• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karol II Stuart



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Hortensja Mancini, księżna Mazarin (ur. 6 czerwca 1646 w Rzymie, zm. 9 listopada 1699 w Londynie) – ulubiona siostrzenica kardynała Mazarini, Pierwszego Ministra Francji i kochanka Karola II, króla Anglii, Szkocji i Irlandii. Była czwartą z pięciu słynnych sióstr Mazarini, które wraz ze swoimi dwiema swoimi kuzynkami z rodziny Martinozzi, były znane na dworze króla Ludwika XIV jako Mazarinietki.Traktat w Bredzie (Traktat z Bredy) – podpisany 1 maja 1650 roku traktat pomiędzy przebywającym na wygnaniu w Bredzie królem Anglii Karolem II Stuartem i przedstawicielami szkockiego ugrupowania Covenanters w czasie wojen trzech królestw.
    Restauracja Stuartów[]

    3 września 1658 roku w Whitehall zmarł lord protektor Oliver Cromwell. Urząd lorda protektora przejął po nim jego syn Richard. Młody Cromwell nie był przygotowany do pełnienia swojej funkcji i nie posiadał żadnego wyczucia politycznego. Za jego rządów Anglia zaczęła pogrążać się w chaosie. Nie cieszył się poparciem ani Parlamentu, ani Armii. W końcu 25 maja 1659 roku został zmuszony do abdykacji. Funkcję lorda protektora zniesiono.

    Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie kto był pierwszym władcą Anglii, gdyż kolejni władcy Wessexu, powiększali swoje wpływy i umacniali pozycję wśród państw heptarchii. W histografii jako pierwsi najczęściej wymieniani są:The Royal Society, Towarzystwo Królewskie w Londynie, dokładniej The Royal Society of London for Improving Natural Knowledge – angielskie towarzystwo naukowe o ograniczonej liczbie członków (ok. 500 członków krajowych i ok. 50 członków zagranicznych) pełniące funkcję brytyjskiej akademii nauk. Skupia przedstawicieli nauk matematycznych i przyrodniczych.

    Na główną postać w Anglii wyrósł generał George Monck, gubernator Szkocji. Po upadku Protektoratu ruszył ze swą armią na Londyn i zmusił Parlament do rozwiązania się. Nowe wybory przyniosły rojalistom większość miejsc w Izbie Gmin. Wiosną 1660 roku Monck zaczął potajemnie kontaktować się z Karolem, który za jego radą opuścił Niderlandy Hiszpańskie i osiadł w Bredzie, skąd 4 kwietnia wysłał do Moncka, obu izb parlamentu i Lorda Mayora Londynu listy, których najważniejszą część stanowiła tzw. deklaracja z Bredy. Karol zawarł w niej listę obietnic, w tym między innymi obietnicę amnestii dla wrogów jego ojca, rządzenia przy pomocy Parlamentu i tolerancję religijną. Na wieść o tym 8 kwietnia Parlament uznał Karola za króla Anglii.

    Charles Beauclerk (ur. 8 maja 1670 w Londynie, zm. 10 maja 1726 w Bath) – nieślubny syn króla Anglii i Szkocji Karola II i jego metresy Nell Gwyn.Stworzenie zestawienia władców Francji może nastręczać problemy ze względu na wątpliwości w ustaleniu początku państwa francuskiego. Zwykle przyjmuje się, iż był nim początek dynastii Kapetyngów w 987 roku.

    23 maja 1660 roku Karol wylądował w Dover, powracając do Anglii po 9 latach nieobecności. 29 maja król wkroczył do Londynu (tę datę uznaje się za dzień Restauracji). Karol zapowiedział amnestię dla zwolenników Cromwella, z wyjątkiem tych, którzy odegrali poważniejszą rolę w procesie i egzekucji jego ojca. Większość z nich została stracona jeszcze w 1660 roku przez powieszenie, utopienie czy poćwiartowanie. Reszta spędziła wiele lat w więzieniach. Ciała Cromwella, generała Henry’ego Iretona i przewodniczącego sądu nad Karolem I Johna Bradshawa ekshumowano i powieszono.

    Prezbiterianizm lub Kościół Prezbiteriański – część protestanckich kościołów reformowanych. Władze w kościołach sprawują wybierani przez wiernych starsi. Kościoły Prezbiteriańskie zaczęły rozprzestrzeniać się w XVI wieku, impulsem do tego była reformacja zapoczątkowana przez Marcina Lutra w 1517 roku. Głównym propagatorem był John Knox, który był Szkotem, studiował on z Janem Kalwinem w Genewie.Dunkierka (franc. Dunkerque) – francuskie miasto położone nad Morzem Północnym, niedaleko granicy z Belgią (w regionie Nord-Pas-de-Calais, w departamencie Nord).

