018 przed dworcem uruchomiona została stacja ładowania samochodów elektrycznych

    Infrastruktura[ | edytuj kod]

    Pasaż handlowy na dworcu
    Kasy biletowe na dworcu

    Dworce[ | edytuj kod]

    Główny dworzec (pl. Szewczyka)[ | edytuj kod]

    Główny gmach dworca znajduje się w północnej części stacji, przy placu Szewczyka 2. Został on oddany do użytku 29 października 2012. Jest to największy dworzec kolejowy konurbacji górnośląskiej, który według kategoryzacji PKP ma najwyższą, kategorię A.

    Ewa Sabina Chojecka (ur. 13 kwietnia 1933 w Bielsku) – prof. zw. dr hab. historii sztuki, członek Komitetu Nauk o Sztuce Wydziału Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk.Kolejowa wieża ciśnień w Katowicach − dawna wieża ciśnień znajdująca się terenie głównego dworca kolejowego w katowickiej dzielnicy Śródmieście, przy wschodnim krańcu peronu drugiego.

    Dworzec ma identyczną architekturę co poprzedni obiekt – składa się z szesnastu zrekonstruowanych, żelbetowych filarów w kształcie kielichów o chropowatej powierzchni. W budowie obiektu wykorzystano głównie proste materiały: szkło, stal nierdzewną oraz szlachetny beton. Jednopoziomowa hala dworca o powierzchni 6000 m² jest klimatyzowana i dostosowana do osób niepełnosprawnych. Dworzec jest wyposażony w inteligentny system zarządzania obiektem. Z hali prowadzą trzy bezpośrednie przejścia podziemne na perony, do południowego pawilonu i wejścia od strony ul. Kościuszki.

    Budapest Keleti (Budapeszt Wschodni) – niegdyś nazywany Dworcem Centralnym, jest największą stacją kolejową w Budapeszcie. Znajduje się w VIII dzielnicy Józsefváros, na Baross tér. Budynek dworca został zbudowany pomiędzy 1881 a 1884 i stanowił jedną z najnowocześniejszych stacji kolejowych w Europie. Część frontową budynku dworca zaprojektował Gyula Rotchlitz, konstrukcję hali dworcowej János Feketeházy. Pomniki wykonał Gyula Bezerédy, a freski z kolei Károly Lotz i Mór Than. Natomiast ruchowi pieszemu na obniżonym przejściu podziemnym, jak i łączącym dwie sąsiednie ulice przejściu naziemnym przyglądają się z wnęk głównej fasady przedniej pomniki Jamesa Watta i George’a Stephensona. Znajdujące się pod dworcowym zegarem słupy były swego czasu zwieńczone czterema rzeźbami, które zniknęły w latach 30. XX w. Na podstawie starych fotografii udało się jednak zrekonstruować je na nowo i od 2003 są ponownie ozdobą części frontowej dworca. Rekonstrukcji dokonał artysta rzeźbiarz Frigyes Janzer i Ferenc Gyurcsek. Zarząd Transportu Metropolitalnego, ZTM – jednostka organizacyjna Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, powołana w celu organizowania, zarządzania i nadzorowania lokalnego transportu zbiorowego na terenie miast należących do związku metropolitalnego. Jest to największy obszarowo organizator transportu publicznego w Polsce.

    Na dworcu znajduje się 31 punktów handlowych, w tym kawiarnie, bary, salony z prasą, a także apteka, bankomat i kantor. Dodatkowo dworzec jest powiązany z sąsiadującą z nim Galerią Katowicką. Na dworcu znajdują się kasy biletowe i biletomaty Kolei Śląskich i PKP Intercity, biuro dworca, a także centra obsługi klienta KŚ, PKP Intercity i organizatora komunikacji miejskiej – ZTM. Wycofano natomiast funkcjonujące przed przebudową kasy szybkiej obsługi pasażerów. Kilka tygodni po otwarciu dworca po wielu krytycznych głosach zmodyfikowano układ stoisk handlowych, likwidując położony zbyt blisko kas biletowych kiosk gastronomiczny.

