• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karol XII



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Sapiehowie (lit. Sapiegos, brus Сапегі) – magnacki ród książęcy herbu Lis (odmienny) pochodzenia litewskiego.Ryga (łot. Rīga, niem. Riga, lit. Ryga, est. Riia, liw. Rīgõ, fin. Riika, jidysz ריגע, Rige, ros. Рига, Riga, ukr. Рига, Ryha) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.

    Karol XII Wittelsbach, szw. Karl XII, łac. Carolus Rex, także Szwedzki Meteor (ur. 17 (27) czerwca 1682 w Sztokholmie, zm. 30 listopada 1718 we Fredrikshald (ob. Halden), Norwegia) – król Szwecji od 1697 z niemieckiej dynastii Wittelsbachów, książę Palatynatu-Zweibrücken.

    Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.Jadwiga Eleonora z Holstein-Gottorp (ur. 23 października 1636, zm. 24 listopada 1715) – królowa Szwecji, trzykrotna regentka i de facto pierwsza dama na dworze królewskim od 1654 do śmierci.

    Syn króla Szwecji Karola XI Wittelsbacha i księżniczki duńskiej Ulryki Eleonory Oldenburg.

    Był wybitnym dowódcą wojskowym. Podczas III wojny północnej (1700–1721) wielokrotnie rozbijał przeważające wojska koalicji Rosji, Saksonii, Danii i Polski.

    Dzieciństwo i wychowanie[ | edytuj kod]

    Karol XII urodził się 17 (27) czerwca 1682 roku na zamku Trzy Korony w Sztokholmie. Z uwagi na wysoką śmiertelność wśród noworodków, z obawy, że i on wkrótce może umrzeć, na drugi dzień w pośpiechu zorganizowano uroczystości chrzcielne pierworodnego syna króla Karola XI. Od samego początku Karola juniora wychowywano z myślą o jego przyszłym objęciu władzy i rządzeniu w kraju. Jego program wychowawczy został starannie opracowany przez ojca i przewidywał rozwój młodego księcia w sferze fizycznej i umysłowej. Nie sprawiał problemów wychowawczych, będąc posłusznym dzieckiem i nie buntował się narzuconemu programowi swojego wychowania i edukacji. Gdy miał 4 lata jego wychowawcą został mieszczanin Andreas Norcopensis, który później otrzymał tytuł szlachecki i przybrał nazwisko Nordenhielm. Kolejnym guwernerem księcia został powołany z polecenia Karola XI hrabia Erik Lindschöld. Mając 7 lat, a dokładniej 2 (12) stycznia 1689 roku młody Karol przeszedł spod opieki matki pod opiekę ojca.

    Erik Lindschöld (1634-1690) - hrabia i radca stanu Karola XI króla Szwecji, był również kanclerzem uniwersytetu w Lund.Palatynat Dwóch Mostów (niem. Pfalz-Zweibrücken) w skrócie z niem. Zweibrücken – księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego, stolicą którego było miasto Zweibrücken.

    Na początek mały książę uczył się pisać po szwedzku. Zdołał nawet napisać list do byłej szwedzkiej monarchini Krystyny, która zamieszkała w Rzymie. Otrzymał od niej odpowiedź w języku francuskim, którego Karol nie znał, co prawdopodobnie mogło mieć wpływ na jego przyszłą niechęć do tego języka. Kiedy Karol skończył osiem lat, jego program wychowawczy został zmodyfikowany. Opracowali go wspólnie Lindschöld i Nordenhielm i podzielono go na dwa rodzaje. Pierwszy obejmował przedmioty związane z naturą duchową i umysłową, a więc przede wszystkim teologia, drugi z kolei odnosił się do spraw politycznych. W tej grupie znalazła się nauka historii, nauk politycznych i języków: niemiecki, łaciński, które Karol z czasem opanował dość dobrze, szczególnie ten pierwszy, którym porozumiewał się biegle i uważał nawet za swój ojczysty, oraz francuski, który rozumiał dobrze ale nie chciał w nim rozmawiać. Zrezygnowano z zagadnień gramatycznych ze względu na ryzyko zanudzenia chłopca i jego zniechęcenia do dalszej nauki, a skupiono się na podstawowych wyrażeniach i słownictwie i czytaniu wybranych tekstów. Dopiero po ich opanowaniu przechodzono, co ciekawe, za obopólną zgodą wychowawców i ucznia do gramatyki. Nauka historii obejmowała z początku studia nad tablicami chronologicznymi zawierającymi zapisy najważniejszych wydarzeń, bitew, traktatów, władców. Korzystano przy tym z map. Karol został zapoznany z dziejami starożytnego Rzymu i Szwecji. Historię rzymską poznawał na podstawie Żywotów sławnych mężów autorstwa Publiusa Corneliusa Neposa, Commentarii de bello Gallico Juliusza Cezara, pierwsze dziesięć ksiąg Ad urbe condita (Od założenia miasta Rzymu) i Bellum Punicum Secundum (O drugiej wojnie punickiej) Tytusa Liwiusza. Karolowi miał przypaść najbardziej do gustu Historia Aleksandra Wielkiego Quintusa Curtiusa Rufusa, które to dzieło w formie kieszonkowej wraz z portretem Gustawa II Adolfa miał wozić ze sobą w trakcie kampanii wojennych. Książę został zapoznany z dziełami Cycerona i Johna Barclaya. Lekcje odbywały codziennie od 8:00 do 11:00 i od 14:00-15:00 do 18:00.

