• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kampania francuska 1940



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Grupa Armii C (niem. Heeresgruppe C) - jedna z niemieckich grup armii z czasów II wojny światowej. Utworzona w sierpniu 1939 roku we Frankfurcie nad Menem jako Dowództwo 2 Grupy Armii. Następnie objęła swym zasięgiem wszystkie wojska niemieckie na zachodzie. Po kampanii wrześniowej jej odcinek ograniczono do południowej granicy francusko-niemieckiej. W czasie działań we Francji przełamała Linię Maginota, po czym skierowano ją do Niemiec. Od kwietnia 1941 roku występowała zamaskowana jako Sztab Odcinku Prus Wschodnich. Z początkiem inwazji Niemiec na ZSRR przemianowana w Grupę Armii Północ.Plan Schlieffena – nazwa używana w historiografii na określenie planu wojny na dwa fronty przeciwko Francji i Rosji opracowanego przed I wojną światową, w 1905 roku przez feldmarszałka Alfreda von Schlieffena (szefa sztabu armii pruskiej w latach 1891–1905). Od jego nazwiska pochodzi nazwa operacji. Określenie rozpowszechniło się już po wojnie i nie było używane w czasie samej kampanii.

    Kampania francuska 1940 (niem. kryptonim „Fall Gelb”), inaczej zwana I bitwą o Francję – niemiecka ofensywa na Francję połączona z agresją III Rzeszy na Belgię, Holandię i Luksemburg przy złamaniu neutralności tych państw. Ofensywa rozpoczęta 10 maja 1940 roku kończyła definitywnie okres dziwnej wojny na froncie zachodnim. Niemcom skutecznie udało się zrealizować ideę blitzkriegu, w konsekwencji Francja skapitulowała 22 czerwca. Kampania była walnym zwycięstwem III Rzeszy nad Francją. Doprowadziła do wyłączenia Francji (wraz z koloniami i marynarką wojenną) – poprzez warunki zawieszenia broni – z koalicji antyniemieckiej, czasowej izolacji Wielkiej Brytanii na kontynencie i oddania zasobów materialnych Francji dla potrzeb gospodarki wojennej III Rzeszy.

    1 Grupa Armii – jeden z trzech (obok 2 i 3 Grup Armii) związków operacyjnych walczących w kampanii francuskiej 1940.Tulon (fr. Toulon lub Toulon-sur-mer, prowans. Tolon) – miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var.

    Ofensywa w | edytuj kod]

     Główny artykuł: Dziwna wojna.

    Francja i Wielka Brytania wypowiedziały wojnę III Rzeszy 3 września 1939 w konsekwencji agresji Niemiec na Polskę i odrzucenia przez rząd niemiecki przedstawionego mu ultimatum brytyjskiego i francuskiego z żądaniem natychmiastowego wycofania Wehrmachtu z terytorium Polski i Wolnego Miasta Gdańska. W konsekwencji, w wykonaniu zobowiązań sojuszniczych wobec Polski oba mocarstwa zachodnie znalazły się w stanie wojny z Niemcami. Belgia, Holandia i Luksemburg pozostawały neutralne. Francja ogłosiła mobilizację powszechną 2 września i rozpoczęła koncentrację oddziałów.

    Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (luks. Lëtzebuerg, Grousherzogdem Lëtzebuerg; niem. Luxemburg, Großherzogtum Luxemburg; fr. Luxembourg, Grand-Duché de Luxembourg) – państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    W chwili wybuchu wojny na terenie Francji kontynentalnej stacjonowały 34 dywizje. Na głównym odcinku działań pomiędzy granicą Luksemburga a Renem strona francuska 3 września posiadała 2 Grupę Armii (Armie: 3, 4, 5) i 8 Armię na linii Renu, łącznie w sile jedenastu dywizji (ośmiu dywizji piechoty, dwóch dywizji zmotoryzowanych i jednej dywizji kawalerii – 2 D.Kaw). Do 15 września siły francuskie w tym rejonie zostały zwiększone do 36 dywizji, w tym 4 dywizje zmotoryzowane i 14 samodzielnych batalionów nowoczesnych czołgów. 12 września po stronie niemieckiej na tym samym odcinku znajdowało się: 17 dywizji piechoty (z czego 7 I fali mobilizacji, 4 II fali mobilizacji, 5 III fali mobilizacji i 1 IV fali mobilizacji). Niemcy nie posiadali w tym momencie dywizji pancernej ani zmotoryzowanej, ani jednego batalionu czołgów – wszystkie zaangażowane były w Polsce. W konsekwencji oznaczało to w dniu 12 września, w dacie podejmowania decyzji Sojuszniczej Rady Wojennej o zaniechaniu ofensywy siłami głównymi pięć dni przed jej określonym terminem przynajmniej dwukrotną przewagę armii francuskiej nad Wehrmachtem na kierunku potencjalnej ofensywy, niwelowaną częściowo przez fakt że wojska niemieckie zajmowały pozycje obronne w linii fortyfikacji stałych Linii Zygfryda, osłoniętych przez pola minowe. Wojskom francuskim brakowało w dniu 12 września szczególnie ciężkiej artylerii, którą dopiero przydzielono poszczególnym armiom z odwodu Naczelnego Dowództwa 10 września Rozkazem 109-3/NE. Znajdował się on, podobnie jak najcięższa artyleria kolejowa dopiero w drodze na front i należało doń dostarczyć z zaplecza odpowiednią ilość amunicji. Przedwojenne szacunki oceniały ilość amunicji potrzebnej do przełamania frontu na 70 tys. ton – do jej przewiezienia w pobliże działań potrzeba było według szacunków 149 pociągów.

