• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kapalikowie

    Przeczytaj także...
    Joga (sanskryt योग) – jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej, zajmujący się związkami pomiędzy ciałem a umysłem (świadomością i duchem). Oznacza to, że poprzez odpowiedni trening ciała (w tym ascezę), dyscyplinę duchową (medytację) i przestrzeganie zasad etycznych, deklaruje ona możliwość przezwyciężenia prawa karmana i wyzwolenia praktykującego z kręgu wcieleń (sansara).Aghori (dewanagari: अघोरी ) – tantryczny kierunek ascetyczny, hinduistyczna tradycja wskazująca na postać Kina Rama z Varanasi lub na Brahma Giri (ucznia Gorakhnatha) jako na założyciela Szczególnie tajemnicza społeczność znana z tego, że żyje na cmentarzach, pokrywa powierzchnię ciała prochami ze stosów pogrzebowych, oraz używa ludzkich kości do swoich rytuałów. W Indiach powszechny jest pogląd o ich cudownych umiejętnościach magicznych (siddhi) i prowokujących ekscentrycznych zachowaniach. Inicjowani adepci tej ścieżki to agoripanthinowie (od Aghori Panth – drogi aghorich). Współcześnie tą drogą duchowego rozwoju podąża niewielka grupa zaawansowanych ascetów, najpopularniejszym był posiadający uczniów w USA Aghoreśwar Baba Bhagwan Ram.
    Kali (dewanagari काली, trl. Kālī, dosł. rodzaj żeński pojęcia "czas" trl. Kālā ,zwana również Maha Kali, trl. Mahā-Kālī) – hinduska bogini czasu i śmierci, pogromczyni demonów i sił zła; w oczach ludzi Zachodu najbardziej przerażająca ze wszystkich bogiń hinduistycznych. Jedna z czterech głównych postaci Śakti, żony Śiwy. Pierwsza z mandali dziesięciu głównych form małżonki boga Śiwy, władczyni cyklu reinkarnacyjnego.

    Kapalikowie (nosiciele czaszek) – jedna z szkół śiwaizmu. Zbliżona do ugrupowania aghorich, którzy byli ich następcami, kapalikowie są jednak o wiele starszą i bardziej rozpowszechnioną grupą ascetyczną. Obecnie grupa ta już nie istnieje, przetrwały jednak w śiwaizmie pewne ślady jej wierzeń. Ustalenie obiektywnych i wiarygodnych faktów na temat kapalików jest bardzo trudne, gdyż większość istniejących informacji pochodzi ze źródeł ich przeciwników.

    Kanibalizm – praktyka zjadania osobników własnego gatunku, dość rozpowszechniona w naturze. Występuje w wielu grupach zwierząt, m.in. u owadów, pajęczaków, ryb, płazów i ptaków, bardzo rzadko u ssaków. Może się nasilić ze względu na zbytnie zagęszczenie populacji lub w następstwie głodu. Do najbardziej znanych zwierząt praktykujących kanibalizm należą modliszki.Śiwaizm, siwaizm (sanskrycka litera श transliterowana i wymawiana jest jako "ś") – monoteistyczny odłam hinduistyczny uznający Śiwę za jedynego Boga. Śiwaici uważają, że Bóg jednocześnie znajduje się w całym wszechświecie i wszystkich jego stworzeniach (immanencja), a także poza nim (transcendencja). Podobnie jak w przypadku innych religii hinduistycznych, śiwaici uznają istnienie wielu innych pomniejszych bogów, ale są oni zwykle widziani jako manifestacje Śiwy, taka odmiana monoteizmu nazywana jest monizmem.

    Mircea Eliade uznaje działalność kapalików za przejaw degradacji systemu duchowego na skutek niezrozumienia symboliki, jaką kapalikowie (i aghori) się posługiwali. Symbolem, który uległ tej degradacji, jest śmāśana (cmentarz) i siedzenie na zwłokach jako symbol ascezy i medytacji, które kapalikowie potraktowali dosłownie i materialnie.

    Siddhi (tyb. དངོས་གྲུབ, Wylie: dngos grub ) – w religiach dharmicznych nadnaturalne zdolności powstające w wyniku medytacji. Osoba posiadająca umiejętności posługiwania się tymi nadnaturalnymi mocami to siddha.Tantryzm – w hinduizmie i dźinizmie tradycja duchowego rozwoju oparta na filozofii monistycznej, uznającej, że wszystko, co istnieje, stanowi manifestację jednego bytu. W buddyzmie system praktyk umożliwiający bezpośrednie doświadczanie natury rzeczywistości, na temat której "wnioskuje się" (według tzw. prawomocnego poznawania, sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach buddyzmu takich jak madhjamaka i jogaczara.

    Źródła wiedzy[ | edytuj kod]

    Kapalikowie wspominani są już w upaniszadzie Matrajani (jako kāpālin) i w inskrypcji z VII w., która wzmiankuje boga Kapāleśvarę i jego czcicieli-ascetów. Oddawali oni cześć Śiwie rozumianemu jako Māhākāla (wielki niszczyciel) i Kapālabhryt (nosiciel czaszek).

    Mircea Eliade, czyt. Mirczja (ur. 9 marca 1907 w Bukareszcie, zm. 22 kwietnia 1986 w Chicago) – rumuński historyk religii, religioznawca, indolog, filozof kultury, a także eseista, pisarz i dyplomata.

    Wzmianki o kapalikach pochodzące z VI w. są liczniejsze, znajdują się Dasiakumaraćaricie i w relacji podróżnika Xuanzanga. Z VIII w. pochodzi przekaz Bhawabhutiego, który w dramacie Mālatīimādhava przedstawił jednego z nich w chwili składania krwawej ofiary z dziewicy. Eliade podaje fragment sztuki z XI w. Prabodhaćandrodaja, w którym jeden z kapalików mówi: Mój naszyjnik i moje ozdoby zrobione są z kości ludzkich. Mieszkam wśród prochów zmarłych i jadam z czaszek [...]. Płyny pijemy z czaszek braminów; nasze święte ognie są zasilane mózgami i płucami ludzkimi zmieszanymi z ich mięsem, uspokajamy straszliwego boga ofiarami ludzkimi, pokrytymi świeżą krwią, która tryska z ran ich gardzieli [...]. Taka jest potęga naszej religii, że rozkazuję Hari-Harze i największym i najstarszym bogom; zatrzymuję planety na ich drodze po niebie [...]. Istnieją też późniejsze relacje europejskie i arabskie, np. Dabistan Muhsina-i-Faniego.

    Zwyczaje kultowe[ | edytuj kod]

    Kapalikowie stosowali praktyki orgiastyczne i okrutne rytuały, do których należał także kanibalizm. Przypominali o wiele bardziej umiarkowanych wamaczarinów w tantrze. Kapalikowie uważali, że bez rozwiązłości i okrucieństwa nie można uzyskać siddhi, mocy magicznych obecnych w magicznych i alchemicznych aspektach jogi. Przez arabskich i europejskich podróżników kapalikowie bywali myleni ze wszystkimi joginami, a zwłaszcza z aghori i wamaczarinami, stąd też pochodzi wiele arabskich i europejskich mitów o okrucieństwie religii indyjskiej, zwłaszcza kultu Kali. Zjawisko to było marginalne, ale ofiary z ludzi zdarzały się w Indiach jeszcze w wieku XIX i były związane z resztkami kapalików i aghorich oraz z matriarchalnymi kultami pogranicza tybetańskiego.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Mircea Eliade Joga. Nieśmiertelność i wolność, Warszawa 1997




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.