• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Katalog astronomiczny

    Przeczytaj także...
    Spektroskopia – nauka o powstawaniu i interpretacji widm powstających w wyniku oddziaływań wszelkich rodzajów promieniowania na materię rozumianą jako zbiorowisko atomów i cząsteczek. Spektroskopia jest też często rozumiana jako ogólna nazwa wszelkich technik analitycznych polegających na generowaniu widm.Galaktyka (z gr. γαλα – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii. Typowa galaktyka zawiera od 10do 10 gwiazd orbitujących wokół wspólnego środka masy.
    Katalog Messiera – katalog astronomiczny zawierający obiekty na niebie, opublikowany przez Charlesa Messiera w 1774. Ostateczna wersja Messiera wydana w 1784 zawiera 103 obiekty. Od tego czasu jeszcze 7 innych obiektów, odkrytych później przez Messiera i jego współpracownika Pierre’a Méchaina, zostało dodanych do listy, ostatni w 1966.
    Obiekty katalogu Caldwella

    Katalog astronomiczny – uporządkowany zestaw danych dotyczących ciał niebieskich. Danymi tymi mogą być położenia obiektów na niebie (współrzędne – dane astrometryczne), ich odległości, jasności (dane fotometryczne), widma (dane spektroskopowe) czy też zdjęcia, w postaci klisz lub elektronicznej (np. plików FITS). Najbardziej znanymi katalogami są Katalog Messiera i New General Catalogue.

    Katalog Jasnych Gwiazd (en. Bright Star Catalogue) – katalog astronomiczny zawierający prawie wszystkie gwiazdy jaśniejsze niż +6,5. Został opublikowany przez Obserwatorium Uniwersytetu Yale. Pierwsze wydanie katalogu zawierające 9096 gwiazd zostało opublikowane w 1908 roku jako Harvard Revised Photometry Catalogue (Harvardzki Poprawiony Katalog Fotometryczny). Katalog ten doczekał się 15 rozszerzanych i poprawianych wydań. Katalog Jasnych Gwiazd jest oznaczany jako: HR, BS, Yale.Katalog ACT - katalog stworzony przez U.S. Naval Observatory (USNO), aby dostarczyć danych na temat ruchów większości gwiazd znajdujących się w katalogu TYCHO.

    Katalogi ogólne[ | edytuj kod]

  • Katalog Messiera (M) – 110 obiektów
  • General Catalogue of Nebulae and Clusters (GC) – 5079 obiektów
  • New General Catalogue (NGC) – 7840 obiektów
  • Index Catalogue (IC) – 5386 obiektów (uzupełnienie NGC)
  • Specjalistyczne katalogi[ | edytuj kod]

    Oprócz tych trzech katalogów, które same w sobie zawierają różnego rodzaju obiekty astronomiczne, istnieje spora liczba specjalistycznych katalogów zawierających tylko wybrane typy obiektów. Katalogi te zawierają dużą liczbę wspólnych obiektów, więc spora liczba obiektów astronomicznych posiada dużą liczbę nazw katalogowych. Przykładem jest Galaktyka Panna A, wśród astronomów amatorów znana jako Messier 87, nosząca również oznaczenia: NGC 4486, Virgo A, 3C 274, 1ES 1228 +126, 87GB 122819,0 +124029, IRAS 12282 +1240 oraz jeszcze kilkanaście innych. Niektóre ze słynnych specjalistycznych katalogów (kolejność według rodzajów obiektów):

    Atlas Osobliwych Galaktyk (ang. Atlas of Peculiar Galaxies) – katalog galaktyk stworzony przez Haltona Arpa. Spis zawiera 338 obiektów astronomicznych. Został opublikowany w 1966 przez California Institute of Technology. W katalogu znajdują się galaktyki o ciekawych kształtach, np. NGC 4038.Oznaczenie Flamsteeda – sposób oznaczania gwiazd, w którym każda z nich jest definiowana przez liczbę oraz łacińską dopełnieniową nazwę gwiazdozbioru, w którym się znajduje. Liczba gwiazd z oznaczeniem Flamsteeda wynosi 2554.

    | edytuj kod]

  • Uppsala General Catalogue (UGC): 12 921 galaktyk
  • Atlas Osobliwych Galaktyk (Arp): 338 obiektów
  • Katalog gromad Abella: 5250 bogatych gromad galaktyk
  • Zwarte Grupy Hicksona: 100 pozycji
  • Katalog galaktyk karłowatych: katalog galaktyk karłowatych, obiekty DDO, 243 pozycje
  • Katalog Głównych Galaktyk (PGC): obiekty Principal Galaxies Catalogue
  • | edytuj kod]