    Bitwa o Anglię – kampania powietrzna głównie nad południową i centralną Anglią, toczona między niemieckim lotnictwem Luftwaffe a brytyjskim RAF w czasie II wojny światowej, w okresie od 10 lipca do 31 października 1940 roku. Określana jest też jako bitwa o Wielką Brytanię, zwłaszcza w historiografii brytyjskiej (Battle of Britain). Była to pierwsza kampania, toczona wyłącznie za pomocą lotnictwa.Bombardowanie Rotterdamu (także Rotterdam Blitz) – nalot na Rotterdam przeprowadzony przez Luftwaffe 14 maja 1940 roku podczas kampanii holenderskiej, która stanowiła część kampanii francuskiej.

    Front zachodni Wehrmachtu tworzyła Grupa Armii „C” generała von Leeba. Siły niemieckie dysponowały ostatecznie w drugiej połowie września (po zakończeniu mobilizacji) 42 dywizji piechoty. W tej liczbie 23 pierwszoliniowe, 8 drugorzutowych i 11 rezerwowych. Część jednostek niemieckich drugiego rzutu rozpoczęła mobilizację późno, 26 sierpnia, i w momencie wypowiedzenia wojny przez Sprzymierzonych nadal znajdowały się one na poligonach. Siły niemieckie były rozciągnięte wzdłuż granic Niemiec z Holandią, Belgią i Francją, z uwzględnieniem Francji jako głównego przeciwnika. Wehrmacht dysponował też budowanym w latach 1936–1939 systemem umocnień Linii Zygfryda.

    Gospodarka wojenna – sposób prowadzenia polityki gospodarczej, w którym jej cele podporządkowane są prowadzonym działaniom wojennym. Model ten po raz pierwszy uwidocznił się w sposób szczególny podczas I wojny światowej, która postawiła przed gospodarkami państw nieznane im wcześniej wymagania. Zapotrzebowania armii oraz plany przestawienia produkcji przemysłowej z cywilnej na wojskową skłoniły państwa do wdrożenia nowych sposobów oddziaływania na system gospodarczy. Rządy ingerowały w mechanizmy rynkowe, np. poprzez reglamentację produkcji i zaopatrzenia (państwa centralne). Kluczowe znaczenie zyskiwały też rozbudowywane lub powoływane struktury urzędnicze – w Niemczech był to Urząd Wojenny, w Wielkiej Brytanii – Ministerstwo do spraw Programowania i Kontroli Produkcji Wojennej, zaś w Rosji – Komisja Obrony. Uchwalano także nadzwyczajne podatki, emitowano pieniądz papierowy oraz masowo korzystano z pożyczek zagranicznych (głównie z USA). Szczególnie silnej kontroli została poddana gospodarka ówczesnych Niemiec - część rozwiązań z ich systemu przeniesiono w późniejszych latach na grunt gospodarki sowieckiej.Dunkierka (franc. Dunkerque) – francuskie miasto położone nad Morzem Północnym, niedaleko granicy z Belgią (w regionie Nord-Pas-de-Calais, w departamencie Nord).

    Francuskie siły powietrzne (Armée de l’Air) posiadały w służbie liniowej 1603 samoloty bojowe – w tym 513 nowoczesnych myśliwców (MS 406, Curtiss H75 i Potez 630/631), oraz 162 nowoczesne samoloty rozpoznawczo-bombowe (Bloch MB 131 i Potez 637) – w sumie 675 nowoczesnych samolotów bojowych Francuzi mogli liczyć na wsparcie 1192 samolotów sojuszniczych brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych (RAF), składających się z nowoczesnych konstrukcji myśliwskich – Gloster Gladiator, Hurricane, Spitfire oraz bombowych – Fairey Battle, Vickers Wellesley, Bristol Blenheim, Whitley i Wellington. 2 września przerzucono do Francji dziesięć dywizjonów bombowych na Fairey Battle (12, 15, 40, 88, 103, 105, 142, 150, 218, 226). Oprócz tych sił przerzucono jeszcze trzy dywizjony na Bristol Blenheim, jako dywizjony rozpoznania strategicznego. Łącznie w ciągu września przerzucono ok. 250 samolotów. W sumie od 10 września 1939 roku Sprzymierzeni dysponowali na kontynencie na potrzeby potencjalnej ofensywy minimum 975 nowoczesnymi samolotami francuskimi i brytyjskimi (myśliwcami i bombowcami – nie uwzględniając samolotów rozpoznawczych i samolotów RAF w Anglii i na lotniskowcach brytyjskich). Łączny stan Królewskich Sił Powietrznych (RAF) w Europie wynosił ok. 1500 samolotów, które mogły być sukcesywnie wprowadzane do akcji na kontynencie, lub operować z baz brytyjskich przeciw Rzeszy. W tym czasie Niemcy mogli na froncie zachodnim dysponować siłami 2 i 3 Luftflotte, liczącymi 1231 nowoczesnych samolotów (692 myśliwce i 539 bombowców).

