Karabinek wz. 96 Beryl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Karabinek szturmowy wz. 96 Beryl (5.56 mm karabin szturmowy wz. 96 „Beryl”) – polski karabinek automatyczny, produkowany przez Fabrykę Broni „Łucznik” – Radom Sp. z o.o. Podstawowy karabinek Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

G36 (oznaczenie fabryczne HK50) – karabin automatyczny produkowany przez niemieckie przedsiębiorstwo Heckler und Koch Gmbh. Obecnie przepisowa broń żołnierzy armii niemieckiej i hiszpańskiej. W oparciu o konstrukcję G36 w USA był opracowywany karabin XM8.Karabinek wz. 2005 Jantar – model karabinka automatycznego w układzie bezkolbowym. Karabinek Jantar powstał przez przekonstruowanie karabinka Beryl.

Historia[ | edytuj kod]

Geneza[ | edytuj kod]

Od zakończenia II wojny światowej, do czasu transformacji systemowej Polska pozostawała w strefie wpływów ZSRR, będąc jednocześnie członkiem Układu Warszawskiego. Wiązało się to z wyposażeniem polskich sił zbrojnych głównie w broń radziecką (bądź konstrukcyjnie na niej opartą). Po odzyskaniu suwerenności w 1989 r. i rozwiązaniu Układu Warszawskiego w 1991 r. Polska zaczęła aspirować do członkostwa w Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO). W związku z tym Ministerstwo Obrony Narodowej zleciło opracowanie nowego podstawowego karabinka automatycznego, który zasilany byłby standardową amunicją pośrednią NATO (5,56 × 45 mm), zamiast stosowanej dotychczas amunicji radzieckiej (7,62 × 39 mm i 5,45 × 39 mm).

Chwyt pistoletowy - element broni strzeleckiej służący do trzymania broni podczas prowadzenia ognia. Wewnątrz chwytu pistoletowego może znajdować się gniazdo magazynka lub elementy mechanizmu spustowego..22 Long Rifle, popularny nabój bocznego zapłonu kalibru 0,22 cala (5,6 mm) używany głównie w celach sportowych, rzadziej w małej gabarytowo broni do ochrony osobistej. Znajduje zastosowanie zarówno w broni krótkiej (pistolety, rewolwery), jak i długiej (karabiny, a nawet gładkolufowe strzelby), produkowany w wielu odmianach. Nabój bardzo popularny w Europie Zachodniej i USA z powodu niskiej ceny.

Program Beryl[ | edytuj kod]

W styczniu 1995 r. opracowano ostateczne założenia taktyczno-techniczne nowego karabinka, opracowywanego w ramach programu „Beryl”. Karabinek miał być zasilany amunicją 5,56 × 45 mm (SS109), zapewniać skuteczne rażenie celów żywych do 600 m, oraz celów lekko opancerzonych granatami nasadkowymi, nie przekraczać długości 944 mm, strzelać ogniem pojedynczym, ciągłym oraz seriami 3-strzałowymi. Równocześnie zlecono opracowanie jego skróconej, kompaktowej wersji (subkarabinka) mogącego skutecznie razić cele żywe do 400 m. 19 kwietnia 1995 r. podpisano umowę z Fabryką Broni „Łucznik” na opracowanie prototypowych 11 szt. karabinków i 10 subkarabinków oraz przeprowadzenie ich badań kwalifikacyjnych.

Wojska Specjalne (WS) – jeden z czterech rodzajów sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Marynarki Wojennej.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
wz. 88 Tantal – protoplasta karabinków wz.96 Beryl

Opracowując nowy system broni, oparto się na użytkowanym dopiero od kilku lat karabinku wz. 88 Tantal. Był on zmodernizowaną wersją karabinka AKM, przystosowaną do nowocześniejszej radzieckiej amunicji małokalibrowej (5,45 × 39 mm), wyposażoną w ogranicznik długości serii (możliwość strzelania seriami 3-strzałowymi) oraz przyrządy celownicze z trytowymi źródłami światła (do strzelań nocnych). Podstawową różnicą pomiędzy nowym karabinkiem a wz. 88 Tantal była zmiana naboju 5,45 na 5,56 mm. Ponadto zastosowano nowe: magazynki (z tworzywa sztucznego), kolbę oraz zmieniono system montażu celowników dodatkowych na „Podstawie Optycznych Przyrządów Celowniczych” (POPC). Stanowiło to rezygnację z wcześniejszego systemu montażu bocznego („na jaskółczy ogon”) na rzecz długiej podstawy zawieszonej nad komorą zamkową: pomiędzy podstawą celownika mechanicznego a tylną częścią komory zamkowej.

Polska Norma (oznaczana symbolem PN) – norma o zasięgu krajowym, przyjęta w drodze konsensu i zatwierdzona przez krajową jednostkę normalizacyjną – Polski Komitet Normalizacyjny (PKN). Normy PN są powszechnie dostępne, ale nie bezpłatne, zaś ich dystrybucję kontroluje PKN.Żandarmeria Wojskowa (ŻW) – wyodrębniona i wyspecjalizowana służba Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, której działalność polega na zapewnieniu przestrzegania dyscypliny wojskowej oraz ochranianie porządku publicznego i zapobieganie popełnianiu przestępstw na terenach jednostek wojskowych oraz w miejscach publicznych. ŻW pełni rolę policji wojskowej.

