• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kartlia

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji. Mccheta (gruz. მცხეთა) – miasto we wschodniej Gruzji, przy ujściu rzeki Aragwa do Kury. Ma ok. 7420 mieszkańców (2005).
    Wachtang I Gorgasali (440 – 502), (gruz.: ვახტანგ I გორგასალი) – gruziński król (mepe) Kartlii (Iberii kaukaskiej) w latach 452 – 502 i święty Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego.
    Part of Historical Kartli (Inner, Lower and Upper) in modern international borders of Georgia.svg

    Kartlia (gruz.: ქართლი, Kartli) – historyczna kraina we wschodniej Gruzji, współcześnie podzielona między cztery regiony administracyjne: Dolna Kartlia, Mccheta-Mtianetia, Tbilisi i Wewnętrzna Kartlia.

    Historia[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Królestwo Iberii.
  • IV w. - powstanie na terenach Iberii niepodległego chrześcijańskiego państwa (stolica Mccheta)
  • VI w. - król Wachtang I Gorgasali podejmuje decyzję o rozbudowie miasta Tbilisi i przeniesieniu doń stolicy
  • VII w. - podporządkowanie Persji, a następnie Bizancjum.
  • Kartlia w XVIII wieku (mapa: Jean Clouet, 1767)

    W kolejnych wiekach tereny Kartlii były podzielone i stanowiły część Gruzji bądź znajdowały się we władztwach: perskim, chazarskim, arabskim (Abbasydów), tureckim, mongolskim.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Mirian III, Święty Król Mirian (III/IV w. n.e.) – król Kartlii (dawnej Iberii), we wschodniej Gruzji. W 337 nawrócony przez św. Nino król Mirian III przyjął chrześcijaństwo jako religię państwową (w ten sposób Gruzja stała się drugim na świecie, po Armenii, państwem chrześcijańskim). Wydarzenie to opisano w jednym z najstarszych zabytków literatury gruzińskiej Mokcewaj Kartlisaj (Nawrócenie Kartlii). Wydarzenie to powszechnie uważa się za faktyczną chrystianizację Gruzji. Fundator świątyni chrześcijańskiej w Mcchecie, w miejscu, gdzie obecnie wznosi się katedra Sweticchoweli.

    W XV w. - Kartlia staje się feudalnym królestwem (1484–1762):

  • 1590 - zwierzchnictwo Turcji
  • 1602 - zwierzchnictwo Persji
  • W XVIII w. nastąpiło uniezależnienie się Kartlii, a w 1762 połączenie z sąsiadującym Królestwem Kachetii. W 1801 roku zjednoczone Królestwo Kartlii i Kachetii zostało przyłączone do Rosji.

    Obecnie - część Gruzji.

    Tbilisi (gruz. თბილისი, w latach 1845-1936 Tyflis) – stolica i największe miasto Gruzji położone nad rzeką Kurą, zamieszkane przez 1,15 mln osób (aglomeracja 1,5 mln mieszkańców, 2010). Jest głównym kulturalnym, naukowym (Akademia Nauk, Biblioteka Narodowa i liczne uczelnie) i przemysłowym (m.in. produkcja lokomotyw) ośrodkiem Gruzji.Chazarowie, Kozarowie (turecki: Hazarlar) – lud koczowniczy pochodzenia tureckiego, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z VI wieku n.e. Tereny zajmowane przez Chazarów rozciągały się na Stepie Pontyjsko-Kaspijskim między północnym Kaukazem, Krymem, Morzem Kaspijskim a rzeką Jaik i Samarą. Trudnili się głównie pasterstwem i handlem, a bogacili na łupieskich wyprawach. Przez ich ziemie prowadziły największe szlaki handlowe z Chin do Europy (jedwabny szlak) oraz szlak północ-południe (od Waregów do Greków).

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Mirian III - król Kartlii (III/IV w. n.e.)
  • Nawrócenie Kartlii - najstarsza znana kronika gruzińska
  • Królowie Kartlii (XV-XVIII w.)
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Kartlia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2017-05-01].




  • Warto wiedzieć że... beta

    Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.
    Nawrócenie Kartlii (oryg. gruz. მოქცევაჲ ქართლისაჲ, Mokcewaj Kartlisaj) – zabytek literatury starogruzińskiej, najstarsza znana kronika gruzińska.
    Seldżukidzi (albo Seldżucy, od: Seldżuk – arab.: السلاجقة, tur: Selçuk) – dynastia panująca w różnych krajach Azji Zachodniej w okresie od XI do XIV wieku.
    Język gruziński (gruz. ქართული ენა, kartuli ena) – język południowokaukaski, używany przez ok. 4,2 mln osób głównie w Gruzji, gdzie jest językiem urzędowym, oraz przez dalsze 2,5 mln w Turcji, Rosji, USA i Europie, jak też przez niewielkie grupy w Iranie (tj. Gruzini ferejdańscy) i Azerbejdżanie (Ingilojcy). Jest też używany jako język literacki przez zamieszkujące Gruzję niewielkie wspólnoty etniczne, nie posiadające piśmiennictwa we własnych językach: przez Swanów, Megrelów i Lazów.
    Dolna Kartlia (gruz.: ქვემო ქართლი, Kwemo Kartli) region południowo-wschodniej Gruzji, ze stolicą w Rustawi. Region ten od zachodu graniczy z Samcche-Dżawachetią, od północy z Wewnętrzną Kartlią oraz Mcchetą-Mtianetią, od wschodu z Kachetią, południowa granica regionu jednocześnie jest granicą państwa z Azerbejdżanem i Armenią.
    Arabowie (arab.: عرب ’Arab, w pierwotnym znaczeniu: „koczownicy”) – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.