    Kalendarz juliański – kalendarz słoneczny opracowany na życzenie Juliusza Cezara przez astronoma greckiego Sosygenesa i wprowadzony w życie w roku 709 AUC (45 p.n.e.) jako kalendarz obowiązujący w państwie rzymskim. Obowiązywał w Europie przez wiele stuleci, np. w Hiszpanii, Portugalii, Polsce i Włoszech do 1582, w Rosji od 1700 do 1918 (wcześniej stosowano kalendarz bizantyjski, w którym rok zaczynał się 1 września), a w Grecji aż do 1923. Kalendarz juliański został zastąpiony przez kalendarz gregoriański w roku 1582; do dzisiaj jednak niektóre Kościoły wciąż posługują się tym kalendarzem aby podkreślić swoją odrębność.Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.

    Zagadnienia związane z naukami ścisłymi, jak matematyka, rysunek i inżynieria wojskowa oraz sztuką wojenną od 1689 roku wpajał następcy tronu Karl Magnus Stuart, który w przyszłości zostanie mianowany kwatermistrzem. Wiedza przez niego przekazywana padła na podatny grunt, bowiem Karol bardzo lubił te zajęcia. Zapoznał się z taktyką, topografią sztuką fortyfikacyjną i historią wojen. Zajęcia praktyczne młody książę odbywał z samym królem Karolem XI. To dzięki niemu opanował fechtunek, strzelanie i jazdę konną. Już w wieku 4 lat będąc w siodle wziął udział w przeglądzie gwardii w Djurgården prowadzony przez jednego z oficerów. Razem z królem jeździł na inspekcje, musztry, manewry, jak i zwykłe podróże. Mając 7 lat następca tronu otrzymał od ojca swój własny regiment gwardii. Był świadkiem odlewu armat w Styckjunkargården. Jednym z punktów zajęć praktycznych było polowanie. W tej dziedzinie młody Karol mógł się pochwalić sukcesami. Gdy miał 10 lat udało mu się zastrzelić wilka, dwa lata później trafił uciekającego lisa i zabił niedźwiedzia. W 1695 roku upolował daniela strzałem z 96 kroków.

    Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).Krystyna z dynastii Wazów (ur. 8 grudnia 1626 w Sztokholmie, zm. 19 kwietnia 1689 w Rzymie) – królowa Szwecji w latach 1632–1654.

    Uroczystości koronacyjne[ | edytuj kod]

    Król Karol XI przykuty do łóżka z powodu choroby wydał ostanie tchnienie w poniedziałek wielkanocny 5 (15) kwietnia 1697 roku. Jego syn musiał na zawsze porzucić życie ucznia i przygotować się do najważniejszego zajęcia - objęcia władzy w Szwecji. Ze względu na jego młody wiek ustanowiono regencję. W jej skład weszła babcia młodzieńca Jadwiga Eleonora z Holstein-Gottorp, kanclerz Bengt Oxenstierna, Nils Gyldenstolpe, Fabian Wrede. Karol brał udział w posiedzeniach rady regencyjnej bez prawa do czynnego działania, mimo to jej członkowie pytali młodzieńca o jego zdanie, chcą zyskać jego zgodę w omawianych kwestiach. Rada regencyjna, która nie cieszyła się zbytnio sympatią nie chciała całej władzy na siebie. W listopadzie 1697 roku zebrał się w Sztokholmie Riksdag, który miał ustalić najważniejsze kwestie po śmierci Karola XI. Stany wyraziły zgodę i wystosowały prośbę do syna zmarłego monarchy, by ten zgodził się przejąć władzę. Karol XII zrobił to 24 listopada (4 grudnia) 1697 roku. Pięć dni później zgromadzenie stanów ogłosiło króla pełnoletnim i zdolnym do samodzielnych rządów. Jak się miało później okazać, był to pierwszy i ostatni Riksdag, w którym Karol brał osobisty udział...

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Holsztyn (niem. Holstein) – historyczna kraina niemiecka położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od zachodu przez plemiona północnych Sasów (Nordalbingów), a od wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów.