    Ardeny (Las Ardeński, fr. Ardennes, luks. Ardennen) – silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii (rozciągają się również na Luksemburg i Francję). Ich średnia wysokość to około 400-500 metrów, a najwyższym szczytem jest Signal de Botrange 694 m n.p.m. (najwyższy szczyt Belgii). Od północy i zachodu góry opływa Moza. Ardeny są najrzadziej zaludnioną częścią Belgii. Powierzchnia Ardenów wynosi 11 200 km². Należą do hercyńskiej strefy fałdowań Europy. Zbudowane z utworów paleozoicznych, wśród których przeważają piaskowcowo-ilasto-węglanowe osady dewonu. Obszar Ardenów był silnie deformowany w czasie ruchów kaledońskich i hercyńskich.Traktaty lokarneńskie, również traktat w Locarno, traktat locarneński lub układ w Locarno – kilka odrębnych układów opracowanych i parafowanych 16 października 1925 roku w szwajcarskiej miejscowości Locarno. Były podsumowaniem międzynarodowej konferencji rozpoczętej 5 października 1925 r., zwołanej z inicjatywy Niemiec.

    W roku 1939 Francja dysponowała trzecią (po Armii Czerwonej i Wehrmachcie) armią lądową świata i czwartą na świecie (po Royal Navy, US Navy i Cesarską Marynarką Wojenną Japonii) flotą wojenną (przed włoską Regia Marina).

    7 września 1939 roku siły francuskich 3 i 4 Armii po przekroczeniu granicy francusko-niemieckiej w Zagłębiu Saary przystąpiły do oczyszczania przedpola i zdobywania dojść do niemieckiej głównej pozycji obrony, przekraczając niemieckie pola minowe i łamiąc opór niemieckich jednostek granicznych. Wcześniej, przed wybuchem wojny, w ramach tzw. operacji „oczyszczenie strefy czerwonej” (Freimachung der Roten Zone) Niemcy ewakuowali z tych terenów ludność cywilną. Ofensywa kosztowała Francję 1750 żołnierzy i 98 oficerów (zabici, ranni oraz zaginieni w okresie ofensywy, do 16 października 1939 r.) – przykładowo 21 DP straciła do 15 września 76 zabitych, 4 zaginionych, 241 rannych, były to straty porównywalne do tych jakie niemiecka 21 DP poniosła pod Nowogrodem nad Narwią w podobnym okresie, Alianci stracili około 120 samolotów, Niemcy 56. Termin głównego uderzenia został określony, zgodnie z polsko-francuską konwencją wojskową, na piętnasty dzień po rozpoczęciu mobilizacji francuskiej (tzn. 17 września). Do tej chwili Francja zmobilizowała na kontynencie 70 dywizji z których część przerzucono nad granicę.

    Georges-Étienne Bonnet (ur. 22 lipca 1889 w Bassillac, zm. 18 czerwca 1973 w Paryżu) – francuski polityk Partii Radykalno-Socjalistycznej. W latach 1925-1940 wielokrotnie mianowany ministrem, m.in. finansów (1933-1934; 1937-1938), handlu i przemysłu (1930; 1935-1936), spraw zagranicznych (1938-1939) oraz sprawiedliwości (1939-1940). W latach 1936-1937 ambasador Francji w Stanach Zjednoczonych.Hegemonia – termin pochodzi z języka greckiego, w starożytnej Grecji oznaczał przywództwo jednego państwa nad innymi, które poddają się jego kierownictwu. Hegemonia była związana z rywalizacją dwóch najsilniejszych państw-miast: Aten (Związek Morski) i Sparty (Związek Peloponeski) oraz okresowo Teb (Związek Beocki). Współcześnie termin hegemonia oznacza również: zwierzchnictwo, przewodnictwo, przywództwo danego państwa nad innymi które je dobrowolnie uznają; lub przeważający wpływ, supremację, dominację jednego państwa nad innymi, prymat w polityce międzynarodowej uzyskane przy pomocy groźby lub użycia siły.