    Pierwsze lata rządów[]

    Cavalier Parliament[]

    W grudniu 1660 r. Karol II rozwiązał Parlament. Następny (zwany Cavalier Parliament) zebrał się po koronacji Karola na króla Anglii (23 kwietnia 1661 r. w Opactwie Westminsterskim). Ten Parlament został zdominowany przez rojalistów i Karol nie widział potrzeby rozwiązywania go. Nastąpi to dopiero w 1679 r. Parlament szybko zabrał się za działalność ustawodawczą. Prym w nim wiódł doradca i przyjaciel króla Edward Hyde, 1. hrabia Clarendon. Ogłoszono ustawy pozbawiające katolików prawa do wykonywania funkcji publicznych oraz kilka ustaw regulujących działalność Kościoła anglikańskiego:

    Richard Cromwell (Ryszard Cromwell, ur. 4 października 1626, zm. 12 lipca 1712) – trzeci syn Olivera Cromwella, rządził Anglią, Szkocją i Irlandią jako lord protektor od 3 września 1658 do 25 maja 1659.Księstwo Saint Albans (ang. Dukedom of St Albans) zostało utworzone w parostwie Anglii w 1684 przez króla Karola II dla jego 14-letniego naturalnego syna ze związku z aktorką Eleanor Gwynn, Charlesa Beauclerca, pierwszego hrabiego Burford. Parostwo utworzone zostało z podniesionego do rangi księstwa wygasłego kilka lat wcześniej hrabstwa St Albans.
  • Corporation Act z 1661 r. potwierdzał nadrzędną pozycję Kościoła Anglikańskiego. Innowiercy tracili prawo do sprawowania funkcji publicznych
  • Act of Uniformity z 1662 r. wskazywał na Modlitewnik Powszechny (The Book of Common Prayer) jako najważniejszą książkę w liturgii. Ponad 1860 duchownych odmówiło takiego uznania, przez co zostali pozbawieni swych urzędów oraz prawa do głoszenia kazań, a wielu z nich wtrącono do więzienia. Najsłynniejszym męczennikiem dysydenckim z tego okresu jest John Bunyan.
  • Conventicle Act z 1664 r. zakazywał zebrań wyznawców religii innych niż anglikanizm w liczbie większej niż 5 osób, które nie są członkami jednej rodziny.
  • Five Mile Act z 1665 r. zakazywał duchownym, których pozbawiono urzędu, przebywania w odległości mniejszej niż 5 mil do swego dawnego kościoła.
  • Karol zrezygnował z większości uprawnień, które jego ojciec uznawał za przynależne władzy monarszej. Przyniosło mu to uznanie Parlamentu, który ofiarował królowi 1 200 000 funtów. Dla króla było to mało i każdego roku pobierał ze skarbu ogromne sumy. Aby zwiększyć dochody powierzył George’owi Downingowi reformę zarządzania skarbem i zbierania podatków.

    Wilhelm II Orański (ur. 27 maja 1626 w Hadze, zm. 6 listopada 1650 tamże) – książę Oranii-Nassau, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji od 14 marca 1647 do śmierci.Bitwa pod Preston – starcie zbrojne, które miało miejsce w dniach 17–19 sierpnia 1648 podczas angielskiej wojny domowej.

    Polityka zagraniczna[]

    Katarzyna de Bragança

    W 1662 r. Karol poślubił portugalską księżniczkę Katarzynę de Bragança, córkę króla Jana IV. Żona wniosła mu w posagu Bombaj i Tanger. W tym samym roku Karol sprzedał port w Dunkierce Ludwikowi XIV za 40 000 funtów. Wcześniej, bo w 1660 r., przywileje Karola II rozpoczęły kolonizację terytorium Prowincji Karolina (ob. stany Karolina Północna i Karolina Południowa), nazwanej tak na cześć ojca króla. W 1663 r. Karol nadał te tereny 8 lordom, którzy szczególnie wspierali go podczas Restauracji.

