• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karol Stojanowski



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.

    Karol Stojanowski, kryptonim: Karol, Błażej, Stary Żubr, pseudonim: L. Podolski, J. Kaliski (ur. 3 maja 1895 w Kobyłowłokach, zm. 9 czerwca 1947 we Wrocławiu) – polski antropolog i działacz polityczny, harcmistrz, profesor. Autor szeregu prac z zakresu historii i antropologii, głównie antropologii politycznej, społecznej i historycznej, jeden z najaktywniejszych w Polsce eugeników.

    Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czortkowie – polska szkoła z siedzibą w Czortkowie w okresie II Rzeczypospolitej, od 1938 o statusie gimnazjum i liceum ogólnokształcącego. Uniwersytet Wrocławski (UWr) – jeden z osiemnastu państwowych uniwersytetów klasycznych w Polsce z siedzibą we Wrocławiu, kształcący na kierunkach humanistycznych i ścisłych. Powstał pierwotnie w 1702 roku jako Leopoldina, a 24 sierpnia 1945 roku został przekształcony na polską uczelnię akademicką. Uczelnia swoimi tradycjami odwołuje się do niemieckich uczelni wrocławskich oraz Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Jest jedną z najważniejszych i najstarszych uczelni we Wrocławiu, na której studiuje blisko 31,6 tysięcy studentów.

    Działalność społeczno-polityczna[ | edytuj kod]

    I wojna światowa[ | edytuj kod]

    Po wybuchu I wojny światowej wstąpił 28 sierpnia 1914 do Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego i pełnił służbę wojskową w I Brygadzie. Po 30 września 1915 organizował placówkę POW w Budzanowie (pow. trembowelski). W latach 1916–1917 był członkiem referatu organizacyjnego Naczelnej Komendy Skautowej we Lwowie (pierwszej władzy skautowej na ziemiach polskich). W 1918 wrócił do Kobyłowłok, został tam aresztowany przez władze Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej i osadzony w obozie, zaraził się w nim tyfusem i w ciężkim stanie został zwolniony. Od września 1919 pracował w Państwowym Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czortkowie, gdzie uczył przyrody, historii, matematyki i fizyki oraz opiekował się drużyną harcerską.

    Jan Kanty Matłachowski, ps. Ożaroski, Samborski, Ostoja (ur. 5 września 1906 we Lwowie, zm. 6 listopada 1989 w Warszawie) – działacz polskiego ruchu narodowego.Antropologia polityczna jest stosunkowo nową subdyscypliną antropologii. Przedmiotem jej zainteresowania jest organizacja polityczna społeczeństw przedpaństwowych (organizacji plemiennych, wodzostwa itp.) rozpatrywana wraz z analizą wytworów kulturowych i systemów prawnych. Antropologia polityczna nie wykształciła własnych metod badawczych, opiera się na badaniach terenowych i pogłębionych wywiadach. Duży nacisk kładzie na badania o charakterze jakościowym.

    Wojna polsko-bolszewicka w 1920[ | edytuj kod]

    9 lipca 1920 z grupą harcerzy i uczniów szkół czortkowskich wyjechał do Lwowa, wszyscy wstąpili do 240 pułku piechoty Armii Ochotniczej. 18 lipca pluton czortkowski pod dowództwem Stojanowskiego walczył pod Streptowem (powiat kamionecki), Laszkami Królewskimi (powiat przemyślański) i Zuchorzycami (powiat lwowski); w bitwie pod Zuchorzycami został ranny i od 1 września leczył się w szpitalu. Za swą dzielność i pracę na polu chwały awansował kolejno od stopnia sierżanta, a później został odznaczony Krzyżem i Medalem Niepodległości.

    Habilitacja (z łac. habilitas – zdatność, zręczność) – posiadające różny zakres, w zależności od sytuacji prawnej w danym kraju, uprawnienie do:Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – powstały w 1919 państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 393. pośród wszystkich typów uczelni.

