• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Katedra w Kolonii



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Tryptyk – typ nastawy ołtarzowej składający się z części środkowej oraz dwóch bocznych skrzydeł. Skrzydła są zwykle osadzone na zawiasach i ruchome, tak, że mogą się zamykać, zasłaniając część środkową. Nazwa tryptyk odnosi się także do (nawiązujących kształtem do ołtarza) obrazów malarskich i płaskorzeźb, składających się z trzech części, które zazwyczaj można składać.Święty Gereon (ur. ok. 270, zm. ok. 304 lub w 2. połowie IV wieku w Kolonii) – rzymski żołnierz legendarnej Legii Tebańskiej, męczennik i święty Kościoła katolickiego.

    Katedra w Kolonii (niem. Kölner Dom, oficjalnie Hohe Domkirche St. Peter und Maria) – archikatedra, największy i najważniejszy kościół w niemieckiej Kolonii. W latach 1313 do 1782 świątynia była siedzibą biskupstwa, od 1795 do dziś arcybiskupstwa kolońskiego.

    Budowa obecnej gotyckiej świątyni rozpoczęła się w 1248 i trwała z przerwami ponad 600 lat do 1880. Usytuowana na miejscu rzymskiej świątyni z IV wieku i późniejszego kościoła z czasów karolińskich nieopodal rzeki Ren katedra kolońska ma 144 m długości i 86 m szerokości oraz wieże o wysokości 157,38 m Po ukończeniu wież (około 1870) katedra była najwyższą budowlą świata do 1884. Jest drugą co do wysokości gotycką budowlą sakralną na świecie (po katedrze w Ulm) i trzecią co do wielkości katedrą świata pod względem powierzchni (po katedrze Świętej Marii w Sewilli i katedrze Narodzin Świętej Marii w Mediolanie). Powierzchnia kościoła wraz z wieżami to 7000 m². W 1996 r. katedra została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Budowla jest wizytówką zarówno Kolonii, jak i całych Niemiec, masowo odwiedzaną przez pielgrzymów i turystów; w 2001 było to blisko 6 mln osób. W 2005 roku katedra była jednym z głównych punktów programu Światowych Dni Młodzieży pod przewodnictwem papieża Benedykta XVI.

    Zwiastowanie Pańskie, Zwiastowanie Bogurodzicy – w wyznaniach chrześcijańskich objawienie się Marii Archanioła Gabriela i jego zapowiedź narodzenia Jezusa Chrystusa, Syna Bożego. Opis Zwiastowania znajduje się w Ewangelii Św. Łukasza.Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.

    Budowę świątyni rozpoczęto nie tylko na potrzeby liturgiczne, lecz także dla umieszczenia w niej sprowadzonych z Mediolanu relikwii Trzech Króli. Wysokie prezbiterium jest ideowym nawiązaniem do średniowiecznych relikwiarzy. Relikwie uczyniły Kolonię ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym w średniowieczu, obok takich miejsc jak Rzym, Jerozolima, Santiago de Compostela i Akwizgran.

    Suger (ur. ok. 1081, zm. 13 stycznia 1151) – francuski kronikarz i historyk, opat i prawdopodobnie autor projektu bazyliki Saint-Denis.Sztuka romańska (styl romański, romanizm, romańszczyzna) – styl w sztukach plastycznych XI-XIII wieku, ukształtowany w Europie zachodniej (na zachód od Renu), na terenach zajmowanych obecnie przez dzisiejsze północne Włochy, Francję i zachodnie Niemcy. Wkrótce zasięgiem nowego stylu objęte zostały kolejne tereny Europy i wraz z prowadzonymi wyprawami krzyżowymi przeniknął na Bliski Wschód. Czas trwania sztuki romańskiej był niejednolity; występowały także różnice w stylu między poszczególnymi regionami. Sztuka ta wyrosła na bazie antyku oraz doświadczeń sztuki karolińskiej i ottońskiej, także bizantyńskiej. Romanizm związany był przede wszystkim z Kościołem i stąd obecny był przede wszystkim w sztuce sakralnej.

    Pod względem architektonicznym katedra stanowi cenny przykład recepcji francuskiego gotyku katedralnego oraz rozpowszechnionej na terenie krajów Rzeszy metody wielokrotnego stosowania elementów wertykalnych wewnątrz i na elewacjach zewnętrznych. W XIX wieku była jednym z najważniejszych źródeł inspiracji dla architektury neogotyckiej. Ukończenie budowy kolońskiej katedry było cenną okazją do poznania średniowiecznej sztuki budowlanej, inspiracją dla kształtującego się w Niemczech romantyzmu, do kształtowania idei umocnienia niemieckiego katolicyzmu, głoszonych m.in. przez Augusta Reicherspergera.