Wstępne testy nowych karabinków zrealizowano do końca stycznia 1996 r. a 20 maja broń zakwalifikowano do wprowadzenia na wyposażenie Wojska Polskiego, jako 5.56 mm karabin szturmowy wz. 96 „Beryl” (karabinek automatyczny) oraz 5.56 mm karabinek wz. 96 „Mini-Beryl” (subkarabinek automatyczny). 13 sierpnia 1996 r. podpisano umowę na wykonanie serii próbnej: 18 karabinków i 6 subkarabinków. W okresie od czerwca do października 1997 r. seria próbna została skierowana do testów w szkołach oficerskich we Wrocławiu, Poznaniu i Gdyni. 20 maja 1998 r. na mocy decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oficjalnie wprowadzono na wyposażenie karabinki wz. 96 „Beryl” (jednocześnie nie zdecydowano się na wprowadzenie subkarabinków wz. 96 „Mini-Beryl”). Produkcję seryjną wz. 96 „Beryl” rozpoczęto w 1999 roku na podstawie umowy na dostarczenie 5 tys. egzemplarzy.

Karabinek Grot (również: karabinek MSBS-5,56) – polski karabinek automatyczny opracowany w ramach programu badawczo-rozwojowego „Modułowy System Broni Strzeleckiej kalibru 5,56 mm (MSBS-5,56)", realizowanego w projekcie Tytan. Grot jest karabinkiem o konstrukcji modułowej, opartej na wspólnej komorze zamkowej zarówno dla układu klasycznego jak i bezkolbowego (bullpup). Docelowo broń ta ma zastąpić w Wojsku Polskim karabinki AKM i ich pochodne, oraz uzupełnić karabinki wz. 96 Beryl. Wojska powietrznodesantowe (wojska spadochronowe, spadochroniarze) – oddziały wojskowe przeznaczone do przeprowadzania desantu z powietrza.
wz. 96 „Beryl” z pierwszą wersją podstawy celownika (POPC typ I). Dodatkowo zamontowany celownik PCS-6 oraz dwójnóg

Jednocześnie w Przemysłowym Centrum Optyki specjalnie dla Beryli opracowano nowe rodzaje celowników dodatkowych: PCS-6 (noktowizyjny), CK-3 (kolimatorowy), LKA-4 (optyczny), CWL-1 (optyczny połączony z laserowym wskaźnikiem celu).

Broń sportowa – broń znajdująca zastosowanie w sporcie. Zasadniczo w celach sportowych korzysta się z następujących rodzajów broni:Magazynek – część składowa broni palnej służąca za wewnętrzny zapas nabojów. Magazynki dzielą się na stałe (wewnętrzne) i wymienne. Magazynki stałe są stosowane w starszych wzorach pistoletów, karabinów powtarzalnych, karabinów samopowtarzalnych, ręcznych karabinów maszynowych oraz we współczesnych strzelbach powtarzalnych i samopowtarzalnych. Magazynki wymienne stosuje się praktycznie we wszystkich współczesnych rodzajach broni palnej.

Jako że powstaniu karabinków Beryl przyświecał cel dostosowania ich do standardów NATO (STANAG), to pod tym względem konstruktorzy początkowo wykazali się daleko idącą niekonsekwencją. Mianowicie nowe karabinki dostosowane zostały jedynie do standardu amunicyjnego, przy jednoczesnym zignorowaniu innych kwestii. Magazynki miały całkowicie odmienną konstrukcję niż stosowane w NATO, przez co były niezamienne. Natomiast nowe podstawy celowników POPC umożliwiały montaż jedynie polskich celowników produkowanych w Przemysłowym Centrum Optyki. Co gorsza, konstrukcja podstawy uniemożliwiała rozkładanie broni oraz używanie celownika mechanicznego (należało ją wcześniej zdemontować).

Walka w przestrzeniach zamkniętych (walka na małej odległości, walka bliska, walka w pomieszczeniach) – to specjalna metoda walki stosowana przez odpowiednio wyposażone i specjalizowane (siły specjalne) jednostki wojskowe, pododdziały sił zbrojnych, pododdziały policyjne i innych organów ścigania. Służy ona do zdobywania pomieszczeń i walki wewnątrz nich.PM Md. 1963 (rum. Pistolul-mitralieră, calibrul 7,62 mm, model 1963; nazwa handlowa: AIM) – produkowana w Rumunii odmiana radzieckiego karabinka automatycznego AKM z charakterystycznym wbudowanym w łoże chwytem pistoletowym.

Modernizacje[ | edytuj kod]

Z czasem konstrukcja karabinka zaczęła ulegać stopniowej modernizacji.

Pierwszą poważniejszą modyfikacją była zmiana podstawy celownika POPC na POPC typ II w standardzie Weavera. Umożliwiała ona montaż także innych celowników niż polskie, oraz pozwalała na korzystanie z celownika mechanicznego i rozkładanie broni. POPC typ II obarczona była jednak poważną wadą – montowana była bardzo wysoko (na podstawie celownika mechanicznego), co wymuszało na strzelcu wysokie zadzieranie głowy podczas celowania. Mimo to celowniki dodatkowe kupowano w tym okresie w niewielkich ilościach, generalnie opierając się na użytkowaniu standardowych celowników mechanicznych.

Pistolet maszynowy wz. 1984 Glauberyt, (skrót PM-84) – polski pistolet maszynowy, produkowany od połowy lat 80 XX wieku, przez Fabrykę Broni Łucznik w Radomiu. PM-84 jest samoczynną bronią indywidualną, przeznaczoną dla załóg wozów bojowych, pododdziałów zwiadu, służb specjalnych, policji oraz służb ochrony mienia.Bezpiecznik (broń) – urządzenie służące do uniemożliwienia zadziałania w niepożądanym momencie mechanizmu broni lub amunicji.

2004 – 2005[ | edytuj kod]

Polski żołnierz w Iraku z karabinkiem poddanym improwizowanej modyfikacji. Oryginalne łoże usunięto, montując w jego miejsce drewniane łoże z chwytem pistoletowym z rumuńskiego karabinka PM Md. 1963 (przemalowane na czarno)
Karabinek po modernizacji z 2004 r.