    Mumbaj lub Bombaj (hindi i marathi मुंबई, trl. Muṁbaī, trb. Mumbaj; ang. Mumbai; do 1995 hindi बम्बई/बॉम्बे, trl. Bambaī/Bômbe, trb. Bambaj/Bombe, ang. Bombay – stare nazwy wciąż w powszechnym użyciu) – stolica indyjskiego stanu Maharasztra, położona na wyspie Salsette, na Morzu Arabskim.Charles Palmer, później Charles FitzRoy (ur. 1662 w Londynie, zm. 9 września 1730 tamże) – nieślubny syn króla Anglii i Szkocji Karola II i Barbary Palmer. Jego oficjalnym ojcem był Roger Palmer, 1. hrabia Castelmaine. Narodziny Charlesa rozpoczęły separację jego rodziców. Castlemaine ochrzcił chłopca w obrządku katolickim, jednak na polecenie króla sześć dni później odbył się chrzest Charlesa w obrządku protestanckim.

    W latach 1665–1667 toczyła się wojna z Niderlandami, spowodowana Aktem Nawigacyjnym wydanym jeszcze przez Cromwella (chodziło w tym Akcie o to, że handel z Anglią i jej koloniami mógł być prowadzony tylko przez statki pod angielską banderą, co godziło w handlowe interesy Niderlandów). Wojna początkowo toczyła się po myśli Anglików, którzy zdobyli holenderską kolonię w Ameryce Północnej – Nowe Niderlandy z jej stolicą Nowym Amsterdamem (przemianowanym na Nowy Jork, na cześć brata króla, Jakuba, księcia Yorku). Potem karta wojny się odwróciła. W 1667 r. Holendrzy zaatakowali flotę angielską na Tamizie, zatapiając wszystkie statki, oprócz flagowego – Royal Charles – który został zabrany do Niderlandów jako trofeum.

    Sir Algernon Sydney lub Sidney (ur. styczeń 1623, zm. 7 grudnia 1683), angielski szlachcic, polityk i teoretyk polityczny, przeciwnik króla Karola II Stuarta. Młodszy syn Roberta Sidneya, 2. hrabiego Leicester, i Dorothy Percy, córki 9. hrabiego Northumberland. Brat Philipa, 3. hrabiego Leicester, i Henryego, 1. hrabiego Romney.Ludwik XIV Wielki, Król Słońce (ur. 5 września 1638 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 1 września 1715 w Wersalu) – król Francji i Nawarry 1643–1715, syn Ludwika XIII, z dynastii Burbonów.

    Wojna zakończyła się traktatem w Bredzie 31 lipca 1667 r., na mocy którego Anglicy musieli oddać Nowe Niderlandy. Niepowodzenie w wojnie spowodowało upadek Clarendona. Hrabia uciekł do Francji, a Izba Gmin wydała na niego wyrok śmierci za zdradę. Największe wpływy w Anglii uzyskała grupa 5 polityków, znanych jako Klika (ang. Cabal, od nazwisk jej członków – Clifforda, Arlingtona, Buckinghama, Ashleya i Lauderdale’a).

    Tanger albo Tangier (arab. طنجة, łac. Tingis z tamazight tingis = "bagna") – miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, ośrodek administracyjny prowincji Tangeru, port nad Cieśniną Gibraltarską. Liczy około 670 tys. mieszkańców.Sir Christopher Wren (ur. w East Knoyle, 20 października 1632, zm. w Hampton Court 25 lutego 1723) – uczony i architekt angielski, zasłynął dzięki wkładowi w odbudowę Londynu po wielkim pożarze z 1666 r. Był synem Christophera Wrena i Mary Cox. Wren jest szczególnie znany jako architekt katedry świętego Pawła w Londynie, jednej z nielicznych katedr zbudowanych w Anglii po okresie średniowiecza.

    Tymczasem wieczne kłopoty finansowe króla pchnęły go do tajnych negocjacji z Ludwikiem XIV. Na pomocy tajnego porozumienia (Treaty of Dover) Ludwik zobowiązywał się płacić Karolowi 200 000 funtów rocznie, zaś Karol obiecywał wspierać działania Ludwika i przejść na katolicyzm. Karol zresztą cały czas sprzyjał katolicyzmowi, a niektórzy twierdzili nawet, że król był ukrytym katolikiem.

    George Monck, pierwszy diuk Albemarle (ur. 6 grudnia 1608 w Potheridge, Devon, zm. 3 stycznia 1670 w Londynie) – polityk angielski.Oliver Cromwell (ur. 25 kwietnia 1599 w Huntingdon, zm. 3 września 1658 w pałacu Whitehall w Londynie) – polityk angielski, główna postać angielskiej wojny domowej, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii 1653–1658. Cromwell uważany jest za dziesiątego spośród 100 najwybitniejszych Brytyjczyków wszech czasów.

