• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karel Kryl

    Przeczytaj także...
    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Maryna Miklaszewska (ur. 1947) – bohemistka, dziennikarka, pisarka, działaczka opozycji niepodległościowej. Starsza siostra Agaty Miklaszewskiej.
    Jan Krzysztof Kelus (ur. 21 lutego 1942 w Warszawie) – polski socjolog, działacz polityczny, kompozytor, autor i wykonawca piosenek tzw. drugiego obiegu.
    Grób Kryla na praskim Břevnovie

    Karel Kryl (ur. 12 kwietnia 1944 w Kromieryżu, zm. 3 marca 1994 w Monachium) − czeski pieśniarz, poeta, grafik, główny przedstawiciel nurtu publicystycznego w poezji lat 60. XX wieku.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Urodził się w rodzinie drukarzy, której majątek został skonfiskowany przez państwo czechosłowackie w 1948. Bard Praskiej Wiosny, od 1969 na emigracji politycznej w Niemczech. Współpracownik Radia Wolna Europa. Do Czech wrócił w 1989, w czasie aksamitnej rewolucji, ale nie zamieszkał tam na stałe, krytycznie wyrażając się o porewolucyjnych porządkach.

    Zeleneč – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Praga Wschód, w kraju środkowoczeskim. Według danych z dnia 1 stycznia 2013 liczyła 2 894 mieszkańców.Rakovina - drugi album Karela Kryla z roku 1969, zaś pierwszy wydany na emigracji. Większość piosenek powstała jeszcze w Czechosłowacji (napisane w latach 1968-1969, odzwierciedlają atmosferę ówczesnych wydarzeń w kraju). Część została nagrana wiosną 1969 w studiu radiowym w Ostrawie, pozostałe w Niemczech, w studiu Radia Wolna Europa.

    Zmarł na serce w klinice w Monachium.

    Nagrody i upamiętnienie[ | edytuj kod]

    Prezydent Václav Havel nagrodził go w 1995 pośmiertnie Medalem Za Zasługi II stopnia. Także pośmiertnie Uniwersytet Karola w Pradze nagrodził go pamiątkowym Srebrnym Medalem za "wkład w rozwój duchowy i moralne wspieranie narodu". Imię Karela Kryla noszą ulice w Pradze-Stodůlkách, Nowym Jiczynie, Varnsdorfie i Zieleńcu.

    Varnsdorf (niem. Warnsdorf, dolnołuż. Warnoćicy) - miasto w Czechach, w kraju usteckim. Powierzchnia miasta wynosi 2 621 ha, a liczba jego mieszkańców 16 098 osób według danych za rok 2008. Jest największym miastem okręgu szluknowskiego (šluknovsky vyběžek) i drugim co do wielkości miastem powiatu dieczinskiego (okres Děcin). Położony jest na północnym krańcu Gór Żytawskich nad rzeką Mandavą, w bezpośredniej bliskości granicy niemieckiej, która otacza miasto od strony wschodniej i północnej.Nowy Jiczyn (czes. Nový Jičín, niem. Neutitschein) – miasto powiatowe w Czechach w południowo-zachodniej części kraju morawsko-śląskiego. Liczba mieszkańców: ok. 23 tys., a powierzchnia ok. 44 km². Jest częścią przemysłowej aglomeracji ostrawsko-frydeckiej. Gospodarka to przede wszystkim przemysł lekki i rolnictwo.

    Twórczość[ | edytuj kod]

    Za najbardziej znaną płytę Kryla uznaje się Rakovinę, wydaną w Niemczech w 1969 r., w Czechosłowacji przed emigracją wydano płytę Bratříčku, zavírej vrátka (Panton 1969), zawierającą utwory wyrażające protest przeciw agresji państw Układu Warszawskiego, a także opisujące żywot pod komunistycznym reżimem. Płyta bardzo szybko została zakazana i wycofana z półek.

    Andrzej Kołakowski (ur. 12 sierpnia 1964 w Międzyrzeczu) – polski działacz opozycyjny w okresie PRL, bard, poeta, pedagog, publicysta, nauczyciel akademicki.Operacja „Dunaj” – kryptonim, jaki nadano interwencji członków Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, rozpoczętej 20 sierpnia 1968 roku o godz. 23:00. Uważana jest za największą operację wojskową w historii Europy po II wojnie światowej.

    Niektóre znane piosenki Kryla to Rakovina, Bratříčku, zavírej vrátka, Král a klaun, Salome, Jeřabiny, Děkuji, Karavana mraků i Lásko.

