• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karpiokształtne

    Przeczytaj także...
    Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.
    Przylgowate (Balitoridae) – rodzina małych, słodkowodnych ryb karpiokształtnych (Cypriniformes), blisko spokrewnionych z piskorzowatymi (Cobitidae). Obejmuje około 240 gatunków opisanych naukowo oraz wiele jeszcze nieopisanych (występują w trudno dostępnych regionach górskich). Nie mają większego znaczenia gospodarczego. Niektóre gatunki są rybami akwariowymi.

    Karpiokształtne (Cypriniformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący ponad 3250 gatunków, głównie słodkowodnych. Najliczniejsza jest rodzina karpiowatych. Karpiokształtne są znane w zapisie kopalnym od eocenu. Naturalny zasięg ich występowania obejmuje Azję, Europę, Amerykę Północną i Afrykę. Na pozostałych kontynentach i w Nowej Zelandii zostały wprowadzone przez człowieka. Wiele gatunków z tego rzędu ma duże znaczenie gospodarcze.

    Przylgowate (Balitoridae) – rodzina małych, słodkowodnych ryb karpiokształtnych (Cypriniformes), blisko spokrewnionych z piskorzowatymi (Cobitidae). Obejmuje około 240 gatunków opisanych naukowo oraz wiele jeszcze nieopisanych (występują w trudno dostępnych regionach górskich). Nie mają większego znaczenia gospodarczego. Niektóre gatunki są rybami akwariowymi.Gieorgij Wasiljewicz Nikolski (ros. Георгий Васильевич Никольский; ur. 6 maja 1910 w Moskwie, zm. 2 lutego 1977 tamże) – rosyjski zoolog, ichtiolog i ilustrator, profesor Uniwersytetu im. M. Łomonosowa w Moskwie, członek korespondent Akademii Nauk ZSRR. Od 1932 roku pracował na Uniwersytecie Moskiewskim, gdzie od 1940 był profesorem, a od 1941 szefem wydziału ichtiologii. W 1956 został kierownikiem laboratorium w Instytucie Morfologii i Ekologii Ewolucyjnej im. Siewiercowa w Akademii Nauk ZSRR (obecnie Instytut Ekologii i Ewolucji Rosyjskiej Akademii Nauk).

    Cechy charakterystyczne[]

    Ciało, z wyjątkiem głowy, pokryte jest łuską cykloidalną, rzadziej nagie lub pokryte płytkami kostnymi. Płetwy brzuszne położone za piersiowymi, zawsze na środku brzucha. Płetwa tłuszczowa nie występuje (wyjątkiem są niektóre piskorzowate). Twarde promienie spotykane są jedynie w płetwie grzbietowej nielicznych taksonów. Pierwsze cztery kręgi przekształcone są w aparat Webera – narząd reagujący na ciśnienie otaczającego środowiska. Otwarty pęcherz pławny połączony z przełykiem. Pysk zazwyczaj ruchomy – szczęka u większości gatunków potrafi się wysuwać. Brak zębów na szczękach i podniebieniu. Obecne są zęby gardłowe i 3 promienie podskrzelowe.

    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).Okrągłoprzyssawkowate (Gyrinocheilidae) – monotypowa i najmniejsza, pod względem liczby gatunków, rodzina ryb karpiokształtnych (Cypriniformes). Obejmuje 3 glonożerne gatunki, żyjące w wodach słodkich. Są hodowane w akwariach, gdzie pełnią funkcję glonojadów.

    Klasyfikacja[]

    Rodziny zaliczane do karpiokształtnych są grupowane w dwóch podrzędach:

  • Cyprinoidei – karpiowce:
  • nadrodzina Cyprinoidea
  • Cyprinidaekarpiowate
  • Psilorhynchidae
  • Cobitoidei
  • Catostomidaeczukuczanowate
  • nadrodzina Cobitoidea – kozowce, piskorzowce:
  • Gyrinocheilidaeokrągłoprzyssawkowate
  • Botiidae
  • Vaillantellidae
  • Cobitidaepiskorzowate
  • Ellopostomatidae
  • Barbuccidae
  • Balitoridaeprzylgowate
  • Serpenticobitidae
  • Nemacheilidae
  • Pozycja systematyczna czukuczanowatych nie jest pewna.

