• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kanały mazurskie

    Przeczytaj także...
    Kanał Jegliński - najdłuższy kanał mazurski na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Kanał Jegliński ma długość 5250 m i powstał w latach 1845 - 1849 z inicjatywy króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Kanał łączy jezioro Roś, jego najbardziej wysuniętą odnogę, z jeziorem Seksty. Pierwsza droga (z Maldanina do Czarnego Rogu) przecina kanał w jego części południowej, następna ze wsi Jeglin do Szczech Wielkich. Przez kanał przechodzi też most kolejowy nieczynnej linii Pisz-Orzysz. Obok wsi Karwik znajduje się śluza Karwik. Istniejący tam jaz spiętrza wodę w Śniardwach o 1 m wyżej w stosunku do poziomu wody w jeziorze Roś. Znajdująca się przy jazie śluza umożliwia ruch większych jednostek pływających. Śluza ma komorę długości 45 m, a szerokość wrót wodnych wynosi 7,5 m, głębokość przy średniej wodzie 1,5 - 2,0 metra. Śluza wybudowana została w latach 1845–1849..Kanał wodny – sztuczny ciek, fragment drogi wodnej, którego celem jest połączenie istniejących naturalnych dróg wodnych. Tak powstałe drogi wodne znacznie ułatwiają żeglugę i wydatnie skracają czas podróży statków.
    Niegocin (niem. Löwentinsee) – jezioro morenowe w Krainie Wielkich Jezior w województwie warmińsko-mazurskim; powierzchnia 2604 ha, głębokość do 39,7 m. Niegocin jest trzecim pod względem rozmiarów akwenem w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich.

    Kanały mazurskie stworzyły unikatowy system szlaków wodnych od Pisza do Węgorzewa. Trasę tę po raz pierwszy przepłynął parowiec "Masovia" w dniu 3 września 1856 roku. Znacznie wcześniej, bo w 1379 roku, część tej trasy przebył zwykłą łodzią wielki mistrz zakonu krzyżackiego Winrich von Kniprode. Pierwsze projekty budowy kanałów mazurskich opracowali bracia polscy: Józef Naronowicz-Naroński, Samuel Suchodolec (Suchodolski) i Jan Władysław Suchodolec. W 1765 roku prowizoryczne kanały łączyły jeziora Śniardwy i Mamry. W tym czasie znajdowała się śluza na jeziorze Tałty, na granicy z Jeziorem Mikołajskim. Brzegi kanałów umocnione były faszyną, a śluzy wykonane były z drewna. Było sześć śluz i dziesięć mostów. Kanały na wymienionej trasie uległy zapiaszczeniu i zaprzestano ich eksploatacji w 1789 roku. W roku 1799 przy wysokim stanie wody, udało się przetransportować 43 pnie drzew z Puszczy Piskiej przez jeziora mazurskie, Węgorapę do Pregoły. Ostatecznie system połączeń wodnych został zniszczony w czasie wojen napoleońskich. Kanały mazurskie nabrały obecnego kształtu w czasie wielkich robót publicznych w latach 18541857.

    Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)Wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego – zwierzchnicy Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie.

    Kanały łączące Wielkie Jeziora Mazurskie (kolejność od południa do północy):

    Sztynort (niem. Steinort – stein – kamień, ort – miejsce) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo.Puszcza Piska – największy kompleks leśny na Mazurach. Przylega do Mazurskiego Parku Krajobrazowego, oraz do Niziny Mazurskiej. Dawna nazwa to Puszcza Jańsborska (niem. Johannisburger Heide).
  • Kanał Jegliński – łączy jeziora Roś i Seksty (część jeziora Śniardwy)
  • Kanał Tałcki – łączy jeziora Tałty i Tałtowisko
  • Kanał Grunwaldzki – łączy jeziora Tałtowisko i Kotek
  • Kanał Mioduński – łączy jeziora Kotek i Szymon
  • Kanał Szymoński – łączy jezioro Szymon z Jeziorem Szymoneckim
  • Kanał Kula – łączy Jezioro Jagodne z Jeziorem Bocznym
  • Kanał Giżycki – łączy jeziora Niegocin i Kisajno
  • Kanał Niegociński – łączy jeziora Niegocin i Tajty
  • Kanał Piękna Góra – łączy jeziora Tajty i Kisajno
  • Kanał Sztynorcki – łączy jezioro Dargin z Jeziorem Sztynorckim i portem w Sztynorcie
  • Kanał Węgorzewski – łączy "łuk" Węgorapy
  • Kanał Brożajcki – łączy Węgorapę z Gołdapą (nieczynny)
  • Kanał Mazurski (niedokończony) – miał połączyć Wielkie Jeziora Mazurskie z Morzem Bałtyckim
  • Bibliografia[]