  • Arp-Madore (AM): 4 gromady kuliste
  • Palomar (Pal): 15 gromad kulistych
  • Terzan (Ter): 11 gromad kulistych ukrytych za galaktycznym centrum, widocznych w podczerwieni
  • | edytuj kod]

  • Basel (Bas): zawiera 20 gromad otwartych
  • Berkeley (Be): 90 gromad z numerami od 1 do 104
  • Biurkan (Bi, Biur): 13 gromad
  • Bochum (Bo): 14 gromad
  • Catalogue of Star Clusters and Associations (OCl): 1278 gromad i asocjacji
  • Collinder (Coll lub Cr): 471 gromad
  • Czernik (Cz): 45 gromad
  • Dolidze (Do): 47 gromad
  • Dolidze/Dzimselejsvili (DoDz): 11 gromad
  • Hafner (Haf): 26 gromad
  • King (K): 26 gromad
  • Lyngå (L): 15 gromad
  • Markarian (Mrk): 1525 obiektów, katalog asocjacji gwiazdowych, gromad gwiazd, galaktyk i kwazarów
  • Melotte (Mel): 245 gromad
  • Pismis (Pi): 26 gromad
  • Roslund (Ro): 7 gromad
  • Ruprecht (Ru): 176 gromady
  • Stock (St): 24 gromady
  • Tombaugh (Tom): 5 gromad otwartych
  • Trumpler (Tr): 37 gromad
  • van den Bergh-Hagen (vdB-Ha, BH): gromady południowej części Drogi Mlecznej
  • | edytuj kod]

  • Katalog ACT: ruch 988 758 gwiazd
  • Bonner Durchmusterung: pozycje 457 847 gwiazd
  • Boss General Catalogue: 33 342 gwiazdy
  • Cordoba Durchmusterung: współrzędne 613 953 gwiazd
  • Katalog Gliesego: katalog gwiazd w promieniu 25 parseków
  • Katalog Henry’ego Drapera: ponad 225 000 gwiazd
  • Katalog Hipparcosa: 118 218 gwiazd
  • Katalog Jasnych Gwiazd: pierwsza edycja 9096 gwiazd
  • SAO: 258 997 gwiazd do 9
  • Sigma, Struve: największy katalog gwiazd podwójnych i wielokrotnych
  • Winnecke (Win, WNC): 7 gwiazd podwójnych
  • | edytuj kod]

  • Katalog mgławic Abella: 81 mgławic z numerami od 1 do 86
  • Perek-Kohoutek (PK): Katalog wszystkich mgławic planetarnych Drogi Mlecznej znanych do 1964 roku
  • | edytuj kod]

  • Cederblad (Ced): ponad 200 mgławic
  • Lynds (LBN): katalog jasnych mgławic, 1125 obiektów
  • Katalog van den Bergha (vdB): katalog 158 mgławic refleksyjnych
  • | edytuj kod]

  • Katalog Barnarda (B): 370 ciemnych mgławic
  • Lynds (LDN): katalog ciemnych mgławic, 1802 obiekty
  • | edytuj kod]

  • Katalog Sharplessa (Sh2): 313 obiektów
  • Katalog Guma: przegląd obszarów H II nieba południowego, 85 obiektów
  • | edytuj kod]

  • Katalog RCW (RCW): 182 obiekty
  • | edytuj kod]

  • 3C: katalog kwazarów
  • Inne[ | edytuj kod]

  • Katalog Caldwella (C): 109 wybranych obiektów
  • Lista Najpiękniejszych Obiektów N.G.C. RASC: lista wybranych obiektów z katalogu NGC
  • Herschel 400: lista wybranych obiektów z katalogu NGC
  • Palomar Observatory Sky Survey: fotograficzny atlas nieba
  • i wiele innych.

    Katalog Barnarda – katalog astronomiczny ciemnych mgławic zestawiony przez amerykańskiego astronoma Edwarda Barnarda.Katalog galaktyk karłowatych (ang. A Catalogue of Dwarf Galaxies oraz David Dunlap Observatory Catalogue, skrót DDO) – katalog astronomiczny galaktyk karłowatych opublikowany w 1959 roku oraz uzupełniony w 1966 przez kanadyjskiego astronoma Sidneya van den Bergha. Katalog ten zawiera 243 obiekty.

    W astronomii w odniesieniu do gwiazd używa się także małego alfabetu greckiego (rzadziej łacińskiego) lub liczb w połączeniu z łacińską dopełnieniową nazwą gwiazdozbioru, w którym dana gwiazda się znajduje – są to tzw. oznaczenia Bayera i Flamsteeda. W powszechnym użyciu są też nazwy własne gwiazd, zazwyczaj pochodzenia arabskiego. Przykład zastosowania małego alfabetu greckiego na gwieździe Betelgeza – α Orionis.