    12 września 1939 roku w Abbeville odbyło się jednak posiedzenie francusko-brytyjskiej Najwyższej Rady Wojennej z udziałem Neville Chamberlaina, Edouarda Daladiera i referującego głównodowodzącego armii francuskiej gen. Maurice Gamelina. W konsekwencji narady podjęto decyzję o „maksymalnym zmobilizowaniu środków zanim zostaną podjęte duże operacje lądowe” oraz „ograniczeniu działań powietrznych” RAF i Armee de l’Air nad Niemcami w celu „minimalizacji niemieckiego odwetu”. Oznaczało to w praktyce wstrzymanie wszystkich działań ofensywnych armii francuskiej na przedpolu Linii Zygfryda i złamanie zobowiązań sojuszniczych wobec Polski podjętych 19 maja 1939 roku w aneksie do konwencji wojskowej polsko-francuskiej z 1921, uzgodnionym przez delegację pod przewodnictwem gen. Tadeusza Kasprzyckiego i ratyfikowanym poprzez podpisanie w Paryżu 4 września 1939 protokołu politycznego do konwencji. Strona francuska zwlekała z podpisaniem protokołu i dokonała tego dopiero pod naciskiem Brytyjczyków już po wybuchu wojny. Protokół ze strony Rzeczypospolitej podpisał ambasador Juliusz Łukasiewicz, ze strony Francji minister spraw zagranicznych Republiki Georges Bonnet. Aneks do konwencji wojskowej zobowiązywał stronę francuską do rozpoczęcia ofensywy głównymi siłami w piętnastym dniu od rozpoczęcia mobilizacji armii francuskiej, a działania powietrzne nad Niemcami od chwili rozpoczęcia działań wojennych przeciw Niemcom. Ambasadorowie Rzeczypospolitej w Wielkiej Brytanii – Edward Raczyński i we Francji – Juliusz Łukasiewicz bezskutecznie próbowali wpłynąć we wrześniu 1939 roku na wykonanie zobowiązań krajów sojuszniczych. Na założeniu ofensywy sojuszniczej w piętnastym dniu od rozpoczęcia francuskiej mobilizacji oparty był plan obrony „Z” i strategia obrony terytorium Polski Edwarda Śmigłego-Rydza.

    Fairey Battle – brytyjski lekki bombowiec, zbudowany w 1936 roku w wytwórni Fairey Aviation Co. Ltd. Jednosilnikowy trzymiejscowy dolnopłat o konstrukcji metalowej z chowanym podwoziem. Używany bojowo w początkowym okresie II wojny światowej, głównie przez brytyjskie lotnictwo RAF. Samoloty te były masowo używane jako dzienne bombowce podczas kampanii francuskiej w 1940 roku, ponosząc duże straty, po czym zostały przesunięte do działań nocnych i do szkolenia. Używane bojowo do 1941 roku. Bretania (fr. Bretagne, bret. Breizh, gal. Bertaèyn) – kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji, położony na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Od wschodu graniczy z dwoma regionami: Normandią i Krajem Loary. Dzieli się na 4 departamenty: Côtes-d’Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine i Morbihan. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową.

    Wobec zakończenia regularnych działań w Polsce, 6 października 1939 roku w przemówieniu w Reichstagu Adolf Hitler publicznie zaproponował Francji i Wielkiej Brytanii pokój, pod warunkiem uznania przez te kraje podboju Polski i rozbioru jej terytorium pomiędzy III Rzeszę i ZSRR. Propozycja zawarta w mowie Hitlera została odrzucona już 11 października przez Eduarda Daladiera, a następnie, w przemówieniu Neville’a Chamberlaina w Izbie Gmin 12 października. Tego samego dnia Hitler rozpoczął szkicowanie i na ten dzień antydatował ogłoszone 26 października dekrety o aneksji zachodnich województw Rzeczypospolitej i utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Była to ostateczna porażka koncepcji Hitlera-Ribbentropa krótkotrwałej izolowanej wojny Niemiec (wspartych sojuszniczo przez ZSRR) z Polską. Koncepcja ta została zreferowana przez Hitlera w przemówieniu do dowódców Wehrmachtu w Berchtesgaden/Obersalzberg 22 sierpnia 1939 roku. Wielka Brytania i Francja zdecydowane były na długotrwałą wojnę z Niemcami przy użyciu rezerw Imperium Brytyjskiego i francuskich kolonii, w potrzebie prowadząc wysiłki dyplomatyczne do stworzenia szerokiej koalicji antyhitlerowskiej (analogicznej do historycznej dla Brytyjczyków wieloletniej koalicji antynapoleońskiej), z perspektywicznym udziałem Stanów Zjednoczonych i ewentualnie ZSRR, który pomimo sojuszu z Rzeszą Brytyjczycy uważali za potencjalnego sojusznika. Pomimo klęski Wojska Polskiego II wojna światowa trwać miała zgodnie z wolą brytyjskiego gabinetu wojennego nadal – do czasu wyeliminowania III Rzeszy jako hegemona na kontynencie europejskim.