    Ulica Świętego Jana w Katowicach − jedna z ulic w katowickiej dzielnicy Śródmieście. Ulica rozpoczyna swój bieg od Rynku. Następnie krzyżuje się z ulicą Staromiejską i ulicą Dworcową. Za wiaduktem kolejowym kończy bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Tadeusza Kościuszki, ulicą Jana Kochanowskiego i ulicą Wojewódzką.Rynek w Katowicach (dawnej Friedrichsplatz, Ring) − rynek miejski położony w centrum Katowic. Jest to jeden z głównych placów Śródmieścia do którego prowadzą: ul. 3 Maja, ul. Warszawska, ul. Staromiejska, ul. Teatralna, ul. Adama Mickiewicza, ul. św. Jana, ul. Pocztowa, ul. Młyńska oraz aleja Wojciecha Korfantego.

    Południowy budynek (pl. Oddziałów Młodzieży Powstańczej)[ | edytuj kod]

    Pawilon od strony pl. Oddziałów Młodzieży Powstańczej

    Południowy dworzec znajduje się przy placu Oddziałów Młodzieży Powstańczej. Jest to jednokondygnacyjny budynek o powierzchni około 900 m² i kubaturze około 6020 m³, częściowo podpiwniczony, przykryty dachem o zróżnicowanej wysokości. Powstał on w 1964 w wyniku budowy obecnie już nieistniejącego, brutalistycznego dworca. Jest on wyposażony w kasy biletowe i inne usługi, w tym saloniki z prasą i kawiarnię.

    Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).Gdynia Główna, dawniej Gdynia Główna Osobowa – jedna z większych stacji kolejowych w Polsce, według kategoryzacji PKP oznaczona kategorią A. Znajduje się wzdłuż granicy dzielnic Śródmieście (północny-wschód) i Działki Leśne (południowy-zachód). Ociera się o granicę z Grabówkiem.

    Ze względu na niewielką kubaturę obiektu przygotowanie dokumentacji wstępnej i wykonawczej zostało ukończone do 1962, natomiast rok później, w czerwcu 1963 rozpoczęto prace budowlane. Szkielet budynku był gotowy w maju 1964, a już miesiąc później, 16 czerwca 1964 oddano obiekt do użytku. W tym czasie na parterze mieściła się poczekalnia główna, pięć kas biletowych, bufet, dwa pomieszczenia służbowe oraz klatka schodowa prowadząca do przejścia podziemnego. W podziemnej części umieszczono WC, rozdzielnię ciepła oraz pomieszczenie gospodarcze.

    Murcki (niem. Emanuelssegen) – południowa dzielnica Katowic w województwie śląskim. W latach 1967−1975 samodzielne miasto. Obecnie w Murckach mieszka 5 796 mieszkańców.Wisła (cz. Visla, niem. Weichsel) – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w Beskidzie Śląskim. Ośrodek wypoczynkowy, turystyczny, sportowy i luteranizmu w Polsce. Na terenie miasta swoje źródła ma największa polska rzeka o tej samej nazwie – Wisła.

    Spółka PKP w ramach programu Małe Projekty Deweloperskie w połowie czerwca 2014 rozpoczęła poszukiwania inwestora na przebudowę w formie partnerstwa publiczno-prywatnego południowej części stacji. Projekt miał obejmować obszar 3,2 tys. m², w ramach którego planowana była przebudowa placu Oddziałów Młodzieży Powstańczej oraz budowa parku handlowego i nowego dworca kolejowego wraz z parkingiem samochodowym. Ostateczny wygląd nowego obiektu miał być uzgodniony z potencjalnym inwestorem. Pod koniec 2014 PKP ogłosiło, że z powodu braku zainteresowania prywatnych inwestorów projektem przebudowy południowego dworca omawianą inwestycję miała realizować nowa spółka deweloperska powołana przez grupę PKP – Xcity Investment. W związku ze zmianą kierownictwa spółki Xcity Investment, w połowie lipca 2016 unieważniono 13 projektów deweloperskich, w tym przebudowę południowego dworca.

