• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karlizm



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Jan Karol I, hiszp. Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias (ur. 5 stycznia 1938 w Rzymie) – król Hiszpanii od 1975 z dynastii Burbonów. Syn Jana Burbona, hrabiego Barcelony, i Marii de las Mercedes, księżniczki Obojga Sycylii .Ferdynand VII (ur. 14 października 1784 w Escorialu, zm. 29 września 1833 w Madrycie) – król Hiszpanii w latach 1813-1833 z dynastii Burbonów.
    Flaga karlistów

    Karlizm – zespół poglądów politycznych i społecznych, charakterystyczny dla Hiszpanii XIX i XX wieku. Karliści zmierzali do odtworzenia mocarstwowej Hiszpanii poprzez reformy konserwatywne, prokatolickie, decentralizacyjne, antyabsolutystyczne, antydemokratyczne i antyliberalne w duchu legitymistycznym. Program ten nie był do końca spójny, rodził się stopniowo, w opozycji do poczynań kolejnych postępowych rządów madryckich.

    Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.Oriamendi (Marcha de Oriamendi) – hymn hiszpańskich karlistów. Nazwa hymnu pochodzi od miejsca rozegranej bitwy z 1837, podczas pierwszej wojny karlistowskiej.

    Charakterystyka[ | edytuj kod]

    Pierwotnie mianem karlistów określano zwolenników infanta Don Carlosa, hrabiego Molina, który – zgodnie z prawem salickim, którym do tego czasu posługiwali się hiszpańscy Burbonowie – powinien w 1833 objąć tron Hiszpanii po śmierci swego brata Ferdynanda VII. Karlistów, reprezentujących kręgi katolickie i konserwatywne, ubiegli jednak zwolennicy reform, którzy doprowadzili do proklamowania królową trzyletniej Izabeli II.

    Karol, infant Hiszpanii, hrabia Molina, właśc. Carlos María Isidro Benito de Borbón y Borbón-Parme (ur. 29 marca 1788 w Aranjuez, zm. 10 marca 1855 roku w Trieście) – drugi syn (który nie zmarł w dzieciństwie) króla Karola IV i jego żony Marii Ludwiki Parmeńskiej. Pierwszy karlistowski pretendent do tronu Hiszpanii jako Karol VNacjonalizm (z łac. natio – naród) – postawa społeczno-polityczna, uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze (egoizm narodowy), jednak istnieją grupy, które szanują także racje i poglądy innych narodów. Nacjonalizm przejawia się głoszeniem poglądów o zabarwieniu narodowym, szerzeniem myśli narodowej i pamięci o bohaterach danego narodu. Głosi solidarność wszystkich grup i klas społecznych danego narodu. Wyróżniamy dwa typy nacjonalizmu: pozytywny i negatywny (szowinistyczny).

    Przez cały XIX wiek zwolennicy Karola oraz jego potomków podejmowali zbrojne powstania oraz toczyli walkę w sferze metapolitycznej. Przez ten czas skupiali wokół siebie środowiska tradycjonalistyczne, które sprzeciwiały się przekształceniu Hiszpanii w monarchię konstytucyjną, a następnie w republikę.

    Podczas wojny domowej 19361939 karliści poparli gen. Franco, tworząc zmilitaryzowane formacje, zwane requetés (ochotnicy). Karlistowskie requetés stanowiły jedną z trzech najważniejszych formacji wojskowych frankistów, obok Falangi oraz jednostek czarnych muzułmanów z Maroka. Ponieważ gen. Franco obawiał się konfliktów między konserwatywnymi karlistami a nacjonalistyczną Falangą, w 1937 roku przymusowo połączył obie organizacje, tworząc Hiszpańską Falangę Tradycjonalistyczną.

    Francisco Franco Bahamonde, właśc. Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo (wym. [fɾanˈθisko ˈfɾaŋko]; ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol, zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator wojskowy. Przywódca nacjonalistów w czasie hiszpańskiej wojny domowej (1936–1939), szef Państwa Hiszpańskiego (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936–1975), premier rządu, naczelny dowódca sił zbrojnych i przewodniczący Falangi (FET y JONS, od 1958 Ruch Narodowy), tytułowany Przywódcą Ostatecznej Krucjaty i Hiszpańskiej Schedy, Liderem Wojny Wyzwoleńczej przeciw Komunizmowi i jego Współsprawcom (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices). <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    Karliści byli zrzeszeni w tzw. Comunion Tradicionalista (Wspólnota Tradycjonalistyczna). Partia posiadała w okresie wojny domowej wpływy głównie na terenach wiejskich północy Hiszpanii, szczególnie w prowincji Nawarra, wówczas jeszcze w połowie baskijskiej, a także w części Starej Kastylii i w Katalonii. Na południu grupowała głównie inteligencję z Andaluzji.