Poważne zmiany nadeszły dopiero po wysłaniu polskich żołnierzy na misje zagraniczne w Afganistanie i Iraku. Użytkowanie Beryli w trudnych warunkach uwidoczniło ich wady oraz braki:

Straż Graniczna (SG) – jednolita, umundurowana, w pełni zawodowa formacja typu policyjnego. Została powołana do życia ustawą z dnia 12 października 1990, jej funkcjonowanie rozpoczęło się 16 maja 1991 wraz z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza (WOP). Wykonuje zadania związane z ochroną granicy państwowej i kontrolą ruchu granicznego. Nadzór nad formacją sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych. Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach ochrony granicy państwowej.Pistolet maszynowy – indywidualna broń strzelecka, zasilana amunicją pistoletową. Samoczynna, rzadziej samoczynno-samopowtarzalna. Przeznaczona do zwalczania siły żywej na odległości do 200 m, do likwidacji oporu w schronach i rowach strzeleckich, do walk partyzanckich i dywersyjnych itp. Działanie oparte najczęściej na zasadzie odrzutu zamka swobodnego rzadziej półswobodnego. Zasilana z magazynków o dużej pojemności. Pierwszym pistoletem maszynowym był włoski pistolet maszynowy Villar-Perosa.
  • Wrażliwość składanej kolby na zapiaszczenie: jej zacinanie się przy składaniu, a w konsekwencji wyłamywanie zatrzasku przy konieczności użycia siły.
  • Niesolidne mocowanie trytowych źródeł światła na celownikach mechanicznych, a w konsekwencji ich wrażliwość na uszkodzenia.
  • Konstrukcja muszki, powodująca łatwe zahaczanie tym elementem o przeszkody (np. krzaki).
  • Mały zatrzask magazynka, utrudniający jego szybką wymianę.
  • Brak przedniego chwytu pistoletowego, oraz brak szyn montażowych na łożu.
  • Umiejscowienie napinacza zamka po prawej stronie utrudniające szybkie przeładowanie broni.
  • Nagrzewanie się metalowych elementów broni.
  • W konsekwencji żołnierze sami podejmowali próby prowizorycznego dostosowania broni do swoich potrzeb przykładowo: oklejając metalowe części broni plastrami samoprzylepnymi bądź materiałem w celu zniwelowania nagrzewania się tych elementów; wymieniając standardowe łoża na kupowane prywatnie z rumuńskich karabinków PM Md. 1963 (drewniane ze stałym chwytem pistoletowym); chałupniczo montując na łożach uniwersalne szyny montażowe.

    Karabin AK (ros. Автомат Калашникова – automat Kałasznikowa, polskie oznaczenia: 7,62 mm pmK, 7,62 mm kbk AK) – potocznie kałasznikow, karabin automatyczny konstrukcji radzieckiej z okresu po II wojnie światowej. Zastąpiony został przez karabinek AKM.Broń indywidualna – broń, która stanowi etatowe wyposażenie pojedynczego żołnierza. Zalicza się do niej: rewolwery. pistolety, pistolety maszynowe, karabinki oraz karabiny. W skład uzbrojenia indywidualnego mogą wchodzić ponadto: granaty ręczne, bagnety, noże szturmowe, a także niektóre typy granatników.

    Taki stan rzeczy wymógł na decydentach modernizację karabinków, efektem czego w 2004 r. opracowano program dostosowania Beryli do wyższych standardów. Pierwsze wprowadzone zmiany obejmowały:

  • Nowe urządzenie wylotowe pełniące rolę tłumika płomienia, osłabiacza podrzutu i odrzutu.
  • Zmodyfikowaną muszkę, którą w razie potrzeby można było złożyć do tyłu.
  • Nowe łoże z zamontowanym na stałe chwytem pistoletowym oraz dwiema bocznymi szynami montażowymi.
  • Nowa podstawa celowników dodatkowych (POPC typ III) wyposażona w uniwersalną szynę Picatinny, zgodną z normą STANAG 2324. Jej mocowanie przeniesiono z powrotem nad komorę zamkową (jak w POPC typ I) uniemożliwiając użytkowanie celownika mechanicznego oraz rozkładanie broni bez jej demontażu, eliminując jednak potrzebę wysokiego zadzierania głowy przy celowaniu (jak w POPC typ II).
  • Nowe magazynki wykonane z przezroczystego tworzywa, umożliwiające kontrolowanie ilości naboi.
  • Powiększone manipulatory (zatrzask magazynka oraz dźwignia bezpiecznika).
  • W 2005 r. karabinki zaczęto stopniowo wyposażać w:

    {{Broń palna infobox}} Nieznane pola: 1. M16 – amerykański karabin automatyczny skonstruowany przez Eugene Stonera. 7,62 × 39 mm wz. 43 – radziecki nabój pośredni, zaprojektowany podczas II wojny światowej. Pierwszy raz został użyty w ręcznym karabinie maszynowym RPD, konstrukcji Wasilija Diegtiariowa.
  • Nowe składane kolby teleskopowe o regulowanej długości.
  • W tym samym roku do karabinków wz. 96 „Beryl” oficjalnie dołączyły odrzucone wcześniej (w 1998 r.) subkarabinki wz. 96 „Mini-Beryl” (poddane w międzyczasie analogicznej modernizacji). Zdecydowano, że zastąpią one przestarzałe pistolety maszynowe PM-84P „Glauberyt”, co nie tylko zwiększy siłę ognia, ale również uprości logistykę. Subkarabinki Mini-Beryl uznano ponadto za dogodną broń przeznaczoną do walki w ciasnych przestrzeniach w czym długie Beryle nie sprawdzały się dobrze ze względu na swoje gabaryty. Pierwsze 1,5 tys. szt. Mini-Beryli znalazło się na wyposażeniu żandarmerii, a następnie skierowano je do 6 Brygady Powietrznodesantowej oraz innych jednostek.