    Związki z Polską[ | edytuj kod]

    Karel Kryl kilkakrotnie występował w Polsce – mówił i śpiewał po polsku, przyjaźnił się z polskimi poetami, m.in. Jackiem Kaczmarskim i Antoniną Krzysztoń. Głośny był jego koncert jesienią 1989 na Przeglądzie Czechosłowackiej Kultury Niezależnej we Wrocławiu. Na koncert, oprócz Polaków, przyjechało także ok. 5 tysięcy Czechów i Słowaków, którzy w swoim kraju nie mogli słuchać Kryla legalnie. W Polsce wydano potem płytę Karel Kryl. Śpiewa we Wrocławiu.

    Aksamitna rewolucja – to określenie wydarzeń roku 1989 w Czechosłowacji, które doprowadziły do obalenia systemu demokracji ludowej oraz elit sprawujących władzę, a także transformacji ustrojowej, która niedługo później nastąpiła, pozwalając Czechosłowacji wstąpić na drogę demokracji parlamentarnej.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    W 1995 Antonina Krzysztoń nagrała płytę Czas bez skarg, zawierającą polskie tłumaczenia pieśni Kryla, tłumaczami utworów byli Maryna Miklaszewska i Jan Krzysztof Kelus. Dużą popularnością cieszyła się w Polsce piosenka Kryla pt. „Przewielmożny Kat” przetłumaczona na język polski przez Michała Tarkowskiego i spopularyzowana przez kabaret Salon Niezależnych, a później wykonywana między innymi przez Rafała Chojnackiego. W zbiorze płyt Jacka Kaczmarskiego Arka Noego na płycie Archiwum Radia Wolna Europa – dodatki znajduje się piosenka Kryla – Lásko. Śpiewane epitafium pt. Umarł Karel Kryl poświęcił poecie Andrzej Kołakowski (na kasecie Kontrrewolucja). Krwawo zdławionemu protestowi robotników Wybrzeża w grudniu 1970 r. Kryl poświęcił utwór Varhany v Olivě pozbyly zvuku (Organy w Oliwie zamarły w pół dźwięku)

    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.Ocelárna - minialbum Karela Kryla, wydany w 1984 w Australii. Oprócz utworu Ledvinové kamínky znalazły się na nim piosenki sprzed emigracji artysty z Czechosłowacji.

    Dyskografia[ | edytuj kod]

  • Bratříčku, zavírej vrátka (1969)
  • Rakovina (1969)
  • Maškary (1970)
  • Karavana mraků (1979)
  • Plaváček (1983)
  • Ocelárna (1986)
  • Dopisy (1988)
  • Tekuté písky (1990)
  • Dvě půle lunety (1992)
  • Monology (1992)
  • Pośmiertnie:

  • Děkuji (1995)
  • Jedůfky (1995)
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Oficjalna strona Karela Kryla
  • Strona dedykowana Karelowi Krylowi
  • Tłumaczenia niektórych pieśni Kryla w serwisie Panorama Kultur
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Radio Wolna Europa (Radio Wolna Europa/Radio Swoboda, ang. Radio Free Europe/Radio Liberty) – rozgłośnia finansowana przez Kongres Stanów Zjednoczonych, utworzona w 1949 z połączenia "Radia Wolna Europa" i "Radia Swoboda". Swoją misję określa następująco: "Promować wartości i instytucje demokratyczne przez rozpowszechnianie prawdziwych informacji i idei".



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Czesi (czes. Češi) – naród słowiański zamieszkujący głównie obszar Czech i będący jej głównym składnikiem ludnościowym; mniejsze zbiorowości występują także w USA, Kanadzie, Niemczech, Słowacji, Argentynie, Australii, Austrii, Szwajcarii i in. Przynależność do narodu czeskiego deklaruje ok. 12 mln osób.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Praska wiosna (czes. Pražské jaro, słow.: Pražská jar) – okres politycznej liberalizacji w Czechosłowacji w roku 1968, trwającej od 5 stycznia do momentu, gdy ZSRR i inni członkowie Układu Warszawskiego (Polska, Węgry, NRD i Bułgaria) dokonali inwazji w nocy 20 sierpnia na 21 sierpnia tego roku.
    Salon Niezależnych – polska grupa kabaretowa, działająca w latach 70., którą tworzyło trzech przyjaciół: Jacek Kleyff, Michał Tarkowski - studenci architektury i Janusz Weiss - student polonistyki (Tarkowski od roku 1970, wcześniej Roman Walisiak).
    Epitafium (z gr. ἐπιτάφιος epi-taphios, "nad grobem", "na kamieniu nagrobnym") – napis umieszczony na nagrobku lub pomniku upamiętniający lub sławiący zmarłego.
    Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.