    Rouen – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Seine-Maritime. Położona jest nad Sekwaną.La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.
     Osobny artykuł: dziwna wojna.

    Do maja 1940 roku działania na całym froncie były czysto symboliczne. Patrole niemieckie atakowały i porywały załogi posterunków francuskich, to samo robiły patrole francuskie. Dużą wagę przywiązywano do propagandy, a sprawne działanie Abwehry bardzo w tej wojnie pomagało. Dla przykładu, gdy na linii frontu rozlokowano dywizję zorganizowaną we francuskiej Algierii – Niemcy rozpoczęli nadawanie audycji z głośników po arabsku.

    Obywatelskie nieposłuszeństwo (civil disobedience) – celowe działanie łamiące konkretne przepisy prawne w imię przekonania, że owe przepisy rażąco naruszają wartości istotne dla stosującego nieposłuszeństwo obywatelskie – połączone ze świadomością możliwości poniesienia negatywnych konsekwencji prawnych.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

    Jednocześnie Francuska Partia Komunistyczna po zawarciu paktu Ribbentrop-Mołotow rozpoczęła kampanię antywojenną, posuwając się do wzywania żołnierzy francuskich do dezercji. Deputowani FPK głosowali 2 września przeciw kredytom wojennym. Sekretarz generalny Francuskiej Partii Komunistycznej Maurice Thorez, powołany do wojska zdezerterował, uciekł do ZSRR i został przez sąd wojenny Francji skazany na śmierć za dezercję. Konsekwencją działań FPK była jej oficjalna delegalizacja 26 września 1939 roku jako ugrupowania antypaństwowego. 8 października internowano 33 parlamentarzystów komunistycznych. Propaganda FPK nie pozostała jednak bez wpływu na morale armii francuskiej i postawę wielu żołnierzy w czasie bitwy o Francję.

    Bruksela (fr. Bruxelles, nid. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.

    Okres bierności Francji i Wielkiej Brytanii – członków koalicji antyniemieckiej na froncie zachodnim pomiędzy 17 września 1939 a 9 kwietnia 1940 roku przeszedł do historii pod terminem „dziwna wojna” (fr. Drôle de guerre, ang. Phoney War).

     Osobny artykuł: Brytyjskie Siły Ekspedycyjne.

    Przygotowania[ | edytuj kod]

    Fall Gelb – niemiecka strategia inwazji[ | edytuj kod]

    Fall Gelb – ewolucja niemieckich planów ofensywy na Zachodzie

    Fall Gelb (Plan Żółty) był kryptonimem niemieckiego sztabu generalnego dla planu wojny na Zachodzie. Wstępnie Hitler planował uderzyć na zachodnią Europę już w październiku 1939 roku, tuż po zakończeniu kampanii w Polsce. Według niego kluczem do zwycięstwa miało być lotnictwo i wojska pancerne. Uważał, że w przeciągu 3–4 dni Wehrmacht uzyska decydującą przewagę strategiczną co pozwoli na szybkie dojście do kanału La Manche. Pierwszą dyrektywę w tej sprawie Oberkommando der Wehrmacht wydało 19 października 1939 roku, przewidując rzucenie do walki na zachodnim froncie 75 dywizji. Atak miał być przeprowadzony między 20 a 25 października 1939 roku.

    Duce (z wł. "wódz", wym. ducze) - tytuł, jaki przyjął w 1926 r. Benito Mussolini i który podkreślał jego całkowitą (totalitarną) władzę w państwie. Symbolika tytułu nawiązuje do starożytnych wodzów rzymskich legionów.Georges Mandel (ur. 5 czerwca 1885 w Chatou, zm. 7 lipca 1944 w Forêt de Fontainebleau) – francuski polityk, dziennikarz i członek francuskiego ruchu oporu w czasie II wojny światowej, pochodzenia żydowskiego.

    Jednak trzej dowódcy grup armii stacjonujących na zachodzie Rzeszy, generałowie Gerd von Rundstedt, Fedor von Bock i Wilhelm von Leeb, byli zdecydowanie przeciwni podjęciu tej ofensywy. Uważali, że co prawda Wehrmacht poniósł w Polsce niewielkie straty w ludziach: 16 343 zabitych, 27 280 rannych, 3409 zaginionych, jednakże przygotowania do nowej wyprawy wojennej przeciwko dwóm światowym mocarstwom wymagały czasu przede wszystkim z uwagi na zużycie materiałowe w Polsce (czołgi, samoloty, samochody pancerne, samochody, amunicja i paliwo) i konieczność uzupełnienia zapasów surowców strategicznych z ZSRR (zagwarantowanych III Rzeszy po pakcie Ribbentrop-Mołotow).

