• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kaplica Betlejemska w Pradze

    Przeczytaj także...
    Thomas Münzer (także Müntzer, ur. ok. 1489 w Stolberg, zm. 27 maja 1525 w Mühlhausen/Thüringen) – anabaptysta, teolog ewangelicki, jeden z pierwszych przywódców reformacji protestanckiej. Przeciwstawiał się Lutrowi w wielu pismach. Stanął na czele powstania chłopskiego w Niemczech.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.
    Jan Hus (ur. 1370 w Husincu, spalony na stosie 6 lipca 1415 w Konstancji) – czeski duchowny i bohater narodowy, filozof, reformator Kościoła, prekursor protestantyzmu, profesor Uniwersytetu Praskiego. Działalność Husa, inspirowana myślą Johna Wycliffe’a, była zapowiedzią podobnego wystąpienia Marcina Lutra sto lat później.
    Jan Hus w Kaplicy Betlejemskiej

    Kaplica Betlejemska w Pradze (czes. Betlémská kaple v Praze) – to budynek szczególnie ważny w historii Czech. Tu wygłaszali słynne kazania: Jan Hus i Thomas Müntzer. Od swojego powstania stała się ośrodkiem czeskiego odrodzenia narodowego.

    Ambona (gr. szczyt, podwyższenie), kazalnica – w budownictwie sakralnym miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań. Przybierała różne formy architektoniczne: od trybuny wspartej na kolumnach (V-VI wiek) do konstrukcji zawieszonej na ścianie lub filarze z wejściem po schodkach. Ten drugi, najczęściej zachowany typ, rozwinięty w XVI wieku, złożony jest z korpusu-mównicy z parapetem (pulpitem), zaplecka i baldachimu. Baldachim zdobi na podniebieniu zwykle gołębica, a wieńczy figura. Przykrycie pulpitu – w kolorze dnia, nadaje ambonie charakter miejsca liturgicznego. W poprzednich epokach ambona była często bogato zdobiona, a w czasach baroku przybierała wyszukane formy, np. łodzi. Wtedy też umieszczano nieraz w kościołach dwie ambony, służące do dysput . (w Polsce np. w Bazylice św. Stanisława Biskupa Męczennika w Lublinie).Husytyzm – ruch religijny i polityczny zapoczątkowany działalnością kaznodziejską, między innymi praskiego teologa Jana Husa.

    Kaplica powstała w 1391 na polecenie Jana z Mühlheimu, w tym celu, aby kazania mogły być tu wygłaszane wyłącznie po czesku (a nie po łacinie i niemiecku, jak w pozostałych kościołach). Zbudowano ją w czystym stylu gotyckim. We wnętrzu dominowała ambona a nie ołtarz, co podkreślało funkcję świątyni. W kaplicy mogło się zmieścić 3.000 osób.

    Bitwa na Białej Górze (czes. Bitva na Bílé hoře) – starcie zbrojne między siłami czeskich protestantów a wojskami koalicyjnymi katolickich Habsburgów, które rozegrało się 8 listopada 1620 r. Była to największa klęska w historii Czech i decydująca bitwa, która zmieniła losy kraju. Miejscem bitwy było niewielkie wzniesienie (382 m n.p.m.), które obecnie znajduje się na południowo-zachodnich przedmieściach Pragi.Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.

    Od 1402 wygłaszał tu kazania Jan Hus, przyciągając tłumy słuchaczy. Po jego męczeńskiej śmierci w 1415, przemawiali z ambony kolejni kaznodzieje husyccy. W 1521 w kaplicy wygłosił kazania słynny niemiecki działacz reformacji Thomas Müntzer.

    W latach 1536-39 wnętrze kaplicy podzielono rzędami kolumn na 6 naw i nakryto sklepieniem siatkowo-żebrowym.

    Po tragicznej dla Czechów bitwie na Białej Górze (1620) kaplicę odkupili jezuici, którzy starali się zatrzeć jej pierwotną funkcję. W 1786 na polecenie władz austriackich zrujnowaną kaplicę zburzono, z wyjątkiem 3 murów zewnętrznych, a w XIX wieku wbudowano w te mury czynszową kamienicę.

    Narodowy zabytek kultury Republiki Czeskiej, cz. Národní kulturní památka České republiky - zabytek zarejestrowany przez rząd Republiki Czeskiej. Lista obejmuje obecnie 237 pozycji o numerach od 101 (Zamek na Hradczanach) do 375 (krucyfiks z Igławy).Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i czeskiej części Śląska. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.

    W latach 1948-53 z inicjatywy Z. Nejedleho kamienicę wyburzono, a z ocalonych resztek i na podstawie starych rysunków i planów odbudowano kaplicę według projektu architekta J. Fragnera. W 1962 obiekt wpisano na listę narodowych zabytków kultury Republiki Czeskiej. Aktualnie właścicielem jest miejscowy uniwersytet techniczny.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Zdeněk Nejedlý (ur. 10 lutego 1878 w Litomyšlu, zm. 9 marca 1962 w Pradze) - czechosłowacki muzykolog, komunista. Od 1929 członek KPCz, od 1946 członek jej KC. Wywarł duży wpływ na czechosłowackie życie kulturalne i szkolnictwo, uczestniczył procesie w jego stalinizacji. Był ministrem edukacji i ministrem bez teki oraz wicepremierem (1953-1962). Od 1952 prezes Czechosłowackiej Akademii Nauk. Był ojcem socrealistycznego kompozytora Víta Nejedlego, który zmarł w 1945.

    Przypisy

    1. Národní památkový ústav: Ústřední seznam kulturních památek České republiky (cz.). Nemovité památky. [dostęp 2015-04-04].
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.