    Fryderyk I Barbarossa (Rudobrody) (ur. ok. 1125, zm. 10 czerwca 1190) – z dynastii Hohenstaufów, syn księcia Szwabii - Fryderyka II i księżniczki Judyty, córki księcia Bawarii Henryka IX Czarnego (zm. 1126) z rodu Welfów, konkurencyjnego w tamtym okresie wobec Hohenstaufów. Po śmierci ojca (1147) przyjął tytuł księcia Szwabii (jako Fryderyk III), 4 marca 1152 został wybrany na króla niemieckiego, a 18 czerwca 1155 został koronowany na Świętego Cesarza Rzymskiego. W latach 1154–1186 był również królem Włoch. W swych rządach wzorował się na najważniejszych cesarzach, między innymi Justynianie I Wielkim i Karolu Wielkim.Trachit, trachyt – obojętna skała wylewna, leżąca w grupie skał nasyconych krzemionką, w klasie sjenitu i trachitu.

    Wystrój wnętrza tworzy cenny zbiór sztuki średniowiecznej, nowożytnej i nowoczesnej. Spośród nich wyróżniają się dominujący nad gotyckim ołtarzem głównym z II poł. XIII w. relikwiarz Trzech Króli, przedromański krucyfiks Gerona, gotyckie ołtarze Świętej Klary z XIV w. oraz Ołtarz Patronów Miasta – drugi z nich jest dziełem Stefana Lochnera. Ponadto gotyckie rzeźby Marii, Jezusa, Apostołów oraz Madonny Mediolańskiej i Pięknej Madonny, gotyckie stalle, liczne witraże z XIII–XX w.

    Diafaniczność - przezroczystość konstrukcji – jedna z najważniejszych cech charakterystycznych, kluczowych idei architektury gotyckiej polegająca na maksymalnej redukcji ścian na rzecz okien oraz pełnego wyeksponowania architektonicznego szkieletu tworzącego rdzeń konstrukcji budowli. Podstaw tej myśli należy szukać w teologicznej wizji katedry, która miała w sposób jak najbardziej trafny ilustrować Niebiańską Jeruzalem, pełną światła Bożego. Konsekwencją diafaniczności jest wprowadzenie systemu powiązań - sklepienia krzyżowo-żebrowego z filarami i wpierającymi je na zewnątrz przyporami i łękami oporowymi. Pojęcie to wprowadził niemiecki historyk sztuki, mediewista Hans Jantzen .Rycheza Lotaryńska (Richeza, Richenza), zwana również Ryksą (Rixa) (ur. ok. 993, zm. 21 marca 1063 w Saalfeld/Saale) – królowa Polski jako żona Mieszka II, zwana błogosławioną.

    Na wieżach katedry wisi dwanaście dzwonów, w tym cztery gotyckie z XIV i XV stulecia oraz największy bijący dzwon w Europie – Dzwon Świętego Piotra.

    Spis treści

  • 1 Dzieje
  • 1.1 Dawna katedra karolińska
  • 1.2 Budowa gotyckiego prezbiterium
  • 1.3 Okres kryzysu
  • 1.4 Ukończenie budowy
  • 1.5 Czasy najnowsze
  • 2 Ikonografia
  • 3 Architektura
  • 3.1 Układ przestrzenny
  • 3.2 Prezbiterium
  • 3.3 Elewacje zewnętrzne
  • 3.3.1 Elewacja zachodnia
  • 3.3.2 Wieże
  • 3.3.3 Dzwony
  • 4 Wymiary
  • 5 Wnętrze i wystrój katedry
  • 5.1 Prezbiterium
  • 5.1.1 Ołtarz główny
  • 5.1.1.1 Gotycki stół ołtarzowy
  • 5.1.1.2 Relikwiarz Trzech Króli
  • 5.1.2 Stalle
  • 5.1.3 Malowidła przegrody chórowej
  • 5.1.4 Zespół gotyckich figur
  • 5.2 Wystrój kaplic
  • 5.2.1 Malowidła ścienne
  • 5.2.2 Krucyfiks Gerona
  • 5.2.3 Ołtarz Trzech Króli
  • 5.2.4 Madonna Mediolańska
  • 5.2.5 Plan F
  • 5.2.6 Pozostałe ołtarze i obrazy
  • 5.3 Wystrój transeptu i korpusu nawowego
  • 5.3.1 Ołtarz Klarysek
  • 5.3.2 Figura Pięknej Madonny
  • 5.3.3 Obraz Matki Boskiej Łaskawej
  • 5.3.4 Inne dzieła
  • 5.4 Nagrobki i epitafia
  • 5.5 Witraże
  • 5.5.1 Witraże z XIII–XV w.
  • 5.5.2 Witraże z XIX w.
  • 5.5.3 Witraże współczesne
  • 6 Zobacz też
  • 7 Przypisy
  • 8 Bibliografia
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Dzieje[ | edytuj kod]