    Ulica Młyńska w Katowicach (do 1922 i w latach 1939−1945 Mühlstraße) − jedna z najstarszych ulic w katowickiej dzielnicy Śródmieście. Rozpoczyna swój bieg od Rynku. Następnie krzyżuje się z ulicą Wawelską. Kończy swój bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Dworcową obok placu Wilhelma Szewczyka i dworca kolejowego. Nazwa ulicy pochodzi od młynów, które zostały wybudowane nad rzeką Rawą w wiekach XVIII i XIX. Wznoszono przy niej także magazyny zbożowe (niem. Dampfmühl).Twoje Linie Kolejowe (skrótowiec TLK) – nazwa handlowa (marka) dziennych oraz nocnych pociągów pospiesznych uruchamianych przez spółkę PKP Intercity S.A. od 4 kwietnia 2005. Głównym konkurentem pociągów są dwie marki Przewozów Regionalnych - interREGIO oraz REGIOekspres.

    Pawilon południowo-wschodni (ul. Konopnickiej)[ | edytuj kod]

    Pawilon położony przy ul. Tadeusza Kościuszki

    Jest to niewielki pawilon, położony przy skrzyżowaniu ul. Kościuszki z ul. Konopnickiej. Powstał on w 1968 w trakcie przebudowy całej stacji i przeniesienia obsługi ruchu pasażerskiego na zachód od dotychczasowego dworca. We wnętrzu budynku znajduje się bezpośrednie przejście po schodach do tuneli podziemnych pod peronami. Prócz kładki dla osób niepełnosprawnych oraz tablicy odjazdów nie ma on żadnej dodatkowej infrastruktury ani punktów usługowych.

    Piekary Śląskie (niem. Deutsch Piekar, śląs. Pjekary Ślůnske) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).Przemysł – dział produkcji materialnej, w którym wydobywanie zasobów przyrody i dostosowanie ich do potrzeb ludzi odbywa się na dużą skalę, na zasadzie podziału pracy i za pomocą maszyn.

    Obiekt został w 2010 zmodernizowany ze względu na to, iż miał pełnić funkcję dworca tymczasowego na czas przebudowy całej stacji i budowy nowego budynku dworca. W ramach prac wyczyszczono posadzki i ściany, zainstalowano nowe oświetlenie i automatyczne drzwi wejściowe oraz umieszczono napis nad drzwiami o treści „DWORZEC KOLEJOWY”. Na czas przebudowy dworca w latach 2010–2012 funkcjonowała tu dodatkowo kasa biletowa.

    Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 (ukr. Чемпіонат Європи з футболу 2012), oficjalnie UEFA Euro 2012 (ukr. УЄФА Євро 2012) – czternasty turniej o mistrzostwo Europy w piłce nożnej mężczyzn, zorganizowany wspólnie przez Polskę i Ukrainę.Wełnowiec – część dzielnicy Katowic Wełnowiec-Józefowiec, graniczy z Siemianowicami Śląskimi, Chorzowem oraz dzielnicami Katowic: Koszutką i Dębem.

    Linie kolejowe[ | edytuj kod]

    Stacja Katowice ma charakter stacji węzłowej. Na niej swój początek lub koniec biorą cztery linie kolejowe o znaczeniu państwowym, a także przecinają się tu linie o charakterze międzynarodowym: E30 oraz E65. Poza tym swój początek mają łączniki nr 656 i 713. Łącznie na stacji znajduje się 13 torów głównych zasadniczych o łącznej długości 7,466 km, 7 torów głównych dodatkowych o długości 2,368 km oraz tory boczne o długości 9,390 km.

    Rzeszów (łac. Resovia, ukr. i łemkow. Ряшів, jid. רײַשע) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, siedziba władz województwa podkarpackiego i powiatu rzeszowskiego. Jest miastem centralnym aglomeracji rzeszowskiej. Znajduje się tu kuria diecezji rzeszowskiej.Sosnowiec – miasto na prawach powiatu na południu Polski, w Zagłębiu Dąbrowskim, w województwie śląskim. Położone na Wyżynie Śląskiej, stanowiącej część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, nad 3 rzekami: Czarną Przemszą, Białą Przemszą i Brynicą. Znajduje się we wschodniej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).

