• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kasa im. Józefa Mianowskiego

    Przeczytaj także...
    Aleksander Kraushar, pseud. Alkar (ur. 17 stycznia 1843 w Warszawie, zm. 11 grudnia 1931 tamże) – polski adwokat, historyk, publicysta, poeta, działacz kulturalno-oświatowy pochodzenia żydowskiego. Ojciec Zuzanny Rabskiej.Józef Kazimierz Plebański (ur. 1 marca 1831 w Trzemesznie, powiat Mogilno, zm. 19 sierpnia 1897 w Izdebnie Kościelnym) – historyk polski.
    Józef Eryk Natanson (ur. 8 kwietnia 1855, zm. 5 lutego 1929) - polski przedsiębiorca, działacz społeczny i przyrodnik żydowskiego pochodzenia.
    Pałac Staszica w Warszawie, siedziba fundacji

    Kasa im. Józefa Mianowskiego – Fundacja Popierania Nauki – największa i najważniejsza polska organizacja naukowa powstała w zaborze rosyjskim 12 lipca 1881. reaktywowana w roku 1991.

    Historia[]

    Wśród czterdziestu pięciu pierwotnych założycieli Kasy znaleźli się m.in.: Jerzy Aleksandrowicz, Ignacy Baranowski, Eugeniusz Dziewulski, Aleksander Głowacki (Bolesław Prus), Władysław Holewiński, Józef Kirszrot-Prawnicki, Aleksander Kraushar, Leopold Stanisław Kronenberg, Stanisław Leopold Kronenberg, Jakub Natanson, Józef Kazimierz Plebański, Stanisław Przystański, Henryk Sienkiewicz, Antoni Ślósarski, Karol Strasburger, Filip Sulimierski, August Wrześniowski i Bronisław Znatowicz.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.Akademia Medyko-Chirurgiczna w Warszawie – pierwsza szkoła wyższa reaktywowana w Warszawie od czasu kasaty przez Rosjan Uniwersytetu Warszawskiego w 1831 roku z siedzibą w Pałacu Staszica.

    6 października 1881 powołano Komitet zarządzający Kasą, na którego czele stanął dr Tytus Chałubiński – były profesor warszawskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej i Szkoły Głównej. Wiceprezesem został Stanisław Kronenberg – finansista i mecenas nauk, jeden z najbogatszych ludzi w ówczesnym zaborze rosyjskim. Kasjerem (skarbnikiem) Kasy wybrano Karola Deikego – finansistę, prezesa Banku Handlowego w Warszawie. Sekretarzem Komitetu Kasy został lekarz społecznik Karol Dobrski. Pozostałymi członkami Komitetu wybrano: Piotra Chmielowskiego, Mścisława Godlewskiego, Władysława Holewińskiego, Jakuba Natansona, Józefa Eryka Natansona, Henryka Sienkiewicza, Franciszka Śliwickiego, Henryka Struve i Filipa Sulimierskiego. Wszyscy członkowie Komitetu związani byli w przeszłości ze Szkołą Główną.

    Bronisław Znatowicz (ur. 9 czerwca 1851, zm. 1917) – polski chemik, fizjograf, jeden z twórców polskiej terminologii chemicznej, działacz oświatowy, popularyzator nauk przyrodniczych.Bank Handlowy w Warszawie S.A. (BHW) – bank komercyjny z siedzibą w Warszawie, działający aktualnie pod marką Citi Handlowy (poprzednio: Citibank Handlowy). Jest 10. największym bankiem w Polsce pod względem wartości aktywów, a 18. pod względem liczby placówek

    Instytucja ta już w XIX w. stała się największą polską organizacją wspomagającą badania i wydawnictwa naukowe. W pewnym okresie, tuż przed wybuchem I wojny światowej, dzięki zapisom ojca ropy bakijskiej polskiego geologa Witolda Zglenickiego dysponowała tak wielkimi funduszami, że nie mogła ich wydać. Kasa im. Józefa Mianowskiego, funkcjonująca w okresie II Rzeczypospolitej jako Instytut Popierania Nauki, zlikwidowana została 31 grudnia 1952 wraz z Towarzystwem Naukowym Warszawskim.