    Dawne widoki katedry
    Tzw. Plan F – rysunek fasady zachodniej, schyłek XIII wieku
    Katedra w 1531 na drzeworycie Antona von Worms
    Widok Kolonii i katedry według Hansa Memlinga
    Widok katedry w 1788
    Kościół św. Marcina i katedra (po prawej) w 1856
    Widok katedry z 1875
    Widok katedry w 1925
    Katedra w 1945, na pierwszym planie zniszczony Most Hohenzollernów
    Katedra dziś

    Dawna katedra karolińska[ | edytuj kod]

    W czasach rzymskich, w pobliżu miejsca, gdzie usytuowana jest obecna świątynia znajdowała się północna strona murów dawnego miasta-obozu założonego przez Agrypinę. Miejsce to od tamtych czasów miało charakter sakralny, znajdowała się tu świątynia wzniesiona przez Merkuriusza Augusta. W IV wieku kiedy to do Kolonii dotarło chrześcijaństwo dawną, pogańską świątynię zastąpiono świątynią wzniesioną przez arcybiskupa Maternusa. W dobie Cesarstwa Karolińskiego w latach 818–870 powstała dwuchórowa bazylika z transeptem; chór zachodni dedykowano Świętemu Piotrowi, zaś wschodni Najświętszej Marii Pannie – takie wezwanie kolońskiej świątyni dotrwało do dziś. Za czasów pontyfikatu arcybiskupa Bruno poszerzono korpus nawowy o południową i północną nawę, odtąd świątynia była pięcionawowa. Ponadto na wschód od katedry wzniesiono kościół NMP pełniący funkcję kolegiaty, zwanym St. Maria ad Gradus, który był wielokrotnie przebudowany zwłaszcza w okresie gotyckim, istniał on do XIX w. Dawna katedra kolońska uległa pożarowi dnia 30 kwietnia 1248 roku.

    Nawa – składowa część kościoła położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe.Kapitel (głowica) – najwyższa, wieńcząca część kolumny, filaru lub pilastra, będąca pośrednim członem konstrukcyjnym między podporą (np. trzonem kolumny) - od której jest szersza, co zapewnia bardziej stabilną konstrukcję całości - oraz elementami dźwiganymi (np. belkowaniem). Ze względu na swoje usytuowanie głowica pełni także funkcje dekoracyjne.

    Budowa gotyckiego prezbiterium[ | edytuj kod]

    W 1164 Rainald z Dassel, arcybiskup miasta, kanclerz cesarza Fryderyka Barbarossy przywiózł z Mediolanu do Kolonii relikwie Trzech Króli. Złożono je w bogato zdobionym relikwiarzu wykonanym przez Mikołaja z Verdun. Prace złotnicze rozpoczęły się w 1181 a zostały ukończone przez wspomnianego artystę i rzemieślników kolońskich prawie czterdzieści lat później. Relikwiarz złożono w starej katedrze, która wkrótce okazała się zbyt mała, by sprostać ogromnej masie pielgrzymów. Nota bene Kolonia wówczas urosła do największego po Ziemi Świętej, Rzymie i Santiago de Compostela ośrodka pielgrzymkowego. W 1225 zapadła decyzja o budowie nowej katedry. Podczas gdy większość budowli sakralnych w Nadrenii powstawała w stylu romańskim ówczesna katedra kolońska mogła budzić uznanie w samej Kolonii i w okolicach, jednakże w stosunku do głównych świątyń dwóch potężnych arcybiskupstw nadreńskich – katedr w Moguncji i Trewirze była niewielką świątynią, nie mówiąc już o zachodniej Europie. Inicjatorami wzniesienia nowej większej katedry byli arcybiskupi Engelbert (lata urzędu 1216–1225) i przede wszystkim Konrad von Hochstaden, pierwszy reprezentant elektoratu kolońskiego, który sprawował rządy w latach 1238–1261, którzy obrali jako wzorzec katedry francuskie wzniesione w nowym strzelistym stylu gotyckim. Zastosowanie w budowie form francuskiego gotyku katedralnego było rezultatem orientacji politycznej arcybiskupa von Hochstaden, de facto w celu podkreślenia prestiżu arcybiskupstwa kolońskiego, katedralnej kapituły i katedry jako ośrodka kultu religijnego trzeba było wybrać jak najbardziej wysublimowany wzór, stąd wykorzystanie nowych doświadczeń budowlanych i artystycznych zachodniego sąsiada z teologicznego i ideowego punktu widzenia było najlepszym wyborem. Ambicje arcybiskupstwa kolońskiego wzrosły po wykonaniu relikwiarza Trzech Króli będącym summa wszystkich relikwiarzy, dlatego też nowa katedra miała być summa wszystkich katedr.

    Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).Relikwiarz Trzech Króli – dzieło Mikołaja z Verdun stanowiące jeden z najważniejszych przykładów europejskiego rzemiosła artystycznego wieków średnich. Wewnątrz kryje relikwie Trzech Króli – patronów Kolonii. Ponadto przechowuje relikwie świętych Nabora i Feliksa oraz Grzegorza ze Spoleto. Relikwiarz stanowi zasadniczą część ołtarza głównego w katedrze pw. św. Piotra i NMP w Kolonii.

    Kamień węgielny położył w 1248 arcybiskup Konrad von Hochstaden. Pierwszym budowniczym katedry był Gerhard von Rile. Kolejni budowniczowie znani są także z imion, byli to m.in. Arnold i Johannes. Głównym materiałem do budowy katedry był trachit sprowadzany z Siedmiogórza na wschodnim brzegu Renu. Rezultatem trwających ponad 70 lat prac jest obecne czteroprzęsłowe, poligonalne zamknięte prezbiterium z ambitem i wieńcem wielobocznych kaplic wschodnich (tzw. chevet). Zastosowano tu w pełni formy klasycznego gotyku katedralnego, zarówno w układzie przestrzennym, jak i w formie architektonicznej ściśle podporządkowanej nowym myślom teologicznym. Uroczystego poświęcenia prezbiterium dokonano w 1322.

    Światowe Dni Młodzieży 2005 to ogólnoświatowy zjazd młodzieży katolickiej, który odbył się w dniach 16-21 sierpnia 2005 r. w Kolonii w Niemczech. Mottem Dni Młodzieży był biblijny cytat "Przybyliśmy oddać Mu pokłon" (Mt 2,2).Pius XII (łac. Pius XII, właśc. Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli; ur. 2 marca 1876 w Rzymie, zm. 9 października 1958 w Castel Gandolfo) – papież i 2. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 2 marca 1939 do 9 października 1958.

    Okres kryzysu[ | edytuj kod]

    W 1410 wieżę południową podciągnięto do drugiego piętra i wkrótce zawieszono dzwony: dzwon Trzech Króli (w 1418), Pretiosa (w 1448) oraz Speciosa (w 1449). Tempo prac budowlanych zaczęło słabnąć pod koniec XV wieku. Około 1510 wstrzymano budowę z powodu problemów finansowych i braku zainteresowania. Prace zarzucono ostatecznie w 1560, pozostawiając ukończoną wieżę południową wraz z niższymi partiami nawy i fasady. Na ponad trzysta lat sylwetkę miasta zdominowała niedokończona budowla z ogromnym żurawiem pochylonym nad wieżą południową. Z tego okresu pochodzi powiedzenie, że wcześniej przyjdzie koniec świata niż katedra będzie gotowa.

    Kampanologia (starołacińskie campana – "dzwonek" + greckie λόγος – "wiedza") – to nauka o dzwonach. Zajmuje się ich historią, przeznaczeniem, akustyką, rodzajami, sposobami wytwarzania i naprawy, zdobnictwem i inskrypcjami, wykorzystaniem dzwonów jako instrumentów muzycznych.Krzyż łaciński – podstawowa forma krzyża chrześcijańskiego. Początkowo używany z oporami ze względu na negatywne konotacje symbolu ukrzyżowania. Jest symbolem ukrzyżowania Chrystusa, dla chrześcijan znakiem zbawienia, miłości Boga i zwycięstwa.