    Podrzut broni - zjawisko obrotu broni w płaszczyźnie pionowej wywołane siłą odrzutu, występujące skutkiem położenia środka ciężkości lub punktu podparcia broni poniżej osi przewodu lufy. Podrzut wzrasta wraz z siłą odrzutu i przesunięciem pomiędzy środkiem ciężkości (lub punktem podparcia) a osią przewodu lufy). Podrzut broni jest zjawiskiem niekorzystnym ponieważ zmieniając linię celowania zmniejsza celność. W celu zmniejszenia podrzutu stosuje się osłabiacze podrzutuPistolet (fr.) - krótka, ręczna broń palna do walki (zarówno ataku jak i obrony) na niewielką odległość (do 50 m), a także do wymuszania posłuszeństwa na polu walki. Charakteryzuje się krótką lufą, małymi gabarytami i chwytem (rękojeścią) przystosowanym do strzelania z jednej ręki.

    Zdecydowano również, że podstawowym celownikiem użytkowanym przez polskich żołnierzy na misjach zagranicznych będą celowniki holograficzne EOTech HWS 552, których pierwsze egzemplarze zostały zakupione w 2006 r. (w 2011 r. Wojsko Polskie miało ich na stanie już 4,5 tys.).

    2007[ | edytuj kod]

    Kolejne modyfikacje wprowadzono w 2007 r. Objęły one:

    Tłumik dźwięku – gazodynamiczne urządzenie wylotowe stosowane w broni palnej i pneumatycznej, którego zadaniem jest ostudzenie gazów prochowych oraz zmniejszenie ich ciśnienia, a co za tym idzie, wytłumienia hałasu powstającego przy wystrzale.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
  • Modyfikację materiału z których wykonywane są magazynki. Tworzywo przezroczyste zastąpiono matowym tworzywem pół-przezroczystym barwionym na kolor oliwkowy.
  • Poprawienie konstrukcji składanej kolby teleskopowej.
  • Nowe urządzenie wylotowe umożliwiające montaż tłumika Rotex III.
  • Przekonstruowanie bezpiecznika (umożliwienie szybkiego odbezpieczenia broni palcem wskazującym).
  • Nowy trzypunktowy pas nośny.
  • 2009[ | edytuj kod]

    Polscy żołnierze z w pełni zmodernizowanymi karabinkami (po 2009 r.)

    Ostatnią modernizację karabinków przeprowadzono w 2009 r. Objęła ona:

    Celownik przerzutowy - mechaniczny celownik strzelecki zbudowany z jednej lub kilku płytek w kształcie litery "L", z umieszczonymi na ich końcach szczerbinkami lub przeziernikami.Fabryka Broni „Łucznik” – Radom, do 2000 Zakłady Metalowe „Łucznik” (ZM „Łucznik”) – przedsiębiorstwo z siedzibą w Radomiu, powstałe po podzieleniu i upadku ZM Łucznik. Powstały dwa przedsiębiorstwa: Fabryka Broni Łucznik i przedsiębiorstwo produkujące m.in. maszyny do szycia – ASPA ELECTRO działające pod marką handlową Łucznik. Oznaczenie producenta to 11 w owalu.
  • Nową stałą kolbę teleskopową o regulowanej długości (wzorowaną na kolbach stosowanych w amerykańskich karabinkach M4).
  • Ergonomiczny chwyt pistoletowy.
  • Wykonany z aluminium „zespół łoża” wyposażony w 4 szyny Picatinny (standard MIL-STD-1913), montowany w miejsce łoża przedniego i nakładki na tłok gazowy, umożliwiający łatwy montaż wyposażenia dodatkowego i jego dowolną konfigurację (np. chwytu pistoletowego, laserowego wskaźnika celu, latarki itp.).
  • Zastosowanie pomniejszonego, odczepianego przedniego chwytu pistoletowego, tak aby nie utrudniał wymiany magazynka.
  • Podwyższoną podstawę celownika (POPC typ IV), umożliwiającą używanie mechanicznych przyrządów celowniczych.
  • 2010 (nieprzyjęte)[ | edytuj kod]

    W 2010 r. na targach Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego Fabryka Broni „Łucznik” zaprezentowała kolejne możliwe do wprowadzenia modyfikacje karabinków Beryl. Wśród nich znalazły się między innymi:

