• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karakałpacja

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Karakałpacka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Karakałpacka ASRR (ros. Каракалпакская Автономная Советская Социалистическая Республика, Каракалпакская АССР, karakałpacki Қарақалпақстан Автономиялы Совет Социалистлик Республикасы, Қарақалпақстан АССР uzb. Қорақалпоғистон Автоном Совет Социалистлик Республикаси, Қорақалпоғистон АССР) - republika autonomiczna w Związku Radzieckim, wchodząca w skład początkowo Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, a następnie Uzbeckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej
    Język karakałpacki należy wraz z językiem karaimskim, kazachskim, kirgiskim i tatarskim do ałtajsko-tureckiej rodziny językowej, do grupy języków kipczackich. Używany jest głównie przez Karakałpaków mieszkających w Karakałpacji (Uzbekistan). Karakałpacy z pozostałej części Uzbekistanu używają na co dzień raczej języka uzbeckiego. Posługuje się nim około 2000 mieszkańców Afganistanu, a także mniejsze grupy w Rosji, Kazachstanie, Turcji i w innych częściach świata.
    Karakalpakstan map.png

    Karakałpacja (Republika Karakałpacka, rzadko: Karakałpakstan; uzb.: Qoraqalpogʻiston, karakałpackie: Qaraqalpaqstan) – autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i granicząca od strony północnej z pozostałościami Jeziora Aralskiego. Stolicą republiki jest Nukus (Nökis).

    Język uzbecki (uzb. Oʻzbekcha) – język z rodziny języków tureckich, urzędowy w Uzbekistanie. Dane mówiące o liczbie mówiących językiem uzbeckim są rozbieżne. Zgodnie ze spisem powszechnym, przeprowadzonym w 1989 r., językiem uzbeckim na terenie byłego ZSRR posługiwało się ok. 16,7 mln osób. Poza Uzbekistanem uzbecki jest i był w przeszłości używany głównie w Afganistanie, gdzie liczbę jego użytkowników ocenia się na ok. 1,2-1,4 mln osób. Uzbeckim posługują się także Uzbecy osiadli w sąsiednich republikach środkowoazjatyckich: w Kazachstanie, Kirgistanie, azjatyckiej części Rosji, w Turkmenistanie, a także w Chinach. Stosunkowo niewielkie skupiska emigrantów uzbeckich występują w Australii, Izraelu, Niemczech, Turcji, na Ukrainie i w USA.Xoʻjayli (Chudżajli; karakałp. Xojeli) – miasto w Uzbekistanie, w Karakałpakstanie, liczy 101 401 mieszkańców (2008)

    Inne miasta: Moʻynoq (ros. Mujnak), dawny port nad Jeziorem Aralskim, dziś na skutek wysychania jeziora położone kilka kilometrów w głębi lądu.

    Ludność Karakałpacji składa się w przybliżeniu w 1/3 z Kazachów, Uzbeków i Karakałpaków.

    Autonomia karakałpacka jest kontynuacją istniejącej za czasów Związku Radzieckiego Karakałpackiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, utworzonej w 1932 r.

    Miasta[]

  • Xoʻjayli (Chudżajli)
  • Linki zewnętrzne[]

  • Oficjalna strona internetowa Karakałpacji. [dostęp 17 listopada 2009].
  • Nukus (uzb. cyr. i ros.: Нукус; karakałp.: Нөкис, Noʻkis) – miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum, siedziba administracyjna Republiki Karakałpackiej. W 1989 roku liczyło ok. 170 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu chemicznego, metalowego, materiałów budowlanych, spożywczego i lekkiego. W mieście działa uniwersytet, filia Uzbeckiej Akademii Nauk oraz liczne instytucje kulturalne, m.in.: dwa teatry, muzeum sztuki im. Igora Sawickiego oraz muzeum historyczno-krajoznawcze.Moʻynoq (uzb. cyr.: Мўйноқ; karakałp.: Мойнақ, Moynaq; ros.: Муйнак, Mujnak) – miasto w zachodnim Uzbekistanie, w Republice Karakałpackiej, siedziba administracyjna tumanu Moʻynoq. W 1989 roku liczyło ok. 12 tys. mieszkańców. Dawniej port nad Jeziorem Aralskim i największy ośrodek przemysłu konserw rybnych w Azji Środkowej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Uzbekistan (uzb. Oʻzbekiston, Republika Uzbekistanu – Oʻzbekiston Respublikasi) – państwo położone w Azji Środkowej, członek Wspólnoty Niepodległych Państw. Jest krajem podwójnie śródlądowym.
    Uzbecy – najliczniejszy naród Azji Środkowej zamieszkujący Uzbekistan, a także sąsiednie państwa Afganistan, Tadżykistan, Kirgistan, Turkmenistan i Kazachstan oraz chiński region autonomiczny Sinciang. Dominującą religią jest islam. Główne zajęcia to rolnictwo, handel, rzemiosło oraz hodowla zwierząt.
    Jezioro Aralskie (nazywane przez miejscowych Morzem Aralskim; kaz. Арал теңізі, Arał tengyzy; ros. Аральское море, Aralskoje morie; uzb. Orol dengizi; karakałp. Aral tenʻizi) – bezodpływowe, reliktowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie, które de facto zanikło na skutek ludzkiej działalności. W jego miejscu znajdują się obecnie cztery oddzielne zbiorniki: Jezioro Północnoaralskie, jezioro (dawna zatoka) Tuszczybas, oraz basen południowo-zachodni i południowo-wschodni. Basen południowo-wschodni jest płytki, bardzo silnie zasolony i okresowo wysycha.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
    Kazachowie (Қазақтар Qazaqtar) są narodem tureckim, zamieszkują północną część Azji Środkowej, głównie w Kazachstanie, ale również w Chinach (Sinciang), Uzbekistanie, Rosji, Mongolii i w rozproszeniu we wszystkich republikach byłego ZSRR. Niegdyś słynęli z polowań z sokołami i niezwykłej zręczności podczas jazdy konnej. W zależności od dawnego obszaru zamieszkania, przynależności plemiennej, pokrewieństwa oraz zawieranych sojuszy, Kazachowie dzielą się na Żuzy: Starszy, Średni i Młodszy Żuz. Te z kolei dzielą się na plemiona i klany.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.