    Działalność harcerska[ | edytuj kod]

    Od 1921 do 1922 pracował w referacie harcerskim Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego. W latach 1923–1924 i 1925–1926 pełnił funkcję komendanta, a w latach 1924–1925 zastępcy komendanta lwowskiej Chorągwi Harcerzy oraz publikował artykuły w miesięczniku Harcmistrz. Od 1926 po przejściu na Uniwersytet Poznański, w tamtejszym Studium Wychowania Fizycznego prowadził na oddziale męskim ćwiczenia harcerskie, a od 1928 także zajęcia z teorii harcerstwa. Wydawał instrukcje i broszury (m.in. Akademickie drużyny harcerskie 1927, Zarys metodyki prawa harcerskiego 1928). W latach 1927–1928 był zastępcą komendanta, a w latach 1928–1929 komendantem Poznańskiej Chorągwi Harcerzy (jako harcmistrz), od kwietnia 1929 do marca 1930 redagował cztery numery kwartalnika Strażnica Harcerska, a od 1930 był hufcowym II Akademickiej Drużyny Harcerskiej im. Stanisława Staszica. Przez wiele lat był członkiem naczelnych władz Związku Harcerstwa Polskiego, dopóki nie usunięto go w okresie "czystki sanacyjnej". Po opanowaniu władz naczelnych ZHP przez zwolenników sanacji, na XI Walnym Zjeździe Związku w Krakowie (1–2 lutego 1931) wystąpił z kilkoma harcmistrzami, m.in. z Eugeniuszem Piaseckim, z tej organizacji (stopień podharcmistrza cofnięto mu ze zwolnieniem z dniem 21 września 1931).

    Docent (niem. Dozent od łac. doceo – uczę) – stanowisko w szkołach wyższych i instytutach naukowych dla pracowników dydaktycznych.Powiat lwowski – powiat województwa lwowskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Lwów. 1 sierpnia 1934 r. dokonano nowego podziału powiatu na gminy wiejskie .

    Międzywojnie[ | edytuj kod]

    Doktoryzował się w 1924 roku. Po zamachu majowym w 1926 wyraźnie zerwał z dawnymi towarzyszami pracy i Piłsudskim i związał się z Obozem Wielkiej Polski. Po rozwiązaniu OWP przez władze wstąpił w 1933 do Stronnictwa Narodowego. W 1935 został wybrany do Zarządu Okręgowego SN w Poznaniu, w którym kierował Wydziałem Propagandy i Wychowania Politycznego. W latach 1935–1939 był członkiem Komitetu Głównego Stronnictwa w Warszawie. W Stronnictwie należał do popieranej przez Romana Dmowskiego tzw. frakcji młodych (z Kazimierzem Kowalskim i Jędrzejem Giertychem), sprzeciwiającej się wszelkim kompromisom z sanacją. Głosił poglądy radykalnie antysemickie, postulując m.in. eliminację Żydów z życia społecznego w Polsce, poprzez zmuszenie ich do emigracji lub na drodze przymusowego ograniczania urodzin metodami opartymi na eugenice.

    Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

    Działalność wojenna[ | edytuj kod]

    Po wybuchu II wojny światowej i zajęciu Poznania przez Niemców, Stojanowski ścigany był listem gończym Gestapo, opuścił miasto już na początku września 1939 i schronił się w Warszawie. Około 13 października 1939 założył z Janem Matłachowskim Narodowo-Ludową Organizację Wojskową, skupiającą przedwojennych zwolenników frakcji młodych SN. Organizacja miała charakter polityczno-wojskowy, jednak w połowie 1940 ograniczono jej działalność do akcji propagandowo-wydawniczych. NLOW włączyło się w 1942 roku do rozłamowej części SN. Od roku akademickiego 1940/1 był wykładowcą antropologii na Wydziale Humanistycznym Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich w Warszawie. Stworzył ośrodek wydawniczy, który od lipca 1941 do wybuchu powstania warszawskiego publikował periodyk Państwo Narodowe a w latach 1942–1943 Informator Narodowy W obu organach publikował anonimowo liczne artykuły. Brał udział w powstaniu warszawskim, a po jego upadku przebywał w Częstochowie, gdzie wykładał na kursach uniwersyteckich (filii Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich).

    Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.Komendant chorągwi - osoba kierująca zarządem chorągwi - jednostki terenowej w ogólnopolskich organizacjach harcerskich, o zasięgu terytorialnym odpowiadającym najczęściej województwu.