    Nowa Technika Wojskowa to ukazujący się od 1991 pierwszy w Polsce niezależny (od MON) miesięcznik o tematyce ogólnowojskowej, wydawany przez wydawnictwo Magnum-X. Początkowo od maja 1991 ukazywał się pod tytułem "Technika Wojskowa", od lipca 1992, w związku ze zmianą wydawcy, miesięcznik zmienił tytuł na obecny "Nowa Technika Wojskowa".Transformacja systemowa w Polsce – ogół zmian zapoczątkowanych w Polsce w latach 80. XX wieku, które ukierunkowane są na budowę wolnego rynku, stworzenie społeczeństwa obywatelskiego oraz demokratyzację.
  • Zamocowana na zawiasie pokrywa komory zamkowej ze zintegrowaną podstawą celowników dodatkowych POPC. Rozwiązanie to eliminowałoby problem koniczności demontażu POPC przy każdorazowym rozkładaniu broni i ponownego przestrzeliwania karabinka w celu ustawienia celownika.
  • Adapter umożliwiający stosowanie standardowych magazynków NATO zgodnych z normami STANAG. Oprócz tego adapter wyposażony był w 2 przyciski zatrzasku magazynka umiejscowione blisko chwytu pistoletowego. Umożliwiałyby one szybkie i wygodne odpięcie magazynka za pomocą kciuka lub palca wskazującego, bez zdejmowania dłoni z chwytu.
  • 2 nowe rodzaje kolb teleskopowych: składana oraz szybko-odłączana (dedykowana dla wojsk powietrznodesantowych).
  • Nowe dwubębnowe magazynki C-Mag o pojemności 100 naboi.
  • Zestaw do konwersji karabinków na zasilanie amunicją szkoleniową .22 LR, co znacznie obniżyłoby koszty szkolenia strzeleckiego.
  • Zaproponowane modyfikacje nie spotkały się jednak z zainteresowaniem ze strony Wojska Polskiego, nie zostały również wprowadzone do oferty producenta dla innych odbiorców.

    Ogranicznik długości serii - zespół mechanizmu spustowego wyłączający mechanizm uderzeniowy po oddaniu założonej liczby (najczęściej trzech) strzałów. Oddanie kolejnych strzałów jest możliwe po zwolnieniu i ponownym ściągnięciu spustu. Ograniczniki długości serii zaczęły być szerzej montowane w broni strzeleckiej (karabinach automatycznych i pistoletach maszynowych) na przełomie lat 70. i 80. Obecnie coraz częściej rezygnuje się z tego rodzaju urządzeń uznając, że dobrze wyszkolony żołnierz jest w stanie samodzielnie kontrolować długość oddanych serii, a wprowadzenie ogranicznika długości serii nadmiernie komplikuje budowę mechanizmu spustowego.Nigeria, Republika Federalna Nigerii (ang. Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła się w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.

    Zakończenie dostaw dla WP i dalsze losy[ | edytuj kod]

    W 2011 r. na stanie Sił Zbrojnych RP znajdowało się ponad 45 000 karabinków Beryl (wszystkich wersji), co stanowiło ok. 50% ogólnego stanu magazynowego karabinków automatycznych używanych służbowo.

    Produkcja karabinków wz. 96 „Beryl” na potrzeby Wojska Polskiego została zakończona w 2018 r., a jak poinformowało Ministerstwo Obrony Narodowej dalsza współpraca z Fabryką Broni „Łucznik” obejmować będzie dostawę części zamiennych oraz remonty już posiadanych egzemplarzy. Ogółem od początku produkcji dostarczono Wojsku Polskiemu ok. 86 500 szt. Beryli (wszystkich wersji). Od 2018 r. na stan Sił Zbrojnych RP wprowadzane są nowe, znacznie nowocześniejsze karabinki tego samego producenta – karabinki Grot, które w przyszłości najprawdopodobniej zastąpią Beryle (w 2017 r. podpisano umowę na dostawę 53 tys. Grotów). Mimo to, wz. 96 „Beryl” nadal pozostaje podstawowym karabinkiem automatycznym polskiej armii.

    Subkarabinek – rodzaj broni palnej zasilanej amunicja pośrednią, rodzaj karabinka wyposażonego w lufę długości ok. 250 mm. Subkarabinki pojawiły się w wyniku poszukiwania broni o wymiarach zbliżonych do pistoletów maszynowych, ale zasilanych amunicją pośrednią i będących skróconymi odmianami karabinków automatycznych. Przykładami popularnych subkarabinków są Colt Commando i HK 53. Bronią tej klasy produkowaną w Polsce był 5,45-mm subkarabinek kbk wz. 89 Onyks (tylko seria prototypowa), zaś obecnie w uzbrojeniu Wojska Polskiego znajduje się 5,56-mm subkarabinek wz. 96 Mini-Beryl.Militarny Magazyn Specjalny Komandos to wydawany od 1991 do 2006 roku przez wydawnictwo Jagiellonia SA w Krakowie, a następnie do kwietnia 2012 roku przez PHU "Gladius", apolityczny miesięcznik o tematyce militarnej. Pomysłodawcą i redaktorem naczelnym był krakowski prawnik Janusz Zakrzewski, a następnie Andrzej Wojtas.

    Pomimo zakończenia zamówień dla Wojska Polskiego, karabinki Beryl nadal są produkowane przez Fabrykę Broni „Łucznik” na rynek cywilny oraz dla innych służb mundurowych (jak np. Służba Więzienna czy Straż Graniczna). Karabinki eksportowane były również do Nigerii, a w 2018 r. podpisano umowę na sprzedaż licencji na ich produkcję, która ma być podjęta przez Defence Industries Corporation of Nigeria (DICON).

    Kolba – część broni strzeleckiej służąca do oparcia broni o ramię strzelca. Kolba może być stała, składana (umożliwia zmniejszenie długości broni podczas przenoszenia albo przechowywania), teleskopowa lub przyłączana, wykonana z metalu, drewna lub tworzyw sztucznych. W miejscu oparcia o ramię strzelca często jest zakończona stopką gumową (trzewikiem), która amortyzuje odrzut broni i przedłuża kolbę lub metalową ( zwłaszcza w broni wojskowej) która osłania kolbę przed uszkodzeniami mechanicznymi.Celownik krzywkowy - mechaniczny celownik strzelecki ze szczerbiną (lub przeziernikiem) umieszczoną na końcu obrotowego ramienia. Zmianę nastaw w tym celowniku dokonuje się poprzez przesuwanie suwaka ślizgającego się wzdłuż ramienia celownika lub krzywki stanowiącej jego podstawę. Przesunięcie suwaka powoduje podniesienie lub obniżenie szczerbinki względem osi przewodu lufy. Są powszechnie stosowane w karabinach.

