• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karpathenverein



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Józef Szalay (także: Józef Szalaj, József Szalay; ur. 1802 w Drohobyczu, zm. 11 maja 1876 w Szczawnicy) – polski wydawca pochodzenia węgierskiego, urzędnik galicyjski, uznawany za twórcę uzdrowiska w Szczawnicy, które odziedziczył po ojcu Stefanie Szalayu w 1839 r.Hotel górski „Śląski Dom”, Schronisko Śląskie (słow. Sliezsky dom, niem. Schlesierhaus, węg. Sziléziai-ház) – hotel górski położony w Dolinie Wielickiej (Velická dolina) u stóp Gerlacha, nad Wielickim Stawem (Velické pleso) w słowackich Tatrach Wysokich. Dawniej zwany był także Śląską Gospodą lub Schroniskiem Wielickim.

    Karpathenverein, KV (pol. Towarzystwo Karpackie), właściwie Ungarischer Karpathenverein (UKV), Magyarországi Kárpát Egyesület (MKE) (pol. Węgierskie Towarzystwo Karpackie, słow. Uhorský karpatský spolok) – organizacja turystyczna działająca w Karpatach, głównie w Tatrach, początkowo węgiersko-niemiecka, a w okresie międzywojennym i II wojny światowej głównie niemiecka.

    Nowa Wieś Spiska (słow. Spišská Nová Ves, niem. Zipser Neudorf/Neuendorf, węg. Igló, rom. Nowejsis) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju koszyckim, w historycznym regionie Spisz.Spiska Sobota (słow. Spišská Sobota, niem. Georgenberg, węg. Szepesszombat, łac. Forum Sabathi) – obecnie dzielnica miasta Poprad, na lewym brzego Popradu, w przeszłości samodzielne miasto z bogatą historią. Położone jest ok. 1,5 km na północny wschód od rynku Popradu.

    Spis treści

  • 1 Początki organizacji
  • 2 Podział organizacyjny do 1918
  • 3 Organy prasowe
  • 4 Schroniska MKE
  • 5 Działalność dydaktyczna i muzealna
  • 6 Losy organizacji po I wojnie światowej
  • 7 Organy prasowe w latach 1918–1945
  • 8 II wojna światowa
  • 9 Koniec Karpathenverein
  • 10 Uwagi
  • 11 Przypisy
  • 12 Literatura
  • 13 Linki zewnętrzne
  • Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

    Początki organizacji[]

    Pomysł powołania organizacji powstał w 1869 – jego autorem był austriacki lekarz Heinrich Wallmann. Ponowił ją w 1871 wraz z Gustavem Jägerem, wydając odezwę po węgiersku, niemiecku i polsku. Towarzystwo miało objąć swoim obszarem również teren Galicji, a władze urzędować w kolejnych siedzibach oddziałów (m.in. w Krakowie). Z powodu małego zainteresowania (przysłano tylko 6 zgłoszeń, w tym jedno z Galicji, od Józefa Stefana Szalaya ze Szczawnicy) pomysłodawcy skupili się na terenie Górnych Węgier (dzisiejszej Słowacji).

    Schronisko pod Siodełkiem (Bilíkova chata, Bilíčka; dawniej Guhrova chata) – schronisko na Smokowieckiej Kazalnicy w słowackiej części Tatr Wysokich, położone na wysokości 1255 m n.p.m., 5 minut poniżej górnej stacji kolejki terenowej na Smokowieckie Siodełko (słow. Hrebienok).Schronisko nad Zielonym Stawem Kieżmarskim (słow. Chata pri Zelenom plese, niem. Grüneseehütte, Schutzhütte am Grünen See, węg. Zöld-tavi-menedékház) – schronisko w słowackich Tatrach Wysokich, w Dolinie Zielonej Kieżmarskiej (słow. Dolina Zeleného plesa), położone nad brzegiem Zielonego Stawu Kieżmarskiego na wysokości ok. 1550 m n.p.m.