    Ukończenie budowy[ | edytuj kod]

    Wraz z narodzinami romantyzmu i związanym z nim kultem gotyku wznowiono prace nad ukończeniem katedry. Szczęśliwym trafem odnaleziono również oryginalne plany fragmentów katedry, w tym rysunek elewacji zachodniej wraz z wieżami – tzw. plan F. W 1814 w Darmstadt Georg Moller znalazł część planów sporządzonych przez drugiego budowniczego katedry Arnolda. Na drugą ich część natrafił w 1816 w Paryżu Sulpiz Boisserée, który obok Josepha Görresa stał się głównym propagatorem idei ukończenia budowy katedry. Ponadto patronat nad pracami objął August Reichensperger, polityk tworzącej się wówczas partii Centrum, propagator odnowienia katolicyzmu w Niemczech i sztuki gotyckiej.

    Gemma (łac. pączek, oczko winorośli, drogi kamień) – kamień szlachetny lub półszlachetny, o kształcie okrągłej lub owalnej płytki ozdobiony reliefem. Gemma z reliefem wklęsłym to intaglio (albo integlia), z wypukłym kamea.Stefan Lochner (lub Stephan Lochner, ur. ok. 1400, zm. 1451) – niemiecki malarz, jeden z czołowych przedstawicieli malarstwa tablicowego doby późnego gotyku.

    Kamień węgielny pod dalszą budowę położył w 1842 król pruski Fryderyk Wilhelm IV oraz ówczesny koadiutor, a późniejszy arcybiskup Johannes von Geissel. Położenie kamienia węgielnego poprzedziło powstanie kolońskiego towarzystwa budowy katedry, które zajęło się zbiórką pieniędzy. Prace nad katedrą wspomagało finansowo państwo pruskie. Dziełem tym kierowali znani architekci doby neogotyku, Ernst Friedrich Zwirner, Karl Eduard Richard Voigtel, Vincenz Statz i inni. Natomiast prace nad dekoracją rzeźbiarską powierzono licznemu warsztatowi, który reprezentował m.in. Peter Fuchs i wspomniany Ernst Zwirner. Katedrę ukończono po ponad 600 latach w roku 1880.

    Złotnictwo – rzemiosło artystyczne zajmujące się wytwarzaniem wyrobów ze złota, platyny, srebra, stopów, metali szlachetnych, kamieni szlachetnych oraz innych drogocennych materiałów. Termin jubilerstwo, dotyczący głównie czasów nowszych, obejmuje przede wszystkim wyrób klejnotów i ozdób ze złota, srebra i kamieni szlachetnych. W starożytności złotnictwo obejmowało głównie wytwarzanie luksusowych przedmiotów codziennego użytku (świeczniki, srebrne zastawy, szkatułki, wazony, figurki), różnego typu ozdób (diademy, naszyjniki, brosze, klamry, naramienniki, pierścienie), oraz przedmiotów służących kultowi religijnemu (złote lub srebrne relikwiarze, monstrancje, kielichy, puszki, pateny). Od XIII wieku w Europie Zachodniej, a od XIV wieku w Polsce działalność warsztatów złotniczych została ujęta w struktury cechowe, które w późniejszym czasie wprowadziły obowiązek oznaczania wyrobów znakiem złotniczym (puncą).Santiago de Compostela (galicyjska wymowa: [saŋtiˈaɣo ðe komposˈtɛla], hiszpańska wymowa: [sanˈtjaɣo ðe komposˈtela]) – miasto w północno-zachodniej Hiszpanii, w prowincji A Coruña, stolica regionu Galicja. Położone na zachodnim pogórzu Gór Kantabryjskich, ok. 35 km od wybrzeża Oceanu Atlantyckiego. W mieście znajduje się stacja kolejowa Santiago de Compostela. Przemysł lekki i rzemiosło artystyczne, ośrodek handlowy, turystyczny i pielgrzymkowy.

    Czasy najnowsze[ | edytuj kod]

    Podczas II wojny światowej, gdy większość starego miasta Kolonii została niemalże zrównana z ziemią wskutek bombardowań lotnictwa alianckiego, katedra pomimo kilku trafień bomb ocalała od poważniejszych zniszczeń. W kilku miejscach zniszczony został dach i fragmenty sklepień, ponadto na elewacjach zanotowano liczne uszkodzenia wskutek odprysków po eksplozjach pocisków.

    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.Tabernakulum (łac. tabernaculum: namiot) – w chrześcijaństwie, głównie w kościołach katolickich mała, zamykana na klucz szafka, umieszczona najczęściej w tylnej części prezbiterium. Jest ono miejscem przechowywania kustodii z Przenajświętszym Sakramentem.