    Karabinki Beryl oceniane są jako broń solidna, charakteryzująca się wysoką niezawodnością podczas użytkowania w trudnych warunkach. Obecnie są już jednak bronią przestarzałą, nie będąc konstrukcją nowoczesną nawet w momencie wprowadzania do służby w 1996/1997 r. Mimo kolejnych modernizacji, jest to nadal jedynie rozwinięcie konstrukcji karabinka AK opracowanego ponad 70 lat temu, co obarcza Beryla jego mankamentami. Najpoważniejszą wadą jest bardzo niska ergonomia oraz kłopotliwy sposób rozkładania broni co utrudnia montaż celowników optycznych i kolimatorowych. Z tego względu zachodzi konieczność demontażu podstawy celownika POPC przy każdorazowym rozkładaniu broni, a po jego założeniu należy ponownie przestrzelać broń w celu korekty nastaw celownika (jest to szczególnie uciążliwe przy czyszczeniu broni bądź usuwaniu poważniejszych zacięć). Nie mniej istotną wadą, jest przestarzały układ konstrukcyjny broni (lufa oraz kolba nie są ułożone w jednej linii) generujący dość znaczny podrzut broni. Kwestionowana jest również zasadność zastosowania ogranicznika długości serii, ze względu na jego wątpliwą przydatność przy jednoczesnym komplikowaniu budowy mechanizmu spustowego. Ocenia się, iż karabinek w swojej finalnej wersji osiągnął właściwie kres możliwości modernizacyjnych.

    STANAG to skrót NATO oznaczający Standardization Agreement, a więc Umowę Standaryzacyjną, która określa procesy, procedury, pojęcia i warunki dla wspólnych wojskowych lub technicznych procedur i wyposażenia dla krajów członkowskich tego związku. Każdy członek NATO ratyfikuje STANAG i wprowadza go w swojej własnej armii. Celem jest zapewnienie wspólnych operacyjnych i administracyjnych procedur oraz logistyki, tak by armia jednego państwa zrzeszonego mogła korzystać z zasobów i wsparcia armii innego państwa zrzeszonego. Umowy STANAG tworzą też podstawę technicznej zgodności dla różnorodnych systemów komunikacyjnych i informacyjnych (CIS), niezbędnych dla NATO i prowadzonych wspólnie operacji.Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.

    Wersje[ | edytuj kod]

    wz. 96 „Beryl”[ | edytuj kod]

  • wz. 96 „Beryl” – karabinek automatyczny, wersja standardowa z lufą długości 457 mm, zasilana amunicją 5,56 × 45 mm. Karabinek oferowany był przez producenta w 4 wariantach:
  • Wariant A (wz. 96A „Beryl”) –
    wz. 96A „Beryl” z trzecią wersją podstawy celownika (POPC typ III)
    wariant podstawowy, jednocześnie najstarsza i najtańsza wersja karabinka. Wyposażony w proste łoże wykonane z tworzywa, bez możliwości montażu chwytu pistoletowego oraz wyposażenia dodatkowego. Kolba metalowa, składana na bok broni. System celowniczy oparty na celowniku mechanicznym, z możliwością zamontowania podstawy celowników dodatkowych (POPC) – pierwotnie z szyną tylko dla celowników produkcji polskiej, a w późniejszym okresie z uniwersalną szyną Picatinny (dla celowników w standardzie NATO). Magazynek wykonany z nieprzezroczystego tworzywa.
  • Wariant B (wz. 96B „Beryl”) – wariant rozszerzony obejmujący większość modyfikacji wdrożonych dla Wojska Polskiego w 2004 r. Łoże wykonane z tworzywa z zamontowanym na stałe chwytem pistoletowym oraz dwiema bocznymi szynami montażowymi dla wyposażenia dodatkowego. Kolba metalowa, składana na bok broni. Podstawa celowników dodatkowych z szyną Picatinny (POPC typ III) montowana w standardzie. Magazynek wykonany z przezroczystego tworzywa.
  • Wariant C (wz. 96C „Beryl”) –
    wz. 96C „Beryl” ze starszym magazynkiem (z wariantu B)
    wariant w pełni zmodernizowany opracowany po 2009 r. Aluminiowy „zespół łoża” wyposażony w 4 szyny Picatinny z możliwością montażu chwytu pistoletowego oraz innego wyposażenia dodatkowego. Odłączany przedni chwyt pistoletowy. Kolba stała o regulowanej długości. Podstawa celowników dodatkowych z szyną Picatinny (POPC typ IV) montowana w standardzie (wersja podwyższona, umożliwiająca jednoczesne korzystanie z celownika mechanicznego). Magazynek wykonany z pół-przezroczystego tworzywa, barwionego na kolor oliwkowy, dodatkowo wyposażony w klipsy do łączenia magazynków. Ergonomiczny chwyt pistoletowy. Trzypunktowy pas nośny. Wygodniejsze powiększone manipulatory (zatrzask magazynka oraz dźwignia bezpiecznika – wyposażona dodatkowo w płytkę umieszczoną pod kątem prostym ułatwiającą szybkie odbezpieczenie broni).
  • Wariant D – udostępniona przez producenta opcja, umożliwiające dowolne skompletowanie karabinka z elementów wersji A, B i C.
  • Wszystkie warianty posiadały możliwość miotania granatów nasadkowych oraz montażu dwójnogu, bagnetu i granatnika podwieszanego wz. 74 Pallad.

    Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.Blok wschodni (blok socjalistyczny, państwa socjalistyczne, kraje demokracji ludowej, kraje komunistyczne, potocznie demoludy) – zespół państw, które wprowadziły bądź starały się wprowadzić zmiany życia społecznego i gospodarczego zgodne z ideologią komunizmu, na który składały się: dyktatura proletariatu, gospodarka planowa oraz idee sprawiedliwości społecznej. Blok ten był wyróżniany od zakończenia II wojny światowej do początku lat 90. XX wieku.

    Obecnie karabinki Beryl oferowane są jedynie w wariancie C z opcją zastosowania kolby teleskopowej w wersji składanej lub stałej. Producent udostępnia również możliwość zastosowania w karabinku starszej wersji łoża z wariantu B (ale z pozostałą konfiguracją broni w wariancie C).

    wz. 96 „Mini-Beryl”[ | edytuj kod]

  • wz. 96 „Mini-Beryl”subkarabinek automatyczny (skrócona, kompaktowa wersja karabinka standardowego) z lufą długości 235 mm, zasilany amunicją 5,56 × 45 mm. Subkarabinek oferowany był przez producenta analogicznie jak karabinek wz. 96 w 4 wariantach:
  • Wariant A (wz. 96A „Mini-Beryl”) – wariant pierwotny, wyprodukowano tylko kilkanaście sztuk na potrzeby testów w latach 1996–1997. Ze względu na nie przyjęcie na wyposażenie przez Wojsko Polskie, nie uruchomiono jego produkcji seryjnej. Konfiguracja subkarabinka analogiczna jak w karabinku wz. 96A „Beryl”. Różnicą jest zastosowanie innego celownika mechanicznego. Mianowicie celownik krzywkowy zastąpiono przerzutowym, a po jego bokach zamocowano szyny umożliwiające montaż polskiego celownika kolimatorowego CK-3 produkcji Przemysłowego Centrum Optyki. Wariant pozbawiony możliwości montażu podstawy celownika POPC.
  • Wariant B (wz. 96B „Mini-Beryl”) – wariant rozszerzony obejmujący większość modyfikacji wdrożonych dla Wojska Polskiego w 2004 r. Konfiguracja subkarabinka analogiczna jak w karabinku wz. 96B „Beryl”. Różnicą jest zastosowanie na podstawie celownika mechanicznego wspornika z szyną Picatinny i przerzutowym celownikiem mechanicznym. Opcjonalnie wprowadzono możliwość zamontowania podstawy celowników dodatkowych (POPC).
  • Wariant C (wz. 96C „Mini-Beryl”) –
    wz. 96C „Mini-Beryl” ze starszym łożem i magazynkiem (z wariantu B)
    wariant w pełni zmodernizowany opracowany po 2009 r. Konfiguracja subkarabinka analogiczna jak w karabinku wz. 96C „Beryl”. Tak samo jak w poprzednim wariancie zastosowano wspornik z szyną Picatinny i przerzutowym celownikiem mechanicznym, oraz opcję zamontowania podstawy celowników dodatkowych (POPC).
  • Wariant D – udostępniona przez producenta opcja, umożliwiające dowolne skompletowanie karabinka z elementów wersji A, B i C.
  • Wszystkie warianty posiadały możliwość montażu bagnetu, oraz co nietypowe dla subkarabinków zdolność miotania granatów nasadkowych (ze względu na rozmiar subkarabinka, strzelec podczas miotania granatów musi mieć założone okulary ochronne).

    Bagnet – broń biała kłująca lub kłująco-sieczna mocowana u wylotu lufy karabinu, karabinka lub pistoletu maszynowego. Stanowi on jego przedłużenie umożliwiające użycie tych rodzajów broni strzeleckiej do walki wręcz.Przełącznik rodzaju ognia - w broni samoczynno-samopowtarzalnej element mechanizmu spustowego, który umożliwia przełączanie między ogniem pojedynczym i ogniem ciągłym. Działanie polega na wyłączeniu przerywacza przy przejściu na ogień ciągły.

    Obecnie subkarabinki Mini-Beryl oferowane są jedynie w wariancie C z opcją zastosowania kolby teleskopowej w wersji składanej lub stałej. Producent udostępnia również możliwość zastosowania w karabinku starszej wersji łoża z wariantu B (ale z pozostałą konfiguracją broni w wariancie C).

    Inne[ | edytuj kod]