    Współtwórca koncepcji NSZ[ | edytuj kod]

    Wszedł do Tymczasowej Komisji Rządzącej SN i na przełomie lipca i sierpnia 1942, razem ze Zbigniewem Stypułkowskim, prowadził rozmowy z innymi odłamami SN oraz Obozem Narodowo-Radykalnym i jego Związkiem Jaszczurczym w sprawie utworzenia wspólnej organizacji wojskowej, w ich wyniku w połowie września 1942 powstały Narodowe Siły Zbrojne.

    Obóz Wielkiej Polski (OWP) – organizacja polityczna Obozu Narodowego, powołana podczas inaugurującego zjazdu 4 grudnia 1926 w Poznaniu z inicjatywy członków Związku Ludowo-Narodowego i przedstawicieli innych stronnictw prawicowych. Powstanie OWP miało na celu zjednoczenie prawicowych przeciwników sanacji i oddziaływanie na społeczeństwo w duchu idei narodowej.Jan Czekanowski (ur. 6 października 1882 w Głuchowie, zm. 20 lipca 1965 w Szczecinie) – polski antropolog, etnograf, statystyk i językoznawca.

    W powołanym przez Tymczasową Komisję Rządzącą w styczniu 1943 na Ogólnopolskim Zjeździe SN, opozycyjnym do SN „Kwadrat”, Wojennym Zarządzie Głównym SN objął funkcję wiceprezesa. Od 8 maja 1943 do kwietnia 1944 kierował Wydziałem Konsolidacji Obozu Narodowego i wchodził w skład Prezydium Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej (polityczne kierownictwo NSZ). Sprzeciwiając się włączeniu NSZ do AK, został komendantem powołanej 2 lutego 1944 samodzielnej Armii Narodowej. W kwietniu 1944 powierzono mu funkcję wiceprezesa Zarządu Głównego SN „Kwadrat”.

    Stronnictwo Narodowe – polska partia polityczna, utworzona w październiku 1928 w wyniku przekształcenia Związku Ludowo-Narodowego, której zadaniem było prowadzenie bieżącej działalności politycznej obozu narodowego (Narodowa Demokracja).Szymon Kazimierz Poradowski herbu Sas, ps. Franciszek Dembowski, Piotr (ur. 18 lipca 1909 w Kaliszu-Ogrodach, zm. 29 maja 1983 we Wrocławiu) – działacz Stronnictwa Narodowego, działacz społeczny, nauczyciel gimnazjalny i akademicki.

    Działalność powojenna[ | edytuj kod]

    Po wkroczeniu armii sowieckiej do Polski podjął w lutym 1945 próbę legalizacji SN. W marcu 1945 wystosował do Rządu Tymczasowego "Memoriał w sprawie utworzenia Stronnictwa Narodowego", a w lipcu razem z Szymonem Poradowskim i Władysławem Jaworskim utworzył Komitet Legalizacyjny SN, który 23 sierpnia 1945 złożył „Memoriał...” w kancelarii prezydenta Krajowej Rady Narodowej Bolesława Bieruta. Wobec braku odpowiedzi, Komitet zebrał się ponownie pod koniec września i przygotował interwencję do Premiera Rządu Tymczasowego Edwarda Osóbki-Morawskiego. Stojanowski pełnił rolę łącznika Komitetu z tajnym Prezydium Zarządu Głównego SN. Był inwigilowany przez Urząd Bezpieczeństwa.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Myśl polityczna[ | edytuj kod]

    Stojanowski widząc potęgę niemiecką, której Polska sama nie podoła w razie konfliktu (uważał go za nieunikniony), nawoływał do łączności słowiańskiej narodów również zagrożonych. Był rzecznikiem odbudowania Słowiańszczyzny Zachodniej (Łużyce). Nie tylko na polu naukowym, ale również politycznym utrzymywał kontakt z Łużyczanami, jeździł do Czech już po rozbiorze, ale przed aneksją, z początkiem 1939. Udało mu się dotrzeć na Mazury pruskie, by mieć tam odczyty i prowadzić badania. Postulował zachodnią granicę Polski na Odrze i Nysie Łużyckiej.

