• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Karłowacenie wyspowe

    Przeczytaj także...
    Dobór kierunkowy (dobór skierowany, selekcja kierunkowa, dobór progresywny) – mechanizm ewolucji biologicznej. Polega na eliminowaniu osobników o jednej ze skrajnych wartości danej cechy. W wyniku tego, po kilku pokoleniach średnia wartość tej cechy populacji ulega przesunięciu (co można zaobserwować na rozkładzie Gaussa). Mechanizm może działać zarówno w przypadku doboru naturalnego jak i sztucznegoSkarłowacenie to ewolucyjny proces sukcesywnego zmniejszania się rozmiarów ciała populacji danego gatunku wskutek presji selektywnej zwiększającej przeżywalność mniejszych osobników. Ze względu na specyficzne warunki, dość często zjawisko to zachodzi na wyspach – karłowacenie wyspowe.
    Pojemność środowiska – maksymalna liczebność lub zagęszczenie osobników danego gatunku która może zajmować dane środowisko bez naruszania jego równowagi biocenotycznej. Jeśli liczebność populacji zbliża się do pojemności środowiska jej wzrost jest hamowany przez opór środowiska.
    Sylwetki różnych gatunków mamutów, na żółto namalowany mamut karłowaty, do niedawna uważany za najmniejszego przedstawiciela tego rodzaju

    Karłowacenie wyspowe – trend ewolucyjny, rodzaj karłowacenia, którego skutkiem jest występowanie na wyspach gatunków o rozmiarach mniejszych niż u gatunków kontynentalnych, z których wyewoluowały.

    Jaszczurki (Lacertilia, dawniej Sauria) – grupa gadów łuskonośnych obejmująca czworonożne lub beznogie zwierzęta lądowe o wydłużonym ciele, oczach posiadających powieki, mocnych szczękach i diapsydalnej czaszce. Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą oraz na wielu wyspach oceanicznych. Są najliczniejszą grupą gadów obejmującą ponad 4000 gatunków.Dobór naturalny (selekcja naturalna) – jeden z mechanizmów ewolucji biologicznej, prowadzący do ukierunkowanych zmian w populacji zwiększających ich przeciętne przystosowanie, czyli adaptację do warunków środowiskowych, poza okresem wymierania.

    Zjawisko to dotyczyło głównie ssaków, np. trąbowców czy hipopotamów, ale występowało też u zauropodów, czego przykładem jest europazaur nieznacznie przekraczający 6 m długości ciała. Wiele gatunków karłowatych zwierząt wymarło. Dotyczy to np. karłowatych trąbowców takich jak mamut karłowaty czy Mammuthus creticus. Do XXI w. dotrwał m.in. karłowaty gatunek wyspiarskiego leniwca Bradypus pygmaeus.

    Mamut (Mammuthus) – rodzaj trąbowców wymarłych pod koniec ostatniej epoki lodowej, u schyłku plejstocenu, zamieszkujących rozległe obszary Europy, Ameryki Północnej i północnej Azji.Gryzonie (Rodentia) – najliczniejszy rząd ssaków, obejmujący ok. 1850 gatunków. Cechą charakterystyczną wszystkich gryzoni jest obecność stale rosnących siekaczy – dwóch (jedna para) w górnej i dwóch w dolnej szczęce oraz brak kłów. Większość gryzoni to zwierzęta roślinożerne, niektóre jednak nie stronią od pokarmu zwierzęcego. Zwierzęta te cechuje znaczna rozrodczość. Występują na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Wcześniej zaliczane do nich były zajęczaki, obecnie wydzielone – głównie z powodu różnic w uzębieniu – jako odrębna, choć blisko spokrewniona grupa.

    Wśród hipotez tłumaczących karłowatość wyspiarską dominuje pogląd, że jest to wynik dostosowania się do pojemności środowiska – w warunkach niedoboru pokarmu dobór naturalny preferuje osobniki mniejsze, które oprócz tego, że potrzebują mniej pokarmu do nasycenia, mogą łatwiej poszukiwać pokarmu w trudno dostępnych wyspiarskich siedliskach. Czynnikiem to wzmacniającym jest konkurencja wewnątrzgatunkowa. Z drugiej zaś strony, ważnym czynnikiem doboru w kierunku zwiększania rozmiarów ciała jest presja dużych drapieżników, których na wyspach często brak, więc ten czynnik nie oddziałuje. Analogiczne czynniki (choć inne w szczegółach) mogą powodować zjawisko odwrotne, tj. gigantyzm zwierząt wyspiarskich, który objawia się większym wzrostem niż u gatunków macierzystych. W ten sposób gatunki z grup na stałym lądzie znacznie różniących się rozmiarami (jak parzystokopytne czy trąbowce z jednej strony, a gryzonie czy jaszczurki z drugiej) na wyspach mogą pod tym względem zbliżać się do siebie. Najmniejszy dotychczas odkryty kopalny trąbowiec z rodzaju Palaeoloxodon był wielkości kozy.

    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Europazaur (Europasaurus holgeri) – dinozaur z grupy zauropodów; jego nazwa oznacza "Europejska jaszczurka Hoglera i pochodzi od imienia Holgera Luedtke paleontologa który odkrył pierwsze szczątki europazaura w 1998 roku.

    Przypisy

    1. Henryk Szarski: Historia zwierząt kręgowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 404. ISBN 83-01-12632-9.
    2. PM. Sander, O. Mateus, T. Laven, N. Knötschke. Bone histology indicates insular dwarfism in a new Late Jurassic sauropod dinosaur. „Nature”. 441 (7094), s. 739-41, czerwiec 2006. DOI: 10.1038/nature04633. PMID: 16760975. 
    3. RP. Anderson, CO. Handley. Dwarfism in insular sloths: biogeography, selection, and evolutionary rate.. „Evolution”. 56 (5), s. 1045-58, maj 2002. PMID: 12093018. 
    4. Wyspiarskie fauny (pol.). W: Encyklopedia PWN [on-line]. pwn.pl. [dostęp 2012-05-29].
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Mammuthus creticus – gatunek karłowatego mamuta zamieszkującego Kretę w epoce plejstocenu. Był najmniejszy ze wszystkich znanych dotychczas gatunków karłowatych mamutów.Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mamut karłowaty (†Mammuthus exilis) – wymarły ssak z rodziny słoniowatych, jeden z kilku znanych gatunków mamuta, którego pozostałości odnaleziono na leżących u wybrzeży Kalifornii Channel Islands (Santa Cruz, Santa Rosa, San Miguel). Bywał klasyfikowany jako podgatunek mamuta Jeffersona (Mammuthus jeffersonii exilis), obecnie jednak częściej jest klasyfikowany jako odrębny gatunek.
    Palaeoloxodon – wymarły rodzaj ssaka z rodziny słoniowatych. Przez okres niemal całego plejstocenu zasiedlał Eurazję i północną Afrykę.
    Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie).
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Konkurencja – jedna z antagonistycznych interakcji międzypopulacyjnych, w której dwie populacje tego samego lub różnych gatunków, zazwyczaj o podobnych wymaganiach środowiskowych, rywalizują o tę samą niszę ekologiczną. Dochodzi do współzawodnictwa o ograniczone zasoby środowiska, np. o pożywienie, miejsce do życia. W wyniku tego oddziaływania obie populacje tracą.
    Trąbowce (Proboscidea) – rząd dużych ssaków łożyskowych, do którego zaliczane są żyjące współcześnie słonie.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.