    W 1670 r. Karol II założył Brytyjską Kompanię Indii Wschodnich (British East India Company), która miała zarządzać terytoriami w Indiach, miała prawo popierać podatki, decydować o wojnie i pokoju, tworzyć fortece i oddziały wojskowe oraz zawierać przymierza. Sprawowała również jurysdykcję prawną nad Indiami.

    Karol II Suart

    W 1672 r. Karol rozpoczął kolejną wojnę z Niderlandami, otwarcie wspierając Francję. Wojna trwała 2 lata i Niderlandy zostały zmuszone do oddania Anglii Nowych Niderlandów. Przy okazji tej wojny wyszły na jaw tajne rozmowy francusko-angielskie, co spowodowało konflikt króla z Parlamentem.

    Książę Rothesay jest zwyczajowym tytułem następców tronu Szkocji. Po unii angielsko-szkockiej książę Rothesay nosi również tytuł księcia Walii. Tytuł jest tytułem wyłącznie honorowym, nie wiąże się z żadną zwierzchnością feudalną. Nazwa tytułu pochodzi od miejscowości Rothesay, na wyspie Bute, w hrabstwie Argyll i Bute. Faktyczną zwierzchność lenną nad tymi dobrami sprawują baronowie Stuart de Rothesay, boczna gałąź Markizów Bute.Jan IV Szczęśliwy lub Odnowiciel (port. João IV o Restaurador (ur. 18 marca 1604, zm. 6 listopada 1656) - pierwszy król Portugalii z rodzimej dynastii Bragança po odzyskaniu niepodległości w 1640. Był wnukiem Katarzyny, księżnej Bragança, która w 1580 próbowała zasiąść na tronie kraju po wygaśnięciu dynastii Avis.

    Zaraza i pożar[]

    Lata 1665-1666 to czas największych klęsk jakie Anglia doświadczyła pod rządami Karola II. Chodzi tu m.in. o Wielką Zarazę (The Great Plague) i Wielki Pożar (The Great Fire). Epidemia, która uderzyła w 1665 r. do Londynu trafiła najprawdopodobniej na statkach holenderskich przewożących bawełnę z Amsterdamu. Rozprowadzana przez szczury i pchły pochłaniała ok. 7 000 ofiar tygodniowo. W lipcu rodzina królewska przeniosła się do Oksfordu. Zaraza skończyła się równie nagle jak się rozpoczęła.

    Jersey (Baliwat Jersey) – dependencja Korony brytyjskiej obejmująca administracyjnie wyspę Jersey, jedną z Wysp Normandzkich oraz kilkadziesiąt sąsiednich, niezamieszkałych wysepek, de facto terytorium zależne. Oficjalną władzę sprawuje gubernator, który w Jersey nosi tytuł "Książę Normandii", działający w imieniu królowej brytyjskiej, przez nią powoływany i odwoływany. Praktyczną władzę sprawuje rząd wybierany w wyborach.Niderlandy Hiszpańskie (Południowe Niderlandy nid. Zuidelijke Nederlanden, hisz. Países Bajos del Sur, fr. Pays-Bas méridionaux) – potoczna nazwa holenderskich i belgijskich posiadłości Hiszpanii w latach 1556-1581; od abdykacji cesarza Karola V Habsburga do momentu rewolty w Holandii, gdzie powstała wówczas niepodległa holenderska Republika Zjednoczonych Prowincji. Pozostałe przy Hiszpanii i zamieszkane przez katolików tereny belgijskie zwano odtąd Niderlandami Południowymi.

    Nie był to jednak koniec nieszczęść Londynu. 2 września 1666 r. przypadkowo zaprószony ogień spowodował wielki pożar miasta. Spłonęło 13 200 domów i 87 kościołów, w tym katedra Świętego Pawła. Pożar miał ten jeden pozytywny skutek, że w jego wyniku zginęły przenoszące zarazę szczury i pchły, co spowodowało ostateczny zanik Wielkiej Zarazy z ubiegłego roku.

    Amsterdam – największe miasto Holandii i jej stolica konstytucyjna. Wszystkie instytucje rządowe oraz przedstawicielstwa obcych państw znajdują się w Hadze.Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

    Dwór królewski doby restauracji[]

    W czasach restauracji dwór królewski powrócił do obyczajów sprzed rewolucji. Surowe i purytańskie obyczaje okresu Rewolucji i Republiki odeszły w niepamięć. Karol II uwielbiał rozrywkowy tryb życia, nieustannie odbywały się bale i przyjęcia. Małżeństwo z Katarzyną Portugalską nie wpłynęło na temperament króla. Przez jego alkowę nieustannie przewijały się coraz to nowe kochanki. Karol jednak darzył Katarzynę jakimiś uczuciami, gdyż odmówił rozwodu z żoną, co sugerował mu Parlament, gdyż liczne ciąże Katarzyny (ostatnia w 1669 r.) kończyły się poronieniami.