    Wykaz linii kolejowych wraz z kilometrażem początku, osi i końca stacji przedstawia poniższa tabela:

    Perony i przejścia podziemne[ | edytuj kod]

    Perony na stacji (widok od strony zachodniej)

    Na stacji znajduje się 5 peronów. Perony 1, 2, 3 i 4 to perony wyspowe wysokie o wysokości 0,76-0,90 m i długości w przedziale 302-412 m. Perony mają nawierzchnię utwardzoną, z kostki brukowej. Są one częściowo zadaszone, wyposażone w obiekty małej architektury (w tym m.in. ławki i kosze na śmieci), urządzenia nagłaśniające i tablice elektroniczne. Dostęp do nich jest poprzez przejścia podziemne z dworca oraz z ul. Kościuszki, zarówno po schodach (w tym ruchomych), jak i przez windę dla osób niepełnosprawnych. Same zaś przejścia podziemne pod torami stanowią jednoprzęsłową ramę zamkniętą o długości 76,80 m (przejście środkowe i wschodnie) i 110,7 m (przejście zachodnie), natomiast ich wysokość wynosi około 4,0 m i 2,40 m (tunel środkowy i wschodni) oraz 6,40 m i 4,08 m (tunel zachodni), a szerokość w świetle około 6,0 m.

    Praha hlavní nádraží (Praha hl.n.; pol. dworzec Praga Główna) – główny osobowy dworzec kolejowy w Pradze i w całych Czechach.Luxtorpeda – popularne określenie wagonu spalinowego o aerodynamicznych kształtach, stosowanego w szybkich kolejowych połączeniach międzymiastowych w latach 30. XX wieku w Polsce. Popularnie mianem "Luxtorpedy" pasażerowie określali również inne dalekobieżne wagony spalinowe eksploatowane przez PKP zarówno przed jak i po II wojnie światowej.

    Perony te zostały zmodernizowane wraz z budową nowego dworca, którą ukończono w połowie 2013. Modernizacja ta obejmowała całkowitą wymianę nawierzchni peronów oraz budowę nowego zadaszenia. Perony zostały przystosowane do osób niepełnosprawnych i dla tych z cięższym bagażem. Zainstalowano nowy system informacji pasażerskiej, a także umieszczono nowe ławki i zegary.

    Bytom – stacja kolejowa w Bytomiu, w województwie śląskim, w Polsce. Jest to główny dworzec kolejowy Bytomia, położony przy placu Wolskiego.H.Cegielski – Poznań S.A. (HCP, gwarowo Ceglorz) – przedsiębiorstwo założone przez Hipolita Cegielskiego w 1846 w Poznaniu. Producent silników okrętowych, lokomotyw parowych, spalinowych, elektrycznych i wagonów kolejowych.

    Dodatkowo na stacji w rejonie starego dworca znajduje się peron 5., który został oddany do użytku 14 lutego 2011, a wcześniej był peronem technicznym. Ma on nawierzchnię bitumiczną, a dojście do niego znajduje się na poziomie szyn. Jest on wyposażony w urządzenia nagłaśniające i tablice elektroniczne.

    Szczegółowy wykaz wszystkich peronów na stacji znajduje się w poniższej tabeli.

    Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.Kategorie dworców kolejowych w Polsce – podział wprowadzony w 2005 roku, przez PKP S.A. Oddział Dworce Kolejowe, zarządcę największych dworców kolejowych w Polsce.

    System informacji pasażerskiej[ | edytuj kod]

    Tablice odjazdów LCD w holu głównym

    Stacja wyposażona jest w rozbudowany system informacji pasażerskiej, na którą składają się m.in. urządzenia nagłaśniające, wyświetlacze elektroniczne w technologii ciekłokrystalicznej (w tym tablice informacyjne z przyjazdami i odjazdami pociągów), zegary oraz tablice z rozkładem jazdy. Tablice elektroniczne mają chronologiczny układ wyświetlania przyjazdów i odjazdów pociągów. Na peronach przy tablicach odjazdów znajduje się zegar wskazówkowy, a tablice przy wejściach na peron pokazują odjazdy z poszczególnych torów. Duże tablice przyjazdów i odjazdów pociągów znajdują się przy wejściach do tunelu wschodniego i środkowego od strony głównego dworca oraz przy wejściach od strony pozostałych pawilonów, z czego przy wejściu od strony ul. Kościuszki tylko tablica z odjazdami.