  • Wojciech Kuczkowski: "Szlak Wielkich Jezior Mazurskich", Fundacja Ochrony Wielkich Jezior Mazurskich, FENIX editions, WarszawaGiżycko, 1993, ISBN 83-900217-9-X.
  • Max Toeppen: "Historia Mazur", Wspólnota Kulturowa Borussia, Olsztyn, 1995, ISBN 83-900380-3-X.
  • Wojciech Kuczkowski, ps. Jastrzębiec (ur. 16 stycznia 1930 w Bielsku Podlaskim) – polski pisarz, poeta, prozaik, eseista, reportażysta, ekolog, nauczyciel i wychowawca młodzieży, instruktor harcerski, harcmistrz, działacz turystyczny i krajoznawca, żeglarz i miłośnik turystyki wodnej, podróżnik, autor książek i artykułów krajoznawczych, organizator "Powitania Unii Europejskiej na polskich wodach w 2004 roku".Tajty - jezioro rynnowe w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko, leżące na terenie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich w dorzeczu Węgorapy



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jezioro Sztynorckie – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo położone na Mazurach w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. .
    Mamry (niem. Mauersee) – jezioro w północno-wschodniej Polsce, woj. warmińsko-mazurskim, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich.
    Kisajno (także Mamry Południowe ) - jezioro w Polsce na Pojezierzu Mazurskim, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. Kisajno nie jest samodzielnym jeziorem tylko elementem kompleksu jezior znanego pod wspólną nazwa Mamry. Jezioro łączy się od północy z jeziorem Dargin. Z południowego brzegu jeziora wychodzą dwa kanały, które prowadzą na jezioro Niegocin. Kanał wschodni to tzw. Kanał Giżycki (Łuczański) i prowadzi przez centrum Giżycka. Zachodni kanał nosi nazwę Kanał Piękna Góra i prowadzi do jeziora Tajty i dalej Kanałem Niegocińskim do jeziora Niegocin. Basen północny rozległy i głęboki, dno bardziej wyrównane, w basenie południowym znajdują się wszystkie wyspy jeziora. Silnie rozwinięta linia brzegowa o długości 50 km, w 85% porośnięta jest roślinnością wynurzoną zajmującą ok. 9,5% powierzchni dna jeziora, roślinność zanurzona zajmuje 25% powierzchni dna.
    Jezioro Jagodne – jezioro rynnowe w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Miłki, leżące w dorzeczu Pisy.
    Giżycko (niem. Lötzen, pol. (dawniej) Łuczany, Lec, prus. Lēcai) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim. Położone na Mazurach, pomiędzy jeziorami Kisajno i Niegocin.
    Winrich von Kniprode (ur. ok. 1310 k. Monheim am Rhein, zm. 24 czerwca 1382 k. Malborka) – wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1351–1382.
    Kanał Tałcki – kanał mazurski o długości 1,62 km, szerokości 12 m i przeciętnej głębokości 1,8 m. Kanał łączy jezioro Tałtowisko z jeziorem Tałty. Przez kanał przechodzi droga ze Skorupek do Tałt. Most drogowy znajduje się w początkowej części kanału od strony Tałtowiska. Brzegi kanału są wybetonowane, a po obu stronach biegnie (obecnie częściowo zniszczona) ścieżka wygodna do burłaczenia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.