• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karel Doorman

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.HMS Exeter – brytyjski krążownik ciężki z lat 30. i okresu II wojny światowej, wsławiony udziałem w bitwach u ujścia La Platy i na Morzu Jawajskim. Został zatopiony przez japońskie okręty 1 marca 1942. Nosił numer taktyczny 68.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}
    Popiersie Karela Doormana w Rotterdamie

    Karel Willem Frederik Marie Doorman (ur. 23 kwietnia 1889 w Utrechcie, zm. 28 lutego 1942 na Morzu Jawajskim) – holenderski kontradmirał.

    HMS Venerable (R63) – brytyjski lotniskowiec lekki typu Colossus, który wszedł do służby w Royal Navy w styczniu 1945. W 1948 sprzedany do Holandii, gdzie od maja 1949 służył jako HNLMS "Karel Doorman". W 1969 trafił do Argentyny, gdzie służył jako ARA "Veinticinco de Mayo".Kontradmirał (kadm., kontradm.) - wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi brygady w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

    Stopień oficerski otrzymał 24 sierpnia 1910 r. Do tego czasu służył na różnych okrętach, m.in. na obszarze Dalekiego Wschodu. W sierpniu 1915 r. rozpoczął służbę w dywizjonie lotniczym marynarki wojennej, stacjonującym w Soesterbergu. W 1921 r. dołączył do grona wykładowców wyższej szkoły marynarki w Hadze. W następnych latach służył w departamencie marynarki w Batawii, w sztabie marynarki w Hadze, na pokładzie pancernika obrony wybrzeża "De Zeven Provinciën" oraz na różnych krążownikach i niszczycielach.

    USS Houston (CA-30) (wcześniej CL-30) – amerykański krążownik ciężki z okresu II wojny światowej, jeden z sześciu okrętów typu Northampton. Drugi okręt United States Navy noszący tę nazwę.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Pomiędzy 17 sierpnia 1938 r. a 16 maja 1940 r. służył w dowództwie holenderskich sił morskich w Indiach Wschodnich, w 1940 r. uzyskał awans do stopnia kontradmirała (hol. schout-bij-nacht) i objął dowództwo holenderskiej eskadry na Wschodzie. W lutym 1942 r. został mianowany dowódcą zespołu uderzeniowego (ang. Striking Force) grupy ABDA (skrót od angielskich nazw sprzymierzonych państw), w której skład wchodziły okręty amerykańskie, brytyjskie, holenderskie oraz australijskie i którego zadaniem było przeciwdziałanie japońskiej inwazji na wyspy archipelagu Małe Wyspy Sundajskie. W skład dowodzonych przez niego sił wchodziło kilka krążowników (w tym ciężkie USS "Houston" (CA-30) i HMS "Exeter") oraz niszczycieli, a flagowym okrętem został lekki krążownik "De Ruyter".

    Pancernik obrony wybrzeża (pancernik przybrzeżny) – historyczna klasa średnich lub dużych opancerzonych okrętów artyleryjskich przeznaczonych do obrony wybrzeża. Pancerniki przybrzeżne były większe od kanonierek pancernych, natomiast mniejsze od pancerników; mimo nazwy, nie są one zaliczane ani do pancerników, ani okrętów liniowych.Małe Wyspy Sundajskie, Nusa Tenggara – archipelag stanowiący część Archipelagu Malajskiego. Położony jest w południowo-wschodniej Azji na wschód od wyspy Jawy.

    Karel Doorman dowodził siłami ABDA niespełna miesiąc. Najpierw poniósł porażkę w bitwie w cieśninie Badung, gdzie przeważające siły alianckie nie zdołały przeszkodzić Japończykom w opanowaniu lotniska na Bali, a następnie klęskę w bitwie na Morzu Jawajskim, w której Zespół Uderzeniowy ABDA przestał istnieć, a sam kontradmirał poniósł śmierć w zatopionym okręcie flagowym.

