• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karpowie

    Przeczytaj także...
    Filip I Arab, Marcus Iulius Philippus (ur. 204, zm. 249) – cesarz rzymski od 244 do 249. Panował jako Imperator Caesar Marcus Iulius Philippus Augustus.Dakowie (zwani także Getami, Dako-Getami lub Geto-Dakami) – starożytny lud pochodzenia trackiego zajmujący Dację - tereny lewobrzeżnego Dunaju, na obszarze mniej więcej obecnego państwa rumuńskiego i częściowo węgierskiego, znany starożytnym Grekom już od VI w. p.n.e.. Pierwszym greckim autorem, który wymienił Getów był Hekatajos z Miletu, a jego informacje w całej rozciągłości potwierdził w swoich "Dziejach" Herodot w drugiej poł. V w. p.n.e. Według Strabona Dakowie nazywali siebie Dáoi. Jak wynika z badań archeologicznych Dakowie (lub też ich bezpośredni przodkowie) pojawili się na tych terenach już ok. 1700 r. p.n.e. i zamieszkiwali je aż do schyłku starożytności, ale już w nieco zmienionym składzie etnicznym, z domieszką innych nacji, najpierw po wojnach z Rzymianami na przeł. I i II w. n.e. (zakończonych podbiciem tych terenów przez Rzym w roku 106 n.e.) i kolonizacji rzymskiej, a następnie w wyniku tzw. "Wędrówki ludów", który to ruch migracyjny spowodował perturbacje etniczne w niemal całej Europie kontynentalnej. Stopniowo resztki Daków rozpłynęły się w napływowej ludności gockiej, germańskiej i później słowiańskiej.
    Histria (Istros) - miasto greckie nad Morzem Czarnym w pobliżu ujścia Dunaju, założone jako kolonia Miletu , którego pozostałości znajdują się niedaleko obecnego rumuńskiego miasteczka Istria.
    Lokalizacja Karpów na mapie rzymskiej prowincji Dacji w II–III wieku

    Karpowie, wolni Dakowie – plemię dackie, zamieszkałe na terenach ograniczonych od zachodu i wschodu rzekami Seret i Prut. W III wieku w sojuszu z Gotami plemię toczyło ze zmiennymi skutkami walki z Rzymem. Głównym celem ich najazdów była Dacja. Pod koniec III wieku koalicja gocko-karpowska rozpadła się, w wyniku czego Karpowie przenieśli się na obszary na południe od Dunaju. Z kart historii zniknęli na początku IV wieku.

    Iliria (łac. Illyria, Illyricum) – starożytna kraina nad Adriatykiem, obejmująca mniej więcej tereny obecnej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii i Macedonii. Appian ludy Ilirii umiejscawia powyżej Macedonii i Tracji, aż po Dunaj, Morze Jońskie i podnóże Alp. Kraj swoją nazwę wziął od Iliriusza, syna Polifema.Tracja (gr. Θρᾴκη, Thraki, łac. Thracia, bułg. Тракия, Trakija, tur. Trakya). Historycznie: starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon (Struma). Obecnie region geograficzny na pograniczu Bułgarii (Tracja Północna), Grecji (Tracja Zachodnia) i Turcji (Tracja Wschodnia).

    W 238 roku połączone siły Karpów i Gotów przekroczyły Dunaj i wtargnęły do Mezji Dolnej, gdzie opanowały miasto Istropolis. Wydarzenie zbiegło się w czasie ze śmiercią cesarza Maksymina, więc dyplomaci rzymscy podjęli pertraktacje z Gotami, pomijając Karpów, i za cenę płacenia im trybutu, skłonili plemiona germańskie do wycofania się za Dunaj. Gdy Karpowie próbowali wynegocjować trybut również dla siebie, namiestnik Mezji Dolnej Menofilus grał na zwłokę, oczekując przybycia posiłków rzymskich. Po tym, jak nadeszły, odmówił płacenia trybutu Karpom.

    Licyniusz (właśc. Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius, ok. 260-325 r.) - cesarz rzymski od 11 listopada 308 do 18 września 324.Marek Aureliusz Probus, Marcus Aurelius Probus (ur. 19 sierpnia 232 w Sirmium, zm. latem 282 w Sirmium) - Cesarz rzymski w latach 276-282.

    Rzym nie wypełnił do końca swoich zobowiązań z 238 roku wobec Gotów, którzy w odwecie w połączeniu z Karpami oraz takimi plemionami jak Tajfalowie, Peukinowie i Hasdingowie, organizowali przez kilkanaście lat najazdy łupieżcze na Mezję i Dację. W latach 246 i 248 cesarz Filip I Arab dwukrotnie odniósł zwycięstwo nad Karpami. W 250 roku, gdy zjednoczone siły barbarzyńców pod wodzą Cniva wyruszyły na prowincje rzymskie Dację, Mezję i Trację – przy czym wojsko Karpów skierowało się na Dację – wódz rzymski Decjusz, zamiast wyruszyć przeciwko Gotom, podjął kroki mające osłabić gocko-karpowską koalicję. W tym celu uderzył na okupowaną przez Karpów Dację, usuwając ich z tego terytorium, następnie skierował armię rzymską przeciwko głównemu przeciwnikowi. W 257 roku Karpowie wsparli Gotów podczas kolejnej ekspansji na południowo-zachodnie wybrzeże Morza Czarnego i Bitynię. Do wyprawy dołączyli także Boranowie, Peukinowie i Urugundowie.

