Katalizatory Zieglera-Natty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Katalizatory Zieglera-Natty – mieszaniny różnych związków chemicznych stosowanych jako heterofazowe katalizatory stereoselektywnej polimeryzacji olefin.

Karl Ziegler (ur. 26 listopada 1898 w Helsa k. Kassel, zm. 11 sierpnia 1973 w Mülheim an der Ruhr) – niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla z dziedziny chemii w roku 1963 za odkrycia i prace dotyczące związków metaloorganicznych i ich zastosowania jako katalizatorów polimeryzacji.Związki metaloorganiczne – organiczne związki chemiczne zawierające przynajmniej jedno wiązanie kowalencyjne pomiędzy atomem metalu i atomem węgla grupy organicznej. Do związków metaloorganicznych nie zalicza się związków zawierających wyłącznie ligandy nieorganiczne (np. CO i CN), ani związków, w których nie występuje wyraźne wiązanie metal-węgiel. Np. tetraetyloołów Pb(C2H5)4 i dimetylortęć Hg(CH3)2 są związkami metaloorganicznymi, natomiast nie są nimi np. etanolan sodu C2H5ONa (brak wiązania Na-C), hem (zawiera wiązanie Fe-N, a nie Fe-C) i pentakarbonylek żelaza Fe(CO)5 (brak grupy organicznej). Do pierwiastków tworzących związki metaloorganiczne zalicza się oprócz typowych metali, także półmetale i niemetale o niskiej elektroujemności (np. bor, krzem, arsen itp.).

Dwa najpopularniejsze tego rodzaju katalizatory to:

  • TiCl3 x [AlCl(C2H5)2]2
  • AlCl3 x (Cp)2TiCl2
  • Pierwszy z tych katalizatorów został opracowany w 1953 roku przez Karla Zieglera do otrzymywania niskociśnieniowego polietylenu; przy pomocy drugiego kilka lat później zespół Giulia Natty otrzymał po raz pierwszy regularny, izotaktyczny polipropylen.

    Polipropylen – polimer z grupy poliolefin, który zbudowany jest z merów o wzorze: –[CH2CH(CH3)]–. Otrzymuje się go w wyniku niskociśnieniowej polimeryzacji propylenu. Polipropylen jest jednym z dwóch, obok polietylenu, najczęściej stosowanych tworzyw sztucznych. Na przedmiotach produkowanych z tego tworzywa umieszcza się zwykle symbol PP.

    Ziegler i niezależnie od niego Natta eksperymentowali z wieloma katalizatorami, które były mieszaninami nieorganicznych halogenków glinu, cynku, magnezu, tytanu, wanadu lub chromu oraz związków metaloorganicznych.

    Karl Ziegler i Giulio Natta otrzymali za badania nad katalizatorami polimeryzacji olefin Nagrodę Nobla z chemii w 1963 roku.

    Literatura[ | edytuj kod]

  • Krzysztof Szczegot: Kataliza Zieglera-Natty w polimeryzacji etylenu i alfa-olefin. Wydawnictwo Naukowe WSP, Opole 1992.




  • Reklama