  • Beryl M762
    Beryl M762
    karabinek automatyczny. Przeznaczona na eksport wersja zasilana amunicją 7,62 × 39 mm. W M762 zastosowano standardowe metalowe magazynki od karabinków AK/AKM, pozostała konfiguracja elementów broni odpowiada karabinkowi wz. 96C „Beryl”. Karabinek eksportowany do Nigerii, a w 2018 r. sprzedano tam licencję na jego produkcję.
  • Beryl M545 – karabinek automatyczny. Przeznaczona na eksport wersja zasilana amunicją 5,45 × 39 mm. Konfiguracja elementów broni odpowiada karabinkowi wz. 96A „Beryl”. M545 oferowany był między innymi w przetargu dla wietnamskich sił zbrojnych, jednak przegrał tam z izraelskimi karabinkami Galil ACE. M545 nie wszedł do produkcji seryjnej i nie znajduje się obecnie w ofercie producenta.
  • Beryl-Commando (Beryl-Comando) –
    Beryl-Commando
    prototypowy karabinek automatyczny z lufą długości 375 mm, zasilany amunicją 5,56 × 45 mm. Wersja ta opracowywana była od 2006 r. we współpracy z żołnierzami 1 Pułku Specjalnego Komandosów. Karabinek miał stanowić wariant pośredni pomiędzy długim karabinkiem Beryl (dł. lufy 457 mm), a krótkim subkarabinkiem Mini-Beryl (dł. lufy 235 mm). Beryl-Commando z pośrednią długością lufy (375 mm), zachowywał odpowiednią celność oraz moc obolającą na dystansach do 300 m., a jednocześnie jego mniejsze gabaryty zapewniały łatwiejsze manewrowanie bronią w terenie zurbanizowanym (na czym szczególnie zależało jednostkom specjalnym). Pierwszy prototyp różnił się od standardowego karabinka jedynie długością lufy. Następnie zaprezentowano wersję z nowym dwustronnym przełącznikiem rodzaju ognia, która pozbawiona została możliwości prowadzenia ognia seriami 3-strzałowymi. Ponadto karabinek wyposażony został w nowe urządzenie wylotowe umożliwiające łatwy i szybki montaż tłumika dźwięku. Prototypy posiadały możliwość stosowania i dowolnej konfiguracji elementów z modernizacji standardowych karabinków wz. 96 (nowe łoża, szyny montażowe, kolby, powiększone manipulatory itd.). Beryl-Commando pozostał w fazie eksperymentalnej i nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej. Obecnie nie znajduje się w ofercie producenta, a zapotrzebowanie Wojsk Specjalnych na karabinki o długości pośredniej, zostało zaspokojone przez konstrukcje zagraniczne.
  • Radom-Sport – seria sportowych karabinków samopowtarzalnych przeznaczonych na rynek cywilny. Przystosowane są do prowadzenia wyłącznie ognia pojedynczego i pozbawione są możliwości strzelania ogniem ciągłym oraz seriami 3-strzałowymi.
  • Beryl M22 – karabinek samopowtarzalny zasilany amunicją .22 LR. Konfiguracja elementów broni odpowiada karabinkowi wz. 96C „Beryl”.
  • Beryl S 223 – karabinek samopowtarzalny, zasilany amunicją .223 Remington (cywilna wersja naboju 5,56 × 45 mm). Konfiguracja elementów broni odpowiada karabinkowi wz. 96C „Beryl”.
  • Beryl S 762 – karabinek samopowtarzalny, zasilany amunicją 7,62 × 39 mm. Konfiguracja elementów broni odpowiada karabinkowi Beryl M762
  • Mini-Beryl S 223 – subkarabinek samopowtarzalny, zasilany amunicją.223 Remington. Konfiguracja elementów broni odpowiada subkarabinkowi wz. 96C „Mini-Beryl”.
  • Mini Beryl Pistol – subkarabinek samopowtarzalny, zasilany amunicją.223 Remington. Wersja pozbawiona kolby, przeznaczona na cywilny rynek amerykański. Usunięcie kolby jest wybiegiem pozwalającym sklasyfikować Mini Beryl Pistol jako pistolet (wg przepisów obowiązujących w USA). Pozostała konfiguracja broni odpowiada subkarabinkowi wz. 96C „Mini-Beryl”.
  • Radom-Sport Commando – karabinek samopowtarzalny, zasilany amunicją.223 Remington. Wersja z lufą o długości 375 mm bazująca na karabinku Beryl-Commando. Karabinek wypuszczony w krótkiej serii w 2011 r., obecnie już nie produkowany.
  • Celownik szczerbinkowy - rodzaj mechanicznego celownika strzeleckiego, w którym najbliżej położonym oka strzelca elementem linii celowniczej jest szczerbinka. W celu zapewnienia ostrości widzenia celownik szczerbinkowy musi być umieszczony w odległości minimum 60-70 cm od oka strzelca.Granatnik podwieszany (podlufowy) - granatnik o kalibrze do 40 mm mocowany pod lufą karabinu lub karabinka, przeznaczony głównie do miotania granatów odłamkowych na odległość do 400 m. Zestaw złożony z karabinu i granatnika podwieszanego jest nazywany karabinem-granatnikiem, a także granatnikiem karabinowym. Podstawowymi zespołami granatnika podwieszanego są: lufa, zamek, Mechanizm spustowy i celownik.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) – urząd administracji rządowej w Polsce podlegający ministrowi właściwemu do spraw obrony narodowej. W okresie II Rzeczypospolitej i II wojny światowej nosił nazwę Ministerstwa Spraw Wojskowych (M.S.Wojsk.).
    Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – potoczna nazwa polskich sił zbrojnych sformowanych w latach 1943–1944 w ZSRR oraz wywodzącego się z nich Wojska Polskiego w Polsce Ludowej w latach 1944–1952 i Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1952–1989.
    Adapter (element adaptujący=przystosowujący/przejściówka) - element urządzenia umożliwiający zastosowanie go do innych celów niż zostało przewidziane.
    Latarka taktyczna – rodzaj latarki elektrycznej emitującej skupione światło punktowe. Latarki taktyczne używane są jako wyposażenie broni palnej - używa się ich do oświetlania celu lub jego oślepiania (taktyka "oślep i zabij"). Mogą być przymocowane do szkieletu lub lufy broni albo trzymane przez strzelca.
    Służba Więzienna (SW) – umundurowana i uzbrojona formacja porządkowa, podległa Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje, na zasadach określonych w kodeksie karnym wykonawczym, zadania w zakresie wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania.
    Broń samoczynno-samopowtarzalna - rodzaj broni automatycznej wyposażonej w mechanizm spustowy umożliwiający prowadzenie zarówno ognia pojedynczego jak i seriami.
    Szyna Picatinny, szyna STANAG 2324 to uniwersalna szyna montażowa stosowana w broni palnej, pneumatycznej i ASG. Umożliwia stosowanie celowników optycznych, noktowizyjnych, oświetlenia taktycznego, laserowych wskaźników celu, dwójnogów i uchwytów pionowych i składanych oraz innych akcesoriów.

    Reklama