    Camille Chautemps (ur. 1 lutego 1885 w Paryżu, zm. 1 lipca 1963 w Waszyngtonie) – francuski polityk, trzykrotny premier Francji.Wolne Miasto Gdańsk (niem. Freie Stadt Danzig) – istniejące w okresie międzywojennym autonomiczne miasto-państwo, pod ochroną Ligi Narodów. Jego utworzenie było wynikiem przegranej Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej. Powstanie Wolnego Miasta Gdańska było kompromisem, który nie zadowolił Polaków, ani Niemców.

    Ponadto plan rzucenia wojsk do boju późną jesienią wiązał się z możliwością ugrzęźnięcia wojsk pancernych w błocie, co mogło skutkować załamaniem ofensywy, a w najgorszym razie klęską nowej kampanii. Osobiście u Hitlera w tej sprawie interweniował także Naczelny Dowódca Wojsk Lądowych feldmarszałek Walther von Brauchitsch. Doprowadziło to jedynie do przesunięcia daty uderzenia na 12 listopada. Datę ataku ponownie odwołano. Trwały dalsze prace studyjne. Wówczas to na polecenie Hitlera zmieniono założenia planu natarcia na przedstawione Hitlerowi przez Ericha von Mansteina. Były całkowicie odmienne od tradycyjnego podejścia niemieckiego Sztabu Generalnego (opartego na planie Schlieffena) i stały się podstawą ostatecznego, zrealizowanego planu ofensywy na Zachodzie.

    Supermarine Spitfire — brytyjski, jednomiejscowy myśliwiec zbudowany w wytwórni Supermarine w Southampton w Anglii. Jeden z najsłynniejszych używanych podczas II wojny światowej samolotów bojowych, na którym walczyli również Polacy.Galeazzo Ciano, hrabia di Cortelazzo (ur. 18 marca 1903 w Livorno, zm. 11 stycznia 1944 w okolicach Werony), włoski polityk, dyplomata i dziennikarz, czołowy działacz ruchu faszystowskiego, zięć Benito Mussoliniego. 24 kwietnia 1930 ożenił się z jego córką Eddą w kościele San Giuseppe przy via Nomentana w Villa Torlonia.

    17 i 18 lutego, w trakcie dyskusji Hitlera z gen. von Mansteinem, feldmarszałkiem von Brauchitschem i szefem sztabu generalnego generałem Franzem Halderem nakreślono ogólną koncepcję niemieckiej ofensywy. Według niej pierwsze uderzenie, bez wymaganego Wikiźródła prawem międzynarodowym wypowiedzenia wojny, miało skierować się na neutralne – zgodnie z Wikiźródła definicją V konwencji haskiej – Belgię, Holandię i Luksemburg. Niemiecki Sztab Generalny planował objąć ofensywą tereny od Morza Północnego aż do południowych krańców Luksemburga.

    Fort Eben-Emael – fort (grupa warowna) wzniesiony we wschodniej Belgii w pobliżu Liège, położony strategicznie w pobliżu granicy niemieckiej i holenderskiej, wybudowany w latach 1931-1935.Front zachodni – całokształt działań wojennych w Europie Zachodniej podczas II wojny światowej, dzielących się na dwa zasadnicze okresy:

    Niemcy podzielili swoje wojska na trzy części. Największe siły (Grupa Armii „A”, dowodzona przez gen. płk. von Rundstedta i rozmieszczona na środku linii frontu) miały uderzać poprzez Ardeny w stronę Sedanu i na północny zachód, w kierunku kanału La Manche. Zadaniem dywizji pancernych było – po przebyciu linii Mozy – zaatakowanie od tyłu broniących się Francuzów. Na północy natarcie miała prowadzić Grupa Armii „B” (dowodzona przez gen. płk. von Bocka), z zamiarem podbicia Holandii i Belgii oraz związania walką spieszących z pomocą Belgom aliantów. Wysunięta najbardziej na południe, stacjonująca naprzeciw Linii Maginota Grupa Armii „C” (dowódca gen. płk von Leeb), składała się wyłącznie z jednostek piechoty, jej zadanie polegało na wiązaniu w pierwszej fazie ofensywy jak największej liczby obrońców.

    Schwarzwald ("Czarny Las") – zrębowy masyw górski w południowo-zachodnich Niemczech rozciągający się od południowego krańca do środka Badenii-Wirtembergii na długości około 160 km – od Pforzheim na północy do Waldshut-Tiengen na samym południu.Sir John Standish Surtees Prendergast Vereker, 6. wicehrabia Gort, bardziej znany jako Lord Gort (ur. 10 lipca 1886 w Londynie, zm. 31 marca 1946 tamże), VC, GCB, CBE, DSO & Two Bars, MVO, MC – brytyjski marszałek polny (Field Marshal), w latach 1937-1939 naczelny dowódca British Army.

    Do uderzenia 10 maja 1940 roku na froncie zachodnim Niemcy mogli wykorzystać 130 dywizji (w tym 115 dywizji piechoty, 9 dywizji pancernych, 6 dywizji zmotoryzowanych i jedną powietrznodesantową). Na pozycjach wyjściowych znajdowało się niemal 2600 czołgów oraz ponad 3800 samolotów.