    14 (24) grudnia 1697 roku Karol jechał przez Sztokholm do kościoła św. Mikołaja na ceremonię koronacyjną. Nie była to jednak uroczystość stricte związana z nałożeniem królewskiej korony na skronie Karola, gdyż ten już ją miał w chwili podróży. W świątyni miał być jedynie namaszczony przez arcybiskupa Olofa Svebiliusa. Król odebrał przysięgę wierności od stanów już poprzedniego dnia. Gdy dotarł na miejsce, po spięciu konia, korona spadła mu z głowy, co uznano za zły znak. Karol ubrany był w żałobny strój na znak śmierci ojca, na który narzucił purpurowy płaszcz koronacyjny z gronostajów, przytrzymywany po bokach przez Karla Magnusa Stuarta i Gustava Cronhielma. W prawej ręce dzierżył berło, w lewej lejce. Nad nim rozciągnięto baldachim niesiony przez członków Rady, hrabiów, feldmarszałków. W kościele arcybiskup wygłosił kazanie. Po odśpiewaniu wyznania wiary, Karol odłożył regalia i uklęknął przed duchownym, by ten dokonał aktu namaszczenia. Wówczas ampułka z olejami świętymi wypadła arcybiskupowi z rąk. To, co mocno zdziwiło zgromadzonych, to brak złożenia przysięgi królewskiej przez Karola. Po namaszczeniu sam włożył z powrotem koronę na głowę i wtedy oddano na jego cześć salut. Tak zakończyły się uroczystości i cały pochód w sypiącym śniegu udał się do będącego tymczasową siedzibą Karola po zniszczeniu zamku Trzy Korony (spłonął w 1697 roku) Pałacu Wrangla. Będący za sztandarem królewskim skarbnik Nils Schönberg rozrzucał wśród tłumu monety koronacyjne.

    John Barclay (ur. 1582, zm. 1621) – szkocki poeta i satyryk. Autor romansu Euphormionis Satyricon (1603-07) nawiązującego do utworu Petroniusza, oraz Argenis (1621, przekład polski W. Potockiego, wyd. 1697).Królestwo Czech (czes. České království) – historyczne państwo istniejące od momentu koronacji Wratysława II na króla Czech. Po jego śmierci Czechy znów stały się księstwem. Ponownie istniało królestwo w czasie panowania Władysława II. Od czasów Przemysła Ottokara I tytuł królewski był dziedziczny. Po wygaśnięciu dynastii Przemyślidów w 1306 r. Czechy przeszły pod panowanie Luksemburgów. Od 1356 r. król Czech był jednym z elektorów Rzeszy. Po bezpotomnej śmierci Ludwika II Jagiellończyka w 1526 r. Czechy dostały się pod panowanie Habsburgów. Od 1849 r. kraj koronny Cesarstwa Austrii, obejmujący obszar Czech właściwych. W wyniku rozpadu Austro-Węgier po I wojnie światowej Królestwo Czech weszło w skład Czechosłowacji.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Monarchia Habsburgów – nazwa określająca związek państw będących w unii personalnej, którego władca z rodziny Habsburgów był jednocześnie arcyksięciem Austrii, królem Czech, królem Węgier oraz władcą podległych im księstw. Związek istniał w latach 1526–1804. Część państw Monarchii Habsburgów należało do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a jako król Czech, władca monarchii był elektorem przy elekcji króla Niemiec (który następnie był intronizowany na Cesarza). Zazwyczaj władca Monarchii był wybierany na Cesarza Narodu Niemieckiego. Monarchia Habsburgów została przekształcona w Cesarstwo Austrii 11 sierpnia 1804, a dwa lata później dwucesarz Franciszek II Habsburg rozwiązał Święte Cesarstwo Rzymskie.
    Oblężenie Torunia – oblężenie, które miało miejsce w dniach 23 maja – 9 października 1703 roku podczas III wojny północnej.
    III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.
    30 listopada jest 334. (w latach przestępnych 335.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 31 dni.
    Monarchia absolutna, absolutyzm – forma rządów występująca przede wszystkim we wczesnonowożytnej oraz starożytnej monarchii (przykładem starożytnej monarchii absolutnej może być ustrój Cesarstwa Rzymskiego) oraz mające ją uzasadnić doktryny polityczne.
    Wiśniowieccy – magnacki ród książęcy, pieczętujący się herbem Korybut, z którego pochodził król Polski i wielki książę litewski Michał Korybut Wiśniowiecki.
    Karol XI Wittelsbach, szw. Karl XI (ur. 24 listopada 1655 w Sztokholmie, zm. 5 kwietnia 1697 tamże) – król Szwecji, książę Bremy i Verden, książę Palatynatu-Zweibrücken-Kleeburg, książę Palatynatu-Zweibrücken od 1660.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.237 sek.