    Łuski – cienkie płytki kostne pokryte szkliwem osadzone w kieszonkach, stanowiące osłonę ciała, przeważnie ułożone w podłużne i poprzeczne szeregi, zachodzące na siebie dachówkowato, pokryte śluzem. U wielu gatunków kolor łusek pełni funkcję maskującą. Są one wytworem skóry właściwej. Łuski wraz z pokrywającym je śluzem zmniejszają opór ciała poruszającej się ryby. Łuski ryb przyrastają okresowo. Wiosną i latem ryby rosną szybko, linie przyrostu łusek są szersze i ułożone rzadziej; widać je w postaci jasnych pasków. Jesienią i zimą linie przyrostu są węższe i tworzą paski ciemne. Na podstawie liczby pasków można określić wiek ryby.Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).
    Czebaczek amurski w Polsce jest inwazyjnym gatunkiem obcym

    Zobacz też[]

  • karpieńcokształtne
  • ryby – wykaz rodzin
  • Przypisy

    1. Cypriniformes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Nikolski 1970 ↓, s. 22.
    3. Nelson 2006 ↓
    4. Ginter 2012 ↓
    5. Nikolski 1970 ↓, s. 237.
    6. Eschmeyer, W. N. (ed).: Catalog of Fishes electronic version (2 July 2013) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 20 września 2013].
    7. Nikolski 1970 ↓, s. 244.
    8. Boroń A., Kotusz J., Przybylski M.: Koza, koza złotawa, piskorz, śliz. Olsztyn: Instytut Rybactwa Śródlądowego, 2002. ISBN 83-87506-23-0.
    9. Maurice Kottelat. Conspectus cobitidum: an inventory of the loaches of the world (Teleostei: Cypriniformes: Cobitoidei). „The Raffles Bulletin of Zoology”. Suppl. (26), s. 1–199, 2012 (ang.).  (pdf)

    Bibliografia[]

  • Cypriniformes Tree of Life (ang.). National Science Foundation. [dostęp 25 marca 2009].
  • Froese, R. & D. Pauly: Order Summary for Cypriniformes (ang.). FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, 2008. [dostęp 25 marca 2009].
  • Ryby kopalne. red. Michał Ginter. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012, s. 235. ISBN 978-83-235-0973-8.
  • Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006, s. 139. ISBN 0-471-25031-7.
  • G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  • Ellopostomatidae – monotypowa rodzina małych ryb karpiokształtnych (Cypriniformes), obejmująca dwa słodkowodne gatunki, klasyfikowane wcześniej w rodzinie przylgowatych (Balitoridae).Barbuccidae – monotypowa rodzina małych słodkowodnych ryb karpiokształtnych (Cypriniformes), obejmująca dwa gatunki opisane naukowo oraz kilka nowo odkrytych, jeszcze nienazwanych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Karpiowate (Cyprinidae) – rodzina ryb karpiokształtnych, najliczniejsza w gatunki rodzina kręgowców. Jej przedstawiciele to głównie ryby słodkowodne, często akwariowe. Wiele gatunków ma duże znaczenie gospodarcze. Do karpiowatych zaliczane są m.in. karpie, karasie, amury, płocie i brzanki. Ozdobną formą hodowlaną zyskującą coraz większą popularność jest karp koi.
    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.
    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
    Aparat Webera – układ wzmacniający zdolność odbierania dźwięków u niektórych gatunków ryb kostnoszkieletowych, złożony z kilku (od 2 do 4) zrośniętych kręgów łączących pęcherz pławny z uchem wewnętrznym. Drgania odbierane przez ciało ryby są przekazywane do pęcherza pławnego i przez aparat Webera do błędnika.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.