    Alianci dysponowali na kontynencie 132 dywizjami (89 francuskimi, 22 belgijskimi, 10 brytyjskimi, 9 holenderskimi i 2 polskimi – w tym 6 dywizji pancernych i 17 częściowo zmotoryzowanych), 2400 samolotów i prawie 3400 czołgów. Teoretycznie dawało to przewagę, jednakże ugrupowanie alianckie było rozczłonkowane, nie posiadało jednorodnego dowództwa (w przeciwieństwie do końcowego okresu I wojny światowejFerdinand Foch) – i przede wszystkim nie było przygotowane do wymagań nowoczesnego pola walki. Dużą rolę odgrywał zaawansowany wiek generalicji francuskiej i automatyczne przenoszenie doświadczeń I wojny światowej na pole walki roku 1940.

    Ferdinand Foch (IPA: /fɔʃ/; ur. 2 października 1851 w Tarbes, zm. 20 marca 1929 w Paryżu) – francuski dowódca i teoretyk wojskowy, dowódca wyższych związków taktycznych armii francuskiej, marszałek Francji (1918), Field Marshal Wielkiej Brytanii (1919) i Marszałek Polski (1923), szef Sztabu Generalnego, przewodniczący Rady Wojennej Sprzymierzonych, naczelny wódz Sił Sprzymierzonych.Izolacjonizm, kierunek polityki zagranicznej sprowadzający się do obrony interesów i bezpieczeństwa własnego państwa.

    Belgia z powodu braku reakcji Francji na remilitaryzację Nadrenii i wobec złamania w ten sposób układu z Locarno – ogłosiła się krajem neutralnym. W konsekwencji armia belgijska nie była formalnie włączona w alianckie struktury dowodzenia (w których znajdowała się do marca 1936) w chwili agresji niemieckiej w maju 1940. W rezultacie 22 dywizje armii belgijskiej prowadziły walkę praktycznie w oddzielnym ugrupowaniu, obsadzając fortyfikacje stałe na granicy belgijsko-niemieckiej: (Fort Eben Emael, Obóz Warowny Antwerpia). Analogiczna sytuacja wystąpiła wprawdzie podczas agresji na Francję w 1914 r., ale w 1940 r. był to element szerszej bitwy o Flandrię.

    Obrona przeciwlotnicza - całokształt sił, środków i przedsięwzięć mających na celu niedopuszczenie lub ograniczenie do minimum oddziaływania lotnictwa nieprzyjaciela na wojska, ludność i obiekty na polu walki i na tyłach wojsk własnych.Marynarka wojenna – część sił zbrojnych państwa zajmująca się obroną granic morskich i wybrzeża, a także prowadzeniem innych działań wojskowych na morzach i oceanach.

    O wyniku kampanii rozstrzygnąć miała na korzyść Niemiec niekonwencjonalna strategia i taktyka wojenna i wykorzystanie nowoczesnych (w tym czasie) środków i metod walki.

    Francuzi i Brytyjczycy zlekceważyli wnioski wynikające z kampanii wrześniowej na froncie polskim, przypisując przegraną wyłącznie złej organizacji i dowodzeniu Wojska Polskiego.

    Plan koalicji francusko-brytyjskiej[ | edytuj kod]

    Francuzi za najważniejsze zadanie swojej armii uznali obronę Linii Maginota, będącej – według nich – gwarantem powstrzymania niemieckiego ataku. Zgodnie z przyjętymi założeniami w pobliżu fortyfikacji skoncentrowali główne siły: 2 i 3 Grupę Armii, dowodzone przez gen. Prételata i Bessona. Rozmieszczona na północy 1 Grupa Armii miała wyruszyć naprzeciw Niemcom na teren Belgii, a także bronić północnego przedłużenia Linii Maginota. Wojska francuskie wspierało 9 dywizji brytyjskich, wchodzących w skład Korpusu Ekspedycyjnego (BEF). Ich dowódcą był gen. lord Gort.

    Imperium brytyjskie – imperium kolonialne obejmujące dominia, kolonie, protektoraty, terytoria mandatowe i inne terytoria zależne należące do Wielkiej Brytanii lub przez nią zarządzane. Rozwinęło się z kolonii i placówek handlowych zakładanych przez Anglię pomiędzy końcem XVI a początkiem XVIII wieku. U szczytu swojej potęgi było największym imperium w historii świata i przez ponad stulecie było jedynym supermocarstwem. W 1925 roku imperium brytyjskie zamieszkiwało około 478 milionów ludzi, co stanowiło jedną czwartą ówczesnej ludności świata. Liczyło około 35,8 mln km² powierzchni, tj. prawie jedną czwartą powierzchni lądowej Ziemi. W rezultacie jego dziedzictwo polityczne, prawne i kulturowe, podobnie jak język angielski, rozprzestrzeniło się w wielu częściach świata. U szczytu swojej potęgi było często określane jako „imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce”, gdyż dzięki jego rozległości zawsze istniało takie terytorium do niego należące, gdzie trwał dzień.Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