    Przewozy Regionalne, PR – polskie przedsiębiorstwo transportowe, prowadzące działalność w zakresie pasażerskich przewozów kolejowych. Powstało przez formalne wydzielenie z Polskich Kolei Państwowych. Przedsiębiorstwo należy obecnie do samorządów wszystkich województw.Sosnowiec Główny – stacja kolejowa w Sosnowcu, będąca jedną z najważniejszych w województwie śląskim, usytuowana w ścisłym centrum miasta, przy ulicy 3 Maja. Powstała ona 24 sierpnia 1859 w ramach połączenia linii Kolei Warszwsko-Wiedeńskiej i Kolei Górnośląskiej jako duża stacja graniczna, która z biegiem czasu dała swój początek miastu Sosnowcu. Stanowi ona również węzeł kolejowy, z którego linie odchodzą w kierunku Katowic, Warszawy Centralnej oraz Tunelu. Odjeżdżają z niej pociągi wszystkich kategorii, w tym Twoich Linii Kolejowych i Express InterCity, a także pociągi międzynarodowe.

    Urządzenia sterowania ruchem kolejowym[ | edytuj kod]

    Wyjazd z peronów w kierunku stacji Katowice Zawodzie; po prawej stronie znajduje się peron 5 oraz nastawnia dysponująca KO

    Obszar stacji Katowice podzielony jest na trzy okręgi nastawnicze, w całości wyposażonych w elektryczne urządzenia przekaźnikowe:

  • nastawnia dysponująca KO – główna nastawnia, położona przy peronie 5, w obrębie której scentralizowane są 134 zwrotnice;
  • nastawnia manewrowa KO1 – z niej scentralizowanych jest 26 zwrotnic;
  • nastawnia wykonawcza KO2 – z niej scentralizowanych jest 14 zwrotnic.
  • Ruch pociągów jest kierowany za pomocą semaforów świetlnych, sygnalizatorów powtarzających i tarcz manewrowych. Poza tym, w trzech kierunkach tory na stacji są wyposażone w samoczynną blokadę liniową typu Eac.

    Tychy Lodowisko – końcowy przystanek kolejowy Szybkiej Kolei Regionalnej w Śródmieściu Tychów pod wiaduktem w ciągu ulicy kardynała Stefana Wyszyńskiego. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Stadion Zimowy. Przystanek powstał w 2012 roku w ramach rozbudowy Szybkiej Kolei Regionalnej.Będzin (niem. Bendzin, ros. Бендзин) – miasto powiatowe położone w południowej Polsce, w Zagłębiu Dąbrowskim, nad rzeką Czarną Przemszą, na Wyżynie Śląskiej, we wschodniej części województwa śląskiego, na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) i konurbacji katowickiej.

    Lokomotywownia[ | edytuj kod]

    Fragment dawnej lokomotywowni

    W zachodniej części stacji, przy ul. Raciborskiej znajduje się nieczynna, pochodząca z przełomu XIX i XX wieku lokomotywownia w stylu historyzmu ceglanego prostego/modernizmu, na którą składają się dwie hale lokomotyw, wieża wodna, obrotnice i budynki gospodarcze.

    Dworzec kolejowy – budynek z rozbudowaną infrastrukturą służącą do obsługi kolejowego ruchu pasażerskiego lub towarowego.Ulica 3 Maja w Katowicach − jedna z najważniejszych i najbardziej reprezentacyjnych ulic w katowickim Śródmieściu. Według Cushman & Wakefield jest również piątą najdroższą ulicą w Polsce (dane z 2010 i 2011).

    Lokomotywownia była użytkowana do 1 marca 2011. Do tego czasu funkcjonował tam Zakład Południowy PKP Intercity, w którym dokonywano przeglądów i remontów bieżących lokomotyw elektrycznych. Po opuszczeniu przez PKP Intercity kompleksu obiektów pojawiły się inicjatywy ich zagospodarowania. Członkowie Stowarzyszenia Ochrony Zabytków Architektury i Techniki w 2011 postanowili uratować lokomotywownię poprzez przejęcie tego majątku od kolei przez samorząd terytorialny i przekazania w zarządzanie pasjonatom. W niej miały znaleźć się eksponaty ze skansenu w Pyskowicach. Temat zagospodarowania obiektu powrócił w 2013 podczas konferencji poświęconej działalności muzeów kolejnictwa w Europie, gdzie dla tej lokomotywowni zaproponowano podobny pomysł.