    Breda – miasto w południowo-zachodniej Holandii, w prowincji Brabancja Północna, ok. 40 km na pd.-wsch. od Rotterdamu, w pobliżu granicy z Belgią.Henryk IV Wielki (ur. 13 grudnia 1553 w Pau w Nawarze, zm. 14 maja 1610 w Paryżu) – król Nawarry od 1572 (jako Henryk III) i Francji od 1589 r., pierwszy z dynastii Burbonów, najmłodszej gałęzi Kapetyngów.

    Do łask wrócił teatr, który ze względu na zakładane wokół każdego teatru domy publiczne purytanie uznali za wynalazek Szatana. Nastąpił wysyp dramatów i komedii, prawie wszystkie miernej jakości, nie posiadające głębszych treści, służących wyłącznie rozrywce, podobnie jak prawie wszystko w ówczesnej Anglii.

    Torysi - angielskie ugrupowanie polityczne powstałe w końcu XVII wieku. Wyraziciele interesów ziemiaństwa, dworu, Kościoła. W opozycji do wigów.Lord protektor (Lord Protector) – urząd angielski odpowiadający stanowisku interrexa - regenta w innych krajach europejskich (Polsce, Francji), pochodzący od słowa protektorat - ochrona, nadzór i lord - najwyższej angielskiej arystokracji.

    Karol II był również pierwszym monarchą na Wyspach Brytyjskich, który interesował się piłką nożną. Król przyczynił się w pewien sposób do jej rozwoju dając jej w 1681 r. królewską aprobatę.

    Król był również mecenasem artystów i naukowców. W 1660 r. utworzył Towarzystwo Królewskie (Royal Society, formalnie uznane w 1662), w skład którego wchodzili min. Robert Hooke, Robert Boyle i Isaac Newton. Karol był mecenasem sir Christophera Wrena, architekta, który odbudowywał Londyn po pożarze 1666 r. Wren był również autorem Królewskiego Szpitala w Chelsea (Royal Hospital Chelsea) ufundowanego przez króla dla emerytowanych żołnierzy w 1681 r.

    Wyspy Normandzkie (ang. The Channel Islands, nd. Îles d’la Manche, fr. Îles Anglo-Normandes lub Îles de la Manche) – grupa wysp w kanale La Manche u wybrzeży francuskiej Normandii.Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    James Scott KG (ur. 9 kwietnia 1649 w Rotterdamie, zm. 15 lipca 1685 w Tower w Londynie), nieślubny syn króla Anglii i Szkocji Karola II Stuarta i jego pierwszej metresy Lucy Walter, pochodzącej ze średniozamożnej walijskiej rodziny szlacheckiej. Lucy, podobnie jak Karol, nie cieszyła się najlepszą reputacją i nie jest do końca pewne, czy Karol na pewno jest ojcem Jamesa Scotta.
    John Bunyan (ur. 28 listopada 1628 w Harrowden – zm. 31 sierpnia 1688) – angielski pisarz chrześcijański i kaznodzieja protestancki (baptystyczny). Jest autorem Wędrówki Pielgrzyma – jednej z najsłynniejszych i najpoczytniejszych książek chrześcijańskich. Wszystkie swoje książki napisał w ciągu dwunastoletniego pobytu w więzieniu, do którego został wtrącony w 1660 za niepodporządkowanie się zakazowi prowadzenia zgromadzeń religijnych niezatwierdzonych przez władze. W 1672 r. został zwolniony i od razu mianowano go kaznodzieją. W Kościele Anglii jest wspominany 30 sierpnia.
    Anglikanizm – jedna z gałęzi chrześcijaństwa, która powstała w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.
    Robert Hooke (ur. 18 lipca 1635, zm. 3 marca 1703) – angielski przyrodnik, jeden z największych eksperymentatorów XVII wieku. Był synem pastora, urodził się w angielskiej miejscowości Freshwater na wyspie Wight.
    Titus Oates (1649-1705) – angielski duchowny anglikański, przestępca, konspirator, który przyczynił się do obalenia króla Jakuba II Stuarta.
    Sir Isaac Newton (ur. 25 grudnia 1642/4 stycznia 1643 w Woolsthorpe-by-Colsterworth, zm. 20 marca 1726/31 marca 1727 w Kensington) – angielski fizyk, matematyk, astronom, filozof, historyk, badacz Biblii i alchemik.
    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.06 sek.