    Filip Sulimierski (ur. 13 listopada 1843 w Sieradzu, zm. 8 stycznia 1885 w Warszawie) - polski matematyk i geograf, pierwszy wydawca Słownika geograficznego Królestwa Polskiego (1880).Tytus Chałubiński (ur. 29 grudnia 1820 w Radomiu, zm. 4 listopada 1889 w Zakopanem, syn Szymona i Teodozji z Wnorowskich) – polski lekarz, profesor patologii, miłośnik przyrody. Był współtwórcą Towarzystwa Tatrzańskiego i jednym z pierwszych badaczy przyrody tatrzańskiej. Na jego cześć nazwano Wrotami Chałubińskiego jedną z przełęczy w głównej grani Tatr. Popularyzator Zakopanego, w dużym stopniu przyczynił się do rozwoju tej miejscowości. Jeden z prekursorów polskiego klimatolecznictwa; jego staraniem Zakopane zyskało pod koniec XIX wieku status stacji klimatycznej jako kurort wspomagający leczenie chorób płucnych.

    Aktem notarialnym z dnia 20 maja 1991 r. Kasa im. Józefa Mianowskiego została reaktywowana jako Fundacja Popierania Nauki. Dnia 11 października 1991 r. wpisana została do rejestru fundacji decyzją Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy.

    Przypisy

    Bibliografia[]

  • Piskurewicz Jan, Huebner Piotr, Zasztowt Leszek: Zarys historii Kasy Mianowskiego, [w:] Kasa im. Józefa Mianowskiego, Fundacja Popierania Nauki 1881-1991, Warszawa 1992, s. 7–54.
  • Maciej Iłowiecki: Dzieje nauki polskiej. Warszawa: Interpress, 1981. ISBN 8323318766.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Kasa im. Józefa Mianowskiego
  • Henryk Struve, pseudonim Florian Gąsiorowski (ur. 27 czerwca 1840 w Gąsiorowie koło Kalisza, zm. 16 maja 1912 w Eltham koło Londynu) – polski filozof i estetyk. W latach (1863–1903) profesor Warszawskiej Szkoły Głównej, następnie Uniwersytetu Warszawskiego (rosyjskiego), od r. 1873 członek Akademii Umiejętności. Był też członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W 1903 przeniósł się do Anglii.Zabór rosyjski – część terytorium państwowego I Rzeczypospolitej zajęta przez Imperium Rosyjskie w wyniku rozbiorów Polski (1772–1795); obejmował Ziemie Zabrane i Królestwo Polskie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stanisław Leopold Kronenberg (ur. 12 grudnia 1846, zm. 4 kwietnia 1894) – polski przemysłowiec i finansista żydowskiego pochodzenia.
    Towarzystwo Naukowe Warszawskie (TNW) – polskie towarzystwo naukowe z siedzibą w Warszawie, o strukturze akademickiej z dwustopniowym członkostwem na podstawie wyboru.
    Jakub Natanson (ur. 20 sierpnia 1832 w Warszawie, zm. 14 września 1884 w Warszawie) – polski chemik i finansista żydowskiego pochodzenia. Jeden z założycieli Kasy im. J. Mianowskiego, wolnomularz W 1855 jako pierwszy otrzymał fuksynę.
    Witold Leon Julian Zglenicki, ros. Витольд Згленицкий, herbu Prus II (ur. 6 stycznia 1850 w Starej Wargawie koło Kutna, zm. 6 lipca 1904 w Baku) – filantrop, geolog, nafciarz, ojciec nafty bakijskiej, Polski Nobel, uczeń Dmitrija Mendelejewa.
    Leopold Stanisław Kronenberg herbu Strugi (ur. 24 marca 1812 w Warszawie, zm.5 kwietnia 1878 w Nicei) – polski bankier, inwestor i finansista żydowskiego pochodzenia, jeden z przywódców "białych" przed powstaniem styczniowym.
    Antoni Ślósarski (ur. 14 lipca 1843 we Wronowicach, zm. 8 września 1897 w Warszawie) – zoolog ewolucjonista i fizjograf. Dziedziną jego prac badawczych były głównie owady, zwłaszcza gryzki, oraz wije i mięczaki z obszaru Królestwa Polskiego. Zajmował się również paleontologią.
    Stanisław Przystański (ur. 20 września 1820 w Warszawie, zm. 30 listopada 1887 w Wiedniu) – polski fizyk i organizator instytucji naukowych i oświatowych.

    Reklama