    Modernizacja – unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie, np. istniejącego obiektu budowlanego prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej.Franciszek Ksawery Winckler, od 1840 Franciszek Ksawery von Winckler (ur. 4 sierpnia 1803 Tarnów (powiat ząbkowicki), zm. 6 sierpnia 1851 koło Lublany) – posiadacz ziemski, przemysłowiec, współzałożyciel miasta Katowice.

    Kompleks budynków dawnego Śląskiego Zakładu Przewozów Regionalnych[ | edytuj kod]

    SN84 i SN83 na terenie kompleksu dawnego ŚZPR przy ul. Raciborskiej

    Kompleks ten znajduje się na zachód od dworca kolejowego oraz na południe od lokomotywowni, przy ul. Raciborskiej 58. Składa się on z hal remontowych, magazynowych i budynków gospodarczych, pochodzących głównie z lat 60. i 70. XX w., na które składają się m.in.:

    Linie kolejowe o znaczeniu państwowym – linie kolejowe w Polsce, których utrzymanie i eksploatacja uzasadniona jest ważnymi względami gospodarczymi, społecznymi, ekologicznymi lub obronnymi.Koleje Śląskie, (identyfikator literowy – KSL) – przewoźnik kolejowy, powołany 17 lutego 2010 przez samorząd województwa śląskiego. Firma świadczy usługi transportowe na terenie województwa śląskiego. Od 9 grudnia 2012 spółka przejęła od Przewozów Regionalnych obsługę niemal wszystkich regionalnych połączeń kolejowych w województwie śląskim.
  • Budynki administracyjne: murowany, pochodzący z 1961, przylegający do hali EZT o kubaturze około 350 m³ oraz wybudowany w 1902 obiekt murowany, wolnostojący, dwukondygnacyjny o kubaturze około 1780 m³;
  • Budynki obsługi EZT: hala (budynek z 1961, żelbetowy, o kubaturze 9145 m³), sterownia i myjnia (obiekt wybudowany w 1978, murowany) oraz budynek przeglądów EZT (budynek murowany, parterowy);
  • Dwa posterunki zwrotnicze (nr 13 i 14);
  • Pozostałe obiekty, w tym budynek odcinka sieci, spawalnia, warsztat, kotłownia, magazyny i garaże.
  • Kompleks obejmuje również tory postojowe Zachód Przewozów Regionalnych, na które składają się tory 201-215 oraz 232-234, które są w dużej większości zelektryfikowane.

    Kraków Główny – dworzec kolejowy w Krakowie, obsługujący pociągi pasażerskie wszystkich rodzajów. Według kategoryzacji PKP ma najwyższą kategorię A.Bukareszt (rum. București) – stolica i centrum przemysłowo-usługowe Rumunii. Leży w południowo-wschodniej części kraju (44°25′N 26°06′E), nad rzeką Dymbowicą.

    Kompleks ten należy do spółki Przewozy Regionalne. Do 2013, w związku z przejęciem większości połączeń lokalnych przez Koleje Śląskie, funkcjonował tam Śląski Zakład Przewozów Regionalnych. W kompleksie funkcjonuje natomiast sekcja zasilania elektroenergetycznego Zakładu Górnośląskiego PKP Energetyki (ul. Raciborska 61) oraz Zakład Taboru należący do PKP Cargo (ul. Raciborska 58).

    Kolej Górnośląska (niem. Oberschlesische Eisenbahn, w skrócie OSE) - prywatna kolej w Prusach założona w celu wybudowania linii kolejowej łączącej Wrocław z Górnym Śląskiem, która została oddana do użytku 3 października 1846. W późniejszym okresie Towarzystwo Kolei Górnośląskiej zbudowało i przejęło w użytkowanie dziesiątki innych linii kolejowych (m.in. Górnośląskie Koleje Wąskotorowe), stając się przed nacjonalizacją kolei na terenie Prus i przejęciem jej linii przez KPEV w 1883 roku jednym z największych przedsiębiorstw kolejowych w Europie.Villach Hauptbahnhof – stacja kolejowa w Villach, w kraju związkowym Karyntia, w Austrii. Znajdują się tu 3 perony.