    Morze Jawajskie (malajski Laut Jawa) – wewnętrzne morze indonezyjskie, w zachodniej części Oceanu Spokojnego, między wyspami Sumatrą na zachodzie, Bangka, Belitung i Borneo na północy, Celebes na wschodzie oraz Jawą na południu. Połączone z Oceanem Indyjskim cieśniną Sundajską. Na północnym zachodzie z Morzem Południowochińskim cieśninami Karimata i Gaspar. Na wschodzie łączy się z morzami Flores i Bali. Zajmuje powierzchnię 552 tys. km² (bez morza Bali i Cieśniny Makasarskiej).Bitwa na Morzu Jawajskim – bitwa morska stoczona 27 lutego 1942 roku podczas II wojny światowej, między flotą aliancką a japońską na Morzu Jawajskim, na północ od Jawy. Zakończyła się zwycięstwem japońskim i zniszczeniem trzonu floty holenderskiej na obszarze Azji Południowo-Wschodniej. Następstwem bitwy było kilka mniejszych akcji morskich wokół Jawy, w tym mała, ale znacząca bitwa w Cieśninie Sundajskiej.

    Nazwisko Doormana nosiły trzy okręty Holenderskiej Marynarki Wojennej:

  • HNLMS "Karel Doorman" (QH1) (oryginalnie HMS "Nairana") – pierwszy holenderski lotniskowiec,
  • HNLMS "Karel Doorman" (R81) (oryginalnie HMS "Venerable") – lotniskowiec typu Colossus,
  • HNLMS "Karel Doorman" (F827) – fregata typu Karel Doorman.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. S. Żerko, Biograficzny leksykon II wojny światowej, Poznań 2013, s. 111.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Rear-Admiral Karel W.F.M. Doorman (ang.)
  • Fregaty rakietowe typu Karel Doorman (znane też jako Typ M) – uniwersalne holenderskie fregaty rakietowe średniej wielkości. Budowę pierwszego okrętu, nazwanego tak jak i cała seria na cześć admirała Hr. Ms. Karel Doorman rozpoczęto w 1985. W służbie Koninklijke Marine od 1991, zbudowano łącznie 8 okrętów, po 2 okręty odsprzedano po 2004 marynarką Chile, Belgii i Portugalii.Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.




    Warto wiedzieć że... beta

    Lotniskowce typu Colossus – brytyjskie lotniskowce lekkie, które zaczęły wchodzić do służby w grudniu 1944 roku. Planowano zbudować 16 jednostek tego typu, jednak do służby ostatecznie weszło tylko 10.
    Okręt flagowy – okręt, na którym znajduje się dowódca zespołu okrętów lub całej floty. Obecność dowódcy symbolizuje flaga lub proporzec na maszcie. Okrętów flagowych może być tyle, ile jest samodzielnie działających zespołów okrętów w czasie wojny. W czasie pokoju jest jeden symboliczny okręt wyznaczony do pełnienia funkcji okrętu flagowego dla całej floty.
    Krążownik lekki – klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników, powstała na początku XX wieku. Intensywnie używane podczas obu wojen światowych. Obecnie, podobnie jak i inne okręty artyleryjskie, klasa zanikła. Do tej klasy należały też krążowniki przeciwlotnicze.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Krążownik – klasa dużych, silnie uzbrojonych okrętów nawodnych, wyróżniana od II połowy XIX wieku do chwili obecnej. W miarę rozwoju techniki klasa krążowników ewoluowała i dzieliła się na liczne podklasy, różniące się od siebie charakterystykami, w tym wielkością. Najbardziej ogólnym podziałem, wiążącym się ze zmianą rodzaju uzbrojenia i zadań krążowników, jest podział na krążowniki klasyczne (artyleryjskie), dziś już nie występujące i współczesne krążowniki rakietowe.
    ABDA – American-British-Dutch-Australian (amerykańsko-brytyjsko-holendersko-australijskie) dowództwo sformowane na początku 1942 roku. Jego głównym zadaniem było utrzymanie Bariery Malajskiej (linii od Malajów przez Holenderskie Indie Wschodnie do Borneo) przed ekspansją Cesarskiej Armii Japońskiej. 3 stycznia 1942 roku dowódcą sił ABDA został generał porucznik Archibald Wavell. Sojusz ABDA po klęsce w bitwie na Morzu Jawajskim, zajęciu Jawy i Sumatry przestał praktycznie istnieć na początku marca 1942 roku.
    Krążownik ciężki - historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników. Klasa ta wykształciła się w latach 20. XX wieku i budowana była do pierwszych lat po II wojnie światowej. Krążowniki ciężkie początkowo nazywane były też krążownikami waszyngtońskimi. Podstawowym ich zadaniem było wspieranie innych okrętów w czasie bitew morskich, współdziałanie w ramach większych zespołów i niszczenie wrogiej żeglugi w ramach działań samodzielnych oraz ochrona własnych linii żeglugowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.76 sek.