    Francuscy sztabowcy spodziewali się, że Niemcy powtórzą manewr planu Schlieffena z I wojny światowej i główny ciężar ofensywy skierują poprzez terytorium Belgii po to, by zyskać możliwość ataku z północy i wschodu. Po naruszeniu przez Niemcy neutralności Belgii wojska francuskie i brytyjskie zgrupowane nad granicą belgijsko-francuską miały przejść tę granicę i wesprzeć armię belgijską na osi ataku niemieckiego prognozowanego zgodnie z założeniami planu Schlieffena z 1914 r. Zgodnie z tymi rachubami Belgia miała bronić się wystarczająco długo, by dać wojskom francuskim czas na przegrupowanie. Pierwotny plan OKH istotnie był przewidywany w zbliżonym wariancie, jednak został zmieniony na osobisty rozkaz Hitlera, który przyjął na przełomie 1939/1940 plan opracowany przez von Mansteina. Zrealizowany ostatecznie plan pancernej ofensywy w Ardenach (Grupa Armii A) (uważaną zarówno przez wojskowych francuskich, jak i OKH, z uwagi na górzysty teren za niewykonalną) spowodował odcięcie wojsk francuskich i brytyjskich, które wkroczyły do Belgii od zaplecza na spotkanie nacierającej zgodnie z planem Schlieffena niemieckiej grupy armii B gen. von Bocka. Wojska pancerne Guderiana, posiadające skuteczny systemem łączności radiowej i działające w powiązaniu z Luftwaffe, dokonującą bombardowań bombowcami nurkującymi Ju 87, „ciosem sierpa” 20 maja 1940 dotarły do morza w okolicach Abbeville, okrążając zarówno BEF, jak i najlepsze jednostki armii francuskiej.

    Kampania holenderska była, obok kampanii belgijskiej i zajęcia Luksemburga, wstępem do kampanii francuskiej w 1940 roku. Niemiecki atak rozpoczął się 10 maja i zakończył się kapitulacją Holandii 14 maja. Ta faza kampanii francuskiej jest także znana jako bitwa o Flandrię.Ultimatum – w prawie międzynarodowym żądanie jednego państwa wobec drugiego spełnienia określonych warunków w określonym czasie pod groźbą wojny.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.
    Miasto otwarte - miasto, które na czas konfliktu zbrojnego zostało ogłoszone, przez organy sprawujące nad nim władzę, miastem niebronionym. Ogłaszanie miast otwartymi ma na celu zapobieżenie zniszczeniom oraz ofiarom wśród ludności cywilnej.
    Saarbrücken (fr. Sarrebruck; luks. Saarbrécken) – miasto w Niemczech nad Saarą, stolica kraju związkowego (niem. Bundesland) Saara, siedziba związku regionalnego Saarbrücken. Polityczne i kulturalne centrum regionu, główny ośrodek gospodarczy Zagłębia Saary, wydobycie węgla kamiennego, hutnictwo żelaza, przemysł maszynowy, metalowy, elektrotechniczny, precyzyjny.
    Aden (Adan) to miasto w Jemenie nad Zatoką Adeńską (Morze Arabskie), 170 km na wschód od cieśniny Bab al-Mandab. Kolonia brytyjska w latach 1839–1962. Dobrze zachowane liczne pałace i nowożytne fortyfikacje nadbrzeżne. Znany ośrodek wypoczynkowy. Miasto liczy 737 811 mieszkańców (dane z grudnia 2004). Drugie co do wielkości miasto kraju.
    Wacław Teofil Stachiewicz (ur. 19 listopada 1894 we Lwowie, zm. 12 listopada 1973 w Montrealu) – generał dywizji Wojska Polskiego, szef Sztabu Głównego (1935–1939), pisarz wojskowy, wolnomularz, członek loży wolnomularskiej Tomasz Zan w Wilnie.
    Grupa Armii B (niem. Heeresgruppe B) – jedna z niemieckich grup armii. Utworzona w październiku 1939 roku z przemianowania przerzucanej z Polski na zachód Grupy Armii Północ. Grupa Armii B była północnym skrzydłem uderzenia na Francję - atakowała przez Belgię i Holandię. W dalszej fazie kampanii francuskiej nacierała nad Sommą, w kierunku na Paryż i Atlantyk. Po zakończeniu działań na zachodzie przerzucono ją w sierpniu 1940 roku do Prus Wschodnich. Z początkiem wojny niemiecko-radzieckiej przemianowana na Grupę Armii Środek.
    Erich von Manstein (właściwie Fritz Erich von Lewinski, ur. 24 listopada 1887 w Berlinie, zm. 10 czerwca 1973 w Irschenhausen) – niemiecki feldmarszałek.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.155 sek.