    Uppsala General Catalogue (UGC) – katalog astronomiczny zawierający 12 921 galaktyk widzialnych z półkuli północnej.Alfabet łaciński, łacinka, alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • DMOZ - Science > Astronomy > Data Archives (ang.). Open Directory Project. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-14)]. – katalogi astronomiczne
  • David Darling: ASTRONOMICAL CATALOGS, CHARTS, AND SURVEYS (ang.). W: Encyclopedia of Science [on-line]. [dostęp 2016-03-09].
  • Astrometria (astronomia pozycyjna) – najstarszy dział astronomii zajmujący się pomiarami pozornych położeń i ruchów ciał niebieskich. Dzieli się na astronomię sferyczną, zawierającą matematyczną teorię potrzebną do opisywania ruchów ciał na sferze niebieskiej oraz astronomię praktyczną, obejmującą teorię przyrządów astrometrycznych, metody obserwacji i ich opracowywania.Betelgeza (Betelgeuse, Alfa Orionis) – czerwony nadolbrzym w gwiazdozbiorze Oriona, dziewiąta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie (+0,45). Jest odległa od Słońca o około 640 lat świetlnych, jednak odległość jest wyznaczona z dużą niepewnością.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Układ współrzędnych astronomicznych – sferyczny układ współrzędnych stosowany w astronomii. Umożliwia jednoznaczne określenie położenia obiektu na sferze niebieskiej przez podanie jego współrzędnych. Zdefiniowanie układu sprowadza się do ustalenia podstawowego koła wielkiego i ustalenia punktu na tym kole, od którego liczy się pierwszą współrzędną. Oś układu (tj. prosta prostopadła do koła podstawowego) przecina sferę niebieską w punktach nazwanych biegunami, natomiast południk przechodzący przez punkt początkowy jest nazwany południkiem początkowym.
    Fotometria – dział optyki dotyczący pomiarów wielkości charakteryzujących światło postrzeganych przez ludzkie oko w odróżnieniu od radiometrii, która dotyczy pomiarów energetycznych. W fotometrii istotne jest wrażenie jakie jest percypowane przez ludzkie oko na skutek stymulacji falą elektromagnetyczną. Punktem wyjścia fotometrii jest więc sposób funkcjonowania oka jako wybiórczego detektora widma elektromagnetycznego. Jednostki fotometryczne, w przeciwieństwie do radiometrycznych mogą służyć jako wskaźniki w eksperymentach psychofizycznych. Jednostki fotometryczne różnią się w swej naturze od radiometrycznych mniej więcej tak jak fon różni się od bela.
    Nowy Katalog Ogólny (New General Catalogue, NGC) – katalog astronomiczny przygotowany przez duńskiego astronoma Johna Dreyera, który opublikował go w roku 1888 (w latach 1895 i 1908 dopisał dwa uzupełnienia do już istniejącego katalogu) próbując połączyć wiele istniejących wówczas katalogów.
    Katalog Markariana (ang. Catalogue of Markarian Galaxies) – katalog astronomiczny zestawiony w latach 1967-81 przez ormiańskiego astrofizyka Beniamina Markariana. Katalog ten zawiera 1525 obiektów będących asocjacjami gwiazdowymi (zawierającymi grupy młodych, gorących gwiazd, szybko rozpraszających się w przestrzeni), gromadami gwiazd, galaktykami oraz kwazarami charakteryzującymi się intensywną emisją w zakresie ultrafioletu.
    Jasność, dzielność promieniowania, moc promieniowania (ang. luminosity) – stosowana w astronomii wielkość fizyczna określająca ilość energii, którą ciało emituje w jednostce czasu. Jednostką jasności jest wat lub wielokrotność jasności Słońca (L☉) = 3,827·10 W. Jasność może być podawana jako jasność wizualna lub bolometryczna. W pierwszym przypadku pod uwagę bierze się jedynie światło widzialne, w drugim całe spektrum promieniowania elektromagnetycznego.
    Ciemne mgławice – rodzaj mgławic, które na niebie wyglądają jak obszary pozbawione gwiazd, gdyż na drodze gwiazda - Ziemia znajduje się pochłaniająca światło mgławica ciemna.
    Katalog Sharplessa – katalog astronomiczny obszarów H II (również mgławic emisyjnych) zestawiony przez amerykańskiego astronoma Stewarta Sharplessa. W katalogu znalazły się obszary H II Drogi Mlecznej zebrane przy użyciu obrazów z Palomar Sky Survey znajdujące się na północ od deklinacji -27°, jak również niewielka liczba obiektów znajdujących się na południe od tej deklinacji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.