    W ostatnich dekadach katedra ucierpiała najbardziej wskutek zanieczyszczenia powietrza. Kwaśne deszcze przeżerały kamień, a spaliny zafarbowały go na ciemno szaro. W latach 2004–2006 katedra znajdowała się na liście zagrożonych obiektów światowego dziedzictwa UNESCO. Prace restauratorskie trwają nieprzerwanie, by na bieżąco wymieniać uszkodzone fragmenty elewacji.

    Wimperga (niem. Wimperg) – dekoracyjne wykończenie w kształcie wysokiego trójkąta, wieńczące szczyt portalu albo ostrołuk okna charakterystyczne w architekturze gotyckiej oraz stosowane w zdobnictwie neogotyckim.Biskup koadiutor – w Kościele katolickim prawnie ustanowiony przez papieża biskup, który po śmierci lub awansie biskupa diecezjalnego ma prawo następstwa po nim na urzędzie biskupa diecezji zgodnie z kanonem 403 § 3 kodeksu prawa kanonicznego z 1983.

    Dnia 15 listopada 1980 podczas swojej pielgrzymki do RFN papież, Jan Paweł II odwiedził katedrę, w której odprawił uroczystą mszę świętą. Na wspomnienie jego wizyty Elmar Hillebrand wykonał w 1985 pamiątkową płytę wmurowaną w jeden z północnych filarów nawy głównej. W sierpniu 2005 katedra była jednym z głównych punktów obchodów Światowych Dni Młodzieży, którym przewodniczył Benedykt XVI.

    Ambit (obręb, obejście) – w architekturze kościelnej wąskie przejście powstałe z przedłużenia naw bocznych i poprowadzenia ich wokół prezbiterium za ołtarzem głównym.Szczyt – fragment ściany na wysokości poddasza w dachu dwuspadowym, pulpitowym, półszczytowym ograniczony połaciami dachu lub ozdobne zwieńczenie elewacji lub jej części np. ryzalitu, portalu, obramienia okiennego oparte na kształcie trójkąta. Szczytem określa się też boczną, węższą ścianę budynku (inaczej ściana szczytowa).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.
    Plan F lub Rysunek F (niem. Riß F) - jeden z siedmiu zachowanych średniowiecznych rysunków projektowych katedry w Kolonii. Rysunek ten przedstawia projekt fasady katedry. Rysunek ten został wykonany u schyłku XIII stulecia, na 20 kawałkach pergaminu, które w nieznanym czasie zaginęły. Znaleziony został w dwóch częściach w 1814 i 1816 r.
    Siebengebirge (pol. Siedmiogórze) – zalesione pasmo górskie pochodzenia wulkanicznego położone w Niemczech na południowy-wschód od miasta Bonn nad przełomową doliną Renu. Obszar jest chroniony w ramach rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego. Jeden z symboli niemieckiego romantyzmu i historii ochrony przyrody.
    Marcin z Tours, Święty Marcin, Marcin Miłościwy, cs. Swiatitiel Martin Miłostiwyj, jepiskop Turskij (ur. pomiędzy rokiem 316 a 317 w Sabarii, dziś Szombathely w Pannonii - zm. 8 listopada 397 w Candes nad rz. Vienne) – biskup Tours, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, Wyznawca.
    Mozaika – dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z drobnych, o różnej kolorystyce (dwu lub wielobarwne), fakturze i kształcie kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki. Elementy są przyklejone do podłoża przez ułożenie na niezwiązanej zaprawie, wapiennej, cementowej lub żywicy pochodzenia roślinnego (mastyks z drzewa Pistacia lentiscus). Stosowana jest do zdobienia posadzek, ścian, kopuł, sklepień, apsyd w budownictwie sakralnym i świeckim, mebli (zwłaszcza blatów stołów, sepetów, biurek).
    Serce dzwonu – zawieszony we wnętrzu klasycznego dzwonu ciężar, który kołysząc się w jego wnętrzu (bądź wisząc bezwładnie, podczas gdy kołysze się sam dzwon) uderza w czaszę dzwonu wydając dźwięk. Serce dzwonu wykonane jest z miękkiej, kutej stali tak, aby uderzając w pierścień dzwonu (najgrubszą część) nie niszczył go. Dla uzyskania poprawnego dźwięku istotne jest właściwe ukształtowanie serca oraz jego zawieszenie.
    Sainte-Chapelle (Święta Kaplica) – dwukondygnacyjna kaplica zamkowa położona w centrum dawnej siedziby królewskiej na wyspie Cité w Paryżu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.237 sek.