    Kolejna grupa inicjatywna powstała w Kieżmarku w 1872 r. Najbardziej aktywnie działał w niej emerytowany wojskowy Anton Döller, który opracował program i statut przyszłej organizacji, a w lokalnej (spiskiej) i ogólnowęgierskiej prasie uzasadniał potrzebę jej założenia oraz propagował jej program i cele działania. W 1873 w Kieżmarku powstał komitet organizacyjny, w skład którego obok Antona Döllera weszli Egyed Berzeviczy, Nándor Czerépy, Hugo Payer, Friedrich Scholcz i Samuel Weber). Zamiast wielonarodowego Towarzystwa Karpackiego zdecydowano się powołać Węgierskie (właściwie węgiersko-niemieckie) Towarzystwo Karpackie. Zebranie założycielskie, które powołało nowa organizację odbyło się 10 sierpnia 1873 r. w Starym Smokowcu, a statut Towarzystwa zatwierdziło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w Budapeszcie 21 września tegoż roku.

    Niemcy karpaccy (niem. Karpatendeutsche, słow. karpatskí Nemci, również Mantacy) – mniejszość narodowa, zamieszkała na terytorium Węgier i Słowacji, w obrębie Spiszu, Szarysza, Zemplina i Zakarpacia włącznie, po II wojnie światowej na mocy dekretów Beneša (lata 1945–1950) zostali w większości wysiedleni do Niemiec i Austrii.Popradzki Staw (słow. Popradské pleso, dawniej Rybi Staw, Mały Rybi Staw) – staw tatrzański znajdujący się w dolnej części Doliny Złomisk, odnogi Doliny Mięguszowieckiej w słowackich Tatrach Wysokich.

    Celem organizacji miał być rozwój turystyczny Karpat, a w szczególności Tatr – było to bardzo ambitne zadanie, gdyż w węgierskiej części tych gór praktycznie nie było szlaków turystycznych, działało tylko jedno schronisko turystyczne (w Dolinie Zimnej Wody) i jedna miejscowość uzdrowiskowa (Stary Smokowiec). Przewodnictwo praktycznie nie istniało, wydano tylko dwa przewodniki turystyczne (Lohmeyera z 1842 i Fuchsa z 1863), a sieć kolejowa w tym rejonie funkcjonowała dopiero dwa lata (linia Bogumin-Koszyce przez Poprad, ale bez odgałęzień). Do 1891 było to jedyne towarzystwo turystyczne na tym terenie (a przez rok, do 1874, również jedyne i pierwsze w Tatrach).

    Schronisko nad Popradzkim Stawem, Schronisko Popradzkie (słow. Popradská chata, chata pri Popradskom plese, chata kapitána Morávku, niem. Popperseehütte, węg. Poprád-tavi menház, Poprádi-tavi menedékház) – tatrzańskie schronisko, położone na wysokości ok. 1500 m n.p.m. Znajduje się nad północno-zachodnim brzegiem Popradzkiego Stawu (Popradské pleso) w Dolinie Mięguszowieckiej w słowackiej części Tatr Wysokich. Jest ważnym węzłem komunikacyjnym (szlaki ze Szczyrbskiego Jeziora, Magistrala Tatrzańska, szlak na Rysy).Stary Smokowiec (słow. Starý Smokovec, niem. Altschmecks, węg. Ótátrafüred, 990 m n.p.m.) – miejscowość u podnóża Tatr Wysokich na Słowacji, część struktury administracyjnej miasta Wysokie Tatry. Położona jest przy Drodze Wolności, około 6 km na zachód od Tatrzańskiej Łomnicy.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. i serb. Карпати; czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Serbii i Rumunii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.
    Niżne Tatry (514.91; słow. Nízke Tatry, węg. Alacsony-Tátra, niem. Niedere Tatra) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich, na terenie Słowacji. Jego najwyższym szczytem jest Dziumbier (Ďumbier, 2043 m n.p.m.). Na terenie Niżnych Tatr utworzono największy park narodowy na Słowacji – Park Narodowy Niżne Tatry.
    Szczawnica – miasto uzdrowiskowe w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica. Położone w Beskidach Zachodnich, nad potokiem Grajcarkiem.
    Lewocza (słow. Levoča, węg. Lőcse, niem. Leutschau, łac. Leutsovia) - miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Spisz.
    Rysy (słow. Rysy, niem. Meeraugspitze, węg. Tengerszem-csúcs, 2503 m n.p.m.) – góra położona na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich – jednej z części Tatr. Ma trzy wierzchołki, z których najwyższy jest środkowy (2503 m n.p.m.), znajdujący się w całości na terytorium Słowacji. Wierzchołek północny, przez który biegnie granica, stanowi najwyżej położony punkt Polski (2499 m n.p.m.).
    Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).
    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.029 sek.