    Harcmistrz – najwyższy harcerski stopień instruktorski, zdobywany przez instruktorów harcerskich. Oznaczany czerwoną podkładką pod krzyżem harcerskim oraz czerwoną lilijką naszytą na lewym ramieniu munduru harcerskiego. Często zapisywany w skrócie jako hm. przed imieniem i nazwiskiem.Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).

    W 1942 pod pseudonimem L. Podolski opublikował pracę Ziemie Zachodnie a państwo narodowe, w której postulował przyłączenie po wojnie do Polski całości wschodnich obszarów III Rzeszy od linii dolnej Odry i Nysy Łużyckiej. To zadanie kierował jako dziejową konieczność, warunek, bez którego Polska na dłuższą metę nie obroni swojej niepodległości. Przewidywał, że Niemcy po przegranej wojnie nie zaprzestaną ekspansji na wschód (O trzeźwą ocenę polityki niemieckiej w stosunku do nas!..., "Państwo Narodowe" 1944 nr 3/4) oraz, że po klęsce III Rzeszy nieunikniony będzie konflikt Polski z ZSRR o granicę wschodnią (Konflikt sowiecko-polski, tamże 1944 nr 1). W wydanej pod pseudonimem L. Podolski rozprawie Przyszła Polska – państwem narodowym, przewidując przyszłą klęskę III Rzeszy, zarysował koncepcję nowego układu powojennego w Europie Środkowej opartego na silnej narodowej Polsce. W broszurze „Państwo Zachodnio-Słowiańskie” proponował utworzenie konfederacji państw leżących między Bałtykiem, Morzem Czarnym i Morzem Śródziemnym, mogącej skutecznie przeciwstawić się zarówno Niemcom jak i ZSRR.

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Antropologia (gr. άνθρωπος anthropos – człowiek, λόγος logos – nauka) – interdyscyplinarna dziedzina nauki na pograniczu nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych. Zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki w społeczeństwie w kontekstach historycznej zmienności, różnorodności, etniczności, struktur władzy czy płci kulturowej (gender). Ma dwa podstawowe nurty:

    Głosił pogląd, że podstawą polskiego rozwoju cywilizacyjnego powinien stać się lud (Chłop podstawą ekspansji narodowej, "Głos" 1935 nr 10)

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Powiat przemyślański – powiat województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Przemyślany. 1 sierpnia 1934 r. dokonano nowego podziału powiatu na gminy wiejskie.
    Eugenika (gr. eugenes = dobrze urodzony) – pojęcie wprowadzone w 1883 r. przez Francisa Galtona, kuzyna Karola Darwina, które dotyczyło selektywnego rozmnażania zwierząt (w tym ludzi), aby ulepszać gatunki z pokolenia na pokolenie, szczególnie jeśli chodzi o cechy dziedziczone. W ciągu następnych lat Galton poprawił swoją definicję, aby uwzględnić specyfikę eugeniki pozytywnej, zachęcającej do częstszego reprodukowania się najlepszych osobników oraz eugeniki negatywnej, zniechęcającej do reprodukcji osobników mniej wartościowych.
    Zbigniew Stypułkowski, pseudonim Sobota, Zbyszek (ur. 26 marca 1904 w Warszawie, zm. 30 marca 1979 w Londynie) – polski polityk, adwokat, poseł na Sejm III kadencji w II RP.
    Polska Organizacja Wojskowa, POW – tajna organizacja wojskowa powstała w sierpniu 1914 w Warszawie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego w wyniku połączenia działających w Królestwie Polskim konspiracyjnych grup Polskich Drużyn Strzeleckich i Związku Walki Czynnej w celu walki z rosyjskim zaborcą. Początkowo bezimienna, od października 1914 zaczęła używać nazwy POW.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Mazury (dawn. Mazowsze Pruskie, Mazury Pruskie, niem. Masuren) – region geograficzno-kulturowy w północno-wschodniej Polsce. Obejmuje tereny Pojezierza Mazurskiego i Pojezierza Iławskiego, administracyjnie wchodzi w skład województwa warmińsko-mazurskiego.
    Częstochowa – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba powiatu częstochowskiego. W latach 1975-1999 była stolicą województwa częstochowskiego. Po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.052 sek.