    Lucjusz Domicjusz Aurelian, Lucius Domitius Aurelianus (ur. 9 września 214 w Mezji lub Sirmium, zm. jesienią 275 w okolicach Byzantion, obecnie Stambuł) - cesarz rzymski w latach 270-275. Był jednym z wybitniejszych władców drugiej połowy III wieku. Po długich latach wewnętrznych zamieszek, niepokojów i nieustannych rebelii, twardą ręką zaczął wyprowadzać cesarstwo z kryzysu.Seret (ukr. Сирет – Syret, rum. Siret) – rzeka na Ukrainie i w Rumunii, lewy dopływ Dunaju. Długość wynosi 726 km, powierzchnia zlewni 44 000 km².

    W 271 roku cesarz Aurelian wyprawił się przeciwko najeźdźcom. Pokonał Karpów, okupujących Ilirię i Trację, a następnie Gotów za linią Dunaju. Mimo zwycięstwa zrezygnował z administrowania Dacją i wycofał z niej rzymskie wojska, pozostawiając te tereny Zachodnim Gotom, którzy przez następne kilka dekad dążyli do umocnienia swoich wpływów nad Dunajem. Ich dawni sojusznicy Karpowie zmienili się w konkurentów. Ponieważ byli osłabieni po porażce w 271 roku, zrezygnowali z dalszej rywalizacji o te obszary. Po przepędzeniu przez Gotów w latach 295–303 małymi grupami wyruszyli na południe od Dunaju, staczając walki z oddziałami Galeriusza, który dzięki temu zyskał tytuł Carpicus Maximus. Już od czasów Probusa Rzymianie pokonanych Karpów rozpraszali jako osadników po Panonii, co doprowadziło do ich rozpłynięcia się wśród innych ludów. Ostatnich niezależnych Karpów rozgromili Konstantyn Wielki i Licyniusz.

    Konstantyn I Wielki łac. Gaius Flavius Valerius Constantinus (ur. 27 lutego ok. 272 w Niszu w dzisiejszej Serbii, zm. 22 maja 337) – cesarz rzymski od 306 roku, święty Kościoła prawosławnego.Panonia (łac. Pannonia) – w starożytności prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; dzisiejsze tereny zachodnich Węgier, wschodniej Austrii, Chorwacji, Słowenii oraz Serbii.

    Przypisy

    1. J. Strzelczyk, Goci – rzeczywistość i legenda, s. 59, 88.
    2. J. Strzelczyk, Goci – rzeczywistość i legenda, s. 89.
    3. H. Wolfram, Historia Gotów, s. 64.
    4. H. Wolfram, Historia Gotów, s. 65.
    5. H. Wolfram, Historia Gotów, s. 70–71.
    6. H. Wolfram, Historia Gotów, s. 75–76.
    7. Encyklopedia historyczna świata, T. 1, Prehistoria, s. 444.

    Bibliografia[]

  • Encyklopedia historyczna świata, T. 1, Prehistoria, Kraków 1999. ISBN 83-85909-51-6. ISBN 83-85909-48-6.
  • Strzelczyk J., Goci – rzeczywistość i legenda, Warszawa 1984. ISBN 83-06-00654-2.
  • Wolfram H., Historia Gotów, Warszawa – Gdańsk 2003.ISBN 83-11-097-62-3. ISBN 83-89261-65-0.
  • Bitynia − historyczna górzysta, a zarazem urodzajna kraina znajdująca się w Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, na terenie dzisiejszej Turcji. Stolicą Bitynii była pierwotnie Nikomedia a następnie Nicea (Nikaia, obecnie Iznik w Turcji).Prut (ukr. Прут, rum. Prut; w starożytności łac. Pyretus) – rzeka w południowo-wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Morze Czarne (w starożytności: gr. Εύξεινος Πόντος, łac. Pontus Euxinus, co znaczy „Morze Gościnne”) – morze śródlądowe rozciągające się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.
    Galeriusz, właściwie Gaius Galerius Valerius Maximianus (ur. 250, zm. 5 maja 311) - cesarz rzymski, pochodził z Ilirii, zaczynał jako zwykły żołnierz w armii Aureliana, a później Probusa. Wsławił się zwycięską wojną z Persami w latach 297-299. Tytuł cesarza otrzymał 1 marca 293 roku z rąk Dioklecjana, z którego córką Galerią Walerią był ożeniony. Cesarz rzymski od 1 maja 305 do 5 maja 311 roku. Uważany był za prześladowcę chrześcijan. Zmarł w Sardicy na początku maja 311 roku w wyniku choroby, niedługo po podpisaniu dekretu o zakazie prześladowania chrześcijan.
    Dunaj (łac. Danubius, niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i bułg. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай gr. Ίστρος (Istros) – druga co do długości (po Wołdze) rzeka w Europie.
    Hasdingowie (Asdingi) – jeden z odłamów Wandalów, który pojawił się na północnych rubieżach cesarstwa rzymskiego w drugiej połowie II wieku.
    Decjusz Trajan, Gaius Messius Quintus Decius (ur. 201, zm. 251) – cesarz rzymski od 249 do 251 roku. Mąż Herenii Etruscylli, ojciec Herenniusza Decjusza i Hostyliana oraz nieznanej z imienia córki - żony Woluzjana.
    Dacja – kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej (w przybliżeniu na obszarze dzisiejszej Rumunii). Od północy była ograniczona Karpatami, od wschodu rzeką Prut, od południa dolnym Dunajem, od zachodu początkowo środkowym biegiem Dunaju, a od I wieku naszej ery – rzeką Cisą.
    Tajfalowie - plemię wschodniogermańskie, odłam Gotów zasiedlający od końca III w. n.e. ziemie na zachód od Dniestru, na terenach obecnej Mołdawii, Rumunii i Siedmiogrodu, w sąsiedztwie terytorium zajmowanego przez Wizygotów. Słynęli z wielkich umiejętności jeździeckich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.