    Infant (tytuł męski), infantka, także infanta (tytuł kobiecy) (hiszp. i port. infante, z łac. infans "dziecko"), w Hiszpanii i Portugalii tytuł przysługujący dzieciom królewskim. Król mógł nadawać ten tytuł także dalszym członkom rodziny.Alfonso Carlos Fernando José Juan Pío de Borbón y Austria-Este, książę San Jaime i Andegawenii (ur. 12 września 1849 w Londynie, zm. 29 września 1936 w Wiedniu) – karlistowski pretendent do tronu Hiszpanii i legitymistyczny pretendent do tronu Francji, młodszy syn Don Juana, hrabiego Montizon (króla Hiszpanii "Jana III") i Marii Beatrycze Habsburg-Este, córki Franciszka IV, księcia Modeny.

    Tradycyjnym nakryciem głowy karlistów był czerwony beret, którym często zastępowali hełm bojowy, pomimo że stanowili wówczas dogodny i wyraźny cel dla przeciwnika. Hymnem karlistów jest pieśń Oriamendi, a hasłem przewodnim „Dios, Patria, Fueros, Rey” (Bóg, Ojczyzna, Prawa Lokalne, Król).

    W 1969 gen. Franco ostatecznie przywrócił w Hiszpanii monarchię, doprowadzając do powołania na tron Jana Karola I, który jednak nie reprezentował karlistowskiej linii dynastii Burbonów, gdyż ta wygasła po mieczu w 1936 ze śmiercią Dona Alfonsa Karola, po czym prawa karlistowskie przeszły, nie bez sprzeciwu innych pretendentów, na byłego króla Alfonsa XIII i jego potomków. Na początku lat 70. XX w. w ruchu karlistowskim doszło do rozłamu. Karol Hugon, syn Ksawerego I, utworzył Partię Karlistowską (Partido Carlista) z programem „monarchii socjalistycznej” opierającej się na zasadach „samostanowienia” (autodeterminación), „konfederacji” (confederación) i „socjalizmu samorządowego” (socialismo autogéstión). Karliści-tradycjonaliści skupili się w Comunión Tradicionalista Carlista.

    Katalonia (kat. Catalunya [kətəˈɫuɲə], hiszp. Cataluña, oksytański Catalonha) – wspólnota autonomiczna Hiszpanii. W szerszym znaczeniu – region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim z ośrodkiem kulturalnym i administracyjnym w Barcelonie. Nawarra (hiszp. Navarra, fr. Navarre, bask. Nafarroa) – kraina historyczna w zachodniej części Pirenejów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Nawarra obejmuje część historycznego Kraju Basków. Pod zwierzchnictwem Nawarry znajdowała się niegdyś również część francuskiego departamentu Pyrénées-Atlantiques, obecnie znana jako Dolna Nawarra (fr. Basse-Navarre).


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Legitymizm – koncepcja polityczna z początku XIX wieku, głosząca nienaruszalność praw dynastii panujących. Według tej koncepcji, władza królewska pochodzi od Boga, a nie od ludu. Sformułowana po raz pierwszy w 1814 roku przez Talleyranda, stanowiła nadrzędny cel obrad kongresu wiedeńskiego. W myśl tej doktryny wszyscy monarchowie obaleni przez Napoleona lub Rewolucję mieli powrócić na trony, jako że władcy nie mogą być usunięci przez poddanych. Na mocy tej zasady doszło między innymi do restauracji Burbonów: we Francji, Hiszpanii i Królestwie Obojga Sycylii.
    Falanga Hiszpańska (hiszp. Falange Española) – hiszpańskie ugrupowanie polityczne (pierwotnie faszyzujące), założone w roku 1933. W latach 1937-1975 główna i jedyna legalna siła polityczna frankistowskiej Hiszpanii.
    Izabela II (ur. 10 października 1830 w Madrycie, zm. 9 kwietnia 1904 roku w Paryżu) – królowa Hiszpanii w latach 1833-1868 z dynastii Burbonów.
    Hiszpańska wojna domowa – wojna domowa pomiędzy rządem Republiki Hiszpańskiej, wyłonionym przez koalicję Frontu Ludowego i wspierającymi go siłami (liberałami, republikanami, komunistami, socjalistami i anarchistami), a prawicową opozycją (nacjonalistami, monarchistami, konserwatystami i faszystami), która toczyła się w Hiszpanii w latach 1936–1939.
    Alfons XIII (ur. 17 maja 1886 w Madrycie, zm. 28 lutego 1941 w Rzymie) – król Hiszpanii, syn (pogrobowiec) króla Alfonsa XII. Panował formalnie od urodzenia do 1931; obecny król Jan Karol I jest jego wnukiem.
    Tradycjonalistyczna Wspólnota Karlistowska (hiszp. Comunión Tradicionalista Carlista, CTC) – hiszpańskie, skrajnie prawicowe ugrupowanie polityczne głoszące idee karlizmu.
    Baskowie – naród zamieszkujący tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską. Obecnie żyje około 10 milionów Basków, z czego 2,3 miliona w Hiszpanii, około 285 tysięcy we Francji i kilka milionów na emigracji (głównie w Ameryce Łacińskiej).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.