    29 lutego 2016 Przewozy Regionalne podpisały z Kolejami Śląskimi umowę dzierżawy z opcją wykupu bazy transportowej przy ul. Raciborskiej. Od 2016 rozpoczęto przenoszenie taboru z bazy w Łazach, natomiast od 2017 funkcjonuje tu część administracyjna spółki Koleje Śląskie, przeniesiona z budynku przy ul. Wita Stwosza w Katowicach. Dzierżawa bazy przez Koleje Śląskie jest spowodowana koniecznością zwiększeniu efektywności zarządzania taborem, a także zmniejszeniu kosztów operacyjnych przewoźnika.

    Czeladź – miasto i gmina w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, położona w Zagłębiu Dąbrowskim, nad rzeką Brynicą, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Jest najstarszym miastem powiatu będzińskiego oraz całego Zagłębia Dąbrowskiego, prawa miejskie otrzymało w XIII w.Łaziska Górne (śl. Gůrne Łaźiska, niem. Ober Lazisk, łac. Lazyska Superiori, czes. hist. Horní Lazyska) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim, w południowej części Wyżyny Katowickiej oraz na południowym krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

    Wieże ciśnień[ | edytuj kod]

    Na stacji znajdują się dwie wieże wodne:

  • ceglana wieża ciśnień położona na wschód od peronów, w międzytorzu, wybudowana w 1951,
  • ceglana wieża na terenie dawnej lokomotywowni.


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Warszawa Centralna – najważniejszy dworzec i stacja kolejowa w Warszawie. Znajduje się w Śródmieściu, w Alejach Jerozolimskich 54, u zbiegu z al. Jana Pawła II i ul. Emilii Plater, nad tunelem średnicowym, łączącym dworzec z sąsiednimi stacjami Warszawa Wschodnia i Warszawa Zachodnia. Według kategoryzacji PKP, dworzec ma najwyższą kategorię, A.
    Stary dworzec kolejowy w Katowicach − budynek dworca kolejowego w Katowicach wybudowany został na początku XX wieku przy ulicy Dworcowej. Przez dziesięciolecia był najważniejszym obiektem kolejowym Górnego Śląska. Po II wojnie światowej okazał się za mały i podjęto decyzję o budowie nowego dworca, który został oddany do użytku w 1972. Obecnie właścicielem budynku jest spółka należąca do Marka Koźmińskiego.
    Jaworzno – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej.
    Dąbrowa Górnicza – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej, nad Czarną Przemszą i Białą Przemszą, na wschodnim krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), w Zagłębiu Dąbrowskim, będącym historyczną częścią zachodniej Małopolski.
    Szopienice-Burowiec (niem. Schoppinitz-Burowietz) − dzielnica Katowic na wschodzie miasta, o typowo przemysłowym charakterze. Położona jest nad rzeką Rawą, 8 km na wschód od centrum miasta. Powstała z połączenia Roździenia i Szopienic, a w jej skład wchodzą Kolonia Wilhelmina, Kolonia Bagno, Kolonia Morawa, Borki, Burowiec i Szabelnia.
    Szopienice (niem. Schoppinitz) − część dzielnicy Katowic Szopienice-Burowiec powstała z połączenia Roździenia i Szopienic, położona nad rzeką Rawą, 8 km na wschód od centrum miasta; w latach 1947−1959 samodzielne miasto.
    Wadloper (typ DH1 i DH2) – rodzina holenderskich wagonów spalinowych zakupionych m.in. przez ZNTK Poznań i Sigma Tabor. W latach 2009-2012 pociągi tej serii jeździły na trasie Chojnice–Szczecinek, Chojnice-Piła-Wałcz oraz Słupsk-Szczecinek. Były eksploatowane przez spółkę Przewozy Regionalne i testowane przez Koleje Mazowieckie na trasie Siedlce-Czeremcha, a od 9 grudnia 2012 r są eksploatowane przez Koleje Śląskie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.263 sek.